De luis venereae curatione perfectissima liber / Numquam antehac editus

81쪽

quadratum paucis di bus cxorta dysenteria&delirio e medio sustulit.

ANTE A agni te Luis curationem aggrediamur, multa sunt crnoscenda ac

primit in qua fixi ea afflixerit a quit, symptomatibus petur Recens quippe huino,

ICSaccarnes tantum oblidens, aut vixdum

selidas attingens, nullo graui symptomat ,sblis maculis aut pustulis quibus iam consilicua, facile curationem recipit Nisus vero, quae praeterea doloribus irrhosis immo ribus molesta est. Omnium dissicillime quae

confirmata, quae ossum carie ac parilla cartilaginearum excitones prodit: quam in interioribus etia visceribus vlacra A tubercula multa proserre in mortuorum corporibus

disseistis notavi. Ab his considerandu veni

totius alfecti corporis habitus,et Viscerit,pr sertim velo iecoiis constitutio&tem pericS.

Nam qui sicco sunt&squalido corporis habitu, is vctriculi debile naui sint, mitiora quam qui frigido& humido sunt corpore,remedia exposcut ut qui rarori laxo sunt cor.

82쪽

corporis habitu, quam qui cras in denso. Idem de his quo l. sentiendum, qui improba vivendi ratione intemperiem hepatis calidiore mi sicciore contraxerunt. Hi enim Omnes nec magnam inedia , nec validas e siccantes vllas purgationes perferre possitiat, cum tenui bile S malis humoribus os ventriculi imbuatus it t. compungatur;Vnde ingraues stomachicas syncopas incidat . Inspicere veris oportet S qui in ipsis visceribus humores exsuperent. Nam si vel partiti nutrientium insito vitio, vel viuendi errore longa crapula, et alimentorum impuritatu&intempestiuo tu illuuiem ni ulta in primis veni, visceribus congesserint, qua etiam inde in venas maiores effunditur, ante-

qua Luis propria suscipi possit curatio, purgandum corpus saepitus,st , dc cacochymiae sociis prorsus exhauriendus primum quidea poIematis aliis l. quibuslibet blandioribus primae corporis region expurgandae destinatis. Ab iis deinde ad ea venietur, JUC: C VC-nis maioribus aliquid ex iam euellant tandem l ad venae reserationem. ubd si quis temerarius te medi a faciendae ignarus cacochymia mancicactare audeatiuis cu

ratiGncm ut ipsam opus sane quam dissici-

83쪽

le tollat;corpus sane vanis affectibus in om ne fortasse vitili obnoxiu reliquerit. Non c-nim biliosa, melancholica,aliave crassa illuuies circum viscera collecta tota in sudores digeri,dissiparive poterit .viqia circv mc branas , neruosas ac solidas omnes partes mali

gna luis congestione succreicit, ted tenuiore parte resoluta siccescit impingiturq visceribus,ac tandem acrem maliguam 3 qualitatem contrahens, psbrum substantiam labefactat. Hinc prosedio curata Lue lienis scirrhus comparet vel iecoris tensio hinc, herpetes tapius in manibus, nonnumqua dc in aliis corporis sedibus maligni erumpunt: qui non nisi longa viscerum detersione, humectatione refrigeratione inito cui Co- Irario errore tenentur, qui partibus externis iam impactam crassam lentam l. materiam, altium ducentibus, aut vomitoriis medicamentis validioribtis reuocare contcndunt, at i ita luem curare Veneream. Hi cert Vctriculum 6 viscera omnia grauiter offendiit, ac multis symptomatis nullo panae usu laborantem contielliint, eius i. vires adeo

prosternunt, ut nequeat postea propriana curationis viam perficere. Neq. igitur, quae in

84쪽

7 uicin per urinas, aut sudores uacuare, neq. quod externis partibus tenacius iam inhae- . sit, per aluum reuocare tenta luna sed Hippocrati auscultandum , Qui ducere pomiet; per loca conserentia, quo natura vergit, ducere monenti. At veros per uniuersum corpus fusa iam sparsa l. erit cacochymia, quae tamen a visceribus prodierit non modo ante Luis curationem prima ac secunde corporis sedes iustis purgationibus identide repetitis detergenda erunt, ac omni illuuiet borandae seda per totam curationem, nequa in allectis visceribus denuo succrescantsbi des diligenter prouidendum. Nam si bene habiti ut recte censuit Alexa ter Aphrodis ius fimescentes solito cibi usu praetermisi illescunt, S materiam congerunt a- CD Orem multo certe magis, quibus viscera latenti vitio & prima affectione laborat, per inediam alimenti portionem coirumpent. Itaq purgatione, quod sic quotidie cumulabun extrahetur, ut vacui maneat aegri corpus, tutior l. iit alterius affectus curatio. Co-

siderada S consuetudo. Nec enim nec sanis nec aegris repente mutari potest sine dilcrimine . oportet igitur ad insueta paulatim

transire. Vide dum quod anni tempus sit, quae

85쪽

V E NERE A. 7squae regio,qui ambientis acris coditio. Harc

im si ad calidum declinatines blandi ribus agendum e esia sci si vero ad ligidia,

validioribus. Etas quoa puerili si senilis eandem indicationem praebent,cetcra contrariam. Sed & symptomata grabia cum iu peruenerint, si vires ademerint, curationis ordinem peruertunt, duIn leniantur. Alia Lao curandae ratios mimupersccta.

Qv paulo ante proposuimus cura-di rationem , quae argeti viui inunctione sit, cum inessicacemi parum tutam multorupericulo experti essent maiores aliam tentare aggressi sunt. tia i sui gabant valide ς- pius Deinde quibus competebat, sanguine mittebant mox reliquias idoneis syrupis praeparabant: quas postea purgationibus idc-tidem repetitis exhauriebant ita Luis radice multiplici preparatione mitigata penituscuelli citra ullam virium iacturam aut corporis noxam sperantes. Hax quidem cura tio si vitium recens contractum sit, blus i. spiritus aut iunior colaminatus, interdum liberat.

86쪽

liberat. at certe, si iam obsessa est partita substantia, impetum quidem humoris furorem reprimit ac mitigat: sed qui postea crudelitis excadescat, sensim clanculum radice altius defixa cita ut vix ullis remediis

inueteratum vitium possit extirpari. Hoc igitur lenit, non catulam Corum Uachlat: differt perniciem, non aufert. Intervencrut&ali , qui ratiotic non admodum dissimili, tenui extenuate a victu N potu ex hebeno, Guaiaco vel ex sancta Chynaru radice corpus absum ut rumores deici gunt,dissipant que in urinas ct sudores Hinc necesse es: pustulas c ulcera cum corpore siccari sanescere, tophos preduros incidi atq.dissolui, cxliis i. natos dolores mitiscere. At symptomata ista putato: morbi vero essentiam multo diuersari , quae illis abeuntibus etianum tamquam radix solidarum partiti substantiae firmitis inhaerescit. Quocirca tametsi haec, quam superiores multo tutior i5-cacior curatio minime tamen periculo recidivae liberataeum praesertim Lues initium

praeterlapsa ipsam partium substantiam obsedit. Ita l. quibus remediis, qua Q. methodo usurpatis perfecta compleri possit tali morbi. Cui alio,trade dum ut nos quoq; Christianae Reip.

87쪽

A. 77 Reip. pro vitibus consulamus. At quoniam hi Gualacu causae sine qua non ,non como-de,aut cito perfici queat curatio, locum obtinet;de eius ortu viribus prius dicendii. aluci inuentio, nomen se descriptio.

I, quaedam superioribus annis inter nouas terras: antiquis incognitas reperta est ea parte Americe sita,qua longitudine in Septentrionem desinit huic Span-giola a repertore Hispano nomen inditum est. Illius insulae accolis omnibus Luc quandam, Venereae hic grassantis persimilem, aliquando familiare esse, Mendemia,quem admodum exanthematalec phymata hic nobis,litteris prodiderunt. Huius Luis unicum remedium illis est ligni cuiusdam decoctu Quod cum animilis quidam Hisipanus, illic Gallico morbo , quem in Hispania contra

xerat,diutius S immanius distortus,eadem Medicina usus feliciter conualuit. Cuius id

circo sum postea in Hispanias attulit, primunt anxius ne non tras mare,qualis in Insula,esset eius effectus. Nomen ei ligno fe

cerunt

88쪽

cerunt Guaiacum,quod cum hiatu uiacu proti unciant insulares . Amat crescere, quRapud nos fraxinus proceritate , arborem l retem soli habere plantagini Uaervosa, sed minora ac rotundiora Sc Liriora, ac nuces gignere castanearum forma Cortex huius csim ad nos peruenit, colore cinericeo, haudita densus,led immodice durus Color, quit, axeo ligno,externa parti, nigrescens internar, qui medullam dicunt pondus ci,quale nulli praeterea ligno . Nulla ius quam minima pals in aqua. quitat, sed mergitur continuo subsidit. Duritie robur omne stiperat, S ici circo quam minime hiat; ne Q. facile videas, quod rimas traxerit Vritur acintia- matur odore suaui ab accenso gumini profuit subnigrum S pr durum,us refrixerit. Huius , ni sapor subamarus, imit acricio

uia palatum ac Luices compungens qui semel cognitus numquam trara indignoscendo inicum torem ut neos o o Huius ligni quamquam una est species Vari tamead nos mittuntur truci, alij cratia res ab ar- bore ali mihi, res biq.fer araniis decisi praserendum quod recens satis,

non vetus aut cariosum existit, cui cortex proximo adhaeret quod quamplurimiani-

89쪽

gri habet, & veluti lineis quibusdam coloresusco perlongii interfectu st quod quam- maxime pinguescit. pondere valet gius

enim senecta lenitas est,& macredo. Fallu uri anardus ligni huius differetias constituens: truncos enim albicantes, prorsus buxeos acriores: odoratiores atq idcirco valentiores esse colligit aliis a parte Vicantibus interna praeferret; tu si decoctu redderet aspectu turpius justu insuauius. Est enim lignum illud omnino buxeu paene inodor; inessicax reddit a decocta clarsi limpidii nulla acrinionia fauces mordi-Cas, sed ut Orte amarore molestu. At quod intus multum nigri obtinet, ut odoratius caci ius,ita decoctum facit albidius, Linu me lucidum , plurimam enim obtinet rcsnam , quae aqua incocta turbidam illam albidam a reddit. Sed, rationi consentaneucst arbor quam ramis maloi emisse vina:& quanto trucus quis q. radici est propinquior, tanto praeflantiorem esse ac rursum qui ab arbore nec senio marcosi cntC, nec Iccc OI

ta decidui rami, iis qui a modo natis aut noscentibus, multo ne i stantiores eis sicaciores Praxipiunt nonnulli fugiendum esse sum cius, cuius trunci asteruntur

90쪽

magni. valde crassi, ubi a nigri id enim

contingere senescentibus arboribus. Vt succo destitutae paulatim nigrescant. At vero clim omnes cos truncos experiundi gratia

saepius dissecuissem, ac nomodo gumimul iis locis concretum deprehendissem sed et iam e ligno accenso profluere vidissem: eius decoctuis usurpare coepi, quod ut maxime crassum albidum, ita omnium efficacissimum longa experientia deprehendi. Quocirca hoc ego vel natali bio, vel arboris parte , non solo senio ab his di ferre existimo,

Cius 4 ut maxime succulcti sum in primis commendo. Iam vero cum in multis insulis reperiatur nullius tamen litteris certe pro-

ditum est, ex qua mittatur praestantius. Video magnam copiam albicantis, quod im- becillius diximus, perexiguam nigri ad nos vehi. Hoc mercatores ab insula Ioanni sacra, illud tum ab insulari Crucis, tum ab insula S. Dominici adferri asserunt. Ita l. Guaiacualiud ab alio differt, vel pro arboris parte equa deciditur, vel pro bio in quo ortum incrcmentumque sumpsit, vel certe pro a