Alfonsi Ferri Neapolitani medici eminentissimi ... De ligni sancti multiplici medicina, et vini exhibitione, libri quatuor / Quibus nunc primum additus est Hieronymi Fracastorii Syphilis, sive morbus gallicus ...

191쪽

terrestrium lotorum cum vivo albo libram semis,styracis calamite: contusi uncias treἔaxugia porci deputate is sine sale libram unam olei laurini,ole anethini,mastichini, olei thuris,space ,olei antiqui centima annorum,singulorum uncias tres cum dimidia olei rosati,butyri recenti, singulorum uncias quatuor: latiris uncias duas,euphorbi unciam semis ferueant lento igne ad vini consumptionem deinde adde terebinthines venetae, olei obietis,singulorum,ncias duas, lithargyri aurei subtiliter cribrati libra semis, styracis liqui x uncias duas, theriacae antiquissimae unciam unam,cineris vitis unciam semis,minii,uncias duasi semis,argenti viui volati, capituli descriptio exposcit,' extincti culleo rosaceo in mortario lapideo iacias duas, conficianturque ea arte, fiat unguentui ΦDe schrosis tu

moribus.

Vrities quae ex materia cotingit

melancholica vel aliuti,aliquando in carne tatu, aliquido in osse M iiii tan-

192쪽

tantum existit,vel ex his composita. Qi ossuos est difficilior, ventositas spi ne in potetia denominatur, prout sub forma permanet apostematis,cuius finis est ossis cor-rnptio. quae tripliciter fieri contingit,ut triplex est dimensio. Alia nanque ossis corruptio superficialis tantum , alia profunda tantum, quaedam superficialis est irofunda simul. Cuius additio una ossis par Tract. . tem post aliam corrumpit,vt Avicena quar Cap. s. a quarti. Cuius signum est, quodi solutis partibus subtilibus circumferentiarum o sis alterati, asperitas in tactu, in qualitas scopulosa sentitur cute sana existente ac suam continuitatem seruaute Necnon: dolor pungitiuus adest in compressione cum digito propter ossis asperitatis mordicationem. Cum igitii durities ista inue terauerit, nec alia illi subuenerint remedia diminuto prius humore noxio causa ipsius morbi,curetur per lignum sanctum, ut de artuum dolore morbi Gallici inueterat dictum est,tinianturque tuberositates per uindecim dies unguento dicto in capite e strumulis seu scrophulis puerorum. De

193쪽

De alguatui curatione. Adem est ratio curationis alguatui,prout est separatio contiguitatis ossis integra,secundum locum, non secundum situm a suo naturali loco descendendo secudum longitudinem membri, ut de sciitofis tumoribus dicitur. De ulceribus corrosiuis,sordidis, fraudulentis, ossis corruptione, moibi Gallic inueterati.

nosaac saniola itelligo, prout morbus copositus dicitur, in qua nave plures dispositiones existunt, queo vicersi cosolidationem impediui:cuius copositio siue a causa sit, siue ab

accidere,vel a morbo praecedente, discurrendo per singulas species ulcerum Tentiales vel accidetales, quantum fieri poterit,amoueatur a perito chirurgo causa illa coniuncta cauterio actuali vel potentiali, pro corrosionis vel corruptionis exigetia, vel quouis alio instrumeto, artis diminuto

semper prius humore noxio. ligni sancti

curatio

194쪽

curatio aduibeatur, ut de artuuin dolore morbi gallici inueterari dictum est . dc ut ulcerata membra curationem suscipiat certiorem, foueantur limanturque unguento dicto cap. septimo huius tertii libri Quod si ossis corruptio appareat,abradatur usque ad ossa sana,opportunis instrumentis ras patoriis Nec te terreant dicia insciorum, dicetium cum principe melius est, non festiue turm extractione ossium violenta. que semiuntur. Verba inquam Auic intelligi debent de illa praua extractione violenta ossium vulneris,dilacerando scalicet nervos venas in ossis maiorem partem sanam quam corruptam dissipando, ut incongrua dicitur operatio. Quare melius est cum Auic.ubi supra, corruptionis ossis curatio, quae est eius fricatio, ipsus destructio, aut eius abscisso e ipsius serratura. Prestantiorque modus fricatio cum aspatorio dicitur qua ablata,per lignum sanctum curetur curatiO- ne predicta ulcerum viai uel salibus4 particularibus.

195쪽

ψDe vini et hibitione a neotericis nuper

comperta C A P. I.

Vin scientia atque artes per additione augeatur,ac quotidie utilissimarum rerti inuetione persectiores fiant,ad idque iudicium sudium hominis plurimum valeat,propterea multum opere cu Isque pone nata est,quo ea in uestigari pose sint qui laesis corporibus aliqua ex parte profutura lint. Husmodi est ligni quod vocant sanctu cuius vitabus indagandis in fi- simus. huicque rei omni studio operam damus,quauis eius vires loge plures sint,qua quisquam dicendo scribendoque consequi possit, Et quonia experimen tu si ratione coprobetur , ad veram rerum ipsaru cognitione nos ducit, non inutile fore existit nauimus,si cum vini administratide,ligni quoque decoctione miscebim . Compertu est enim multoties,penetratione et Ticatius fieri,ac vinum non modo ligni huius,sed multorum quoque medicamentorum , tanquam vehiculum esse intamobrem ope

196쪽

i88 DE IN EXHIBIT IONA

te precium dixi in calce huius opusculi

pertractare, utrum Vinum an aquam imanis corporibus magis conserat tum si quis ex veteribus medicis in alicuius morbi curatione , vino in quo implicia aliqua sint decocta usus fuerit . praeterea virum vinum aqu: anteponendum sit necnon quod vinum sit eligendum i atque alia eius generis, quae a praesenti materia non fuerint aliena.-Quod curandis morbis vinum coserat,&ab antiquis usitatum sit. CAP. i. MEdicine: quitardissint operationis, si in vinum infundantur vigorem sumunt acuunturque. Neque ab re sapiens Abinetoa dixit, nec cibum, nec medicitiam vino unquam priuari debere Mesue etiam pro meliori praeparatione rheubarbaruui molliendum iussit. Ingenium , in-qκit, medici sit ut sapor medicine in cibariorum gustum conuertaturi tunc enim natura auidius medicinam amplexabitur: cuiusmodi est vinum. Quapropter non temere recentiorum nonulli qgrotis mul

tifariam vinum tu quo simplex aliquod sit

decoctum,

197쪽

ctum , perforatum vocant, vel ex chame dryartuum passionibus conferre asserit: sic nonnulli etiam nostrorum temporum docti viri vimini prςbent,interdum ex sal uia, vel ex e nulla,vel ex bu glossa, vest quod ex rosis, ex ebulis, ex granulae, ex caryophyllis ex absinthio conficitur, aliaque eius generi quam plurima,quq laxandi vim habeant. Nunquid vinum an aqua magis conferat:& quibus aesrotantibus praebendum liti

hin vinum cum primis simile est,m calorique innato maTime conuenit in administrandis nutrimentis naturae hominum inquam vero Crpus notolerat , nisi valde anguineum, ut Aui-cenna tertia primi Praeterea quis neget

vinum sua penetratione , spiritumque vivificatione confortativum esse ξ ripiditas enim, siccitas spiritibus eos debilitando aduersantur. Vini vero caliditas corroborando non mediocre ipsis affert auxit mira

198쪽

xilium . Ad transmittandas autem rerum in eo incorporatarum Virtutes, per ingula mei libra cum quadam natura delectatione lapprehenuone , nec sine vehementi fortitudine qualitates activas earum medicinarum quae in vino exquali scantur ad resolutionem pr parat,quum sua subtilitate partes adeat longinquas, quam secum trahens ad membra refri-peratione pariterque humectatione di- gentia receptiuum est omnis infusionis bonarii qualitatum in rectiscatione ut plurimum malarum , cum per eius effentiam ad spiritum habeat conuerti, magisque penetrativum sit ac spiritibus proportionatum. Qua de re ubi virtutis imbecillitas , appetitusque deiectio atrae-rint, aegreque ventriculus concoquat, vinum eligendum est. Insuper si aegrotans phlegmaticae sit complexionis , humorque pituitosus vel melancholicus sit, vel si inueteratam morbus radicem habeat, ni his omnibus vinum utile admodum est . Quod si cholerica ac sanguine EcOplexionis calidique hepatis fuerit, atque etiam sanguis vel succus biliosus foliisque

habitudinis

199쪽

habitudinis sit in tempore prasertina caliter exhibitum mitu in modum proderit. Qu9d in ligni sancti decoctione cum vino miscenda sint alia simplicia.

Edica artis peritis omni bus patet, singulis inebris suu esse appropria tu ac determinatu pharmacu cu-que ab eiusmodi morbi

- prauitate quaplura mem-tra edantur ac vitium contrahant, credi-Dilenu leni erit solam ac impermixtam ligni fasci decoctionem tot membrorum taliones adimere non posse . Quare ut ligni sancti virtus ad huiusmodi inebra dirigatur, medicinae inebra infecta respicientes comiscende: sunt, ut hiri sancti virtus piar si medicinarsi suffragio, validius salubriusque suas imprimat vires, dirigendo scilicet, mundificando, resoluendo, cosor tando& desiccando ut decet morbum. Quid inum eligendum sit.

200쪽

'in diuersae operationis sit vinii, diuersalsique qualitatij infrigidata en corpora sensi riuueni cale facit, calefactaque infrigidat, exiccata humectat,& humectata exiccat eiusmodi elige tu erit, quale mox dica Anni viri vinia,frigidii estin humidum. Vetus vero, quod a quarto in septimum transcendit annum, calidum siccum in tertio reponitur gradu Inter haec autem medium calidum est xsiccum temperate: huiusmodi quidem vinum cholera nigra sua calefactiones humectatione temperat,4 praesertim si secundum non excedat annum. Resistit etiam melancholicis a tota specie, calefactisque non obest Vinu, inquit Avicenna, album subtile calefactis conseri capitis enim dolorem no essicit. id praeterea vinum cholera abundantibus rubea melius est, eo quod choleram rubeam urinam prouocando expellitiet humidis eo quod humiditates maturat, Huiusmodi etiam vinum non modo naturalem calorem confortando iuuat, verum etiam turbidi sanguinis claritalcm reducit Q mobrem album subtile eligatur