Communium opinionum vtriusque censurae doctorum, per alphabeti seriem digestarum, cum multis declarationibus necessarijs, & vtilibus. Liber primus secundus. Authore domino Francisco Vivio Aquilano iureconsulto clarissimo

발행: 1567년

분량: 908페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

821쪽

personae dirantur digniores, quae causa dicatur grauis, ardua ues parua in casi- bus in quibus id non reperitur expressum uel determinatum. Quae person ς dicantur miserabiles,infra quantum tempus pignora pro executione sententiae uendi debeant,infra quantum t pus mora semel contracta

purgari debeat. Quando indicium oriatur uel sit suffciens ad torturam, indicia an sint sufficienter purgata

per torturam. inquisitus an foret repetendus in tormetiS.par. 1.op. 26.per tot. fol. s.& I 6. iudicium ceptum eum desuncto non transtin fiscum ut teneatur litigare coram eodem iudice, quia fistus habet proprios iudiceS. par. 2. Op. I 6 I. sol. 69.

iuranuntum si per qua scriptura praestari possit. par. I.

Dp. I9 s. sol. IO9. iuramentum licet non requiratur necessario in absolutione ab excommunicatione an iusta, aamen ex cominari unicatus eos tua non debet nisi satisfecerit. p. I. Op. 2.uer.&licet Iuramentum.

iuramentum creditoris sum-cit,ad hoc ut qnis capi ponsi ut suspectus.de fuga par. I.op. yy.in prin. sol. x miuramentum susscit ad probationem suspitionis ubi periculum est in mora. par. I. Op.ea. uer.& ubicunque periculum. fol. 3O. iuramentum praestitum per debitorem ante spolium non obstat aduersus exceptionem spoliationis. parta I. op. Io . uer. & aduersus istam. fol. s iuramentum super contra simulato interpositum est nullum par. I. Opin. I 8s .in pria. sol. io s. vi. supra in uer. Absolutio a iuramen

iuramentum non dicitur proprie probatio, nisi in casibus quibus de iure comuni uel ex forma statutorum habetur pro plena propatione. pa. I. op. I 86. in prin. sol. Ios .ui .infra.in uer. statutum uolens.

iuramentum inisupplementum probationis non potest deferri ubi statutum seu lex tequirrit manifestissimas probationes. par. I. op. I 87. in pran. l. Io 6.ui infram uer. statutum requirrens. iuramentum iudiciale quod

822쪽

op. I 88. in prin. sol. Io 7. iuramento in litem quando standum sit contra hospite.

iurans falsum eo ram iudice seculari non potest ab eo puniri sed ab ecclesiastico .

par. I.Op. t s9. uer. hinc ust . fol. 9o. iurans iocose obligatur salte ad ueniale peccatum,& iurans temerarie an obligetur ad mortale uel ad ueniale. pa. L. Opin. 2 2. in Ssbl.98. iurare in litem nemo coge diis est per iudicem quando uellet probare per testes,par. I.Opinio. I' I. sol.

iuris scripti ignorantia neminem excusat, nec etiam mulierem nisi in casibus in quibus reperitur ii e cautum. non tamen ius ignorans tenetur in dolo sed in lata culpa.par. t . OP. I .per tot. sol. 87. iuris error non impedit praescriptionem rNginta uel quadraginta aunorum .par..1 opinio. 2 I. per tot sol.

D. ius accrescendi potest a testatore in testamento prohiberi expresse , & censetur prohibitum ex dictione taxat tua,& ita quod amplius habere non possit.par. 1 DP.

134. uer. Contrariam uero. sol. 7 .quod tamen militat inter legatarios,secus inter haeres. op. ea. uer. retenta tamen. . sol. 7s

ius adeundi h reditate quod

competit extraneis di ius

immiscendi quod competit

suis triginta annorum spatio durat ab obitu desuncti, nedum ignorantibus sed& scientibus haereditatem sibi delatam. par. I. Op. I 6. in prin .s. 83. ut infra in ueri Restitutioiu integrum. ius patronatus poteit religiosis concedi per laicum patronum sine consensu Episcopi. Par. I.op. 73. sol. 3. ius patronatus non potest legari, uel donaria patrono priuatae personae S sic laico absque consensu suiEpiscopi. Op.ea. uer, in praesentiarum l. 6 ius patronatus de gratia patronis competere dicitur. par. r. p. 19 . sol .Ho

ius patronatus si copstat pluribus laicis, uel clericis, ut singulis , ex constitutione ac fundatione sui patrimo- .nij, praesentatio facta a maiori parte comparatione minori im dicitur esse legitima . Pati. I. Opimo. ιβ 6. sol.

ius patronatus non cadit in consistatione im bonorum

823쪽

rebellis,sed transit in haeredes cendemnati, qui prssentare possunt ad benescium patronale in casu praesentiscut praesentare poterat

condemnatus ante condemnationem .pa. 2. Op.72. sol.

rus patronatus praescribi potest aduersus patronum spatio quadraginta annorum. Par. 2. op. I s sol. 67. ius patronatus acquiritur Otiam populo ex pr scriptio

ius petendi uel agendi ad supplementum legitimae non praescribitur minori

triginta annorum curriculo. par. I. op. 2O3. fol. I l .

ius quaestum de iure gentiuad hoc ut possit ex causa tolli a Principe requirriturqd sit huiusmodi causa quae principaliter respiciat utilitatem publicam. pa. I. op. 243. uer. quae quidem communis. sol, I 3 s.

potest esse testis contra clericum secus in . criminali , nisi actu & habitu non adsint alij quam laici, & eqntra. . Pari. g. I. artia Laudum arbitratoris habeti praesumptionem pro P.pendente etiam reductione ad arbitrium boni uiri. par. I. op. 2 6tiueri Ampliatur prae dicta. fol. I DLegatum ad pias causas debetur etiam haereditate no

Legatum uxori & post eius mortem substituto.dςbetur substituto si mulier traseat

ad secunda vota. Par. I. Op. 3 2. uer.ideoque. fol. I 8. Legatum annuum factum G

clesiae per uerbum, semper& i perpetuit, finitur spatio

centum annorum a, die x lieti.par,r.op. I97. in prin- sol. Ho. Legatum alimentorum prae standorum fratribus alicuius ecclesiae in die, puta san

cti Ambrosi j, nisi aliud sit dictum, non debetur niti pri I

mo anno. Op .ea. uer. Et his accedit. sol .e cLegatum est accetarium tς istam enti non autem para . pari. a. opinio. Isq. sol l

Legatum alicui factum de r alteri obligata et pro aequi

ualete quantitate, ual Ct,.&ha res illa lucere tenetur, etiam si testator rem obli- .gatamfore igqorasset.Pa. ,:opin.

824쪽

opin. rss. sol. 67. Legatarius potest esse testis in testamento & in causa testamenti, praeter causam sui legati.par. r.op. 388. . 2I 8 Legitima non debetur filio Ex. test per statutum tolli.par. I. Opinio. 3 I6. in uer. Limitatur isthςc. o.r79. Et quid in legitima filiorum. Opin. a. uer.nihilominus si statutum. sol eo.

inuente patre, sed uidetur Legitima ex primogenituraeqnasi debita.& debetur Ii- bonis non debetur caeterisbere absque gravamine liberis, eum primisgenitus S de substantia non de seu habeat lige bona uigore prictibus. Et est in electio- mogeniturae acquisita,& none filii an uelit bona uela - recognoscat illa ab haeredissimationem. R detrahitur late patris. par. 2.opin. I s T. sol. 68. Legitimae nullum gravamen aut onus uel conditio perpetua potest imponi. par. I. op. 2os. in prin. sol . I l . op. I99. in prin.& infra.sol. Legitimatus per subsequens Iri.& I in. Debetur aute in matrimonium admittitur filiis iudeorum & pagan ad successionem seudi. parixum. p.ea. uer. Limitatur i. opini. r 23 uer. ampliatur ac Interpretatur. l. rit. Et hoc. sol. 68. quando pater ingrederetur Legitimatus per subsequens monasterium. op .ea.uer. Li mattimonium quatu ad es de singulis corporibus rerum haereditariarum arbitrio boni uiri. nee potest filius super ea pacisci. Et dicitur quota bonorum.par. I. mitatur secundo.

Legitima non potest perg- deleommissarium deduci ab haeredibus pupilli,quando non filius sed eius suc-fectum iuris dicitur uere &proprie natus imo talis proprie agnatus dicitur legiti

mus naturalis.opin. a. uer.

quoniam legitimi. .eO.ui. cessores rogentur iis redita infra in ueristatutu loques. tem restituere.pa. I.op. zor Legitimatus per subsequens in prin.uer. Limitatur. fol. matrimonium succedit etia i 3.nam legitima no debe in emphyleo si ecclesiasti eatur eis qui ab intestato su op. ea. uer. similiterque sol. cedere non possimi. op.ea. eo.& admittitur ad episco-uer.&ratio. sol.eo. patum. op. ea.in s.

Legitima debita matri, Legitimatus per subsequens cum sit de iure positivo, po matrimonia uo succeditnisi

825쪽

quatenus natus fuerit ex eo cubina retenta in domo aia sectione matrimoniali, de iure cati ili. Sed de iure canonico etiam si mulier no suerit retenta domi in schemate concubmς tamen filii antea nati legitimatur per subsequens matrimonium. op. ea. uer.& hinc est. l. 77Legitimatus per sub sques matrimonium excludit Deminas uigore statuti excludentis lamina, propter mastru-IOS.par .r.op. 3 1 s. uer. Ampliatur tertio. sol. I 6 Legitimatus ab imperatore in seudis succedere potest,si ab eo nominatin ad hoc legitimatus suetit. par. 2. Op.

Is 8. se sLegitimatus,absque praeiudicio proximorum, legitimorumque haeredum,nihil penitus petere potest, nisi aliquid eicin testamento reli

sol. ' 69Iex si quis argentum. g. s. C.

de donat. declaratur & ampliatur multipliciter. pa. I. op. q. per tot. fol. 9 .&io Lex ubi est eadem ratio uel maior, non dicitur extendi sedennucleari.par. I. Opin.

i 2 8.uer. quia ubi est eadem ratio. sol. 7I Lex prohibens minoris debitorem esse tutorem compre

hendit etiam sdeiussorem.

Lex uel eonsuetudo potest addere sermam testandi ultra solemnitatem traditam a iure. par. I. Op. 3O6. uer.&se manifeste.sol. I7o. ui .infra in uer. statutum uel consuetu do.

Lex secularis ubi agitur de peccato uitando cedit & subiicitur pontificiar quo ad

utrunque forum.par. 2.opi.

. in s. sol.7Liber aut scriptura mercatoris roborata statuto dante fidem ipsis probat ubiq; licet in iudicio ubi producitur non adsit huiusmodi statutum. na circa libri seu serupti irae fidem inspicitur locus ubi celebrata est,ubiciaque postmodum producatur, in hi js tamen quae pertinent ad mereaturam & non in aliis. par. I. Op. 3O9. uer.

Et liber seu seraptura. f. Iraui. infra in uer statutu iubes Libri, in studiis approbatis, ut sunt libri seudorum. Aristotelis, seu Hypocratis sta-

dum est pa. t.op.r II .uer. ideque videmus. sol. y6. quod habet locum in arte sua . Et quando lex non reperiretur in contrarium. opin. . ueri quae communis. & ueri& hoe declaratur. - ωl. Coa

Litigator

826쪽

Iitigator no eonsentiens testibus productis per suum aduersarium generaliter eos

reprobando potest postmodum eis uti. Sed si pro testetur ante probatione se velle reprobare testes productos, & deposita per eos , &testes deponant aliquid in eius fauorem , non poterit eis uti ut ad sui fauorem fidem saetant,quia per ipsam protestationem uidetur declarare se nolle ipsis fidem

adhibere.par. a.op. O3. D. 4.& αα ,. lucrum dotis non uenit communicandum per maritum cum fratribus,quia ta quam aduentilium est praecipuu

animaduerte circa prsmissa

fol. I 82.

ludus est crimen & delictu.p.

tur ludi prohibiti, eorum poenae, & an in ludo quaesi

Iudus praesertim ob blasphaemias prohibitus est. par. 2.opi. I 6 . fol. 7 I. ui. infra in Der. Mutuum factum. &inuer. transactio in ludo.

iuramento non habet benescium restitutionis nee relaxationis a iuramento. par. I.op. 22 r. uer. & hoc quod docuimus. l. I 22. Maior. a. o. annis regulariter potest aceu te quamuis sit minor. as.P. I.opi. 2 . in prin. sol. II. Mandatum qualiter probetur,& reuocetur.par. I. op. 4 I s. sol. 228.

Mandatum de eompromittε do,emendo,uendendo, & similia, praesumitur etia post spatium decursum mille annorum,unde ex desectu huiusmodi mandati usque ad mille annos non potest dici sententia nulla, si de madato non constet, quia praesumitur ex maxima diutumnitate temporis interuenisse. par. I.op. 2o7.in prin. B.

Piso

Mandatum de custodiendo

praesumitur ex antiquitate temporis, seu ex diuturnitate custodiae praecedetis, op. . ea uer.& opinio haec. ui.in a fra in uer. ratificatio ma

dati . Naritus eui suit dos pronain & postea data de soluta praesumitur obligatus ad do

827쪽

INDEX.

dotis restitutionem a die promissionis , ct ab illo die

censetur constituta tacithypotheca .pa. i.opini a IoasoI. ' III. Mater habet annum ad petendum tutorem dari si ijs nisi ipsa uelit tutellam su

scipere. par. ι. Opi. 22 .uer.

hij sque occurrit. sol. I 2 Natri dicenti filium non eΩse mariti non creditur. par. 2,op. IIo. sol. 7ῖ.

Matri per substitutionem pupillarem exclusae non debetur legitima.par. I. op. 2O 6. fol. os

Natri diuiti, propter inopia satris, incumbit dotare fi

Matrimonium non potest corrahi cum cos anguinea uel

prohibita, etiam sub condirione, si pontifex dispensa

missa ampliantur. fol. II 8 Matrimo mu putatiuum bona fide contractum habet omnia priuilegia ueri matrimoni j ex parte uxoris, secus ex parte uiri,quia poestidem fauor in marito putatiuo qui est in uxore. Op. ea. tier. & matrimonium hoc putatiuum . sol. eo.& II' Matrimonium carnale non requirit necessario uerba

. sed sussicit consensus.par. 2.Dp. I7.2. AI a Matrimonium quς uerba requirat.par. 2.op. IIJ. &ι7 fol. 73.&7 Matrimonium non potest nisi inter puberes contrahi, cus in sponsalibus. Pa. 2. Opi i 7 s.DI. Mediator non potest dicere

testimonium .par. . p. 3s . uer. item mediator. fol. ID

Medicus de publico conductus si morte praeuentus an num perficere non potest transmittit ad stos haeredes salarium totius anni. pa. I. Opi. 87.uer. item salarium.

Medicus carens publico salario non debet ab egrotis salarium recipere nisi postquam eos curauerit & sanauerit. par. 2. op. 176. ubi ponitur consiletudo Regni neapolitani. fol.7 Meliorameta lacta in re seu-dali non pertinent ad dominum. reuertente ad eum seudo finita inuestitura seu dati pet eursum temporis, per lineam finitam,uel aliter absque dolo uel culpa

uasalli. sed dominus teneatur ad aestimationem eorsis uelit ea retinere. pa. 2.op. 177 sol. 7 .ui. supra in ueri Haeres uafalli.

Mentis sanitas non probatur ex eo quod notarius in t flamento

828쪽

stamento dicat. testatorem fuisse sanae metis, nam istud 'est quid inuisibile,& proprie non percipitur uictu uel auditu sed potius rationis

iudicio. unde nec a teste probari potest,par. I. Opin. 37 I. in prin. & infra. sol. ao8.ui. infra in uer. Notarius saciendo. Nercator descriptus in ma-

. tricula mercatorum asseresse in actibus mercantiae deis 1 ceptum non auditur. par. I. op.86. uer. & ita etiam tenet. sol. 4s. Neretricem ducens, , lupanari in uxorem consequitur remissionem omnium peccatorum, & est laudandus, etiam si esset homo o-- ptimae qualitati S. par. I. Op. s. uer, meretrices enim. sol. 2 s.

Neretricem rapiens non punitur poena capitis de iure, quia leges abhorrent uitam inhonestam mulierum &quae sint meretrices .par. Iati opinio. 2s7. uer. sed praedicta.fol. I I. secus in Regno. Neapolitano, ubi inserentibus uim meretricibus contra earum uoluntatem poe

na ultimi supplicij impo

nitur.Op. ea. uer.sed ut e semita. sol.eo. Meretrices non possunt esse

testes tu causi criminali.

pari. 2.opinio. 287. in prin. l. II 3.

Meretrix dicitur illa quae licet non prostituat se publicem lupanari, tamen alibi .& in quacunque domo pudori suo non parcit & quemcunque cauta quaestus admittit, & illa etiam quae . duos, licet non plures, ad cor tum admisit causa qtia'-stus.& ab honestis locis est expellenda, & in lupanari

releganda, par. l .opin. 1s i. uer. Vide Alexandrum late . sol. IAI. Minor litigans eum consanguineo compromittere tenetur absque solemnitatibus&sic ad compromittendum compelli potest, stante statuto, quod causae in- ter consanguineos debeant compromitti.Pa. 2.op. 178. l. 7s.

Minor uiginti quinque annis S maior decem octo potest esse arbiter si uult, sed

non potest compelli. par. 2.op. 179. sol. 7s.

Minor non potest pro debito carcerari, quando est filiusfamilias. par.I. Op. 2 I sol. II9.

Minor petens se restitui aduersus alique actum iudiciale uel extra iudiciale tenet necessario probare se mini re igiumque ad caii sam,quam

829쪽

quide si defendisset foueret

honam causam. nam quilibet tenetur probare fundamentum suae intentionis. p. I. Op. a I s. sol. II9. Minor enormiter laesus sciesct sponte non habet beneficium relaxationis iuramenti. pa. I.Op. 2 2 I.uer. sed qua dominor. sol. I 22. Ninor iurans se maiorem si contrahat sine cosensu propinquorum requisito' astatuto,non obstante iuramento potest dicere contractu nullu,& admittitur ad probandum minorem aetatem etiam per testes. par. I.Opi. 2.9 6. ueri & hoe statutum quod minor. fol. 166. & Is Minor uiginti quinque anniss domum conducat,in eamque inserat res suas, non ob

id ipsa eius bona inuecta

erunt tacite hypothecata pro pensione domus, par. 2. op 62. ubi ponitur contrarium uerius. sol. 3 I. Minor quatuordecim annis, maior autem capacitate obligatur iuramento ac si pubes esset. par. 2.op. ISo. sol.

Minor potest promittere: δε-cere ac stipulari pacem sine

tutoris aut curatoris aut horitate, nec ei conceditur in integrum restitutio aduersus pacem, nec factus maior, Ex potest illam iuratam tum

pax. ubi etiam an sufficiat habere pacem a minore absque decreto iudicis. sol. 8ς Miserabiles qui dicantur iudicis arbitrio declaratur

Missam audire a publico con lcubinario non est prohibitum, dummodo crimen non

sit notorium uel per sentc- tiam, uel per concubinarii consessionem. par. a. op. ss. uer. sed hic congruenter. ubi late habetur materia ista. sol. 27.& 28. Moetus instantis periculi Semortis excusat delinquentem a poena capitali. Par. I. op. 4s. uer. Quinto moetus. sol. ' Σ 6. Moetus reuerentialis no praesumitur ut eo mediante Mctus rescindi possit,praese tim in marito respectu uxoris,praelato respectu episcopi. patre respectu filis,& ijs

similibus. par. I. Op .s 7. uer.& hijs accedit. sol.29. Mortus reuerentia lili concurrepte maxima laesone sussi ceret ad rescindendum co-

tractum, & probatio istius

moetus remittitur arbitrio iudicis . op. ea .uer. accedit similiter.&.eo.&op. 23 3 per tota sol. I I9. Molen.

830쪽

Molendinum habens in par te inferiori fluminis utrum possit impedire uolentem fabricare moledinu in parte superiora. par. 2.o P. I 8 I. Per tot. sol. 76.

Molendinum seu aquae du-etitin incipiens aedificare ac Praeoccupare, licet illud noPerfecerit ac compleuerit, censetur ius sibi acquisius sse, ut possit prohibere aliuConstruere uolentem aliud molendinum seu opus. Par. Σ. p. l82. sol. 77.

Monachus per se no dicitur habere uelle netque nolle, scd omne seu uelle depe deta velle'Abbatis. p. I. Op. I. Ner.quia monachus. fol. 6. Monachus in acquirendo magis aequiparatur seruo qua filio.op .ea uer. contrariam uero. sol. eo. Monachus ac frater minor possiit adhiberi testes intestameto in quo eoru monasterisi haere, institutum sit, uel relictu sit legatu seu donatum aliquid suo monasterio pro fabrica ecclesiae. pa. Σ. OP. 28 . in prin. sol. m. Monachus & frater minor

possunt esse testes in iudiciis cum eorum superioris licencia apparrente in actis

aliter non probant. par. 2. ΟΠ.28 .uer.uer.item monachus. sol. 1 II.

, E MMonasterium excludit substitutum sub conditione si

institutus moriatur seu de-

eesserit sine si ijs legitimis

S naturalibus ab eo procreatis quia id subintelligitur, nisi institutus monasterium ingrediatur nam monasterium habetur loco filiorum quantum ad exesu- sonem substituti, par. I.Op in princ. & infra. fol. I 87.al. in ra in uer. substitatus sub eond itione. & supra in uer fidei commissim de-

.ficit.

Moneta promissa si in totum simul ac in perpetum reprobaretur, eius aestimatio sbluenda foret an noua pecu-ma,considerata aestimatione monetae quae erat tempore contractu 1. par. 2. Opi.

I 83- . Di 77- Moneta non diminuta aue mutata in totum sed diminuta ob diminutionem ligar uel ponderiς pertinet ad debitorem,qui ualorem prioris monetς soluere teneturnam creditoris conditio noest facienda deterior. pa. taop. I 8 .sol. 77.seeus si sit diminuta ex constitutione principis.pataea. opin. 18 s.

Moneta si fuerit mutata uariataque post moram debitoris, ipse debitor quantit Ea us

SEARCH

MENU NAVIGATION