Bullingers Korrespondenz mit den Graubündnern ... Herausgegeben

541쪽

aliorum Cantoli ut noni ino . - Die eigestigin Neuighelten bittet Bullinger umgehenda urit kgligenden aber den vertrauten Meundennittgutpilen. Ex Anglia accepi literas ara episcopis et, 'nat Orea in ercatore Londiniensi Seribunt illi suas mense Iesebruario:

in Anglia sit Scotia omnia esse pacatissima non meminere ullius belli contra Gallum suscepti. Certamina vigere inter illos partima papistis, partim ab anabaptistis papistas sortiter cohercere reginam,

an aptistas confundi a doctoribus. Co)mitia regni Angli ei magna cedebrabantur . Aprilis Andere Bries volverachitaenen 0rte bestiit e nur dis belliemnde Nactricliten. Additurl . Aprilis in Polonia eligendum regem electionem ore perici losam Electores imperii legatos miserunt pro fili imperatoris, qui regnum illud ambit. - Fama iam incipit hic increbescere Rupellae ducem Aumalium una cum aliquot primatibus et principuas bellatoribus osso interfectum a parte regis, cui Hugonothi

plurimum damni inserant et cladibus omnia misceant suis sortissimis eruptionibus Lali inhon, o Got den ydgnossen ininterdarWoli gustitie und ire unerhorte gydi lio clim ut undaratet, Got undder iit Ephotton vertragen Iudex iustit, simus non aberrabit nec

fallet. Hodie . dies est, quando D. Halle rus noster tuas mihi communicavit. erindo est, ius illi si vo mihi scribas. Tu vero in hac periculosa actione in hoc eris totus, ut iure et iustitia res transigatur, non vi aut armata manu . . . Miror, an libelli mei speramutionibus ecclesii 3' vobis sint redditi et quid de ipso tu et alii viri boni iudicent. Si semper sortis et constans in Domino. 3. Aprilis 1573.

Post delusas literas hae insemititur Augusta eripia M. Martii: Albanus, a bellorum, mortuus est, et Caesar iterum decumbit lieti liter. Apud nos donMunt millies ad praesidi in Italiam dueendi. Hispani et tali praesidiarii imponentur navibus. Turcae legatus Viennam Austri in sinit petiturus ureis transitum por stiriain. Caesar oppignoravit Augusto laetori Silesiam pro ingenti summa Dinulas. Poloni convenient ad eligendum regem suum 5. Aprilis. Urbinates leuntur principi suo redonciliati Rustici Carni a Carolo, 8uo Principe, sunt caesi, nonnulli asta palis, omnes erutaliter necati;

542쪽

nuni in eos severius dieitur invitum. - Ηsydelberga, Basile Seliaribusto te scribitur Rupollani secunda eruption regis exercitum obsidentem urbem gravi elado affecerunt. Intersecti sunt dux Aumatius, nothus item regis frater et multi viri primarii et duos,suysius linialiter vulneratus. Rex latro vald sibi meruit. - Phili pus movit caesarem, ut ovem componat cum Uranio. Danus eoiligit militom, nescitur eui et quom in finem undos κnhur aucti-

Ε dori fur Bullinger Bries id si damus ersielit, sine gwei Me, moriter in seinem und Willis Namen stadio inersandien Schriste ged hi atte, veriore gegangen, obWAI er de eineneinem Lauserisonet uricli uber bon. In Gallicis rebus claudo pede ultionis poena scelestos subsequitur, si sero Maurici vocem

sedere rex potest: Iustus es, Domine, et iustum iudicium tuum est. Proxime copias illas omnes fideliter remittam potuisset illas per

D. Haessium Thomannus mittere. Utinam ex Haessio sciscitari nobis liceret, quoni odo placuisset ei conspiratIn illa et concursu in curiam contum et viginti Rium, quorum ornii 3 Et confirmator an inarus linmo seditiosissimus. xtitit. Itespondit illi certem sessius: Ιcli sic lic fur in radicanten an Lieber in

welehem capitiel finden ir's, das i Wide iiWors Dommo oberlceittalso sollin umire und indor inon de miti cinem y verbindenode de dei Diali ideris loggent Recte factum uterque enim sic olim merebatur. Ovit in sinu serpentem hune Afrum magistratus patiatur igitur et morsus et spicula illa venenata. Nunc certe ex superioribus unus et alter agnoscit et sentit, quid illos praemonuerim; sed stultus post factum accepto dam sapit. Ego vero animum meum non habeo in ista ecclesia, quae pseudodociores pluris facit quam sanos et integros Conspiratio illa vult illum aspidem omnino promotum, nos vero deiectos. Mirifice ploresque capit instrumentis musicis et sua blandiloquentia, et qui rerum

habent scientiam, duabus semper sedere sellis malunt quam heroica sortitudine eiecta mala radice bonum semen plantare parum Solli'

543쪽

ituis ingere' irrespondem mi dei oraui, induerit.

17esii, quod bonum irrum et maxime Christiamini deceret, a recta conscientia ne latum qiudem Quem discedere. - Quid in turbis fiat nostris, perfunctori conges, in scriptum et historiolam, tinni mitis '' Plieramis sunt vanis,ima Procedet severissime et quidem armata custodia iudicium Thuscii indictum. Si apocliue n incipient advolare, metuendum, ne nonnisi maritas turbis quidam avellantur. Vitae perieulum non uni incumbet, nec mirandum, u sic perire wleant, quae sordibus contrahuntur. Persentiscent non n)ulli, quid sit rotundare, et quam fideliter a me sint praemoniti, monitorem

autem tam infideliter tractare sint conati. Nunc, quidam volunt

deaurare senti Θntes me non vani dixisse, qui Iectutii Rivitisent

prius sed distortis ingeniis nihil fido et, ne quid te celem, nervis omnibus conabor, ut me hinc exp0diani Vix in Rhetia annos pene 1 et ternam vidi si elliolieni nec quid prosim scio eumque habeant incolas si indigenas sive cives quid opus est uti opera peregrinorum tutant nos plus nimium in aliena republica curiosos esse etc. - rellus solum iterum coactus est vertere. Deplorat hunc Gant ne rus, qui ei aliquousque comitem se addidit, eum uri, exiret. Sunt mera haec ludibria homunciones istos exturbant; horum autem patronum et propugnatorem colunt et observant r. Beeli Minschi, eine redigi Eglis ex cantico Zachariae de salutis humanae scientia sive cognitione getiueri gusinen; doe .ut Eglirim Binblic os die Leistangen Bullingersund andere nitat, si drachen et lassen. I573, 6. Aprilis.

κeniger aber ars e de salschen Lehren eichen. - Spargitur fama de inorte imperatoris et de exercitu ur cico, qui Z

544쪽

eum quibus prosecturus sit per Carinthiam se vicitia advsersus Venetos. Quae si vera sunt, habebit ermania, quod gat Valde metu grando malum paratum esse universis Christianis.

Ei dankt si die grosse Missio die gli aus die Aulaeinlinungiter re nisso in unden emendet M. Tiguri, i0. Aprilis, anno io73. M Z. M. Bullinger an obira in 342. 0 i sirie h. 1573. Apri I7. Ε hac alles Asilien undiseritob Wolit, assatinstig orsielitnsiti ist. ego vidisettiger Inanwmelissime ani e nielita Hier febrethon, leo aber gestem rhaltene erichi aus Frankreieli ei uni Eglis riserisu vergesten. Agnosco uim labores tuos in scribendo magnos esse. Devin nobis de orandum, ut res dissiciles erit, moderetur pro sua ementia.'Tiguri 17. Aprilis lol. .

A. g. 62. Tobias Egli a Bullinor.

dispari tatari ii rationes vicos rei' Iulii lil. a. iiiu collegi de rebus nostri antegrossis submitto P hodie letii uin a pastore Thusano hiStorice seriem et nucleum exspecto, quem prox in te litiam.' Tu interea Dominum pro nobis et saluto ortini rogabis, ut is omne dextro se fructuose finiat in nominis sui gloriam et huius oesi, laesalutem. Non nitror autem si sucultas mihi disc0dsendi lilii daretur, homines adeo mendaces mihi affuturos, qui turbarum istarum me autorem essent dicturi . . . Nemo tamen, ne impudentissimus qui

que hic hau turbarum molem nobis imputat et id facturi essent vestri, quorum assertio et vindientio solatio nobis esse debebat,

cum optimi quique dubitare haud queant, quam inique nobiscum et cum ecclesia agatur 'μ i. Aprilis 3 P. S. bittet auelim alter historiae quicquid est o

545쪽

decretum reser iudicum, quo inhibitum est ne luis illaici tuam scribat o rebus hi licis nunc controvμrsis ad te regrin in a. Recte facis cave lilii ne incidas in calumniatores et accusationes.

Nives, insolita rigora et pruina acerrimae perdiderunt apud nos longe et late vineta, arbores et spe frugum nos prope exuerunt.'ri heresch deshall, grasser ammer; nur enige aber denhen an Busse. Tiguri 27. Aprilis in Da derisure heris ebe Bois drangi und Egli prediget mussitan ex nur uret Areiben. Laceras partes tibi remitto, ut, quid fecerim, rideas et tangas nemo illas vidit; at argumentum

author et indico praeterito collegae communicavi. Misimus quendain, ut res D. Ponti sellae indicetur. Videant nunc ipsi, tu id faciant. Oant ne rus, homo seditiosus Pt Otim annus alter, Synothim nostram deserre conatur apud iudicium lius anum, quo Se nuper Cum suis complicibus contulit. Sed, quem iactenus sautorem Ponti sellani liabuit, eundem adversari uni uni lial ehit; agnoscit enim nunc onti sella et nuper apud D consulem fassus est, de Gant nor sye in rectitur tur, quasi vero non dudum diderit compertum. Cum Dei honos periclitaretur nihil belli istini0vebantur; sed nunc, cum hominum honos nonnihil sesus fuerit in conspiratione, quam moritis an in erusin, cupiunt se ulcisci. Sed crede, colendissime mi pater, in dies sibi Sanine rus adducit et ppliea discipulos, qui summis viribus se nobis opponunt, ut expellamur ita dementantur ab isto praestigiatore. Nunc demum

364. Tobias Egit an Bullingor.

St. . .

546쪽

sabula aut tragoedia a principio tractabitin , si controvertiam istam cupit porsequi. Vult synodum nostrai antevertere quae statim post Trinitatis erit ' Egli is verR deIt das Lavnter teli heinali durch an iners salsche Angaben habe geWinne lassen. Ultimo Aprilis, die Ascensionis 3 Curiae.

365. Scipio intestis an Bulli e

Chia venna. 1573. Apri 30.

und si Womoglie in urichisum Dina et bringen. Clavennae, pridie calendas Maias 1573. P. 8 3 De rebus novis id solum Venetos cum urearum rege turpissimis conditionibus pacem fecisse, quae tamen omes in vulgus non produntur DB Cypro nulla inentio, an Venetis re tituatur necne, quum tamen Veneti ad ingentem pecuniam uranno sinendam adacti sint.' in grossor ei de Patritior und das Vol istis egen dieson FHeden Mistaen hilippisn den Venetia ner soli rug evorstehen; eide beselaen die renam. ἡDenique mussitatur papa diris Venetos devoturus. μ

St. A. g. 366 Bullingor an Tobias Egla

ἡ S. Accepi modo literas tuas per hunc ni inistrum eiri Sprecheri una cum consignatione rerum actaIum a iudicibus, quas U Hd by Orale

547쪽

tum habere potuisti Gratias tibi ago, nec dubiis, qui binas ad

te missas per cursorem nostrum publicum et per Lumagas accoperis. Quid petiverim non absis in literis per cursorem piiblicum missis, intellexisti. Setther siluitione verspiitet Nachrichte ausAugsbur enti iiiit in ieillegendes lati meiter stelli or in Aus-sicht. - Tu diligenter perquire in res Italicas, praesertim cun n Odo Helvetica signa imposita sint urbibus Veii e torum, quid ibi fiat an bellum inter senetos, papam et Hispanos exoriturum sit quid feratur de rebus Turcicis. De Caesare nondum certum aliquid habemus, mortuus an vivus sit fama increbuerat mortuum esse, maxime quod Ferdinandus pullis cum tota aula vestitus descenderet Viennam. Nunc rediit illo et transit nunc

per Constanciam, Schasshusium in Alsatiam, ubi illum plus timere dicuntur quam pruinam et nives, quae vineas perdidere et ad inopiam redegere ut et nos Calamitates mutuo et graves atterunt mundum prope insensibilem factum.'

ἡS. Matura abitum generosissimus D. comes Ulrsses; ideo requisitus brevior sum. Sidocta sindon ire Men esselat unlidouch suasi, inter alis uiisere muniae amen um 400 Donengstrast aber der rein messier, definens yden sae geheu moli, qui iampridem pestis, reipublieae, is sinerteben lanierios und molaserhent undisin 120 Monen gstrasty). Bald Wird das gritat insVolt lin ad reformationem coenobioriam et bonorum monachorum. Certum esse dicitur, quod Hispanus petiit a Venetis remmam, Bergamum, Pressam, sed rustra ergo at er illicli regimentiatu Ah ght steli. Naheres durch Martinen gus, siquem tibi conralienti Omnibus modis hornin Eni ceu divinunt. - . Maii Wirbi consul Oster ans richi um mille riua de urtetis ordinatum ρst, das an unde den mei ne man die pensione usteille; 2. das, en einer in ampi ait, eine natastella; . das iner,

548쪽

36S. Bullingor an Tobias Egli.

Zurieti 1573. Mai 0 - S. Quae accepi aliunde ex locis variis, intelligere potes ex

hoc OStro uno store aerario legat reipublicae nostrae. In omnibuSilli fidoro potes; nam integer est. Die Pentecostes, hora antemeridiana . Ib73.

- S. queti liri maria gesta suere isthic ex insertis cognosces literis'), vetuirandissimo D pater. Solutus sui Conventus ad eir- tecostes est uni sed iter usi hodie confluentes consed er uni et an ii' 1illi, ni si linam sint ituri liue mana peracta, suffragia commui utatum, quae heri hii tu Collecta suerunt, munifestabunt. Certum illis vero est reformati mem aliquam instituere in rebus et

bonis ecclesiasticis, ne monachi et sacrificuli ex illis honis volup- tuentur, ministri vero, qui vix unde vivant, habuerunt hactenu, facilius vivant ipsisquo addatur aliquid. Mitis simul capita illa quae Praeter primum a communitatibus tractata et confirmata suere di Coral

549쪽

g Schlumpet. Und en . iiii hora 12. in macello, att

Nimirum indulget magistratus nec aliter vult agere, nisi damno accepi supere. - teliqua ex scriptis. Si fieri potest, iureso, saci inprimatur D. Lentuli liber requirit id rei necessitas et magnitudo, ut lateronibus nostris os obturetur.

-S. Ut aquae tibi ius sini saluberrimae, etiam atque etiam Dominum precor, reverendissime . pater Mitto hic iudicii Thusciani relationem ad communitates nostrus ad postulata Helvetiorum legatorum. Quid heri ubique ad eam sit decretum, sciri nondum potest. Crastino enim demum, ubi iterunt consederint, suis agi popularia comportabuntur mirum est, si eiusmodi coin-

550쪽

miseriant exules et profugi nostri, pro illis ultorum hominum patrocinia extare. Paucissi inis mecum egit et quidem opinione amictus amplissimus ille vir D. quaestor Thomanus, et nisi variis euris et negociis districtus semper fuisset, mens illi sui me convenire et verbosius mecum commentari s singulis; sed et literis in via ad me scriptis submonuit, cum in reditu ad vos esset esse dures quosdam honestos vires, qui dicant contionat es Rhetiae non levem harum turbarum sustinere culpam. Deum immortaleml in in culpa sumus ideo, quod docemus iustitiam esse ser

vandam eos autem, qui in culpa sunt, nos accusare, quorum artes ne terra quidem ferre amplius potuit Respondi . quaestori prolixe: Si sumus tales, cur magistratus nos non punit 2 Sediluta ios, agistratum Incusamus, forsan culpa in alios transferetur. Sed quid opus est ambigere, quis in culpa sit Legatur haec si cusatio, iram mitto cognoscantur causa illorum diligentius qui Setam insontes esse gloriantur, nec dissicile erit vel :Peo perspicere quae sit harunt turbarum vera causa et origo. Ita certe lupus ovem

et accusat et condemnat. Comparebimus brevi in proximis comitiis et rogabimus dominos si tales simus, o medio nos tollant promerito; sin secus, nos essendant et innocentis nostra testimonium

serant. Audi Hinus, ubi sint illi honesti viri, qui sordes suas nostra innocentia tegere conantur. Hodie iudices iterum Thusetani eo veniunt paucos ver post dies dilabentur. Stat illis res mare impium quorundam bonorum in Valle Tollina abusum utque pari lane stipendiis si uaniis utriusque professionis ministri. Haec o Msime. 1573, 25. Maii metu. russo auctison derigamen 'node,.quae feliciter exiit . . . Curiae Rh e torum). si . . . 371. BuIIInger an Totilas EgU. urioli. Ib73. Mai s.

.s quae is sinestum reddunt, stater, et me vehementer angunt; quid vero facias in re, quae a tot pendet suffrugiis, quorum euntii quidem sit in tua potestate Recurro ergo ad auxilium Domini ipsumque oro, ut periculosum hoc negotium ipse moderetur.