Joannis Honoratii Molitor, ... Tractatus, De thermis artificialibus septem mineralium planetarum, in quo propositis aliorum authorum thermis, nostrarum thermarum ingredientia ac virtutes, ... ac quomodo corpus ante usum illarum praeparandum explicatu

31쪽

origanti

Ioannis Guintherii Andernaxi commentaria de nova & veteri Medicina ultra duodecim earum continent formulas , idem vel simile habet methodus curandorum

32쪽

rum morborum Gulielmi Ron

deletii, & innumerorum Auth

rum, quorum Thermae solent vel herbis & mineralibus simul mi tis, vel selum mineralibus , ut fre, calce sale, nitro, &c. comstare i mutata solummodo dest, vel numero ingredientium si cundum judicium ordinantium, non vero secundum influxum coelestim, quem non solum neν ligunt, verum inutilem esse nonnulli pagani Practici aut

man t, cum tamen contrarium

quotidiana experientia demonstrat, ita ut, si hujus loci esset, vi vis demonstrarem; hinc etiam,

est, quod nostri moderni Practici artificiales Thermas parvi .facian , ignorantes errorem ir praeparatione esse, mittunt igitur sibi commissos patientes ad na

33쪽

turales quascunque, cum tamen illae artificialibus longe sint inferiores , ut sequenti capite audie-

CAPUT II.

praevaleant natura-

ARtificiales praestantiores esse

naturalibus non solum experientia constat, verum etiam ratione evincitur i ars enim non amplius potenti naturae succurrit, juxta illud: ubi desinit natu- .ra, ibi incipit artifex. Ita ut multa audimus, videmus , & senti-

. mus, quae non audirenans, videremus, sentiremus ex natura , nisi ars succurrisset. Accedit, ar

34쪽

morbi & aegri, ac influxum cc testem posse mutari, quod natu- srales non admittunt, saepe quidem mutantur a natura , sed mincommodum utentium, ' g. si ἡhabuerint in venis metalla poros aperientia, quibus consumptis, vel occlusis venis , aperiuntur aliae venae continentes metalla constringentia, e. gr. vena ρrea nervos mollit, vena aluminosa adstringit. Item in anno bis extili Thermae naturales omnino ' inoxiae sunt ob -rationes a Paulo de Sorbait Philosoph. ac Medic. . 'Doctore & Professore Primario

Viennensi, ac Sacrae Imperatricis Eteonorae, Viduae, personae, Medico , ac olim Praeceptore meo venerando fol. 12 . allatas. Hinc ocaveant post annumThermarum . naturylium amatores. Sed: '

35쪽

jiciat milii aliquis practi-

cus paganus: si artificiales praestantiores essent naturalibus,ma- lle facerent multi Practici, infirmos jubentes per tam spatiosam

viam Thermas naturales fre-

quentare. Respond. pessime facere eos, & experientia constat, non solum incuratos, verum infirmiores saepe redire, qui deinde per artificiales rite compositas,acyraeparatas curantur, A a m multi curati siunt i ea Rautem ν' cur nostro faeculo infirmi mit- tantur ad Thermas natur res, est, quod artificiales Thermae vel mala praescribantur, ut l spraecedente capite insinuatur , quando nimirum non attendunt ad cursum siderum,uel bene prae scriptae male praeparantur a fo '. mulis i audivi ipse aPractico pa-t g no, i

36쪽

gano, non velle balaeatorem agere: o dictum indignum M dico i nonne Galenus ipse balnea praescripsit, & paravit ὶ pudet te Parare balnea & facis stercorat Medicus es, & pudet te medicis nam secerta Objiciat aliquis secundo: naturales curant affectus, quos a tificiales non curant, & tamen non mutantur secundum cursum siderum;Quis ergo illas m taretὶ Respond. primo: disti

guendo antecedens : naturalas

curant affectus, quos artificiales sinistre praescriptae vel praeparatae non curant, concedo; quos artificiales dextre praescriptae & praeparatae non curant , nego. R spond. secundo: mutantur secundum cursum siderum a natura ,

quae illas producit; sic etiam ar-

37쪽

tificiales mutandae secundum influxum siderum ab artifice, qui illas facit. Tres enim mutatio- nes quaelibet Thermae postulant, nimirum juxta cursum siderum, naturam aegri, & morbi , primam mutationem habent Themmae naturales, reliquas duas non artificiales omnes tres haber possisnt, hinc praestantiores sunt Thermae artificiales naturalibus. il

De Thermis Artifi

cialibus exsteptem minerm 'sibus Planetarum.

nostras Thermas ingrediuntur, fiunt septem, quodlibet certo Planetae familiare, ita ut ilia 1. E recte

38쪽

recte Thermae artifieiales septem mineralium Planetarum vocan- tur , cum vero hae Thermae in summo arcano adhuc sint, hinc L mihi non concessum fuit, modum praeparandi, nec dosin addere , sed solum ingredientia, ac operationes publicare , siquidem nonnulli, nescio an stsepidi, a docti gloriabantur, se idem scite,

sed non velle practicare, cum tamen felicissimos effectus viderint , & adhuc vident. Veniebat etiam paucis ante mensibus stoi

cus Christianus,ut cum Helmo m. λ

tio loquar ,ac depraedicabat , idem scire, nihilque aliud. esse, quam calx & sulphur: Helmo

tius te recte Stoicum nominavit, quia more Stoicorum agis. Sed non est hujus loci, multa cur

Stoicis agere , sed. ad Thermas B s meas

39쪽

vina

meas propero, quae non ut aliae

vesicas trahunt,excoriant cutem,

ac alia sexcenta incommoda adferunt , sed quas sine periculo omni tempore intrare possum, &si secundum cursum siderum,na turam aegri ac morbi mutantur, felicissimos effectus edunt. Sunt autem haec ingredientia: umbi mei. concreti mei. h. ferri. g.

arsenici corr. g. vitrioli mei. C. ,

Hic unum addere libuit,nimirum illud, quod vides, & in tribcoelo, ac Planetarum siphaeris intueri potes et Saturnum supremum esse, cui succedit Iupiter, huic Mars, postea Sol, quem so

40쪽

quitur Venus, hanc Mercurius, ultimo loco Luna statuitur. Considera velim, quod Planetarum, virtutes non ascendant, sed de- scendant, dat hoc in nostrisThe mis ipsa experientia, quod ex Venere non fiat Mars,sed ex Marte Venus, utpote quid inferius, sic etiam Iupiter facile transmutatur in Mercurium, quia sibi op- . positi, ac Mercurius inferior Iove, vides enim Iovem secundum a firmamento , Mercurium secundum a terra, sic Saturnus primus accelo, Luna prima a terra, inter quos magnam correspondentiam esse non te latere debet,

Sol medius est, ideoque se omnibus miscet, sed nunquam per in-

feriores melioratur. Sciunt qui

dem nonnulli & ipse vidi acciri posse D.D.Philippus Iacobus