장음표시 사용
311쪽
tentiamque Venetae no dissimilem machinabatur. dependentes interim in Partamento crescere &augeri, non sine gravi Scolorum, qui Presb-teriani erant & cum illis sentientium sollicitudine. . In odio tamen adversus Regios & Dis
pales adhuc erant concordes. Hothamus Pater &filius qui miliam Regi praecluserant, deinde non
satis, ut videtur pro meritis honorati, ad Regias partes respicere coeperant: Reginae, ex uoia landia cum armis & commeatu bellico Burii tonum illic viciniae appulsae non' impediverant iter ad Regem; sub praetextu permutandi captivos cum novi Castri Comite res alias communicasse dicebantur. Capti ambo ab senatu militari capitis damnati ipsisque halendis Panuar. securis supplicio adsecti sunt, gratiam a Partamento frustra implorantes. Pater ad mortem ab Hagone Petri Pastore praeparabatur. Is inter alia populo narrabat, audiente Hothamo, quod prius ex illo acceperat; cum is juvenis ad bella Germanica proficisceretur; nam & Prages praelio interfuerat; Patrem suum ei dixisse; Ouando Angliae Corona, mi filii in certamine versabitur, salis erit quod hela depugnes. Eodem mense cundem calicem exhausit is helmus Laudus Archiepiscopus Cantuarie sis primo quidem accusatus ab universa domo Communium, apud Proceres; sed condemnatus, ut etiam Strassordius antea, decreto utriusque
donaus: Etsi domus communium antea nunquam
res judicandi facultatem habuisse dicebatur. Qitae erimini ipsi dabantur haec fuere. Res per.
312쪽
go TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
Ilerat, illum arbitrariam habere potestatem in omnes ta es eorumque bona : ut sine Partamenti Con-
se in D p cunias impcrare atque exigere posset, quasiis bacris literis N Legibus eb et consentaneum. Saa- Ae Kegi venditionem function-judi, talium ac ica corrupi e ju'tiam. Nodium librum publicasse Ca-
nonum multa con inentem Legibuι Kegni contraria. Id egisse, ut omnis Ecclesiasti a iurisdi is Regi
subduceretur 2 ip e Papalem atque Urannicam ιn Subditos regni polsa em haberet. In hoc fu e, ut Papales s 'Uri. ioncs ac idololatriam in Angliam introduceret, variis in eum sinem caerimoniis 2 δε- dirinis Papalom Ecclesiae obfrusis. non sine vexat: ne 2 Assi lione multiplici omnitim, qui hac parte illi dicto audientes esse nollent. Regis amicitia abusum ad promo. endos in Iacris homines aut Pontificios aut δε iri supe los 2 heterodoxos. Molitumo se Unionem Ecclesiae Komanae ct Anticanae, atqVe utra di ensionem π Iep. rationem in er Anglos 2 reliquos Rc formatos. Regi f issa auciorem distini in-icr Anglicam π Scoticam Ecclesias fovendi, deinde belli Scolis infrendi. zonatum esse iis ra et iasique m lamensi legitimas siubvertere , Essemque adrersus Partamentum incitasse. Etiam csixisse , Canones Ecclesia ct Regis pr rogativam brevi majoris moin menti fore qμam Aola Partamenti , jeque contritur m eos, qui Regi par re nollent. Fabricatum esse novum jusjurandum, quo promitterent homines, se r Jturos Pap tui ct regimini Ecclesiae presbicrico, qi od juri 2 l Artati Anglorum adveri anthr. Quibus abiique paulo minoris momenti
313쪽
Anglica per annos I 3 r6 3 rebus perduellionis crimen incurrisse judicatus est, re condemnatus erat adsuspendium, more quem habent Angli, ignominiosissimo et vixque nec nisi multis precibus & intercessione Domus sti-pςrioris, securis Iupplicium impetravit, nos uam toto quadr ennio captus & o fuagies e Turri in Parumentum examinandi causa deductus suisset. paucisque ante obitum diebus Diurgiam vidisset abolitam novumque a nova Synodo Direct O m Ecclesi e propositum & injunctum. In concione quam habuit ex ferali theatro, gravissimis verbis, se Regemque ab omni crimine, imprimis suspicione Papismi eu mque introducendi consilio purgavit. Reprehendit in Londinensibus acriter morem populariter inclamandi Partimento si Regem urgendi ad res captu suo majores & innocentium supplicia subjunyens ut quidam tradunt.
huiusmodi verba; Haec est hora vobis data di potestas tenebra m.
De bello cisili ct rebus Anglicanis per amum I s.ct I 6 6. usque ultimam Regis cladem.
CVm de pace spes omnis decollasset 8e Rex
nil se, nisi serro victorem, impetraturum videret, exercitus suos diligentissime paravit sub Ruperto cir Mauritis in Aquilone; sub Comite Derbiceno 2 Lan alio prope Scociae snes , sub Byrono ct Gerardo in Cambria vicinisque regionibus. In Occidente sub H tono, Grenuiuio O
314쪽
oriugio. Qui omnes majora auspicia iram Prinacipis ut sumnt1 Ducix agnoscebant. Inferior Par-Iamenti domus Esmi pellaesa de mutandis exercituum Imperii, hominesque sui ordinis probatae virtutis eligendo deliberavit, dissentiente primum Domo superiore r Sed dein Essextus, Mar- micensis, Manchestrius, & Denbighenses, cum vid
rent se nolentes volentes abdicatum iri; necessitatem voluntaria renuntiatione praevenerunt eorumque Ioco Dux supremus electus est Thomas infaxim Bbronis GiUnxii,qui tam servidus partium fuerat, filius; eique legatus suffectus est Olitarius Crommellius eques Huntingtonius, ct Philippus Minovus peditatui praepostus. Tribuni ex acerrimis centurionum electi; Copiar novis delectibus auctae constitere quatuordecim millibus peditum , sex equitum millibus & mille Prionibus quos vocant. in hoc exercitu a novis ducibus, i sacrae Scripturae ac rnde concionandi olerique
peritissimi erant, mirifica stabilita est disciplina, modestia 2 religione in altitudinem condita, quae tanto facilius recepta fuit, quanto plures e milliatibus erant In d pendentes ac Anabaptista serVidi prosessionis suae , qui Regnum Christi, sublatis impiis, qua voce Regili demonstrabant, hoe bello constitutum iri existimabant. In eaque sententia magis confirmati sunt, eo, quod ex Regis, Reginae aliosumque literis intereeptis hoe tempore palam factum est, non modo h Galliis au ilia sollicitari; sed etiam egisse Regem cum Duce Lotharingia, ut is decem millia suorum in is
315쪽
t Augica er anxos IKμ ct 16 6. 30'transmitteret, genus hominum rapinis de improbitate prae caeteris famosum. Praeter quos intellectum est Rerem quovis id egisse modo . . per Comitem Glamo oum, ut rebelles Hiberisis, Latrones potius quam milites, pace religionisque libertate reconciliati in Angliam trajicerent suisque se copiis, utcunque anominabiles, adjungerent. Misit etiam Atintrossium, lul archi .ncm a se creatum in notiam , cui Antrimius Comes ex Hibernia mille docentos spem fecerat decem millium feroces latrones miserat, cum
quibus & H glandis, Scotis , a genio Hibernico non alienis, Scotiam per biennium adeo insessam habuit, ut ingenti opus esset exercitu ad vim eius propulsandam. Agatheliae Comi rem inde a principio caesis captisque mille quingentis suorum profligavit ; ipse postmodum ab Hurre, vicissim bis aliqua clade ad seimis celeriter tamense suosque in tutas recepit latebras ; Unde subito emergens E contempro terribilis effectus, Scotiam miserrimis belli malis adflixit. Quorum dolore mota nodus Nationalis acerrimas ad Regem literas dedit, in quibus iram ipsi divinam& poenam tot impietatum, quarum se reum s ceret , acerbissimh interminabatur. Σ. Sed novus Partamenti exercitus, tum quidem ob genus hominum a militari specie ali num , tam parvi habitum , quam deinde praecaeteris Europae exercitibus admirationem gloriar meruit , apud Vinisorem colligebatur. Unde Tai axim ordinum jussu nidem Oribunum; V 2 cum
316쪽
368 ΤOMUS III. LIB. I. SECTIO. VI.
cum v II. millibus novorum militum misit Tauronum ad obsidionem, quam Placus praesectus, diu pertinacissime sustinuerat , solvendam, &soluta esst, sed rursus obsessia, digressis in diversa Partamentatriis. Postea Cromvellius cum firma equitum manu, Regem Oxonio prosectum imp diturus a Fairfaxio missus est: Ipse jussus ara, lamento, Oxonim obsidione cinxit; quo Crom- vellius etiam, solus Regiis impar evocatus est, postquam hostiles aliquot cohortes apud Isipam fudisset, eademque felicitate methamum sir Lit- letonum regios Duces, in saltu Era tonensi, fusis eorum copiis, vivos cepitat. Dum apud Oxoniam desident Par lamentarii, Rex Est insula , proditione quorundam occupata, junctis sibi Ruperio & Mauritio caeterisque in Aquilone Ducibus, Leleestriam urbem mapni momenti habitam redegit in potestatem copiasque suas notabiliter auxit atque firmavit. Qua re admoniti erroris sui Partamentarii, Oxoniensi obsidione denuo soluta, Rcgem totis viribus insequuti sunt; nisi quod Cromisellius ad sustinendas orientales provincias , Partamento valde addictas, cum firmaequitum manu illuc prosectus erat. Quarto deciamo Tunii mensis MDCXL v. Regius & Par lamen- raris exercitus concurrerunt in planitie Naa,e-biensi haud procul Northa tonia, ubi fatali partibus pradio est decertatum. Exercituum numerisere pares, nisi quod Regii equitatu, splendore
certe armorum apparatuque potiores visi; nobiles ent ii & illustres ab ea parte steterant omnes ν
317쪽
Anglyca per annum I s 6 16 6. 3Θmnes , ipso Rege praesente, quemadmodum praeliis maioribus intersuit semper. Qua de
re Crommellium , qui ex Oriente revocatus , ea nocte, quae pugnam praecessit, cum suis accurrerat, utramque aciem contemplatum risisse ferunt; Rogatumque de causa , Nonne vobis,
inquit, risu dignum videtur ἔ quodnoi hominesia simplices , sine ornatu , sine plumis 2 sine busiis habitu modesto, nihil praeter arma st parva biblia portantes haud temere enim quisquam sine sacro instrumento in illo exercitu repertus est
congredi audemus cum exerci u fulgente pretioso or Anatu 2 auro argentoque exculto ' Nec tamen solorisu defunctus est. Antequam acies concurrerent, ipse textu ad heroicos spiritus excitandoso verbo Dei selecto , suis illum facunde ac ardenti voce gestuque applicuit & inculcavit; nec facile Tribunus aut Centurio quisquam fuit, qui non Concionatorem aeque ac Ducem aetere didicisset. 3. Ordinem aciei fuisse accepimus hunc; iit Regii in fronte suum Distatum , quo maxime fidebant, haberent, pedites in secunda acie starent; dextrum cornu Ruperto Sc Mauritio curantibus, sinistrum Asbluo aliisque Ducibus egregiis. Fairfaxiusti more consueto pedites in medio, Equitum alas cornibus adfusas habebat, dextram curante Crom ellio, sinistram Aretono G jus genero; peditatui Scipponus erat praepositus. Tessera Fatroxii, Dcus nobisium; Regis, Deus 2 Maria Reziva. Rursus autem in hoc praeli',
318쪽
quod & alias, usu venit, ut Regiis fortuna ab initio blandiretur, Palatinis Principibus tam indomito impetu Ihretono incumbentibus, ut alam eius dissipaverint ipsumque duobus vulneribus debilitatum ceperint. Victores no quidem priore moniti errore sibi temperavere, quin profligatos longius quam par fuit insequerentur. Sed in altero cornu Regii succubuerunt, impulsi a CrommeI- bo, ut adaequata fortuna praelium ancipiti marte aliquandiu sit continuatum. Sed tandem Regius equitatus primum cessi t, Leicestriam fuga se pro ripiens & peditatum deserens, qui undique cin-etiis a DisDHai. - , abjectis armis deditionem secit. Quae res in causa fuit, ut cum hoc prae- Iium Restiis partibus peremptorium fuerit, sanguine tamen non multo constiterar victoria; do sideratis e vi Jis duntaxat quadringentis, e victoribus centum paucioribus, paucitate pro momento
praelii satis notabili. Sed ingens fuit agmen captivorum & praeda locupletissima, cum magno Regis labaro vexillisque centum, tormentis omnibus & quicquid apparatus sarcinarum instrumentive in castris fuit; cum secretioribus Regis literis , quarum pleraeque mox a victoribus publicatae plebis odium erga ipsum Regem intenderunt. Consilia enim de auxiliis Gallicis, Lotharin icis, Danicis, obernicisque inita contine
bant plures a Regina & ad illam scriptae , E
quibus uxorium Regis animum suggestionibus
cius ac censuris obnoxium erat animadvertere.
Simul vitio vertebant, quod ea quae Uxbrid
319쪽
Anglica ter aseos 16μ ct 16 6. 3I & at s semper detestatus erat, nominatimqu'dde Hybernicis externisque auxiliis jactabatur, de his tamen in literis non modo strio deliberabat, sed etiam hoc ipsum cupere prae se serebat. In una ex epistolis obseryalum fuit , eum Reginae rationem reddere, quur captum m monasteriensem vocasset Pariammtum, aliud essς dicens, oppes' lare , & aliud, agnos re Par lamentum. Suos vero Proceres & plebejorum notabiles , quo , penes se monia habuerat Parta menti loco ipsemet irridens Muriret, sp Vrium Pylamcntum vocabat.
' Post res praelio perditas, Reae
fuga, cum equitatu, cujus magna pars erat salva, se in Cambriam & Cornutiam usque recepit; inde rursus in Aquilonem variis locis ad reparandas vires movebat. Dissarios & Crommellius eum insequud primo quidem Totisonum denuo obsessum & ad extrema redactum liberaverunt. Quanquam autem I x j se pluribus locis iterum instruxerant copias ae insuit raucrant, usquam tamen substitere: quin eadem ae state anni mere sequentis, ad ultimum usque Cornubiae angulum Regia praesidia excussa sunt , dum interim alii Duces aeque selicem in aliis rcgni partibus operam Pammento nav*bant. Regiis nusquam amplius subsistentibus, non Rupert0 Principe, non 'Goringio neque Hoptono, idque in annum XLVI continuatum ; Hoptono cum suis copiis mcnse Martio ad deditionem redacto, expugn to mense Aprili Dconio , aliisque in occidente resiquis locis, quae prae sidi is suis Regii omnia occupav ant, . . V st adeo
320쪽
gidi TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
adeo ut Protas Mallia Princeps in insulas fugere sit compulsus: Rege in septentrionem prosecto, ut se jungeret Montrasso. Nam soli Scoti diverso salo confligebantur, habentes adhuc in Anglia exercitum suum, praedis agendis quam bello magis intentum, etsi Carleolam Urbem a Gle amo ipsis deditam praesidio suo insc-derant, quod scederi adversiam Angli querebantur eaque de causa Legatos Edimburgum resia Antes miserunt. Constitutum erat inter Regem di Montrassium felicissime atque acerbissime contra Sco os agentem, ut copias suas in finibuς Moria iungerent pariterque majore cum efficacia &dignitate bellum gererent: sed Resti quominus perrumpere posset, iter Par lamentariis interclusum fuit. Mon rositus in Au 'ralem Scotiam aud ci I me 'errunit, vi v quatuor millibus Hybernorumor Hllandorum stipatus. Cui se obviam tulit uri . erhus Scotorum foederatorum exercitus apud Myttham, locum arctis montium faucibus &rupium praeruptis contra multos, paucis idoneum.
Insidias peritissim E disposuerat Montrassus , in
quas Scoti numero ssi praecipites dati, Mon- ire is circumventi & prope internecione deleti sunt, pluribus quinque millibus in loco trucidatis, clamante Adoniro lsio, nihil opus esse captivis, Expeditis pergendum. Hac una victoria omnis Scoria AEdonirossio patebat , cui se Pontificii leu Regii magnis numeris adjungebant; et si Rex ingenti suo incommodo & dolore ad eum, qui solus mica ejus prostratas heroico ausu erecturus videbat .