장음표시 사용
141쪽
gravis expeditionem ipsam morbo & morte
6. Inter Gallis Ela Hispanos in Italia, maris non erat pax , quam bcllum gerebatur, ni si quod Thomasius Princeps, Vige anum H i sit an is, quibus neglectum luerat, ademit. Sed Romae inter novum Pontificem aminium Cardinalem interim invalesccbat contentio , creatis novem Cardinalibus, nec tamen fratre Mazarinii promoto, quem interim Galliae Rex Archiepi copoem qque em creavit. Cum etiam Papa Barbori nos statuisset evertere, contraque j - Acialiter procederet, Maetarimus in Aula Gallica secit, ut in Aegiam Tutelam contra Pontificem reciperentur: Qui mox omnes Roma aufugien res in Galliam se receperunt; Unde revocati Pontifice Edicto monitorio & poenali, mandatumst R ege dicis gratia, non excedent e Gallia acceperunt & Senatus Para tensiis Ed i ctu in Papae abusivum, ut loquuntur nullius momenti declaravit; ri Senatu quoque Veneto A et arinius obtinuit, ut bona Barborinorum, quae rogante Pontifice, sequestraverant , ipsis permitterent : non tam gratia, qua Pontifex praevaluisset. sed auctori tate Classis, quam Maazarinii formidabilem vocabant , & constabat triremibus armatis decem , navibus bellicis xxxv. minoribus navigiis, Tartanas vocant, LXX. sub Duce Bre o Galliae
Thalassiarcha cum sex millibus peditum 2 equiti bus sexcentis siti', 'rincipe Thoma, io, qui de su is siliquid copia tum adjunxerat, quorum terrore
142쪽
Italica ab a,no ro φ-I 6 . purpuram Cardinalitiam & Pontificem obnoxium habituros se credebant Madarinu. Praetextu ς tamen publicus erat adversus Hi panos, quibuς ademit Thomastas loca maritima, quae in He ruriae litore tenebant , inde ex quo Philippus II. sienam Como de Asia cis cesserat , ut portam media Italia apertam retineret : excepto orbenello, cui Prorex Neapolitanus mediocriter prospexerat; et si maritima subsidia Galli, portum Civitatis veteris Pontificium ingressi, inde sine venia Pontificis impediebant: Orbetellum tament' succubuisset, ni si per Hispanicam classem fuisset, quae triremes sive Galeas, ut Vocant , XXXI. cum xxv. magnis galeonibus aliisque minoribus navigiis, habebat, Duce Francisco Diaetis Pimien-io , sed huic classi iustus hominum numerus militesque deerant. Unde Galli numero licet atque valore navium inferiores se cum illis committere non dubitarunt; mi ni infirmitatis numerorum tuorum gnari cominus pugnare cave hant , Gallos tormentorum , quibus praevalebant, ictibus male tractabant & singulari selicitate illorum uno , Duci Breetaeo Amul ct classi caput abstulerunt: Quae proinde confusa versis in velis in portus Provinciales se recepit, expulsaeriirsus a granarinio. Neque tamen ita plus, quam ut terrcstres copias curn Principe Thomasio, amissis viginti machinis bellicis militumque impedimentis, reduceret, praestare potuit a
Gaudentibus Ialia Principibus. qui nihil innovari cupiebant & Hispanis clam profuerant, lici
143쪽
i TOMUS III. LIB. I. SECTIO III
quod importuni hospites, Manarino maxim ita re ecti essent ; Pontisce imprimis triumphante ac illudente Ara risiis. Quibus N in Gallia acerbe imputabatur , quod negle iis iii Te is & Catalonia rebus, privatis suis injuriis
di ambitioni Italicae serviissent. 7. Cardinalis tamen animo non Daetiis, inteli ho Hispanicae classis, contra sociorum sententiam in suox portus reditu, Gallicam subito cum novis copiis. sub Miltiarao & Ples ratino ducibus, Thomasii enim poenituerat, in Italiam remisit ibiquePlombinum Pn cipis Ludovisio Papae n potis Principatum & Portolongonem Hispanico praesidio insessa loca, celeriter Oct. occupavit; clademst: am, ita propter ingens Porolongonis momentum , abunde pensatam reputans. Haud quia Ponti sex e vestigio territus hac nova tempestate, vocato Grimal o Cardinati, res frantiae agente , Barberinis veniam impertitus est , calege, ut Avenionem Pontificiar ditionis urbem in Gallia si tam , se reciperent. Neque tamen idcirco Ma aris armis instare desiit; ita existimans, optimam Papae ad aequum jus reducendi
viam esse, metum. Portolongone capta, novem
bellicae naves a Gallis in caudiam, ubi res Veneta praviter laborabat, auxilio missae sunt 1 adulio quidem autumno , serius ; sed ibi semper
pus erat auxiliis, bello supra vires Reipubl. in pravescente ; quae inter pecuniae saciendae modos etiam introduxit venditionem nobilium os curem , ma ime Pre ratorum C. Marci , qua-
144쪽
vis lue Italisa ab amo 16 6 M 1 3. 03lcs diversis temporibus. creati sunt prope frui se qua inia, pro mitum mi ibus ducatorum singuli. Maiore cum difficultate recepta fuit aestimatio jum Pa: ciatus , a plebeiis nobilioribus aut exteris notabilibus praestita & jus inde comparatum : Unde Res p. durante bello plusquam octo missiones consecit; ringentibus licet multis, quibus id jus acrosanctum, nec pretio nummario Ecboia i ta dum videbatnr.
C A P. V. De rebus Italiae bellaque Can iotica usique ad
Post Canaam a Turcis captam, Sudae portus illis erat opportunus: Sed loci situs inexpugnabilis undique mari & rupe cinctus, ubi deest rupes , valide munitus , nullam spem vi locum expugnandi relin uebat. Ideo portu ac, litibus ad urbem custoditis , C senius qui Turcis praeerat, oppido relicio, , ubi fames, si iso pestis incolas miserrime vexabat, cum exercita se Retimum contulit , urbem Episcopalem, decem incola m mi ia facile continentem, scd portus usu minus notabilem , minus etiam ex arte belli munitam. Detinere tamen hostem, quamdiu sacu tas erat , Cornarus & Goua gis militum Praesectus optimum judicantes, cum quatuor millibus eruptionem secere in accessus Turcarum subterraneos; partem ducente λως ua ipso, partim, ductore manilio Gali
145쪽
rum tribuno, qui &. Belgicas aliquot cohor ec. habebat. Hic autem cum luis, exoneratis semel tubis suis, metu induto, fugam arri DCre t Drpissimam , plerique in mare praecipi ari & submersi: Tribuno in latebras abdito nec unquam postea reperto. Gon Ciani primo aliquid profi- cientes, cum sociorum dedecus sensissent, ini-
is fugae ab equitatu o, nihilo fortius se pessis erunt: Transmarini sive transadriani soli, infestiones quas vocant , Turcarum subterraneas
intrepide penetrarunt ; at soli nihil in summa proscientes, amissis ducibus suis, reiecti sunt.
senius nullum turbatis spatium relinquens, urbem summa vi , per quatuor horas a Mai chinne Petro Cesarini fortissime refutata , fortuito pulveris nitrati incendio adjutus tandem ex uet navit , caesis Cornaro & Molino Venetis praesectis, cum octu inta os o ductoribus ordinum & mille quingentis militibus, praeter ingentem civium numerum. Alii mille quingenii in Arcem se receperunt, quae vim per aliquot dies sortiter sustinuit, sub Bernardo Boudiso militum praesecto, Ludovico Minotio Gubernatore, qui Geo fio Quirini, hic urbem & ossicium inde statim ab initio deseruerat sui rogatus erat ' Zacharia Balbo Provisere extraordinario. Poterant diutius se tueri idque enixe suadebat h. Franciscus Ornanus, ut auxilium quod mari patebat, expectaretur; quando nec homines nec commeatui belli vi- .ctusve deficerent. Sed reliqui ab Episi O & ha hitatoribus emolliti, se arcemque dediderunt
146쪽
Italita as anno 16 ad I 6 a. i x III Novembr. I 6 6. ' plerique , Ornanus etiam brevi postea, morbis animi non minusquam corporis confecti e vita decesserunt, quos is maxime desideratus est , Camillus Fe ro itas Comes, tam carus suis quam terribilis hostibus. 2. Pra er Candioticum bellum, in Dalmatii quoque Turcae Henetique se mutuo infestabant, sine justa tamen exercituum vi, Turcis in Candia totis, Veneris illos provocare nolentibus r odios radum tamen illi , oppidum modicum Venetis ademerunt . Lopedano Provisore minus constanter in ejus defensione versato. Ita exiit
annus XL 'l. Ouo inter Histanos & Gallos in Italia teri Usri bello nihil, niti quod modo retulimus in Hetruria , gestiim, x quod Mediolani Gubernator Comes stabuli Castilianus, Vb et axum a Principe Thoma o novissime captum recuperavit & fremam a Gallis olim structam dis
Annus sequens aliquanto Veneris secundior effilixit, hactenus, ut hostiles impetus aliquot trosperis commissionibus sumaminaverint: Etsi a Regibus parum aut nihil auxilii impetrassent, solo Pontifice mille peditum in Dalmatia praesidium commodante, qui & triremes suas cum Venetis jungendas parari iti Iit. Hi autem in mari e gaeo classem habentes viginti duarum gale tarum , trium galeassarum cum quindecim navibus bellicis primo duas naves, in quibus erat Pro-
147쪽
men fuga terrestri elapso in potestatem redegere Dein Mor nus Thalaffarcha, caeteris qui tardius sequebantur, promptior, solus in classem Tur-ricam haud procul Negroponiae , quadraginta quinque triremibus sive galaeis constantem impactus est . Mirum dictu, quanta sortitudine solus , etiam, ipso interfecto, reliqui per plures horas restiterint; donec duabusgale sis e Veneta classe venientibus in subsidium . Turcae, qui suum
quoque Ducem Musam Bacham amiserant, adeo timide se receperunt , ut suos qui in navem Morosinicam traflierant eamque, dimidiae Lunae Agno jam in locum Leonis S. Marci e malo fulgente , pene subegerant , derelinquere cogerentur : Et successor Musae eodem nomine dictus classem adeo debilitatam hominumque inanem reperit , ut sine novo magnoque apparatu illam deducere neque posset neque deduxerit. . Interim in pestis ' bellum utramque partem aequis sere cladibus afigebant, C. fisii co iis ad duodecim misi a sanorum hominum, L praesidio ex mille ad ducentos' redactis , senius tamen & Sudam e machinis Candiam urbem excursionibus vexabat , quas Giulius A siti de Gremonet illius adolescens Legati Gallici frater,Castello Tem iper vim capto, utum quisqua- nta Tm is occrsis, vittis est vero Delphinus Venetorum Diax neralis Praesidio commeatuq ue
subvenerat. Calidiotae, imprimis Alsius de Gremovillius cum Mincentio Marra, priore successu
anima i , rursus cum mi e ducentii pestibus & e-
148쪽
Ita ta ab anno i 6 6 M is t. 137quiti us trecentis exiere, quibus se Antonius A linus & Franci cus iam Provisores , cumrtillicis ad arma vocatis quinque m situm corpus esticientes, certae victorice fiducia conjunxerunta consecuti apud Caracam Turcas primo bene pu-nnarunt, actis in sugam quingentis prioribus &reliquis, ut videbatur, dissolutis. Sed Iurcae ha-
bentes aliquid e Scyrica fugiendi arte, cum dissipari videntur. , - acerrime pugiaent , subito versis δ' instauratis ordinibus, equitatum primo sub. Arra 2 Gramon villa , mox etiam pedites in suram D Vcipitets egerunt, mortuis centum , captivi trecentis, eosque inter filio Delphini, Generatas. Pardellius, tribunus, Girae praesemis illa deserta, A rabesium se recepit, eoque ad Turcarum conspectum aeque deserto in Caudi m supiens ibi mortem se dignam, nec ad aliam natus, obiit in furca. Cussenius ita quidem re bene gesta,' nihil tamen magnae rei aggredi poterat , auxiliorum a Constantinopoli desectu, quae Mnetorum Clastis, modo apud Negropontem, modo ad Sciam, alias ad I essenen impediebat, magnis ubique damnis& incommodis hostili classi illatis; nunquam i is in aderio mari concurr 're audentibus. Denique su b- ductis in portu C mae, nova munitione firmato, navibus suis, Mneti opere recenti tormentorum ictibus subverso, portum ingressi quatuor dr viginti naves inde abripuerunt, adeo ut facta Turci-cus postremo vix cum militibus mille quingentis di modico commeatu, qtiali furtim&aegre Ca
veam delatus sit . mense Iunio; conclusa classe Is rei,
149쪽
TOMUS M. LIB. a SECTIO III. reliqua in portubus Ci me Chii ' Neapolios a Gmasi . Quibus expediendis Turcae Constantinopoli Christianorum Legatos compulerunt, Ut naves suorum Smyrna & alibi agentes , huic rei commodarent : Quod Angli & Hollandi prompto , Galla cunctantius secerunt. Ac ita cum & no x Constantinopesi triremes accessi sent & Veneti jam mense Octobri dissiculter omnes portus obsidere possent, Messa , qui Neapoli crui clusus fuerat, se cum Falsio, Chi sium praesecto navium , conjunxit, ac inde bono usus vento Caneam delatus duo millia milium commeatusque abundantes in Urbem invexit; Venetis sat lucratos se existimantibus, quod per integram aestitem auae ilia C. 'nio in Caisdia praeclu si sient. & quod Domini maris 4 Egei omnes insulas haberent tributarias. . In Dalmatia res etiam bene gesta fuit a Foscolo armorum praesecto, qui capta urbe monico & destrueti cum vicinis aliquot locis, IV oriogradum supcriori anno a Turcii captum,undo I riam habebant infestam, illis iterum ademit, & cum sine magna impensa refici retineri non posset, totum demolitus cs Id: in saetiim de marino & U, no cinctiis, unde multa Turcae mala monetis intulerant. Incensae fuerunt l, iisdem Scar ena & Salona , civitates olim celebres , non sine multa & di vite praeda. Qui terras illas incolunt Morlachi dicuntur, Christiani nominis, bellicosi & Venetis a dicti, idest que libenter se illis hac occasione adjunxerunt,stquς deinceps ad versus Turcat malauld tutati sunt;
150쪽
funt; non fracti cladibus aliquando acceptissinter alias Te elio Bacha cum Turcarum quadragis a millibus ingresso Dalmatiam ex impro-vlio , deprehensis in agro pluribus , qui se in montana & tuta loca, quibus regio abundat, recipere non potuerant. His irae suae Iimmolatis, Te elius Zebenicum obsidione cinxit; quod valido praesidio insessum gregie defensum
est, praesert i in nono Septembris die, quo Turca extremam vim , universi exercitus impetu furioso tentarunt &rejecti sunt, magna cum clade, qua fractus Te elius, amissa parte copiarum amplius dimidii, in Eo niam se recepit; Veneti suos Duces, Pisanum, qui mari, Eoi colum qui terra praefuerat & DC festium Germanum praemiis ac honoribus , iuxta Johannem Baptistam Gi-
manum, cujus in mari εχ do tam insignis opera fuerat, decore extulerunt. 6. Eodem anno Gallorum adversus Mediolanum arma se majore cum strepitu, quam factum erat pridem , commoverunt , Duce Aodourn copiis illorum, quibus sitias adiunxerat, pr posito, ut in universum millia decem peditum se mille
duceret cq res. Quae copiae , ut tum res erant.
non fuisssent impares notabili damno Hispanis insigendo, cum neque ex Hi pania, propter Lusitanicum & Catalonicum bellum, neque Neapoli aut e Sicilia, propter infestas seditiones, auxilli quicquam veniret. Sed Modone is, occupata Ca- sali majore, in qua non crat magnum operae pretium, Cremonam valido praelidio munitam ob-