De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

441쪽

: his ER TERTI Vs. 9 3 3 porro excolistitutionibus regni Hispansae solent dormientes in statione, tertio dei tu admoniti,praecipitari de faxo, vel muris arcis, in quo torte excubabant R. Qua autem ratione carienses eκcubiae η μ' γ' μ' constit uerentur apud Romanos , quoa ossicium circuitor qui vigilias circum abant, quaeue poena in eos, qui negligentiores essent,tradit Polybius b. Ceterum b de Fem Paulus ae milius, ut attentius custodiae contra somnum pusnarent, vigiles nouo more scutu in vigiliam serre vetuit: non enim in pugnam vigilem ire, ut armis Vtatur,sea aci vigil andum,ut, lini senserit ' lhostium aduentum, recipiat se, excitetq; ad arma alios V. Epaminondas Thebanis e ri . lib. --

diem festum agentibus, omnibus I, ino conuiuio deditis, solus squalidus Mcogitabundus ciuitatem obamulauit,& familiari suo miranti,quaerentiq causam, Ut vobis omnibus liceat potare, αnimo esse ocios ,respondit .prudenserit

quoque Cambyses Cyri pater, interro- ψ'

gatus qu6nam pacto urbes optime cultodirentur, respondit: Si custodes nunquam sibi satis cautum ab hoste esse arbitrarentur. Solet etiam militum custo-

diae comitti captiui , qui si custodia eoru

euaserint, pro modo culpae castigantur, aut militiam mutatv. quirendii tamen θ ri

elle, an nimia negligentia militum etia-st Od. reor. '

serint, an cassi,D. Hadrianusaestripsit . in L mirri.

442쪽

s. DE IvRE ET Oppi C. ρε LUDE EO QUI ARCEM, V

oppidum, cuius praesidio impositus cst, amittit, να- hostibus dedit.

i cui arcem non tenuit aes maiestatis reus. a Pro arcis defensione mori recusanda non

3 Sinafecto arcis ab hoste capta nulti culpa

imputari post,an puniri debeat. Proeelm quando non teneatur arcem de fendere. 1 ε fui male munita praefectus. /4 Hae est ut citra ignominiam arx hosti ira

datur. φ

ν Soni ne an mali plus adferat resp. arcu exstructio. ' a traneis non facile accesm ad arce ρι- cedi debet. .

Si serui dominis periculo capiti, cu

stodiam domus, tam a domesticis a tr. inprin. quam ab extraneis,prqstare coguntur Rr D. M S. C. quanto magis illi,quibus custodia arcis, sis vel oppidi, & publica salus commissa esti pro qua tuenaa nullum periculum, nullos cruciatus, nec mortem denique ipsana quisquam recusare debet: quare exactis-bargumenis lima diligetia praestari debet in arcis cu-

a. si mramque lege Iulia maiestatis tene

443쪽

LIBER T E RT I V s. mstibus concessit η. Itaque L. Rupilius P consul eo bello, quod uni iugitivis ges- sit in Sicilia, QFabium generum suum,

quia negligentia Tauritanam arcem amiserat, prouincia iussit excedere h. C. Cotta P. Aurelium Pecuniolam, san 'guine sibi iunditam, quem Liparitanae obsidioni, ipse ad auspicia repetenda

Messanam transiturus, praefecerat, vir-

gis caesum fregalis militiae munere inter pedites fungi coegit, quod eius culpa agger incensus , & pene castra fuerant capta *.M.Antonius, cum agger ab e Visto

hostibus incestus esset, ex his qui in opere fuerant, duarum cohortium legiones decimauit , & in singulos decuriones . . animaduertit, legatum cum ignominia dimisit,reliquis ex legione hordeum dari iussit d. T. Turpilius syllanus, Vaccae d Anio io oppidi praesectus , quod unus ex omnita ber. rari Mis profugisset, omnibus suis militibus, qui in praesidio erant, per fraudem obtruncatis, i ussus a Metello causam dicere , postquam se parum expurgat,

condemnatus Verberatusque poenas capite soluit'. Q. Cincinnatus dictator, e Sastust. iueo tempore, quo deuicti aequi, & sub .ria et miugum missi, L. Munitium, quem ab obsidione hostium liberauerat,consulatum deponere coegit, & omnium rerum praedam suo tantum militi dedit. indignum enim maximo imperio credi

444쪽

3 DE IURE ET OFFIC. BELL dit,quem non sua virtus, sed fossa 1 a1lumque tutum praestiterat; cuique Verecundia non fuerat , arma Romana alauiu bb. y metu trepida clausis portis contineri'. Porro Alexander Macedo quendam castelli custodiae praepositum ob desertam stationem nece multauit. & Carthaginienses, cum Mamertini a Romanis praesidium accepissent, Carthaginiensium piaesidio expulso, praefectum praesidij , quod formidine atque ignaui ab PQb. l. r. arcem amisisset, cruci assiserunt Verissime certe Alexander audiens Aor- num, fixum in I 0dia, natura loci inex- .

pugnabilem esse, sed a formidoloso homine teneri, Hoc facit, inquit,Vt locus e PLε. in iste iam facilis captu sit V. Et praeclares hi Lacedaemonius quidam nobilis, Philippo minitanti multis se prohibiturum, nisi ciuitas sibi traderetur, Num, inquit,&pro patria mori prohibebis i Forti ter quoque & prudenter L. Pinarius

AEnhaei Sicilia praefectus yrqsidij quod

in arce erat. nam iEmiensium principi

bus , qui de proditione praesdij pacti ,

erant cum Himilc'ne , cum nulla occasio fraudis pateret, propalam agenti'. bus urbem arcemque suae potestatis e

se debere, & claues portarum sibi reddi contendentibus, eo quod liberi in si 'cietatem,non istrui in custodiam,traditi essent Romanis, ita Pinarius respondit:

445쪽

Se in praesidio in positum se b impe

ratore suo , clauesque portarum & custodiam arcis ab eo accepisse , quam nec ibo nec Ennensium arbitrio haberet, sed eius qui commisisset. praesidio

excedere apud Romanos capitale esse,& ne liberorum etiam suorum causa parentes sanxisse. consulem Marcellum haud procul esse: ad eum mitterent legatos , cuius iuris atque arbitrij esset. Ennensibus vero negantibus se missuros, testantibus, si verbis nihil agerent, vindictam aliquam libertatis suae qu si turos i Pinarius saltem populi consilium libi dari postulauit, ut sciret virlim

paucorum ea denunci ta, an Vniuerta ciuitatis essent: & consensu eorum concione in posterum diem indicta, & vita

omnibus claues reddi iubentibus, cunctantique & differ eti ferociter minitantibus; tum praesectus, cum nihil profice rei toga, signum,Vt conuenerat, militi-.bus dedit, a quibus Aῖnnenses impetu secto misere trucidati sunt;& IEnna hoc facinore retenta est . Marcellus factum non impro auit;& praedam aennensium militibus cocessit: ratus timore deterritoS temperaturos a proditione prςsidiorum siculos . Et haec certe, quae hacte- λnus dicta sunt,coueniunt ijs, quq constitutionibus regni His aniae statuta sunt, quibus cautum est , non debere quem Bb a mor-

446쪽

s a DE IVRE ET OFFIC. pEL L. mortei' recusare ' pro arcis defensio- ane, pro qua tuenda sortiter se quilibet gerere debet, etiam contra patrem, filium, vel quondam dominum o neque tanti quis facere debet mortem vel quodcunque periculu, quae sunt transi- i toria, quam infamiam , quae illi posterisque suis in perpetuum inurit ur, si ho-aret. lib. 72. nori suo non satisfecerit'. & quidem sit.αὰβr necessitate famis cogente, potius filium, comedere debet, quam hosti arcem de-b reg. lib. ' dat iniustii domini b. neque excusabi-ntii do: xux si Odat arcem,ex eo forte quod hoc . patri qufes minitentur mortem uxori, aut li- filios s. beris, aut quibusvis alijs q. salus enimc S respubl. charitas liberorum praeferri . debet β. Itaque Alphonius Perez Gum part.2.bb.2. mannus, post semestrem Tarita ob-bsidionem, nostibus, nequicquam om- ribus tentatis minitantibus, nisi oppi- quoque. D. de dum dederetur, filium se illius, quem Ap - σῖ - .apud se habebant, interfecturum respondit, filium patriae, neque eum immortalem, genuisse;quo se orbari, si sors

ita ferret, quam eraesidio decedere, msdem frangere, tibi potius isse . illud enim fieri vel cum sua floria posse, hoc

sine sitio dedecore ac scelere non posse, atque ita filium in conspectu suo ab hoste nefario scelere necari pastus est. Et quidem huius disciplinae tam seueri censores fuere Hispam; ut ex eorum consti

r eri

447쪽

: Lis ER T E R T I V s. 389 tutῖonibus praesectus arcis, etiam alio . ςx iusta causa substituto, qui arcem hostibus tradidit , nihilominus sit reus icriminis laesae maiestatis R. Porrh cum ar*gia iustitia alienum' sit, quem sine culpa puniri; & qui culpa Vacat, etiam a poena liber esse debeat h: s praesecto arcis b Isam M. forte ab hostibus captae, vel ijs deditae, nulla omnino culpa aut negligentia im- '

3 putari possit ,eum etiam a poena iecu- xum este debere aequitas suadet ς. cuius e facit i. xei etiam a veteribus rationem habitam , futile indicat certamen de M. Liui praesecto arcis Tarentinae aliis sententi js suis notantibus pyreiectum, quo es eius socordia Tarentum proditum hosti esset alijs praemia decernetibus,quod

per quinquennium arcem tutatus esset, .maximeque unius eius opera receptum.

Tarentum esset; medi j s ad censores,non ad senatum notionem de eo pertinere dicentibus, d. Et L. Attilio praelecto prq - 4sidii Locrensis,cum videret se deditio'nem a ciuibus ad Poenos faetam impe dire non posse, vitio. datum non fuit, quod se cum militibus Romanis, qui ςiam eo erant,Vt eo) crudelitati hostium eriperet,&reipubl. incolumes seruaret. Rhesium deuehi passiis estς. Itaque quio tisim necessitate coaetiis, quam nς dij quiderii,Vt quodam loco ait Liuius, supe- rare postula omni humana ope destitu-

448쪽

pli io dignum esse existimo . nam qui , f cit quod potuit, legem impleuit. Ma c. vlt.ἀe I μ. vacillus non tenetur fidelitatem praest pn, re ὰomino, nisi quatenus lacere potest': . imposis bilium enim nulla est obligatio. rii Gl47. Vnde eos qui necessitate coacti Schp-Bald in c I in ram arcem a d urcis obsessam i)stiem dedider ni, Venetias reuersos in nullam .dissi miror. reprehensionera venisse refert Egia lib. . c p tius b. intelligebat enim senatus,quant

at vises et necessitatis, cui nulla virtuh

s i. sexqvi potest resistere. hinc pleriq existimant, incipit, δ i' ciuitatem, quae iusto praesidio caret, 'ii' cusari a crimine laesis maiestatis, si ho-

sti deditur praesertim si non mitra-

Deci- ιοψ tur subsidiurno: & pnefectum arcis non coo- η-m i teneri arcem defendere',si reX ea quae ad ψ defensionem sunt necessaria, non sup-e Hiιro m. peditet ς.' Quo facit quod vasallus non Grat. --S tenetur domino seruitia praestare', neς ' eum recognoscere, quoties derelinquiti se . i quaL vasallum an necessitate i. & Carolus dom. propn Molintius g tradit, quod antiqui reges o i i 'μ' Galliae , urbibus , quas defendere nod ri In niis, poterant, permittebant se hostibus de- continente. ct dere. Itaque existimo, praesectum axcisibi ββ forte male munitae ', omni ope humana s

ini. m. hostium ferre nonpos Sit,pacto Vel quo- ... . cunque modo sibi &praesidio posse con-

449쪽

LIBER TERTIUS. 3,a . . clim omnibus nequicquam tentatis,ax-cem aeque in potestatem hostium venturam fuisse constet. non enim exspectandum est id, cuius euentus nihil operari a potest . Quo facit quod debitor pe- alsi latis. ciet etiam in mora constitutus, non te- H -- 'P

netur de interitu res,quae aeque apud creditorem erat peritura .. non tenebit bι si ρborta ergo arcis praefectus se praesidiumque indubitatae morti obissere, qua non tam his d. l. quod

rempublicam seruat,quam prodit. Vnde te, ibi m- Callicratidas Lacedaemoniorum dux υ π s merito culpatus fuit, qui classis, quam ' 'priuatae gloriar, iacturam facere maluit:& Cleombrotus, qui inuidiam timens, temere cum Epaminonda conflixit, &Lacedaemoniorum opes euertitς. magni c Cicero. usςnim viri, ut inquit Q. Curtius, magiς -- ρ ψ est contemnere morte, quam odisse vitam. & ita quidem moriendum esse pro . . ,

patria docet Cicero',si morte nostra pa- d UM . r. trice profuturi sumus. Quacunque itaque ratione omnino saluti reipubl. & patriae confidendum erit, siue deditione, siue morte, si opus sit. vir unim fortis nihil sua, omnia pro communi utilitate facere debet,ut alio loco ostedimus φ. His adde es a de os quod ex costitutionibus regni Hispanii, bet Gli . quae alioqui satis seuerq QRt,is qui man- Gaio regis arci male c5struet ,& immu Dituta ut defendi non possit, pretiactus .

450쪽

σαι DE IURE ET OFFIC. BELUin crimen laesis maiestatis,si hostis vi, learea lira mine culpa praesecti, arce potiatur'. Po-6 r test quoque praefectus arcis exii causa, reddita ratione cur defendi non ponsit, etiam non expectato hostium impetu, si forte rex non miserit successorem, arcem deserere, secundum normam ijse lem constitutionibus praescriptam: si . puta ipse praesectus noluerit suscipere hQ. lib.eto. defensionem arcjs . . Ceterum ut visit,m.ia. Pr non nisi magno iudicio ad arcis vel oppidi custodiam quis accedere debet, Aita se gerere,ut ii forte quid aduersi con-- tingat, & necessitate ad deditione compellatur, Vt non tam videatur id metu mortis fecisse, quam ut se suosque reipubl. sonseruaret,& eX arce, moX Ohi- lino futura hostium, saltem praesidium c reipubl. eriperet.& certe ut maxime Viri fortis officio sianctus sit, tamen vix est, ut citraisnominia notam arcem tradat '. nam si turpe apud Veteros habi- ε rum fuit, militem Vnum in potestatem hostium venire, ut superius ostendi-e t. de ii, qui mus ς: quid de praesecto dicemus, qui in ocis υ ρ praesidio impositus & iureiurando. ad - - 6J defensionem arcis se astrinxitφ Nihilominus subeunda erit potius haec igno- minia,si ita reipubl.eXpediat, quam nequicquam defendendo, & se suosque ded*ρ ὰ δε . dondo ad necem, patriam deserere, aebe Gib. i. prodere:m alio loco diximus d. Sed Maliae