Tabulae de schematibus et tropis Petri Mosellani. In rhetorica Philippi Melanchtonis. In Erasmi Roterodami libellum de duplici copia

발행: 1532년

분량: 61페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

12 P. Mos ELLANI

Peligna cohors, sestina virum vis. e αρρι ιιον, Parcemio, Assimile, quoties multa vel ba ab eodem incipientia elemento , ex ordine collocatur, ut, O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Ennius, citante Prisciano libro duodecimo. ὁμοιοτελευτορ Homoeoteleuton, Cum simiter vel dictiones, vel sententiae finiuntur. Enni', ut citat Diomedes, Eos deduci, evehi, quam deseri malui. Qua figura apud Graecos insignis est IsocrateS. ομοιο et ΙΔ τρρ Homoeoptoton, Cum eodem

casuum tenore clausula terminatur, ut est apud salustium: Maximis ducibus, fortibus,

strenuisque ministris. Πολυ et iso τον Polyptoton,multitudo casuum varietate distincta, ut AEneidos quarto, Littora littoribus contraria , fluctib' undas Imprecor, arma armis, ipsisque nepotes. Ehlog Irmus, Series est orationis, eodem filo ad clausulam usque protesa; ut, Principioc tum ac terras, camposque liquentes, Lucentemque globum lunae, Titaniaque astra, Spiritus intus alit. AEneidos septimo. ἐνδειαAit Endiadis, Figura,cu fixum in mobile soluitur,vi, Per famam ac populu, pro, per famosum populum, dixit Poeta. Υπαλαγκ Hypallage, Est quoties oratio couerso rerum ordine effertur, ut, Dare clyssibus austrostro dare classes austris.Virgili'.

12쪽

Προσωποποὶια Pr opopoeia, Personariam fictio, nimirum cum rebus mutis sermo tribuitur. In qua quanquam poetae multum smbi permittunt, tamen & oratores usurpant,

ut Cicero in Catilinam patris sermonem ic-

commodat.

Avθυποφορα Anthypophora, Cu tacitae occurrimus quaestioni, quam figuram & poetae& oratores in usu habent, quorum exempla reserre nimis hie longum esset. Αποσιωχύη τις Aposiopesis , Quam Cicero reticentiam appellat: cum per irari vel indi gnationem orationis pirte reticemus: Quos ego , sed motos praestat componere fluctus.

tacet enim puniam.

Κλίμαἱ Climax, interprete Tullio, gradatio, quoties ab eo verbo quo sensus superior claudebatur , inferior incipit: ac deinceps hoc modo quasi per gradus ascendit. Cuius aptissimum exemplum extat apud HomeruIliados e. de sceptro ab Ioue in Agmemnone usque deducto. Sed & Virgilius in bucolicis. rua leaena lupum sequitur, lupus ipse capellam. & alia. Πολυσυ vρετον Polysyndetu, Structura multis nexa coniunctionibus, Vt, Athamasque, Thoasque, Pelidaque Neoptolemus, primus que Machaon. AEneidos secundo. Aσυνδεετον Asyndeton, Superiori contraria cum suu mira vinculis caret. Abiit, exces

13쪽

sit, euasit, erupit. Tullius in Catilinam. Feriti

citi flammas, date tela, impellite remos: ABneidos quarto. Αντιμεταeολκ Antimetabole , apud quos dam inter figuras refertur, quam latine contramutationem vertere posses, ut, Non Viuo ut edam, sed edo ut vivam, inquit Cato. Reliquae figurae, quas Fabi' ex multis Graecis curiose satis conuertit, impraesentiarum ascribere non est animus: Partim quod Grammaticu artificiu excidat, partim quod insignio-Tes congerere tantum nostrum est iustitutu.

F G v R A constructionis, quae in synta xi vulgarem rationem excedit. ius partes ad unam proprietatem postea reseruntur, ut, Milites pugnat, unus in honem, alter inpatriam. πιυγμα Zeugma, quoties una proprietas

diuersiis subiectis tribuitur, uni prius, alteri posterius , ita tamen 'x viciniori res podeat, ut, ego & tu scribis. προλη ιις Prolepsis, Prς sumptio

totius, cu

14쪽

i lao

syllepsis, Conceptio, cu dignius

attrahit minus dignun clus ambo tamen ad unam proprietatem referentur, ut digniorit respondeat, ut ego de tu scribim iis . Euocatio , Quoties prima vel secunda persona tertiam quasi euocat, Vt, ego Virgilius cano, quanqua hoc loco mea sententia Virgilius, no ram tertiae quam primae personae est. Appositio est, cum duo fixa vcl plura, sinet copula nectuntur, ut, Ignavum sucos pecus a praesepibus arcent. Virgilius in primo Ataneidos, Formosum pastor Corydon ardebat Alexim Delicias domini, in Eucolicis Nonulli recentiores literatores συνεκφολκμsynecdochen addunt, quae tum fit, cum xiζοντεe AEthiops albus dentes, dicimus. &vt Virgilius, Nuda genu, quod α φικι γῆ fio xi certum est.

schematis pars secunda. VIT IVM in oratione quasi error quidam, qui & si poetis condonatur, in prosa tamen ii intollerabili est. tis . . robscurum, , Species sunt, Inordinatum,

si Obscurum, eiusque partes. i, Obscurum, cum vel Verborum vel structu, rae vitio obscuritas quaedam inducitur.

15쪽

se partes habetur,

- Ac Ton, Pleonasmos,

Tautologia, Homoeologia,

Amphibologia, Eetipsis,

Periergia. ακυρορ Acyron, Improprietas, cum dictio minime propriae significationis orationi ceu nubes inducitur. Terentius, Na quod tu speras, propulsabo sacile Deras pro times. quomodo & Graeci suum ελπirali usurpant. PMονασμοt Pleonasmos , Fit quoties umquit Fabius superuacuis verbis oneratur oratio, ut vidi meis oculis. Satis est enim, vidi. Sic ore locuta est. AEneidos primo. Peri logia, Fit cum sententia aliqua sane pondere rerum adiicitur, ut Liuius in octauo ab urbe condita : Legati non impetrata pace, retro domum unde venerat reuersi sunt. ταυτολογια Gutologia, Elist de verbi aut sermonis iteratio. cui vitio etiam Ciceronem obnoxium notat Fabius, quod dixit, Non solum igitur illud iudicium iudicii simile iudices non fuit . quamuis casu diuerso. o ποιολογια Homoeologia, Peius vitium superiori, cum oratio undique sui similis nulla varietatis gratia leuat taedium, sed est tota

16쪽

c HEMATA ET TROPr 17 coloris unius. Cuius exemptu, ne nimis longum sit impraesentiarum non ascribemus. αμφιeολο για Amphibologia, Quado struct urar vitio, virb verbum sit referendum dubitatur, quemadmodum Pyrrho oraculu respondit, Aio te Aricida Romanos vincere posse. Hic viri victoria promittatur, incertu.

-λ; ih Eclipsis, Defectus, que ni fallor Fabius liaci σιν vocat, cu sermoni aliquid deest quo minus plenus sit,Vt, Italia fato profugus, id est,ad. Egone illam ' quae mes quae

non 'In Eunucho.

περ iεργία P xtergia, Superuacua,& ut ita dixerim operositas nimia in loquedo. Quod vitium aut idem, aut certe admodum affine ei quod nominat cum Fabius, tum Diomedes, cum sermo, cultus gratia, l5gior fit quam oportet. Virgilius, Postera vix sumos spargebat lumine montes Orta dies, cu primu alto se gurgite tollunt

Solis equi, lucemque elatis naribus efflant. Haec vitia quanquam ferme omnia a Diomede sub obscuro ceu genere compreheduntur, non tamen ignoro multis aliter Mderi posse. Vt ut sit, nobis in paruo discrimine ponetur. Inordinatum, eiusque species. IN ORDINAT VM, cum vel ordo,vel di

ffiitas verbis deest.

17쪽

Tapinosis

Cacemphaton Cuius species potiores s Cacozeson,

censentur, - J Aschematiston, Caeosyntheton,

Soraismos. Τα ravωirie Tapinosis, Vitium quo rei dignitas verbi humilitate deprimitur, ut quod Cato authore Gellio verrucam montis, procacumine dixit. κακεμφατον Cacemphaton, sive αιτηρο- aeschrologian vocitare velis, Vel cum corrupta consuetudine in obscoenum intellectum detorquetur sermo , ut AEneidos sexto: At ramum hunc aperit, ramu qui veste latebat. Terent. Arrige aures Pamphile. cum arrectio genitali membro propria sit. Vel cuiunctura deformiter sonat, ut, Numerum canauibus aequat. Quod posterius obseruare, auris est plane delicatae. Κακοζηλον Cacoethion, Mala assectatio, cuingenium scilicet iudicio caret, & specio boni fallitur, inlaelicit. que aemulatur Vitium, ut omnium pessimu , ita hodie omnibus fer

me commune.

Αο ληριατιςον Aschematiston, id est male figuratum,cu oratio prorsus simplex, suis iguris quibus velut stellulis reluceret, caret.

Κακοσυνθετον Cacosyntheton, male collocatum, ubi quippia non suum habuerit t. a

18쪽

s c H v M A. T A ET TROPT 19 in quo quadret:Vt, Versaque iuuencum Terga fatigamus hasta. AEneidos nono. Σορα σριος Soraismos, Miscella quaedam &aceruatio ex variis idiomatis apud Graecos,

apud nos ex verbis barbaris & latinis , propriis & impropriis, obsoletis & nouis. Ac visis sciens in his vitiis plane nihil tibi condonarim. Nam quamuis Virgilius semel atque

iterum in ipsis audax suetit, tibi tam cri non itidem haec imitari su rit consultum. Barbarum eiusque species. BARBARUM, Vitium quod ad quandam velut barbariem tendit. Barbarismus, Partes sunt hae, Barbas alexis, Soloecismus. Βαρeαρι Πιος Barbarismus, Contra Roma ni sermonis lege aut scripta, aut pronuntiata vitiosa dictio. Fit aulcm additione, detractione, immutatione, transpositione : & id quidem aut literae, aut syllabar, temporis, toni, aspirationis . Quorum exempla partim ubi figurae dici meruerunt, exhibuimus: partim barbaroru tum locutio tum scriptio ne

dubita suppeditabit. In Graecis poetis Vbii

sunt obuia. His enim nihil negatu ridet Martialis: adeo , ut apud illos is ferme optimus habeatur poeta, qui in eiusmodi quammaxime audax fuerit. Ad haec indccoras literara

Arundam pronutiationes barbarismi no-

19쪽

ta inurunt: ιωτο κισειους scilicet, λαe ρακισ- μους, μετακισμους, πλατAο τμους. Sic enim Graeci fingendis nominibus ait Fabius Meliciores , vocant, Vt & x Aλο ομίαν, cum Vox quasi in oris recessu auditur.

Id est Barbara dictio, quoties Romano sermoni peregrinae linguae dictio inseritur,ut gaza apud Maronem, quod est Persicum: & mastruca apud Ciceronem,

Sardum vocabulum.

Σολοικι τμος Soloecismus, Est inquit Asinius Capito apud Gellium impar & inconumniens compositura partium orationis, quae per omnia partium orationis accidentia notatur, cum alia orationis pars pro alia ponitur, cum genus pro genere, casus pro casu,tepus pro tempore, modus pro modo, numerus pro numero, adverbium pro adverbio, . praepositio pro praepositione. Horum omnia exempla, no ut imitareris, sed ut notata minori negotio deuitares oppido quam libens ascripsissem, si per chartae angustia licuisset. Quare vel ipse observes , vel ex Donato petas licebit., V IR T V S, qua oratio honestatur, attolliturque supra vulgi sermonem.

Schematis pars tertia. Cuius genera duo,

Proprietas, rnatus.

20쪽

Proprietas,& eius partes. PROPRI ET A s, quae Vel scripto, Vel pr nutiatione, vel verbis nil impropriu habet.

Analogia,

Hus partes sunt, Tasis, Syntomia. Αναλογια Analogia,Est proportio quaen, finitore Diomede nam nobis non perinde probatur qua recte scribendi ratio conseruatur. Hanc cu proprietatis parte fecerit Diomedes, quid tamen sibi voluerit non video. Τασις Tasis, qua verbos in dulcis ac luc. da seruatur modulatio, quod alia acuto tenore, alia graui,alia flexo moderamur. Qus Virtus ad vocis flexibilitate prscipue pertinet.. Συντομiα Syntomia, Cum breui & compodioso verborum ambitu, res quantumuis ingens pro dignitate redditur. Virgil. AEneid. x. Nascetur pulchra Troianus origine Caesar, Imperium oceano &c. Est & orationis velut lux quaedam, quae verba ipsa rei proprie adeo accommodat, Vt n5 tam narrari quis geri videatur . Hanc virtutem Graeci qui lucem quam rebus addit,spectant, ἐναργaαprqui vero mouendi efficaciam, ab opere ἰνέρ- appellare consueuerunt. Ornatus, & eius species.

R N A T v s orationis suo se nomine pro

ut finitione minime sit opus.

SEARCH

MENU NAVIGATION