De luis venereae curatione perfectissima liber / Numquam antehac editus

31쪽

ercitum vitium allatiim crediderim aut illic certes coiti cuiuspiam magna impuritate contractum cuius dein contagio in omnem Europam , Asiam, Africam, d elitre mam India dei luxerit, omnemq. Orbis partem, quae nostratum commerciis utitur,lmpleuerit Etenim si Epidemi corti morboruconditionc,acerto astrorum ni luxu deriva

ta est hec Lues; quomodo paucis diebus plu

enim pestis illa Anglica hoc seculo nata δε- pnis iam is uasit, stricta est penitus. ita morbi omnes Epidemici ab Hippocrate

celebrati ita exasthemata ecphvmat. O tu sic intcritus su cursum semper absbluunt. At aut ab uno aut ad inodum paucis a pud Neapolim originem habuit lues Venerex cuius contagio hac nus serpsit reliquos, nec tempore cisiit. Ita l. accusanda hoc loco multorum credulitas, qui multas se in coenobiis virgines arte cones usas hac lue labefactata vidisse scripserunt sine viri consuetudine,, impuro contactu, blainquinatas acris inspiratione . Non minus explodeda est illorum opinio, qui alimctorum impuritate vitio luem hanc ,pius oriri contendunt quasi vero numquam an

32쪽

xea putridis vitiosis alimentis si sint liq-mines sine Liae Venerea: aut hec in plebeios tantu Gnsmar sortis homines vitiosis plerum l. cibis victitantes non autem in magnates reges ipsis selectissimis cibis utentes grassata sit. Multi etiam Luem hanc in- dies mutari, d ita inclinare at l. cc senescere,ut sit posthac breui finem habitura, litteris prodiderunt aiunt enim, cum primum oriretur, tanta fuisse ditate, ut quae nunc grassatur , vix illius generis esse putetur Vl-CCra Crant in mimera, in quernae gladis speciem S magnitudinem aspera, exporrectaque: purcus ab iis profluens humor foetor ero tantus exhalans, ut cuius nares attigis set, is infici mox crederetum color pustulis ex nigro virescens, ipso aspectu non minus a gros quam dolore cruci abat. Fugiebant idcirco omnes eius aspeetiam , nedum contactu abstinebant, ut morbii terea nullius. Quae vero lectita est,& iam passim vagatur, pustulas quidem habet paucas, ut ulcera; dolores autem atroces cum tuberculis scirrhosis ea ut foeditate tolerabilior cita certe doloribus&cruciatibus immanior euasit. Id vero minime senescetis Luis naturae conditioni tribuerunt, sed praeposterae multorii

33쪽

VENERE A. 23

curationi Adeo enim est haec Lues mortaliabus formidabilis, ut vel illius minima suspicione confestim ad remedium ex hydrargyro concurratur. quod sane pustularum ardorem exstinguit,exsiccat q. vlccra: at distillationes articuloruq dolores adauget. Itaq. hanc nisi Deus Opt. Max. sua clemetia ipse exstinguat,aut effrenem hominum libidine temperet,numquam exstinctum iri, sed sore humano generi comitem, d immortalem crediderim.

Lui catis sciens ex nonnustorum

Dixi Mus de Luis origines externa occasione Iam de essiciente caussa,cuius ad curationem in primis est necessaria cognitio,accuratius disserendum. Huius quidem natura Sc essentia quae sit, quς qualitas, qua tae iam diu , quamq odiosae concertationes, quot opiniones, quam maxime a Neotericis agitatae&lumma discordia conuersata lat nondu tamen definita quaestio est. Alius enim hepatis intemperiem valde siccam

paulo calidiorem per contagium impres-B sam

34쪽

iam arguit ac eam primum quidem simplicem, deinde Vero increlccte humore noxio , compositam riui in carnes ac corporis habitum a natura propullus, continuum soluat,&pustulas ulcera l. excitet, dolores, tophos, alia 4 incommoda innumerabilia accersat ncq mirum videri debere si medicamentis,quae ad omnis generis intemperio comparatastant hactenus nocesserit quod Omnis sicca intemperies partis alicuius nobilis maxime l. hepatis humidi primogenhplurimum abstimat at l. dissipet,nec nisi a

te summa&summo remediorum sutolli emendarive possit. cum reliquae omnes m- temperies facile corrigantur. Intemperiem calidam esse a natura rei cognosci,& ab eius

effectibus siquidem pustula: ulcera , quae in hoc sunt morbo duritio habent insigne: durities autem si vel a pituita crassa, clamelancholia At pituita crassa facta non corarodit Erotiones enim quaecum duritie affigunt,sui caussam materia crassam Vensam agnoscunt. Adhax materia tenuis Crysipelata vel herpetes cxcitat ulcera autem

Luis profunda sunt caua . Deniq. luis Venerea ulcera iis tolluntur remediis, quae veteres Arabes ad ulcera a siccat torrida

35쪽

calida sicci densa emergunt. Haec autem materiaio potest aliunde peti quam ab he pate: siquidem Medicum est theorema Actione aliqua per corpus totum aequabiliter tala, principitinamus naturale necessario esse male affectum me l. enim 'uod exempli caussa dictum sit motu sensu totum coopus priuari potest, illaesi, cerebro, motus sensus principio meq. alphyxia,id est,summa pulsus imbecillitas m toto corpore deprehendi potest, illibeius principio corde. Sic profecto vitiato sanguine in omnibus corporis partibus necesse est hepar laesum

csse:&cuiusmodi est sanguinis vitium t lem quoq esse iecoris noxam At omnes eo morbo affecti liuidi serevi subnigri cernu-tur, floridum q. tum facie tum reliqui corporis amittunt colorem quo fit, ut sanguis in hepate gignatur crassus, densus iso dax,qui postea in superficiem protrusus, eticolorem inuehit natalis est cutis insuperficie, quales sunt humores in intimo corpore exsuperantes nisi ad profundu frigore aut Glia occasione decubuerint,recesserintve. Albomnes in hoc conueniunt, quatuor humorum exustionem dc maligna quandam affe-

36쪽

ctionem antecedentem caussam esse Luis, dum nec dolores, nec pustulas excitat con iunctam vero tontinentem, luna illa iam protulerit humores autem in hunc moduvitiari at i corrumpi cilicet vel aeris vitiatiat l. corrupti inspiratione,vel cibi cacoch mi quae corruptae usu, vel certe alterius inquinati cuiuspiam contagione atq. Ongressu Quida nihil aliud esse scripsit,quam deprauati sanguinis suppuratione, quae post

in tumores nodos conficcata induretur, cuius scaturigo a male affecto iocinore pullulet Horum rationes qua vim habeant, pauci cxcutiamus , Ut veritas magis elu

cescat.

In temperiem siccam Luis caussam non esse,e inuadendi serpendi i modo conspucuum est. Omnis enim viscerum intemperies, praesertim vero sicca paulatim contrahatti dq. vel potus paenuria, vel rerum calidarum c siccantium diuturno siti. Est nim siccitas patiens qualitas minimam vim agendi sortita Atqui Luis caussa,quamquanon semper subito se prodit, sed interdum, Vt rabidi canis virus, aliqua iiii in nobis delites it; repente tamen semper contrahitur eo ips die vel altero, vel certe brevi admodum

37쪽

dum temporis spatio. qua parte cotracta est, civicere aliove symptomate certa de se indicia prodit, totum l. corpus Vel optime sanum peruertit. At potesne iecur tam cito siccescere humidum l. eius primogenium absumi vi retorridus in eo genitus humor in corporis ambitu propelli Quaenam ista, aut in quo alio morbola repentina perspe dita est humorum secretio, genitaVC intem peries ZIn febre quidem pestilenti, dum inquinati acris inspiratione repete cordis spiritus contaminantur, lacessitum cor suae affectionis indicia carbunculum tubonem foras eructat. At minime tamen accensa aut resiccata sunt viscera. cor siquidem maligna

quadam inexplicabili qualitate obsessum petrius exstinguitur, quam viseerii temperies possit permutari. Adhax cedo, quae intemperies Vmquam contagiosa vis estρNeq. vero si tubercula dura ulcera Xe-detia Lue Venerea statim excipiunt idcirco sane horum principium iecur sicca intemperie statim laborat. Ea quippe no tam a te coris viti, noxa,quam atra lignitate catas sal,quae humores in sui naturam deprauat, proficiscuntur. Itaq calida& sicca hepatis intemperies Luis Venerea caussa esse non potest.

38쪽

potest. Indignum certe fuit tanti philosophi

grauitate in re adeo apertac utire. Aliorum ego Omniti opiniones,que non nisi simplicem humorum corruptione, exustionem proponunt, nihil moror: cium vel ipsis Medicina tironibus ac tonsoribus notu sit, omnis generis ex humori putredine morbos sine Lue superioribus seculis grassatos fuisse : nec iis remediis, Quae humorurn putredinem arcent ismendant, luem Veneream bene umquam fuisse curatam.

Vera Luis caussa es ciens.

Epsi CiEN, uis Venereae causa occulta est, venenata qualitas atq. perniciosa labes attactu contagione contracta:que licet leuis admodum sere corporis expers siti sensus a nostros ei fugiat, no simplex tamen & solitaria exsistit, sed in humore aut alio quouis corpore inhaerescit quo ut subiecto quodami vehiculo utitur. Qui enim possit corpori nostro vim inferre virtus incorpore t Huius perniciei vis .essicacia diutius aliquando in nobis delitescit, tempore tamen copiosis signis argumentis se prodit.

39쪽

prodit. Vt enim rabidi canis aut scorpionis, ita huius venenum ab ea sede, quae sit primi in contagione inquinata, sensim in omne corpus spargitur,contagios ortam morbo rum naturam S conditionem imitatu maxime autem Venereo contrahitur concubitu, a quo S nomen inuenit, S i ius frequentatione propagata est Lues in hominu genus,& ex unius impuritates inquinamento sensim in uniuersum 1bem disseminata, miserabile scortorum flagellum. Ita l. qui Venereo complexi iungitur cum inquinata, pudendis Luem contrahit:nutriX,aqua infans follutus lac sugit, a mammis obstetrix, quae infectae parieti opem tulerit, a manu: infans a Vitiata nutrice altus nunc ab ore,nunc ab interioribus condormies inquinato sudore diffluenti, acute S a summis partibus qui offusiore osculo saliuam exceperit,ab Ore . Huius tamen veneni vis quia est hebetior, non nisi in apertam nudam li artem tauit. ne l. qui iam inquinatus est, tum halitu solo, sed liquor de se in alterius corporis partem epidermide nudatam reiecto contaminat a qua malum prorsus initiusumit Partium,a qui b. Lues initium capit, aliae aliis grauius vitae discrimen inseruiar.

40쪽

omnium exitiosissima est Lues, quae ab interioribus&reconditis visceribus,aut a partibus obscenis inchoat cetera leuiores cminiis periculos Cuicumq. particul Lues primum insederit, illic inhaerescens pustula excitat,interimi ulcusculti m. inde longius prorepens radices Qit,sensim q. partiti continuatione interiora subit, ex prauo initio& quasi sulcitabulo prosecta paullatim propagatur inualescit; lum non spiritus modo atq. humores, sed&carnem sartes Q-lidas omnes pervagetur, ad extremum,ni medicamentum adhibueris, furore omne corpus astetat l. depopuletur id i hac fere ratiorie. Cum Virus, exempli caussa,concubitu a pudendis madore perfusis initium habet . pustulas in his primum&ulcuscula

CUOcat contumacia, mali l. moris. Vapor deinde aut spiritus ductu cauo pudendi introrepens ne i enim credibile est, humoris quidquam eo subire venae caua sanguinem

arteriae a maioris spiritum labefactat tunc ctiam bubo prorumpit in inguine hinc vasis spermaticis,renibus a. atrectis,gonorrhoea se prodit,qua virus velut eructando turpissime cilcitur . Cum exsecrandum malum iaiecurvi ventriculum inuasit leuis quidam