장음표시 사용
291쪽
nglica per ametu I 6 r ct is agaturibus Par lamenti excidisse Er imos in camoerem conjiciendos declararunt. Neque tamen decretis saciendis contenti rem & vim neglexerunt; Temestribus copiis per singulos Comitatus diti
positis iisque fidis hominibus praepositis; Classe
quoque sibi addicta per Comitem Varvicensem, iralem creatum, qui Penningtonum a Rege missum, cui jam bona pars nova horum se addixerat , singulari industria exclusit omnesque navium ductores, qui pro Penni tono stabant, di mi sit ,'plebe nautica Londinensibus favente. Magis illustrata sunt haec auspicia captivitate navis magnae, cui Leo nomen, quae a Regina missa ex Hollaudia Regi arma commeatui quo bellicos advehebat. C A P.
De initiis belli citilis inter Regem 2 P -
Nondum erat bellum; sed Rex quasi praesi
dii sui causa undique armatos colligebat a Ordinesque se non minus instruebant, quod quia dein Rex faciendi jus habebat indubitatum. Oidines prioribus decretis eandem facultatem sibi circumdederant; cum alioqui jus belli a Partamento nunquam fuisset u harpatum ; Sed de juret legibusque , ad vim & arma progressis frust 'quaereretur. Partamentsi die novo Junii MDCxL i r palam decrevit, Arma pro defensione locriatis e , capienda, protestantes in Edicto, se arma caper
292쪽
α8ι TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
ad propagandam Religionem Protestantium, ad E fendendam Regis personam, dignitatem 2 auctor tatem ; ixem pro legibus , pro libertate populi An sicani , pro pace Regni re privilegiis Partamenti.
Hortantur omnes bonos ci es, ut ad promodiendam hanc pietatis causam, pecunias libenser 2 liberaliter conferant, aut arma, et/iros, quibus essetfacuiaras , Vel aurea ct argentea vasa, ut inde nummi
cuderentur. REX eodem tempore pecuniis ex Hollandia & ex collatione suorum auehiis, Commissones suas ad triandum & arratandum , ut CX vetere Gentis institutuo loquebantur, per Omne regnum distribuit ; cujus nodi armorum indictiones , nonnisi in ultima nec stitate contra subitas imprimis Exterorum invasiones usurpari solebant. Notabile fuit , quod Rex in Edictis suis, ijsdem plane verbis , quibus Londinensis iis jam fuerant , testabatur , se arma capere ad tuendam Religionem Protestantium ad conjer Dandam Regiam Majestatem 2 personam pacemque Regni nee non pro defensione Legum , libertatis populi 2 privilegiorum Partamenti. Et quum ordines in decretis suis, quibus sibi jus militiae arrogabant, soliti essent dicere , coa tos se e se prcisidium tale
cymparare contra malignam qu rundam hominum
toaem , per quam persona Legis periclitaretur. Rex etiam his verbis , de maligna taminum fastione sir de periculo suae personae , Utebatur , non omissis iisdem hortamentis, ut omncs boni cives Equos, arma, viros, pecunias, vel avrea 2 argentea a in cρmmune bonum conferrent.
293쪽
si 1. Visum fuit uti hoc imitamento verborum,' ut vel inde constaret indicio duraturo, Pariame ρ' tum viam armorum publich praeivisse, nec minus, , ut in sua causa versari salutem regni potiusquamis in illorum machinatione demon straret: Ouod usis cunque tum multispersuaderinon posset, eventus tamen approbavit, Angliae pacem in Regno, non in t bertate consistere. Sibi vero non simulate, sed in- a timo cordis affectu Ecclesiae regnique salutem esse η propositam testabatur. In hunc finem Rex Eboraciti in solenni Procerum & Plebejorum Conventu .m quem Pro suo Partamento habebat , invocatoia, Dei omnipotentis nomine protestabatur , non idia agere se , ut bellum adtersus Partamentum pam
ii remve populi concitaret, sed ut praesidia pro salute
ii sua st conservanda majestate compararet, nec miat ii nus pro Religione Protestantium ct libertate putilias Anglicani laboraturum. Quibus a Rege pronun- m tiaris , quotquot ibi prassentes aderant suam a quoque protestationem in eandem sententiam &ν quod Regem ita san Ie vereque sientire crederent enunia tiarunt, eamque literis comprehensam & signatam
ii publici juris secerunt, populisque per urbes de
a pagos tam Rex quam Proceres e dem vivis adse- a verationibus insinuarunt. Non pauci etiam Pros ceres privatim pecunias, arma, vi ros & auri argens lique vasa Regi amanter obtulerunt. Etsi haea in parte longe majori Londinensis abundantia a gavisi sunt; cum, quod opes ibi longe majores, , tum quod fides restituendi ; haec enim utrimque promittebatur Partamento major , quanai. Regi
294쪽
Regi haberetur; denique, persuasio de causa Parumentaria latius & validius , quam de R gia, in animis hominum recepta manebat. 3. Primum belli facinus fuit Hulla, quam & . utilitatis & vindictae causa Rex impense cupiebat, obsidio, cum tribus peditum millibus 2 equitibus mille suscepta. Sed Hothamus a Tob. Meldramo equite adjutus primo aquarum per cataractas restagnatione locum prope secit inaccessum. Dein eruptionibus faetis obsidentes aliquot damnis, incenso praesertim horreo commeatus bellici pleno, multatos ad obsidionem solvendam compulit. Interim Londini in parando exercitu copiisque militaribus toti erant, creato Imperatore Comite E exiis , sub protestitione: nihil aliud sibi esse propositum quam Regis conservationem ct Partamenti populique defensionem. Sed in Provinciis mira fuit concertatio inter eos qui diplomatibus Regiis ad triandum starra andum, qui- hue partamenti Edictis ex adverso parendum putarent ; aliis ad Regem, aliis Londinum properantibus. Urbs etiam ipse Londinum gravibus discor-ὰiis laborabat , primariis aliquot civibus Regis udentibus, quos inter ipse Major urbis Richam cius Gurne us commissiones ad arratandum in iirbe distribuendas curaverat: Sed Pariamentum in urbe praevalens ipsum Majorem Turri Londi- ωensi clausum , mox accusatum , tam prae sentiquam futuris dignitatibus excidisse , ct in cuJoaia , dum Partamento visum foret , habendum
iudicavit. Isterea non cessebant Edicta , Rege
295쪽
Anglica de an I6la. 287 Comitem Esextae cum omnibus ei adhaerentibus declarante perduelles , quod 'triamentum sib1 toti applicabat. Ideoque repetitionem novis em. blematis variatam 3s libello publicatam, de veteribus Caroli erroribus & de novis in gratiam Hibernorum rebellium motibus, vera, vel veri similia promiscue objectabant. Alimento enim' illis ad plebem sibi conciliandam opus erat, quam fictis non miniis quam veris capi, iam olim & pridem abunde compertum erat. Plebem facile tenuerunt , maximam partem Inde pendentium 2 Pres'terianorum opinionibus inbutam R egiosque pro hostibus Ecclesiae & verae pietatis habentem. Hinc factum , ut cum Londinenses jam firmum haberent exercitum, Rex ab Hulia obsidione repulsus & prima belli a aversa expertus P cum Regium vexillum Nottingamia erexisset, exiguum vel prope nullum haberet concursum, adeo ut a Partamentariis, si occasione uti scivissent, opprimi potuerit. Quae res eum movit, ut Legatos de pace Londinu- mitteret , quibus ordines non aliam esse pacis viam responderunt, quam si prius Eicita se a revocaret & Vexillum adversus Ordianos erectum deponeret.
3. Aperta demum est scena belli, initio Sep tembris , quando Principes PalatinoBohaemi R perim & Mauritius , avunculo militaturi in Angliam appulerunt. Rupertus inde ab initio serocia & alacritate in armis, more Germanico usuruturmis aliquot equitum praesectus huc illuc praedabundus volitabat, arma equosque pro pas
296쪽
α88 ΤOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
tibus rapiens & male mulctans eos, qui se Par lamento adjunxerant ; ut brevi inter suos militari laude clarescens , a Pariam nio Londinensi
hostis & perduellionis reus sit declaratus, satis frigide inutiliter. Rex calidius, per Comitatus Derbia , Leicestriae & Nottingamiae iter faciens, incolas quibus fidere non pollet, armatos ad se convenire iussit, arma sere abstulit & militandi necessitate remissa pecunias imperavit; blande protestatus, quod utrobique partium in ore fixum erat; haec Religionis Protestantium 2 libemtatis cidium , Regis personae Pariamentique juri servandi causa seri. Sub qua tessera cum ingente
libella supplice Regi offerendo Comes EF ius,
die Ix. Septemb. magno populi cum applausu Londino prosectus est ad exercitum, qui convene rat Northamproniam , equites peditesque circiter xiv. millia continens. Primus hostilis concursus fuit apud Migo iam a Principe Ruperto captam , inter ipsum & E sexti cohort s ad ur- bem occupandam missas. Sed adfluente cum universo exercitu E sexto, Rupertus se migornia
propere ad majora Castra recepit, Rege iam Salvia bonis avibus commorante. Incredibile enim est , quam subito ibi quantaque copia argenti hominumque sit auctus, ut intra tres septimanas exercitum ibi colligeret sex peditumst quatuor equitum millium; quos adsiduo per ordinum duetores in Belgica militia veteranos
S ab Aransiensi Principe dimissas, exercitabat. sub Duc tu supremo Comi is Lin sit.
297쪽
. Quin eo fiduciae pervenit, ut Salvia digressus 'pexis apud Vigoreiam relicto, intestrae itinere diei propior esset Londino quam Essemus. Unde non levis in urbe trepidatio & imploratio auxilii ab Esserio , qui cum expedito agmine , sine tormentis maioribus Regem insequutus obvium illum habuit apud Ictingstonum vagum in Comitaru Inr icensi. Pugnatum est acerrime, sinistro pariameminior m Cornu 3 dextro Regiorum, cui praeerat Ruperim, in sugam verso. Quod si ille dextrum hostile cornu a tergo, sicut Dot rat, appressus suisset, actum erat de Pariame tariis. Sed impetus eum longius provexit &quod peius , a praedis agendis suos contin re non potuit: dum interim in reliquo exercitu non eadem partium sortuna ageretur, Regiis in sinistro cornu a Guillelmo Palfurio magno cum impetu perruptis, ut tormenta sua bellica ipsumque Regium vexillum amiserint; quod tamen acem rimo nisu brevi recuperarunt. Nec usquam
magis laboratum; Caesis utrimque fortissimis Viris ipsoque Regiorum Duce Lin eis e vulneribus ibi acceptis cis pauculas horas extincto. Praelio nocte dirempto. cum utrimquo fuga,
utrimque signa victoriae, homines, tormenta, vexilla capta ostentarentur, utraque pars triumphavit. De numero caesorum , ut fere semper usumenit, diversa δἰ salsa utrimque praedicata. Creditum est de utroque excrcitu quinque fere millia cecidisse , aliquanto plures h Regiis quam ex Patriamcmanis ; qui se Coventriam ad exercitumi T repa-
298쪽
diso TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
reparandum, Rex ad Oxonienses se contulit ubi viciniae, suos in hibernis, at modestius quani fit in Germania, collocavit. Unde Rupertus anima Regiarum partium nocte dieque discurrens, oppida vicosque despolians ipsi Londino & Pamlamento sormidinem incussit, a quibus rogatus E sextus urbi copias suas admovit & ipse me monasterii laudibus ac praemiis a Partamento eraceptus est.
. Reputantes tamen incerta belli Ordines &maiorem pro Rege morum studiaque populi,
quam expectaverant, videntqs; veneratione Rogiae Majestatis, praeter imbutos Puritanorum dissiciplina , adhuc animis Anglorum in radicata, simul anxii de Hibernia & Anglia laceranda, Legatos ad Regem Globrachia agentem misere Viros spectatos ; quibus Rex benigne & liberalissime respondit , nihil sibi aeque in votis esse, quam ut bellum pace, bonis conditionibus, operiretur. Sed Regii non ignari pacem op 'ime gladio parari, cum nihil de induciis convenisset, rati quoque Londine es seubdole agere de pace, quo Regis arma
retardarent, Equitatum suum cum bellicis to mentis incontinenti Londinum versus 'moverunt ; tam subito , ut Brainfordiae aliquot cohortes tribuni milesii deprehensas opprimerent, nisi aliae duae legiones Broohii & Hambrini tribunorum e proximis stativis auxilium tulissent. Acriter admodum pro numero dimicatum est, donec praelium nocte dirimeretur, neutro, id est,
utroque sibi adscribente victoriam. E sextus me Z-
299쪽
monasterio se Brinfordiam: unde strepitus tor mentorum in ipso Par amensi Consessu audiri
poterat , celeriter contulerat, eumque sequuti
sunt Lindino , quotquot armis pene gerendis erant idonei , tanto jam numero, ut si copias suas, quae stabant Lingstonia trium millium, ibi reliquisset , Rex cum sitis intercludi potuerit. Sed cum Esextus tantas Londino copias non expectans, ad se Ic gmni ves evocasset, Rex ejus oppidi transitu potitus hostiliter omnia diriniens Oxonium tuto se recepit. Ordines & Londinen sis hanc Regis actionem e vestigio post benigni lib. mam pacis spem faetim, iniquo ferentes animn novum decretum ex sententia Londinensium, qui praeiverant illis, secerunt, absique circuitu , Regem jumnin viribus esse persequendum. N
De belgo citati Anglicara per annum I 3.
AB eo tempore , majori utrimque saevitia
processit bellum multis simul in locis, ut jam conceptum incendium , non amplius scintillas sed flammas populatrices per omnes regni partes eiacularetur. Nec amplius illud moderamen, quod veteribus/Anglis, etiam sub rubrast alba rosa pertinaciter militantibus adscribitur, in agros, tecta, villas, fruges hominesque, citra
belli conflictum, non fuisse saevitum, a Regiis servatum suit. Nunc vici & agri passim rapinis ac incendiis adsisei, nec quicquam h belli malis T di alibi
300쪽
ΥOMUS III. LIB. I. SECTIO VI alibi cognitis omissum. Postquam ad aestivas
expeditiones perventum, Regiae partes aliquandiu prosperis successibus efforuerunt. In occidente mal tu dux Pariamentarius, felix belli., motono duce Regio pene debellato , aliisque earundem partium ducibus obtritis, inse mense muto incidit in is motum & Regias Oxonien- 'ses copias, a quibus ipse victus & profligatus est, ut sne ullo sere comitatu evaserit Londisium. Cuius victorias fructus suit, omnis ad Regia partes Occidentis accessio , Bristoba se Principi Ruperto, Exonia Mauritio dedentibus. Eodem tympore similis partium sortuna fuit in Borealiabus regni partibus ; ubi Baro Falafaxim cum,no a filio , satis feliciter aliquandiu Pari menti partes su stentaverat ; sed tandem nti mero inerati a Comite novi Castelli, omnibuς sere copiis exuti Nullam se receperunt inique obsidionem passi sunt. Ipse Imperator 'sexuta, impar hosti, exercitum habens inopia, transfustiis &,morbis exinanitum cessit campo, copiarumque reliquias, dum vires instaurare posset , circa Londini- distribuit : Quae civitas
pene sola Paria nento resiqua videbatur,2 giis
occidentem totum, Malliam, &borealem tractum victricibus armis tenentibus. Ut nihil ipsis expeditius esset , quam totis viribus incumbere Londino, capiti rerum, eamque civitatem laetionibus laborantem neque satis cum ipso Pari mento unitam vel in potestatem redigere vel aciquas pacis conditiones coarctare, quod ea