De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

421쪽

1ς, D E , IURE ET OFFIC. ILLEs Exploratores quomodo puniendi. . Nam consilia non sunt evulgandat.1 Specuiatores hostium. 6 4 sit nobili viro dignum, speculatorem esse. I 4 imme tutum perfugis credere.

minium. f. stransfuga. D. decvt. pasti. reuers, proditores. D.de re militic'. 3. .vit. D. ad i. Corn. de

g Sallust. in

IN transfugas velut maiore crimia ite obnoxios, & patriae ac ciuium proditores , acerrime semper animaduersum fuit, & vonia indigni fuere.nam, ut Paulas ait', Transfuba, qui malo consilio & proditoris animo patriam reliquit,hostium numero habendus est,& capite punitur h: & ubicunque inuentus, quasi hostis interfici potestς:ac legis Iuliae maiestatis reus est 4. torqueri quoque,& ad bestias, vel in furcam condemnari potest, quamuis milites nihil eorum patiantur. . Is etiam, qui volens translugere deprehensus est, capite punitur s. Itaque Fulvium seia toris filium ad Catilinam proficistentem retractum ex itinere iussio parens necari g. P . autem Scipio Africanus, alio quin mitissimi ingemj, in perfugas & fugitiuos acerbus ruit: siquidem de uicta Carthagine ad firmandam disciplinam militarem,ex Romanis, qui rupto imperio ad hostes tran5sugerant, in

422쪽

LIBER TERTIV s. 3 crucem efferri, nominis vero Latini sesuri percuti iussit -: &posterior Afri- a ita ut 3α canus transfusas bestijs obiecit h. Pau- Ius α milius Elephantinis, M. Marcel, b Cato Manius Leontinis captis,ad duo millia transe cap. fugarum securi percussit φ. Metium ve- c -- l. .ro Suffetium, proditionis reum,quadrigis in diuersum actis discerptum fuisse ginius 4. Et ccclxx. periugae, qui ad

Annibalem transfugerant, recepti a Fabio Romam missi, virgis in comitio caesi omnes, ac de faxo delesti sunt e. e mim L . Idem . tamen Fabius Maximus mitius agens,illorum qui contra religionem iurisiurandi transfugerant,d traS ampu- rari mandauit : ut trunca prae se brachia festantes, defectionis metum reliquis Inijcerent, & ceteris, ne idem committere auderent,documento essent f. Apud s Taler. Mari Athenienses vero proditionis reum sepe- *- cop, Iire nefas fuit: eumque cum tota posteri- sttate inter infames reserebant ἴ: bc cada- bita decem Uera eorum extra fines patriae deportari iusserunt h. ei tamen qui transfugit, Apostea multos hostes apprehendit , & iknon omnec transfugas demonstrauerit, posse parci, i m D. irre D. Hadrianus rescripsit 3. Habetur etiam '. pro transfuga is,qui cum pollet ' redire,' Mui e tu . non rediit . Et quidem ab hostibus re- D.de re militimissi milites,non aliter restituendi sunt, lι ' ρ et quam si constiterit eos captos fuisse, non ἡ.vi si Di transfugisse '. Porro exploratores', qui de re militi

423쪽

3 DE IURE ET OFFRC BEL L. secreta hostibus nunciant , produc - rum loco habentur, ec capitis poenas a l. omu . Iuunt : & vitii exuri aut furca suspen- explo tori . di solen; b, Apud Carxhaginienses vero

se Ai. uod in pψῖ tis,imo ea tempestato.

tiι.18. D . PQmOrum prodisionis damnato, quod reg.i. . odio Hannonis ducis belli Graecis litetit. 2i- p Π ris Dionysio tyranno aduentum merci' θυίου ee m - s, & segnitiem ducis praenunciasset, tollo. Nisanis S.C.factum est, nequis postea Cartha- fusc. l. - giniensis aut inaeςis literis, .ut Graecoh, ID. ia sermoni studeret; ne aut loqui cum ho- fisi . sie, aut scribere intanterprete posset ς. cIusin. l. zo. Neque solum poena digni fuerunt, qui hostibus secreta nunciarent, sed etiam ij, qui apud suos ea evulgarent'. Itaque

apud Agyptios lege militari cautum fuit,ut qui ducis consilium palum fecised Diod. Sittit. set, lingua multaretur M. Persae vero ve-hbra a. teri eorum disciplina arcana regum vi . e periculo custodiri sanxeruntς. Et me - ρ ω moriae proditum est, multis seculis P. conscriptorum arcana coluilia a nemine senatorumluisse evulgata. Itaque Q. Fabius Max., quod de bello Punico in dicendo, de quo secreto ri curia actum erat, P. Crasso nafr uit, quamuis per

imprudentiam, memor eum triennio ante quaestorem factum, ignarusque nondum a censoribus in ordinem senatorum allectum, vehementer a consulibus obiurgatus filii. Nunquam qnim, Ut aie

424쪽

ti B E R TERTI V s. 3 s ait Valer. Max. R taciturnitatem, opti mum ac tutissimum rerum administrandarum vinculum , labefactari volebant. Sicque cum Asiae rex Eumenes, amantissimus Romanorum, bellum a Perse aduersus populum Roman. com- Parari senatui nunciasset, non iste sciri potuit quid aut ille locutus esset, aut Patres respondissent, quam Persen cariptum cognitum esseth. Prudenter Vero B Ralinv x. Caecillius Metellus tribuno militum per- Ma. cunctanti quid esset facturus: Si eius, inquit, rei scirem mihi tunicam consciam, exutam in ignem coniicerem. indicans . ducum consilia non esse evulgaiada. Porro proditoribus annumerari possim qui ad hostes tela armaue deferunt': a quod capitale est, bonis eorum publica tis ς .Et Paulus respondit, serrum hosti

bus venundare sine capitis periculo non a . licere q. qui vero operam dabant, i bar' iisl maiest.bari Romanos depraedarentur, & prae- d L corem. P. Ndam cum hostibus diuidebant,vivi exuri solentς. Ceterum hostium speculato- e LM oui. Tres ' apud nos forte deprehensos, non tanto odio dignos esse, quanto ii qui ad hostes transfugiunt, & secreta hostibus nunciant, ratio ipsa satis indicat, quippe qui nulla perfidia notantur. Vnc e spe- culator quidam Carthaginientis , qui per biennium fefellerat, Romae depre-nensus, pracisis tantum manibus dimisi sus

425쪽

3σο DE IURE ET OFFIc. BELLUa Italu λι. sus est . Solet hic quaeri,an sit nobiliviro dignum ', speculatorem esse, & ex- ις plorare hostium consilia & facta. Et

certe ex professo hanc artem exercera

mercedis fratia , non puto viro nobili honori este,neque citra ignominiae notam licere ; ut colligere licet ex iis quae de nobilibus late tradit Tiraquellus. Si quis vero amore reipubs. & pro salute communi & publica noc faciat, non Iuni non indignum viro nobili,sed etiam maxilite gloriosum iudico. nam & Dominus praecepit Moysi proficiscenti cum Israelitis in terram promissionis,Vx pre mitteret singulos de singulis tribubus ex praecipuis in terram Chanaan, qui considerarent, qualis quanta ue esset,& utriun fortis populus, an infirmus,

pauci numero, an plures, ipsa terra bona, an mala,Vrbes munitae, necne, cete-b u. rahue omnia explorarent h. Et Iosue duos exploratores misit in urbem Iuri

e Iove cap. . cho,antequam eam oppugnaret q. Itaque

Sex. Tarquinius, simulata patris saeuitia & odio, Gabios profugit: quo astu

dux ab illis electus, Uno aut altero praelio prospere re gesta, cum Vniuersa res

Gabina illi credita esset, sublatis de medio primoribus ciuitatis, sine certamine oppidum patri,qui illud oppugnabat, in d risu μα manus tradidit 4. Et Topyrus, homo nobilis, Darii Persarum regis amicus,

426쪽

tra I Re TERTI V s. 3 casti videret regem longa obsidione Babylonis desessum, & cis Ecilem admo . dum expugnationem fore, truncatis sibi . ipsi naso & auribus, lacero corpore ad Babylonios traffugit, simulans te a Dario tam foede caesium. qua re credita, benigne ab hostibus exceptus,turmis equitum praeseetus, uno aut altero praeliore bene gesta, tandem dux totius exercitus constitutus, Urbem atque eXercitum Dario tradidit raspa quoque nobilisse a Iusti tisimus Medus, ex Cyri comitibus, iussu eius ad Assyrium regem transfusit, Mexploratis hostium cophs & consiliues ad

Cyrum reuersiis, in publica concione ab eo laudatus est h. inibus etiam eXem-b Xenoph. uplis docemur, quam minime tutum sit p--γιι r perfugis credere ',quibus certe, etiam si

sine dolo & fraude'ad nos profugiant, Msuos prodant,non multum fidei habendum erit. quomodo enim sperari potest in alienos hdu fore, qui in sitos perfidus exstititi Itaq; Antigonus dicere solet, se proditores amare du proderet; Ubi vero prodidissent, eos omni odio persequi. quo spectat Augusti dictum : Proditionem amo, proditorem non laudo ς. 'Ete infacete Philippus Macedo, quaquam de- προς--cepto hoste semper gauderet, conquerrenti cuidam, quod milites eum prodimetorem Vocarent, eo quod patriam Phi-

lippo prodidisset, Noli mir ii, inquit; /

427쪽

LIBER TERTI Vs. octoginta habebat , constrigendum exhibuit. Etenim haud pauciores exer- 'citus discordia & seditione propriis Viribus consumptos, quam ab hostibus

prostratos fuisse satis constat. Vnde in et seditiosos ', & seditionum auctores, criter semper saeuitum est, tanquam in criminis laesae maiestatis reos '. itaque a l. r. D. M capite puniri Modestinus respodit eum, civi qui atrocem militum seditionem concitauit: sin vero intra vociferationem de leuem querelam seditio mota esset, gradu militiae deijci & Paulus seditiosos, b L 3. inflata pro qualitate dignitatis, in iurcam tolli, O G aut bestiis iubijci, aut in insulam depostari voluitς. Ex costitutionibus quoque e in regni Hispaniae, pro qualitate delicti & quid ex Personae, puniri iubetur. .&si quidem lanimo seditionem mouerint, ut impedi- Iραώ. i. retur occasio rei bene gerendae, erutis o-.C. de sita culis in carcerem coniiciuntur, donee si ' occasio rei gerendet transierit:& quidem si sint ex dignioribus,captiui constituuntur, & postea in exilium mittuntur 4. drea. Caesar autem clim in ceteris criminibus G s conniveret, in seditiosos acerrimus vin-Μ dex suit;& ex causa seditionis,in tumultu ciuilium armorum, ac tum maximhtumentibus animis, legionem totam eX- auctorauit, auctoribus seditionis securi percussis: sed mox eos,quos exauctorauerat,ignominiam deprecantes restituit,

428쪽

3 o DE IURE ET Oppi C. 3pitr& optimos milites habuit. Cn. Pompeius minitantibus direpturos pecuniam militibus, qive in triumpho rerebatur, Seruilio & Glaucia hortantibus ut diuideret eam, ne seditio fieret, affirmauit non triumphaturum se, sied potius moriturum, quamlicentiae militum succumberet; castigatisque oratione praui militibus , laureatos, fasces obiecit, Vt ab illorum inciperent direptione , eaque inuidia redegit eos ad modestiam. Monendi tamen sunt duces belli, ne temere experiantur imperium ', cuius vis somnis in consensu obedientium est, si sorte periculum sit, non fore dicto au- Pa . dientes milites; Vt prudenter legati Ap . Claudium monuerunt, sevire volentem in milites, qui odio eius in aciem a Lia. 5b, i, producti, turpi fuga petierant castra . Porro Gemitius consili millia hominum ''attuor exauctorauit, & in foro percussit, . quod licentia corrupti Rhe gium, in cuius praesidio erant, occupa

. uerant , & eorum corpora sepulturae by ιM-- mandari, mortemque lugere Vetuit his

Atqui ni compescendis cohibendisque militum seditionibus magna requirit redMcis prudelia, qui in primis scire debet, luxum & licentiam ex octo,Vt fit, colle- cta, in rime fouere istiusmodi militum, . consilia uti Liuius in sua historia satis e tata δε ostendit .chm ait :Iam tum minime salu-

429쪽

LIBER TERTIVL 1, Si b is militari disciplinae Capua, instru-

,γ mento omnium Voluptatum delinitos militum animos auertita mei noria pa-υ triae, inibantia inue consilia in Hibernis, eodem stetere adimenti, Campanis Capuae, per quod illi eam antiquis cultori bus ademtilant. Ceterum in hac coniuratione Capuana compescenda, laudan ue da prudentia C. Martii Rutilii cons. , qui & aetate & usu dodrias, optimum ratus disserendo sipem, quandocunque vellent, consilium exequendi militarent impetum stustrari, rumorem dissipae in ijsdem oppidis & anno post praesidia hibernatura. diuisa enim erant per campaniae urbes . eoque luamento cogitationibus dato, quieuit in praesentia seditio: & consul, educto in aestiua iussite, dum quietos Samnites habebat, . exercitum purbare mistionibus turbulentorum hominum, mira dexteritate instituit, alios alijs ex causis . Neque e-a U-- nim semper conuenit tmeerium experiri. saepe enim, ut Tacitus ait, quod in pacis octo vinilex d seiplina persequitur, inter gladios & turbas cauta toleratur patientia. &,ut Fabius Max. dicebat, aliter in medio ardore ' belli, aliter in pace tran-

quilla arbitradum & apendum esse,Vt alibi os landimus V. Huae quoque

aliqua seditione exorta, eadem quacun habendam. que ratione leniendam L & tum demum tara M

430쪽

in auctores animaauertendum censeo, ne alioqui magis irritetur & accendatur qua ni s edetur aut extinguatur militaris

furor : exemplo Scipionis,qui,in castris ad sucronem in Hispania seditione orta, inter suos milites septem tribunos ad eos misit, qui placido sermone permulcentes lenirent militum animos, dc edi-

ctopsoposito, ut ad stipendium petendum conuenirent , Carthaginem pertraxit : ubi circumfuso omni exercitu, graui oratione castis ratis militibus me tu torpentibus, auctores seditionis in medium protractos, nudos delisatos ad palum,Virgis caesos tecuri percussit: cumque certatum fuisset sententijs, 3trum in auctores tantum seditionis animaduerteretur, an plurium supplicio vindicanda tam foedi exempli defectio magis quam seditio esset; vicit sententia lenior,

Vt, unde orta culpa esset, ibi poena conatiis. lib. a. sisteret'. his adde duod Tacitus aith an Mib. I. saluberrimum esse ad continendam militarem fidem, ubi seditio timetur ut longis spatijs distineatur exercitus, ne viribus & viiijs milites misceantur. sed& cum ocium militarem seditionem maxime foueat, illud bello, Alexandri exemplo, interpellare conuenit. Pri denter verδ Caesar bello ciuili, ut sibi exercitu deuinciret, a tribunis militum centurionibu q; minuas pecunias sum'