장음표시 사용
11쪽
At'; haec diuinae legis interpretum mens suit, h5c sacrosanct Christianx Reipub. comitia py fixum habuEre, quando, vi boni uiuspiam rationem teneremus,aut expeteremus,aut reipsa enficeremus.id non humanae industriae, aut viribus, sed diuinae beneficentiae deserendum esse definiuerunt: Nisi sorsan non de quouis morali vero,aut hono id ipsos fecisse statuamus,sed de eo tantum,quod ad salutem,vel finem supernaturalem utile est: vel necessa rium aut certe una gratiae voce,uniuersa cum a natura exo ra,tum eliciis proseista Dei beneficia comprehendant: nam hac qum, notione gratiae vocabulum interdum usurpatum nouimus: Gratia cinquit D.August est,qubd creati sumus:gratia est,
quod redempti sumus. IVIII. lmseuerauimus in hoc calamitosin, aedeprauato naturs nostraestatu.eiusmodi verum naturali vi mentis cognosci non posse: nain primaeua humani generis institutione,quodvis verum practicum, citra aliquod aduentituim lumen. solis litimanae naturae prasidiis cognosci potuit, de quidem magna cum facilitate. i X. Sunt,qui in statu purenaturali,si quem talam esse,aut olim ex titisse confingamus, idem fieri potuisse existiment: sed fallunturii Nam in eo vitae genere, eadem vigeret pugna inter sensum & rationem inter carnem & spiritum,quae in hoc nostra quamuis sortassis aliquanto remissior: siquidem naturales impetus peccati improbitate non parum incitatiores euasisse creduntur: ubi aut, in eiusmodi pugnae, de intestini animorum motus seruent, ibi error.& imprudentia non obrepere interdum non possunt.
Et ut maxime ponatur, intellectum post amissam originisB-stitiam,sola vi naturali utrumq; verum consequi posse,adhuc in men murae integrae cognitionem non aequaret: Nam propter vim infirmitatem, &rationishebetudinem non tam eriacte, nec inma cum lacuitate, celeritate cc osceret, sicut ania caecitatis Vulnus cceptum cognotabat.
XI. Quod silio erum statu omne morale. & physicum'verum,
citra coeleste lumen persecte perspici non potest persedianamq; II I x o earum
12쪽
Cimisi striiiii cognitio persesam ex t prudentiam . cinusinodi
in iniusto,&peccatore esse non soleti liquidem omnis peccans. Vt eiusmodi.est ignorans multo sanE minus eae veritates,quae aDeo. Vt transnaturale rerum principium est, proximE proficiscuntur.
citra eiusmodi priesidium plenἡ, ac persecth perspicientur: est enim hocillo multo altioris contemplationis ultoq; dissicilioris comitionis. XII. At potest tamen hoeipsum quoq; verum, ab improbis in pararem,&impersecth cognosci: Nam de Daemones,& infideles,& ha retici nonnulla fidei mysteria profitentur,dccredunt: tametsi veri que alio astansu. quam eatholico: credunt nam; hoc, aut illud. vel quia a viris grauibus acceperunt,uel quia res euidentia comuincuntur, vel ceria, quia olim per fidem infusam compertum habuerunt.
Nemo omnium cuiuscunq; demum status,ordinis, aut conditionis extiterit aut velle aut lacere potest aliquod bonum absque alterutro Dei Opti Max:auxilio: scriptum est enim:Sine me nihil potestisiscere: rursum: Nemo potest dicere Dominus I E S V S, nisi in Spiritu sancto rem: Non sumus sufficientes cogitare aliis quid eX nobis quasi ex nobis , sed suiscientia nostra ex Deo est. Item.Si quis dixerit sine praeueniente Spiritus saneti inspiratione hominem credere, sperare aut poenitere posse,sicut oportet, an thema sit. Con.Triden. Mile.
In statu naturae integrae homo solo communi ilIo, ac gen ali summi Rectoris concursu adiutus, uniuersum morale bonum,dc velle,dc perficere,atq; aded omnes actiones suas in Deum tanquain primum rerum omnium principium, ac ultimum earundem omnium finem reserre potuitiat nihil tamen horum, cum meritopnestare poterat. XV. Peccator sola communi procreatoris auxilio subnixus, cum velle bonum aliquod natiiraicitum etiam perficere potest: potest enim rei semiliaris'angustia assii 'os sua liberalitate subleuar Potest sobrie, ut valeat, vel ut maiorum legi parear, comedere,
potest neminem temer dicto, aut facto hedere: potest aliatdg B s nus
13쪽
mis nonnulla commoliri &e: at verb omnium miralium virtu--n officia absq; speciali coelestis patris subsidiointegrhae persei te explere nequaquam pote am alitia status.in quo iam vers mur,a statu innocentiae perexiguo inter uallo distarta XVI. t . In neutro istoru statuit aliquod omninh superitaturale opus. absq; supernaturali Redemptoris sauore velle . aut perficere valet,aut valuit unqua. At quaeda mineri,ut modo dicebamus.&per se notu est plus iacis, usic poterat,qus nuc no potestsc ea ipsa. quae nunc potest maiori tunc facilitate iucunditate, ac constantia
potuisset. XVII. Et ut nemo diuinum aliquod,&superuaturale opus, absque aevinisaec supernaturalibus viribus,hoc est absq; coelesi ac peculiari Ci sti Vominiauxilio aedere notest ira nemo quoq; absque eodem illo supremi numinis praesidio in inchoato opere ad tanem usq; persistere,aut progredi potest.
Qiymiadmodum φιλάν -- Deus per se,vel beatorum in
o uncionum operam,o interdu aperit,quae homo suopte ma
in assequi poterat: ita idem ille coe e nonnunquam auxilium ad ea explenda subminissi ahquae sisto communi,ac generali eiusdem praesidio expleri poterant, quamuis non ea lacilitate, nec ea etiam utilitate: uidem non parii refert ex speciali ne Des Opti tax:auxilio, hosia illudopus prodierisian ex comun aut generali tantum. XIX. Etenim opera honesta, siquidem ex transnaturali sempiterni spiritus impulsu prodierint,propinquἡ ad gratiam.&iustificatio neni disponunt: sin autem ex solo communi. Vel generali remotam tantum ad gyatia viam muniunt: tantum abest ut saluti aduersentur,aus,Vt quidam imperith nugant,per se peccata existat. XX. Quodsi eiusmodi opera ex se,aut peccam,aut peccaminosarent: prosem peccatis obstriems ad iustificationis gratia nunquΣ perueniret.N .ut supra indicatu est,cura propinquam, ad gratiam praeparatione .nulli via ordinaria iustificationis beneficia obtingiuarqui per peccatum nemo adgratiae susceptionem se coisparat,aut Ulla ratione comparare valet, utquod in hoc mortali-
istis gratian vita spiritali qxcuncin iis adue et .
14쪽
Sed&Scripturae,& patres.&uniuersa Ecclesia neminε ex pr sesso ad pecca tum exstimillati quin potius peccati odium,& det
stationem mi squam non studiosὸ inculcat: atqui illa magna vi, atq; contentione ad poenitentiam, & vitae emendationem:ad pio ratem & probitatem: ad omnem deniq; virtutem,& honestatem: invitat: opera igitur moraliter bona ex se. na viti ut turpit dine nequaquam sunt coniunetii.
XXII. Adde si estismodi opera suapte natura, de intrins E essent pec .cata aequEser. miseram sore peccatorum conditione atq; dan, natorum: Nam siue Uet,vel Maiorii praecepta obseruarenti siue ea neglectui haberent semper peccarenr, atq; ideo in quamcunmtandem partem sese versarent,damnationis barathro propius v
que a Perent: id quod absq; ingenti absurditate ,& manifesta diuinae misericordiae innitia statui nullo modo potest.
Nec excusat nugatorii istorii comentum illud Iohannis bos natum est ex carne caro est.nec illud Matthaei: Non potest arbor mala bonos fructus sacere . nec illud Apostoli: Quod no est exde, peccatum est ite:Immundis aut,& coinquinatis nihil est mum du.nec deniq; caetera omnia,quae ex patribus.& Scripturis ad shi biliendu errore suit in hunc locu congeruntaduersarii. Nam hae ct siqua his e nata sunt alia, n5 de quibuslibet operariis accipi. enda sunt sed, his preesse, qui Musmodi opera, vel cotra comentia sua patrant, vel coth in malu praepost , ae vitiosum λετeserunt. XXIIII. Quod sichoc sensu,tametsi vero, ae proprio, Scripturae verba accipere no lubet agedii accipianturin sensu sormali, &plana, See pedita erurit omniarcertum est. n. omne carnale, ne immun-clita omne insideisivi estismodi eshdc malum esse,& peccariam XXV. Verum si qui ex hoc mortaliu albo opera moraliter hona, hoc
est recte rationi cosenta Esdita. ad Delinaliumv. honestu finem reseruia illi innietsi adhue iusti n5 sint,operantes tamen non m 'los, a bonos fructus pariunti non solum bonitate intrinseca, di naturali, verum etiam extrinseca, & morali: attamen quod eiusmodi opera spiritu. hoc est bonitate supernaturali destituantur, non sunt ous praestantiae.ut gratiam,2ut stin ternam. Delicitate. Promereanturi. XXVI. Gra-
15쪽
Grauiorum scelerum vinculis constrictus, Deum persecth in sediligere non potest: neq; eiusmodi dueetionem eliciendo: ita ut hunc aut alium similem actum sola naturae in efformetiDeo in omnibus placere,ipsami, si opus sueri uitam,ac fortunas omne . ipsius causa impendere,certo apud me constituo: nec rursum eius modi actum elicitum, animove conceptum exequendo, ita Ytiam non tantum Deo creatori in omnibus placere, ipsi usq; priceptis,prompte obtemperare, certum ac deliberatum habeasi ve . rum etiam ut reipsa in omnibus&singulis ipsi morem g au ,
Et utillis qui hic secus, ac nos,opinantii gratis largiamusii
telle. tum vi naturali,quae generalem Dei concursum non excludit eiusmodi iudicia formare posse:Summum bonum summe est diligendum: Emori satius est, quam in Deum Opt: Maruc mittere: Summe sapienti, de potenti principi , summus honoris cultus est deserendus, dcc. adhuc voluntas, nisi PeculiariDei ama- tu excitetur,non potest eiusmodi intelledius iudiciis expedite o sequi: ita ut re ipsa,ne qua in re,aut Deum offendasi aut officium
XXVIII. Nec id sane mirum,aut incredibile videri debet: nam prie te quam quod hic actus inter omnes pure morales principatum tonet.& multb procliuius sit hoc, vel illud iacto opus esse intelligore,quam officium intelle, tum re ipsa praestare, aut etiam eiscacuter velle praestare, eiusmodi quoq; dilinio propinquam, ad grati- iam dispositionem secum adsertiea autem sine praeuenientis gra- lita subsidio nec constat,nec constare potest. lXIX. t Interim nos non praeterit haud defuturos, qui definitae veritatiladuersantes dicant, non minus ardua existimandum esse, si quis vel amici liberadi,vel patriae coseruandae, vel comen tui numinis gratia carnifici ceruices praebeat,vel quavis alia ratione similes oh ncausas, scisalutemq; suam in extremum discrimen offerat,aut'd pia periculi subeundum animo prompto existat, quam si P Q αε κterno, immortaliq; spiritu, hoc est pro summo totius ςreaturae bono internecioni se dedadrepertos autem esse frequenter, qui d' pro patria, muco, haereseωs,autidoli sui defensione promptissi- h
16쪽
ino animo ad mortem sese ossarent: pars ei g8 rationen nullos reperiri posse, qui citra eiusmodi supernaturalimas natum, pro Deo mortem subire non dubitent. XXX. Non id sequitur: primo enim oculis subieeta magis mouent: quam remotissime a sensibus posita, ut Deus:deinde nd hic quaeritur honor, aut popularis aurae lavor, ut isthic plaerunq; solet: postremo in humano amore,& beneuolentia mangnae saepe ea codaemoclis fraudes,&impostune sese inuniscent: quemadmodsi id de iis palim est,qui pro Repub:Diis manibus se leuetuent, aut pro erroris, aut idoli sui propugnatione rotas, flammas. dc omne
cruciatuum genus insano surore subeunt.
. . Quod si qui,citra eiusmodi illusionem, aut sugacis gloriae ap- . petitionem, aut alias communis hostis praestigias, pro amici,aut patriae incolumitate,morti se eπposuerunt,aut etiamnu exponsiti aut exponere parati sunt, illi utiq; hunc dile monis adium solius naturae viribus non concipiunt, aut sdunti sed peculiari Dei auaxilio excitati id quod iis n5 deest, qui rationi,& legi naturae consentaneE vitam instituunt.
Quod si iniustiis hoc dileetionis affectu.in Deum, ut naturale
rerum principium, aut finis existit erri non potest, mulse sanἡ minus eadem illa vi naturali in eum assurget,ut est supernatura lis mortalium omnium,ac coelestium mentium finis: uidem inmortalis vitae huius statione, non parum dissicilius est amore,deheneuolentia in Deum serri, quam cognitionciat qui peccator Deum, ut supernaturalis intellectilis creatum finis est,naturali cognitione attingere non potest.
Sed causabere opinori pecerit.& quide grauiter peccat, qui Deli super omnia no diligutiomnia o singula eiusde mandata accurath no coluti se ergo utrunq; praestare possunt alioquin.Π.non peccarent: siquide nemo in eo peccat, quod vitare nulla ratione valet. XXXIIII Non rem id colligitur: primo namq; homo innom cautionε adhibere potest,ut vix unquam recta rationis magisterio discedan deindὸ ut ex se omnem impactionem, omnemque lapsum, MC noxiam
17쪽
noxium diu vitare nori posset, sicut reuera id non potest, tamen
singulas seorsum potest atqui in singulis peccatur, non in omni hus: potest postremo, si ignauus non fuerit, vires a Deo impetr re,quibus adiutus,omnes, & singulas sceliciter declinet.. XXXV. Quod si nihil horti nosset,aut posset adhuc tamξ praeuaricationis crimine iusto titulo excusare seno potest ut qui sponte in ea necessitate praecipite se dederiti Nam,ut silpri subindicatu est, homo irvstatu naturae in Wine Deli, ut naturali, rou finis existit, perfectὸIuper omnia alligere potuit: potuit praeterea omnia, &singula legis praecepta secundu aetias substantia integrε obseruire:potuit deniq; omnes cacodaemonis impetus citra dissicultate sustinere ac superarer At qbia animo suo obsequi maluit, quam ab interdicto pomon inens,debitum Deo cultum deseri e serat
ne aequabiliter incommoda oportet quae illicitam illani coni mone hoc est mandati praeuaricationem suntconsecuta
Verum eri iero secundum piam legislatoris intentionem ne in illo quidem Delieitaculo Deum super omnia diligere, aut caerem legis praecepta,absq; sanctificante gratia obseruare potitit: st-9uidem legislatoris propositum non in nudam,sed in meritoria seruatu,nem sere tur: meritum autem absq; peculiarissimo Dei fauore constare non valet. i
Quo efficitur in optimo iure eorum error damnatus sit,qui aD serebant, diuina gratia ad hoc tantum c5ducere,ut bonuivel veru pernaturale cognoscimus,cognitumq; facilius exequamur, noeunt autem in fine, ut meritoriε operemur: Umimq; entin salsiim
est,& ab unanimi totius orthodoxae Ecclesi e consensione prorsus alienum. XXXV HI. Vt homo talius naturae adminiculis no potest omnia.& sinσula,clus aDeopraescribuntur,vel mediocridiligentia obseruare,sed aliqua solum: vel Deu persedia,& vrpar est super omnia diligere,
sed in partem tantum: sic nisi sit utari eiusdem Dei subsidio fulciatur, non potest omnes aduersarios instillus retundere, sed ali- qitos tantummodo eosq; leuiores: quanitiis ne hoc quide festas ςo
stanter. XXXIX. 'Prima Decalagi preceptii, homo peccator ne ad unu Oidea porti
18쪽
poris momentu explere potesὶ siquidE Deu ex toto eorde ex tota mente,ex tota anima,& m Omnib.viribus diligere, ponit nihil O mnino in diligentis corde. hoc est voluntate luerere, quod diuinae dilectioni sit aduersui atqui nu rissem peccatu, acgratia diuina in hoc viis statu ita inter se pugna ut ne infimo quide gradu vita
Eatendu est satemur libenter.hoe diuins dileetionis p .e ptii no semper ad actualem sui obseruatione obligare,sed,ut Ἀ-tera eius generis solent, pro Lemporis, & loci ratione tantum in tu nulla id gratis v aut copia, ea persectioe hic expleri posse,qua pletur.&in omne aeuu plebitur in beata illa Patriai tu demit Deu Opub x: homine neutrum,hoc est ab omni gratia.& noxia segregatu, qui secundu actus substantia illud utcunq; expleret, Ocreare poste. XLI. Caetera omnia Decalogi praecepta, secundum actus naturam sola generalis auxilii vi ad breue tempus expleri possunt i tametsi ne id quidem a quouis, sed ab eo sollim, qui summum eam ad rem studium poneret,summamq; cautionem adhiberet.
Porro autem quod in statu natiirae int me, nihil quicquam ineorde resideret. quod diuinae dilectioni rerugnarer,omnia, Ac sinis gula legis praecepta in ea vitae,morumq; integritate,citra aduentiriam gratiam perfici poterant.
XLIII. Atq; hue illi spectant, qui hominem arbitrii libertate praeditii.
ex se bonum,et malum facere posse contenduntiQuod si qui eorsialib spectarunt. aut spectant, non generatim de quouis bono loquunt locutive sunt.sed de aliquo tantum: vel si de omni promi scue, no de omni homine,sed sollim de iusto per gratia ia sanatoi
Tametsi quarundam insularum virtutum ratio, absq; inhabitante gratia costare, multaq; earundem officia citra eius de gratiae praesidium expleri queant.&interdum etiam costent.&expleanti nulla tamen inter illas extat, quae citra peculiare praepotentis Dei gratiam, & benignitatem, aut consistere, aut ullum omnino aedere valeat. XLV. Vt Ecclesiae Sacrameta catholico ritu suscipias, aut administres. nulla,Praeter comune opua est atri; ut autem salubriter c cu
19쪽
stuctu id praestes. supernaturali munitus gratia huc accidas opo tet. Nam qui scelere quocunq; contaminati,scientes,volentesq; sacra illa Symbola traitant,sibiue,vel aliis administrant,vel ab alijs administrata participant, adeo nullum commodum ex eiuD modi administi ratione, tractatione, vel participatione reportant, ut nouo etiam scelere se obstringant. XLVI. Et quonia homo in corpore mortis huius constitutus,neq; grauioribus carnis,vel Caco monis agitationibus obsister eque Decalogi, fidei, spei, caeterarumq; coelestium virtutum praecepta, citra familiarem Dei opem implere potest,fit ut se,ex se,ad gratiae susceptionem,quantum res postulat,praeparare non Valeat.
At potest tamen iniustus ex se, hoc est Ia propriae naturae vi, r note ad gratiam, & iustificationem se componere:nam, ut supra submonuimus, inhaerens gratia eiusmodi remotam dispositionem,ut absoluia necessariam, non deposciti sed ut eam tantu, quam peculiare Des adminiculum, peculiarisq; eiusde fauor pi runq; excipitilloc autem si eo,quo par est, modo, ac ratione Utatur,certo tandem ad iustificationis gratiam pertingit.. XLVIII. Atq; hoc diuinae literae haud obscurε insinua ni, dum de arbitrii nostri libertate hunc in modum concinnantvriConuertimini. ad me,& ego conuertar ad vos. Item:Conuertimini,& salvi eritis. Rursum: Hominis est praeparare animam dcc. Item: Si quaesieris inuenies: Nam etsi intuitus, nisi coelitus trahatur,cor,vel animam P parare, aut Deu inquirere,aut ad eum se conuertere non que
anpotest tamen bono liberi arbitrii usu,ad eiusmodi supernaturalia tractum qualemcunq; sibi viam munire. XLIX.
Etenim cum supernaturalis ille tractus non sit qualitas animae insidens, sed quidam tantum diuinus illapsus, aut tactus, voluntatem ad conuersionem excitans, non aliam Postulat supernaturalem dispositione, sed o bicis tantum amotionem: nam alias insupernaturalibus dispositionibus in infinitum procedereturiat ita iniustusad iustitiae beneficium pertingeret nunquam.
Homo sola rationis luci diuin m taeniam cognoscem l
20쪽
tamq; ex se in paria detestari potest: ex se inmen.nisi peculiari numinis adiumento sulciatur,nunquam tantum dete itur,quantum ad obtinendam iustificationis gratiam detestatam oportet. LI. Dicent serrassis nonnulluhomo .ex se de amico ossenso,quantum sat es' dolere potest , ergo etiam de ossenso Deo non sequi-tiirinam illa offense est finita isthaee infinitaeissa rursum sensibus. qui animi motibus concitandis,mirificam in se vim cognent,obiecta emisthaec menti tantum est obuia: illa denim iniuriam passo verae est detrimentos isthaec nequaquam. LII. Et quemadmodii homo,nisi coclitus excitetur, tanto scelerum
odio,quantum ad impetrandam Dei gratiam,ac peccatorum reo missionem deposcitur, exardescere non potest: ita idem,nisi diuinitus subleuetur,id totum integre, quod in se est,ad Guersionem adferre potens non est: siquidem id totum integre,quod in se est, in medium adserens, propinque ad gratiae sontem accedit: atqui propinquus ad gratiam, & peccatorum remissionem accessus.
absq; singulari diuini spirirus amatu taberi non potest. LVI.
Quia veris lacilius est, moralia legis praecepta obseruare,& v cunq; , quod suarum est partium, ad coparandam peccatorii veniam in medium adferre,quam proxime,vel quantum res postulat,ad gratiam se disponere:& illud rursum,quam gratiam,aut in-
egram peccatorum remissionem promereri, si lethali obstrictus peccato horum nihil.absq; ccelesti nutriine praestare quear, multo sane minus,absq; eiusmodi numinis ope,aeternam emerebitur vi eam: transcendit enim haec naturalem hominis facultate no Pam.
Appellatur autem, cum in diuinae legis voluminibus, tum in. Veterum quoq; Patrum monumentis vita illa coelitum Delicissima,merces:non quod humanarum actionum ea vis,amplitudoq; eκ se sit, ut ipsarum causa, Deus pro iustitiae suae ratione coplenda,tanto nos praemio donare compellatur, sed idcirco hoc nomine censetur, quod benigna.aeliberali Patrisfamilias promisitone, quasi iustum exhaustorum in vinea laborum salarium existanti Notum est enim illud Euangelii:Voca murarios,& redde ibiis mercede incipiens, nouissimis usq; ad primos.