De luis venereae curatione perfectissima liber / Numquam antehac editus

21쪽

do tisi. H. Mercurialis τὸν άτυον roridamhmniditatem interpretatur Alarum meu-tio quidad rem quaesere madent, ceruice toto capite etAtm ualente. Eidem tame amico traditus una fuit Ferneli liber De lue Venereu,quem itidem ab ipso aurito re perfectum absolutumq. testatur Plantius . Vermn quoda homine indocto adeo vitiose incondite exaratus esset, ut plurimis locis sensius nultas elici posset, nisi quei inos temere auctori abfinxissemus satis habui eundem, et erat omni recognitio ne , quantum potui emendat inproprium usum describere , priuatim cum amicis popularibα communicare . Et nisi vehe

menter animi sudor, haec vera est caussa. urvustusum iam bis diserte nobis promissum,

O tantum non petrapho in manu δε- tum hactenus nudum iam compareat.

22쪽

Polle mero , quam ex peregrinatione XVIII annorum tandem in patrium reuersus sum, studiorum meorumserus ius in commune coepi conferre forte sortuna alterum huius opusculi emplar , longe a piratius , nasius sum a Francisio Rapardo Medico de rep. Brugens optime merito. ex cum cosiatione non solumfacile mi bifuit omnia sulpi illius scribae menda corrigere, verum etiam, quod in primis optabam, lacunam nam atq. alteram memorabilem explere quamuis tamen in eodem nonpauca desiderabantur , ultimaq auctoris manus ipsi defuerit. Haec Belgis meis, editio nem meam improbe flagitantibus, indicata

volui.ali si meliora poterunt a serre rati sima babebimus. sine paria quidem noniris

fruantur.

23쪽

LVIS VENEREA

DEFINITIO

CAPUT PRIMUM.

V s Venerea totius substantiae morbus est occultUS,COta-giosus, tuberculis, maculis, Vlceribus, cruciatibus doloribus sese prodens solo concubitu, aut alio impuro contactu cootrahendus. At l. vi huius morbi vis natura , de qua hactenus inter Medicos parum conVenit, certi his innotescat, paullo altilis repetenda est definitionis explicatio. Cum omnis morbus primum e per se in aliqua parte corporis insi-dCat partes autem omnes silmilares sim δίdissimilares necesse prosecto fuerit in harualterutra vel in utra l. luem Veneream primum: per se inhaereicere. At vero in dissimilaribus primium per se non consistit, neq enim conformationis ne l. magnitudinis ne l. numeri eq. o socationis Suesitis morbus exsistit. Restat igitur ut partium similarium primum per se vitium sit anfectus praeter naturam ne l. enim iita omni

24쪽

ni genere morborum concurrit incomplicatur,aut etiam varios partium dissimilariuaffectus inuehit idcirco sane morbus unus non fuerit , aut etiam partium dissimilarius rimum S per se affectus censebitur . Ita enim Febris partes omnes obsidens, disiimilarium partium primum per se morbus diceretur, nec unus esset affectus , sed pluresci quod veterum auctoritas redarguit. Verum enimuero cum affectuum partis similaris tria sint summa Omnino genera , intemperies, materice immoderatio, totius

substantia corruptela ad quod Lues his sit referenda , videndum Plinium ad intem periem non pertinere , aperte posthac demonstrabimus,cum descius caussa dicemus. multo minus ad materiae ametriam referri potest ncq enim mollitic aut linities est, ne l. laxitas aut adstrictio, ncq tenuitas aut crassities, ne l. domum raritas aut d cnsitas, qui materiae immoderatae omnes sunt morbi. Ad formam ergo necessario reserenda est quae quoniam praecipua est, paene tota rei cuius'. substantia cius affectus totius substantiae morbi dicentur. At l. ideo lues Venere merito totius substantiae affectus

25쪽

substantiae ali intemperie manifestam sequantur, cuiusmodi sinu febres omnes putres, aliarum l. partium arscctum e putredine ortum ducentes, ali alias caussas occultiores:ad quod genus Lues pertin at, Vid cndum. Qui in te perici succedit morbus, manifestus cst,is . vel putredo quedam exsistit, vel putredinis quaedam soboles, quod uinon conuenit. Superest igitur Via secretiore caussa orta putetur. At l. hic occulti morbi dicunt tir, qui non ex dissoluto C pcramento, Iacq ex simplici putredine sed ex abditiore quada caussa processere, qua Corporis totam substantiam primum .per se assicit Hoc caussarum genere continentur omnia pestifera deleteri S venena Nilo taferocia in natiuum nostrum calorem , in ipsum l. vitae principiti, cui tota essentia contraria est infensa, maxime ac primum saeuit ac debacchatur. Non enim citis modic iussae la putredinc, ut iunioribus pleris l. visum est sed tota specie de vi deictoria nos vel offendunt vel enecant. Haec autem quae toto gener prorsus venenata iant, tribus Omnino modis nos adtingunt aut enim cuae respirando ducuntur, ut pestilentiae semina: aut extrinsecus nos adtingunt, ut rabidi

Canis

26쪽

canisi venenatarum bestiarum virus aut intro sumuntur,cibi,potus, aut medicameli specie Venenum, quod non nisi intro sumptum vires habet omnium infirmi rismum cxiistit mon inlpiritu, non in tenui humore, sed in crassiore quadam substantia inhali escens. huius generis sunt fungi, arrhenicum, auripigmentum d alia paene lan Umera, ille: non odore no adhaesu, sed haustu solo cne- cant . haec Chirurgi iii malignorum lcerucuratione citra vitam partium corporis iactitram, magno l. sui XMinsecus adhiberes , let ex quo inteli igiturno i se illa cotactu deleteri . At vero si quid istorum sumatur; e crastiore matelia vcnenum vi nosti calo ius suscitatum in principes domu palles sic se inserit, proscitq siti sutori incomoda Venentim quod halitu nos ferit omnium pre-

sentissimum est&ei scacillimum , nec hu-

more, nec crassiore materia tanquam Chi- culo indigens,ut in nos ag it,ac commigret:

sed tenuissimum cium sit, spiritu haustu, ce- lerrime per pulmones in cor viscus nobilis - sim ima in arterias in omne deni l. Orptis irrepit primum a spiritus, icinde humores, postremo ipsarum partium substantiam labefaciat. Quod autem venenum contacta ferit,

27쪽

VEM E RE A. 17

ferit, minus cssica esst ne l. in isto spiritu, vel in aere, sed in humore quodam prouehente vires habet. Hoc vorbitina in partem cute nudatam insederit; contactu quidem

ea primum,dein Vero proximas,reliquum l. Corpus omne consectatione quadam inqui nabit. Non enim rabidi canis halitus sibi timcotagione quempiam polluit . at in partem demorsu apertam vel humor vel saliua cru ctatur cum quo virus illinc sensim in omne corpus euadit. In integram vero cutim si in ciderit nihil ericit epidermisciani densa cum sit atq valida, horum hebetiorum δίcrassiorum venenorum substantiam altius penetrare non sinit, nisi vel findatur vel dia

laceretur. Sic enim belliat Um,que Viruseia culantur,Venenum prouehente ducitur humore iis sagittarum Venenatarum , sic clephantiasis, aut luis Venerea vitias, non inspira tu,sed humore in quamuis partem cha te nudam defixo sensim prorepit in omne corpus Ex iis tamen quaesbio contactu ossiciunt, pauca qua iam numerantur, quae integram etiamnum cutim,quamuis validam&densam pervadunt penetrant, introq; Habeut ut quod a basilit coaut torpedine pisce infligitur virtus. At l. he: tres occUltaeasq,

28쪽

differentia constituunt: quorum ali abaz- όali contactu ali a venenata, luerintus sit, materia procedunt contrahuntur l. Hi quidem omnes venenati sint: at non similiter, ne l. iisdem ex caustis. Nam qui ex intus

conclusa materia processerunt, quia foras non emigrant, ne l. in vicinas partes pror put,simpliciter Venenati nuncupantur qui Ver ab aere,aut contactu fiunt Contagiosi: quod vel externae cius i. venenatae causta occursu geniti sint,vel contagione mutuaq. cietate vicinas partes contaminent. At hi qui solo contactu contrahuntur, ut hydro-phobia, Lues Venerea, qui bestiarum venenatarum ictu fiunt, simpliciter contagiosi dicuntur aliiqui ab aere procedunt, pestilentes Vt idcirco breuissime dici possiit, Occultorum morborum alios venenatos esse,alios contagiosos, alios pestilentes. Sed ven natis 3 pestilentit, relictis, de contagiosis pauca quaedam dicemus. Contagiosi tota substantia morbi ali manifesti fiant, ali occulti . Manifesti sunt phthisis, pruritus, scabies, lepra, chores, faui S reliqui huius generis qui licet contacturi suta asscitit: nihil tamen occultu malignum i resipitat:

29쪽

VENERE A. I sed a manifesta putredine, qualitatu primarum intemperie,oritatur. ContagioI OC- culti dicuntur, qui externi cuiuipiam veneni occursu& conragione primum contra

et smint, ut stupora torpedine pisce, vel ab opio Hydrophobia, qui scorpionu bestia

rum q. Cnenatarum morsu vel telorum, non infectorum ictu sunt. In horum cos. iure numerada venit Lues Venerea chim nim neminem umqua hac Lue labefacta uerit, inquinauerit V acris inspiratio, nec multos communiter illa inuadat io potest inter Epidemicos morbos censeri . ta l. nec alimentorum impuritate nec vitio sit Orta, non numerabitur in venenatis. Restat igitur ut habeatur intercontagiosi,s, quoru peculiaris est sua cuius i. caussa. Et licia fortas sis ab externis ham caussis primum origine non habuerit quonia tamen haec semel o-nita non nisi contagione postea asticit, contagios ,rum more , contagiosus qubq. Orbus dicendus est. alioqui nec elephatia, nec qui Luis Venere e dc Elephatis permixtione

fieri possunt, inter mothos C Otagiosi,SICCenserentur quod tam e veteria auctoritas: v-sus coarguit. Itaq. Lues Venerea totius sub statiae allectus cst occultusvi contagiosi S.

30쪽

N iniit a Christo nato post M. GC C c. nonagesimus tertius aliis secun dus cum irrepsit lues Vcncrca apud Neapolim primum in Gallorii exercitum Vnde a Gallis Neapolitanus, Neapolitanis Gallicus morbus est appellatus Huc ira Dei Opt. Maximi interpretati sunt Theologi cum hanc malorum a nobis morum poenam exigi,hoc supplicissi de scortatoribus sum publicc docuerunt. Hinc statim mira tam ho rend in affectum superstitio excepit, indoctis quibusque homini b. mulierculis ad Diuos nescio quos vota sita referentibus, opem i. ab iis poscentibus. Non defuerunt etiam Astrologiri Meteorologici, qui mo borum popularium caussas altius repetentes, insolentem quandam siderum constitutionem ac binas solis eclypses, aeri inquinamenta quedam respergetes accusarunt,Epi-demicum l. hunc affectum diuerunt: quoructiam opinionem plures Medici postea sunt 1ecuti. At ego vel ab insulis quibus da Americis, in quibus populariter affectum hunc grassai audio, per Hispanos in Gallorii ex

orcitum