Alfonsi Ferri Neapolitani medici eminentissimi ... De ligni sancti multiplici medicina, et vini exhibitione, libri quatuor / Quibus nunc primum additus est Hieronymi Fracastorii Syphilis, sive morbus gallicus ...

91쪽

sed nos eatenus de vertigine tractamus, quatenus fit ex vi corrupta meditationis seu imaginationis , ob aliquam causam fixam in membro quopiam nobilit velui est caliditas hepatis italuens, aut imbecillitas stomachi vaporans, aut etiam totius cerebri vaporatio , aut alia quampiam intemperies ac discralia in membris ipsis nobilioribus. Et qui hunc morbum patitur, videntur ei locus in quo ipse est , resque omnes in gurum verti ac labi, atque alia 'li dam imilia . Quae saepe contingunt si idiosis in tentibus coitu immodico icunque igituin hoc morbo curandus est, pr paretur statemper duos menses antequam incipiat sumere syrupum ligni sanctu . Vtatur quia dicta resumptiua , ea quantitate , quo conueniat complexioni, viribus corporis abstineatque ab omni cibo, qui malum hilum conuertitit r. Vtatur vero in

potu semper tam prςparationis tempore, quam curationis, aqua igni sancti, nec unquam bibat aquam aliam aut vinum, prς- sertim phlegmaticus vel melancholicus. Aqua in potu pro sanguineo iuuene vel Fit cho-

92쪽

DE LIGNO ANCTO

cboleri o fiat ex ligni unci, qualuos,quae maneant in insusione diei ii ac noctem in aquae libris quindecim serueatque infusio in balneo mariae donec ledeat decoctio ad libras decem Pro phlegmatico vero iuuene vel melencholico aqua an potustat ex ligni semilibro,aque libris sedccim, ferueatque infusio in fictili vase et lignem cat bonum,donec ad libras duodecim edio atur. In sene eadem seruentur , nisi quod in cibo, in qualitate ligni atque qui ad decoctionem, Min ipsius decoctionis gradu, est habenda ratio virium complexioni, Moriatis. Si autem hoc pacto vertigo non tollitur,adhibeatur ad curatio quae descripta est in melancholia.

- De epilepsia. Pilepsia, qui morbus latine dici- tu comitialis,si io simplex est,

nos tamen de ea morbi specie tran iis, tiae a nonnullis vera epilepsa dicitur, quae gignitur a phlegmate. Quaquam .melencholica est nonnunquam in causa. Ex trouis igitur humore producatur

93쪽

ducatur morbus, ac siue propter cerebri, seu propter alterius membra praecipui intemperiem, summodo cotingat ex interna causa materiali ac permanente, sitque id malum diuti uiui nec tolli potuerit alia medicit i. curatio fiat per lignum sanctu in id modum quar describimus . Ac primam locus in quo eger curatur, hoc est cubicit ilia, sit temperate calidum,ab omni strepitu emotum,nec minus illustre. Sudor prouocetur, sed in capite copiosius, quam in reliquo corpore. Seruetur vero modus diligenter, pro egroti dispositione, tam in cibo quam in potione ligni, ne inter curandum aut febricula incid ataut destillatio, aut aliud quodvis accidens aduersum. Nam si rite fiat curatio per lignum sanctum, morbus facile curatur ac tollitur, quod nobis curantibus saepius contingit sed illud pro miraculo habendum est, & est tamen verissimum quod monialis quaedam nobilis ex ordine diui Francisci, in viridi etate annorum triginta, anguine complexionis, morbum hunc comitialem passa sex annos, quum a me curata esctet hac medici-

iii na

94쪽

nam hoc titu diebus vigintiquinque nec amplius pristiuae salutis prorsus red-stita est nec unquam postea sensit pilepsiam . sed malios innumeros curaui desperata salutis. Curatio autem fiat in hunc modum. Curatio epilepsi in iuuene sanguineo vel choletico.

cillus iata regulari ab initio' que ad media curatione, deinceps utatur dictare suptiva.& si op fuerit,etia regulari,usque ad fine syriapus pro eo se ad media curatione fiat ex ligni semiliora , quae libris duode cim, erueatque infusio in fictili vase ad ignem carbonii donec ad se redeat libras, usque ad augmentum, inde usque ad stata ad quatuor tantum libras redigatur Asa tuisque ad finem strupus fiat alterativus hoc pacto digni semilibra in aquae libris decem,maneat in infusione duodecim horas.feruensque infusio in balneo maria redeat ad sex libras Per totam vero curatio

95쪽

r. 8 pnem sumatur utraque potione sernilibra syrupi Aqua secunda in potti tota curatione fiat ex aqua libris viginti, redigaturque ad quindecim feruens in balneo mariae. Si autem non suifficiet in potu haec secunda decoctio prima fiat aquμ in potu ex tribus unciis ligni,anuae libris viginti, qui in eodem balneo ad sedecim redigantur. In sene autem eiusdem complexionis, ea dem sitiit seruanda, nisi quod de syrupus.&aqua in vase fictili decocta poterunt audacius pi beri,propter phdegmatis excessum

in ea aetate.

In iuuene phlegmatico vel

melancholico.

stior sit, diaeta regulari tota curatione. Syrupus fiat usque ad mediam curatione ex libra integra ligni, libris ouae dece icto, Quodecim horas fiat inlae, Post hec feruedo redeat decoctio ad septelibras, post media curatione,fiat sirup ex una cu dimidia libra ligni, libris aque sedecim. infusio, superior ferueat in fictili, ase ad igne carbonii dones ad libras quinque redigatur. In utraque

96쪽

potione sumat eger semilibram syrupi. Secunda decociuo in potu fiat invictili vase ex libris aquae viginti ac feruendo redeat ad decem. Eadem vero in sene seruanda sunt, nisi quod seuex, licet facilius inediam sustiniit,propter claris tamen imbecillitate subleuari poterit dim resumptiua. In pueris a quarto elatis anno usque ad quattum de

cimum.

A aetate pueri cibentur tota cura tione diaeta resumptiua, maiore enim indigent alimento Caro tamen assa praebeatur, non elixa. Quyniam vero dit ficilis est puerori curatio, ac vix induci possunt ad sumendas medicas potiones,si nullo pacto poterit preberi puer qgro lyrupus,curandus est sola aqua decoctionis ligni sancti sumpta in potu Ea vero decoctio in potu puero cholerico vel sanguineo talis fiat,sint ramentorum lignivnciae tres, aquae br sedecima erueat infusio in gemino vase, donec ad libras redeat duodecim. In phlegmatico autem vel melancholico puero sint ligni unci quatu

97쪽

in Vase fictili ad ignem carboniam, donec

ad libra duodeci in redigatur. Si aute puer facilis fuerit, ut sumi potionem , pro choleraco quisem puero syrupus fi .u ex ligni unc ij quatuor, quae libris decem. ferueat infusio iuge nino vase seu balneo rarie, dolae ad sex libras redigatur Sumit que rude puer tam mane quam vesperi initio curationis iactas dii is , an incremento

tres se inceps ue ad finem uncias quatuor Aqua secunda in potu fiat tota curatione ex aque libris quin lecim , Oufferuente, in eo tem balneo redeant ad decem.

Pro phlegmatico syrupus fiat usque ad mediam cur .itionem ex uncijs quatuor ligni,

aque: libris duodecim, redeatque decoctio ad septem libras f ruens in fictili vas', maturque tral potione iacie tres. Aqua secuda in potu ex sedecim libris redeat ad auo iecim. A media curatione usque ad finem syrupi decoctio ex libris duo lecim redeat adri linque fumanturque utraque potione unci quatuor . A qua secunda in potu ex sedecim libris ad nouem rediga rur. Si autem utrinque syrupi potionem puer

98쪽

puer abhorreat,alteram saltem sumat quotidie. Ac si amaror sit nimis molestus eniatur amaror ipse,ut sepra docuimus coriadris saccharo coditis,vel laccharo tabar ei. In lactentibus infantibus. Requentior est in hac aetate co- mitialis morbus, multis de causis, ac maxime propter humiditate. Curatio vero infantis tota est in ipsius nutrice constituenda . Vt cum affectum fuerit nutricis corpus potione ligni sancti affecto etiam lacte atque alterat, quo vescitur infans, alteretur illius corpusculum lacte sic medicato,atq; curetur Cibetur itaque nutrix diaeta resumptiua,ea tame qualitate,qua tam ipsa, quam infans possit sustentari, qu recte cocoquatur. syriapum sumat nutrix mane ac vesperissumatque semper in potu aquam secudam. Qualitas vero 'uantitas syrupi tem qualitas

secunda sint pro nutricis aetate atque complexione,ut dictum.est.

99쪽

De paralysi.

c fit,latine dici potest dis lutio,

quia inebra corporis amita naturali vigore di tulitur. Id ve- oquii in toto corpore cotingit, Greci appestat poplexia,quia in parte accert mcbro, hemiplex iam. Cosuetudo tamen obtinuit, quod Celsus refert,ut quocunque modo ea dis lutio paralysis appelletur. Nam non est in morbo ipso alia differentia, quam ex pauco, aut mul ro humore noxio , unde vel unus cerebri ventriculus, vel omnes simul laedantur . Plurimum vero in causa est phlegma viscorum , nec nimis crassum , quo meatus neruorum oppillantur , spiritu que vitales praecluduntur , a permeent membra. Quapropter lassescentibus neruis membra hebetantur , cum priuatione sensus, motus voluntarii. Stupor autem 'remor sunt praeuia dispositiones ad morbsi ipsum,atq; stupore debilitas facit in ebro . subtracta virtute spiritus vitalis, tremore vero eadem virtus corrupta,

100쪽

Umquam prefocati, atque ab ipsa cerebri origine praxius, Huic malo quanto citius fieri poterit juccurrendum est lignis aucti medicina. Atque si minus prima curatione Ollitur morbus,curatio ipsa tetania est, ac etiam tertio irpius repetenda. Neque omittenda hec medicina est , quan uis color in paralitico membro mutatus sit, Que res maximam ut nostri authores tradunt ostendit difficultatem curationis. Fiat autem curatio in hunc modum. Dii ponaturiger per dies triginti ad curationem, priusquam incipiat potionem timere syrupi, ut aqua igni sancti viatur in potu loco vini, que ex semi- libra fiat ligni, libris aqvitriginta, decoctioque ad riginti redigatur fnruens in fictili vase Membrum situm hoc pacto foueatur fiat tale balneum sumantur cortices radicum althee, cori, lini, briovis, cucumeris asinini, singulorum manipulos sex. Capita illorum alborum numero de .ce, seminis lini, foeni reci, vitiusque una libram, baccarum aut semilibram cha- memeli, melliloti, utriusque manipulos quatuor intestinorum arietis pinguium