장음표시 사용
251쪽
U ' Quae est super extremitatem flammae
AE CStellatio coronae meridionalis i
qs Quae est post istam in genu Sagittariis
qD 9 Se ins duaru antecedetiit sui post ista s arcu sq.
stellatio pistis meridionalis Ir. B i Quae est in ore:& est illa q est in principio aquae x Ais triti quq siit super reuolutione aguli meridi a.
qs Sequens tria quae sunt super spinam septentrionale
e Stellae quae sui circa pisce meridionale:& non sunt in
s Meridionalis duaru reliquariiquet sui in parte sept.
qI, Decliuior earum ad septentrionem
Cuniuinae ergo stellae quae sunt in parte meridiana,sunt. 3 16. Quam in magnitudine prima sui. . In secuda. 18 .in tertia. 63 In quarta. is . in quinta. s .in sexta. . Et nebulosa. t. CAceruus igitur stellarii fixarii quas genethliaci obsiniant in tota octaui orbis machina,sunt. 1 Ο Σ Σ .secundu Alf sum Hispaniam Rege serenissimum: rectistat et per Gauricum Anno risti e salutis sesquimillesimo labente.
252쪽
longitudinis, quot miliaria correspondeant. Eleua Dies artio po tifi proii Bo lixior. rei
Medium Finissper Pontum per Boristenes
per Tylem Iosephusbitata Miximus poeta. ad L.Gauricum.
Si Deus est,uentura emit qui Gaurice,quis te Dotibus astrorum deneget esse Deum Tu ventura canis,m qumue fimira recludis, Divinus vates,verus & astronomus. Vt parte in sexta geminorum natus,eadem Seu foret erigones cum Ioue Mercurrus,
254쪽
IN PROXIMA EDITIONE DESIDERATA sCvM sv IS CANONIBUS OPERAE PRECIVM VI sv M
est ad operis integritatem conseruandam, in calce restituere: quo tantum opus omnibus numeris absolutum praestaremus. Canones de temporum atque eruum aequatione, ad sequentes tabulas spectantes. Canon siue propositio prima. Empus quodlibet, & eram quamlibet ex tabulis ad hoc actis extrahe- e. Tempus igitur quodcunque siue Era quaecunq; facile extrahil ur,si prius tabularii erarum dispositiones dignoscentur. Sut itaq; tabulam temporii siue eram quatuor comunes, quaru prima tabula te- , , ora siue eruum differeti , seu differentiam unius regni ad aliud&e. liscripta:in ordine primo numeroru annos Romanos & dies: in seca
I vers a I i r iuxta usum harum tabularum illis Nuipollentia in tepore coplectens, differentiam erae cognitae illius qua inscriptio ὀ directo vetius dextra exprimit,comodissime declarat:hocq; cuilibet ex tabula ipsa erit manifestsi. Tres reliqua tabulae comunes,sul editς ad reduceta annos alicuius erae ad 43 i de τ:quaru prima est ad reducendu annos solares bisextiles, quae in tres diuiditur particulares tabellas. Prima earii est de annis collectis.Secuta de annis expasis:quae quide secunda itersi intres subdiuiditur particulas .Particula prima est de annis expansis,quorum quartus est bisextilis. Secunda de annis expansis,quorum tertius est bisextilis.Tertia est de annis expansis, quorum secundus est bisextilis. Tertia vero particularis tabella est de mensibus:& etiam diuiditur intres pamtiales tabellas. Prima earum est de mensibus incipietibus 1 Ianuario. Secunda de mensibus incipientibus ab Octobri. Tertia de mensibus incipientibus a Septembri : de in qualibet istarum menses bis replicantur: quia superiori vel primo loco ponuntur menses anni non bisextilis.secado vel inferiori menses anni bissextilis. Secunda tabula communis est ad
reducendum annos solares non bisextiles:habetque particulares tabellas quatuor,videlicet tabellam annorum collectorum,tabellam annorum expansorum, & tabellas duas diuersas mensu. CTertia tabula communis est ad reducendu annos Arabum,qui sunt anni lunares : quae etiam habet tabellas quatuor,videlicet duas annorum collectorum : tertia annoruexpansorum : quartam mensiit Arabum. CPraeterea ultimi, tabula omnibus eris generalis composita adiacet,ad reducendum quasvis eras per annos latinos Nisens Regis: quae secudum numerum nouem erarum in tabellas nouem partaculares annoru collectorum diuiditur: quas tabella communis illis annorum expansorum vn1 csi tabella mensitim bis replicatorum a Iunio inchoatium.sno bisextilium sit perius: inferius autem bisextilium,subsequitur in ealce,quae quidem singula tituli tabularum tabellarumque particulariu positi in ro- te lucidet indicet cuicunq; intuenti. Sed lucidioris intelligetit gratia hie est animaduer- teda quod anni collecti diculur hi qui descripti in tabulis 22o annos a se inuice distant, H in principio tabularum extractionis erarum in primo ordine numerorum facile intelligi potest: addendo enim ad primos annos collectos 2o.statim excrescunt proxime sequentes. Anni vero expansi dicuntur hi qui per χο .extens se continue sine interruptione sequatur,
255쪽
vt ad sensum in tabellis annorum expansirum videtur. VNeunq; autem litera .b. in tabella annorum expansorum inuenitur positum, annum fore bisextilem designat: annus veta sequens primus post bisextilem intelligitur: deinde secundus, deinde tertius, de se consequenter, ut in tabellis ipsis annorum expansorum, sicuti de in caeteris intuenti eas apparet manifestissimE. Praeterea non displicebit intelligere non absque causa tabulas temporiade ervo tabulas motuum antecedere . Tepus enim φὶ apud Aristotelem quarto physic rum legimus, est mensura motus primi mobilis . Cum igitur motum quempiam coelestiuintelligere desideramus , necessaria est nobis temporum praecognitio ex tabulis temporum, ut cognita temporis dimensione motum correspondentem Di deprehendamus ex tabulis ipsorum motuum. et Praeterea Astronomi priores motus corporum eoelestium diligentissimis cosiderationibus obseruantes, eosde alio de alio tepore,teporibus Dub diuessis regum siue principum diuersarum nationum posterioribus des ipserunt. Quae quidem itemnationes diuersam quantitatem anni atque principium varium ficiunt: annorum nanque
alii Romani siue Solares: alii Arabum siue Lunares: de de Blatibus alii bisextiles,alii non bisextiles. Et de bisextilibu alii incipiunt a primo anno post bisextum: quidam in secundo, de quidam in tertio: de quidam a Ianuario incipiunt: alii aute in aliis mensibus. Ea dere igitur ut tabularum istarum doctrina sit communis omnibus,diuerse regum de principia erae, I annorum quantitates atq; initia in istis tabulis eruum coscripta inueniuntur. Quae in expolitione tabularu earunde liquido patuit. Et tituli earu cuilibet no crasso ingenio eas intueti lucidissime commonstrant. CC erum non incommodE ct hoc quidem est hic notadum,l in temporum distinctione,qua vulgus aliis, mensibus, de diebus ac horis peragit, ad ustim tabularum istarum Alsonsi,ut diuisio temporum diuisioni motuum correspondeat, incedimus modo physico, per numerum .f. sexagenarium. Ham; via incedimus duplici, colligendo T.de fragendo. Colligimus nanque dies ab uno vique ad sexaginta,& voeamus dies Prima: Se cum collecta fuerint so .prima, ponimus pro eis unitatem,& vocantur illa quet ibi colliguntur, Secunda:& cum prouenerint GO . secunda,pro eis ponimus iterum unitatem, de vocamus Tertia : de cum de illis colligimus usque ad sexaginta, pro illis etiam ponimus unitatem,le vocantur illa Quarta. Dicatur ergo breuiter quod dies vocatur prima,& 6o. prima iaciunt unum secundum,quod dieb. Go. quivalet, de so .secuda unum tertium valet, quod diebus. 3 soo Uuiualet qui sere decem sunt anni Romani: de so . tertia unum constituunt quartum, quod diebus 2 i so oo .aequipollet , qui annos fere scio. Romanos coprehendunt. Et ultra quarta non progredimur nostro quo , cum multo plures essent anni qua indigemus ante luim sexaginta quarta complerentur . Essent enim plus quam 3 6o Oo. anni. Quae quide prima,seeunda, tertia,& quarta,ita in ordine se habent, ut semper maiorsiimma de prior in tempore prim de verius sinistrum instinbatur more Arabum,minorque de posterior secundario de verius dextrum locetur in numerorum textu. CFrangendo vero tempus similiter per sexagenariam incedimus diuisionem : diuidimus nanque dies quos vulgus horis 2 . distinguit per sexaginta particulas aequales ,quas voeamus minuta dierum: & quodlibet minutum in Go. Secunda, & quodlibet secundum in Go. Tertia: de ita consequenter usque ad quarta,quanta,sex septima, se octaua,&αagere licerei,dimi nuendo si videretili. Temporum autem huiusmodi diuisio est multum conueniens ad inueniendum motus eo testes,cum distinctio motuum uti mox subsequeter patebit fit per 6o. Statim enim cum sciol aliquis planetarum moueatur in die per virum s. scio quod in σο.diebus mouetur per unum signum, quod valet so .g: de in uno minuto diei, quod est sexagesima particula diei,mouetur per unumminutum, quod est particula sexagesima gradus: de ita de aliis pariter est intelligendum. Fractio autem haec temporis,uti iam diximus, ex
256쪽
tabellis conuersonis horarum de minutorii dican minuta diei,dccaec econtradid,&e. facilli me intelligetur. Sunt enim diue tabellae quas tituli earum ostendent: quam distositio hae est. Tabellarii istarii prima in duas tabellas particulares diuidiciu . Prima inseruit couersioni Imraru tantu in minuta diei Secuda couersioni minutorucie dom& tertiorum & quare rum in minuta de secunda de tertia de quarta diei indiffereuteri ut in sua patebit propositi one :mutatur enim ibi denominatio subscriptionis: ut si prima linea sit minuta hone, in proxima linea ἡ directo sunt minuta dierum: si secunda, proxima linea fiunt secunda, Z se de aliis. Huius rei ratio est, quia sicut se habet minutu hor ad minutu diei, ita se het secunda horae ad scam diei &e. Secuta tabula inseruit uersioni minutorii,secundom, tertiorum, di quartorum &c. diei in horas de minuta de secunda, & tertia, de quarta dcc. ratione qua supra.Necessitas primet tabellet fuit,ri cognitis horis rivalibus de minutis&c uasactis post aliquem diem completum, quae per operationes instrumentorum vel per horologium sciuntur, possemus motus eis correspondentes Per istas tabulas inuenire, cum dies naturalis ves lictum est, hic non in horas,sed in minuta dierum distinguatur . Secundae autem tabellae .sconuersionis minutorum diei dcc.in horas Sc minuta . c. necessitas fuit , ut cognita aliqua coniunctione vel eclipsi de huiusnodi, &hoc per tabulas istas , in quibus operamur per minuta dierum,& non per horas, sicut dictum est in praecedentibus, sciremus horas deminuta horarum . cc. minutis dierum de secundis de c. aequivalentia , ut tempus illud per .instrumenta, quae per horas distincta sunt, possemus,si opus esset,obseruare &c. Distinctio autem motuum coelestium non dissimili fit via qua in tempore.Gradus nanque qui est pars sexagesima signi physici, quorum sex faciunt circulum vel reuolutionem, vel trigesima pars signi communis , quorum duodecim faciunt circulum siue reuolutionem , dicitur lioc in loco. Lin collectione motus integrum. Igitur cum collecti fuerint. 6 o. gradus, ponitur pro eis
unum signum physicum in istis tabulis frequentius: licet in nonnullis tabulis hie insertis, sis o .gradus colliguntur, pro eis ponatur unum fgnum commune, uti patebit operanti. In fialone autem motus diuiditur g. in so. m .de minutum in Go. i. de secundum in so. 3. de tertium in Go...de ita si libuerit ultra modo illo quo fit in tempore.WRatio autem istius,cur Astronomi operationes suas utplurimi sexagenario numero perfici ut,est ista. Te pus enim de motus coelestes sunt de numero continuorum. Continuum autem licet potest
sumpere diuisionem quantamcunque est enim diuisibile in semper diuisibilia) tamen quia
nullus numerus sub centu est ita aptus ad diuisionem ut sexaginta diuiditur enim in duas partes,ut in ter 2 o .diuiditur in quatuor paries,ut in quater i s . diuiditur in quinque partes, ut in quinquies I 2. diuiditur in sex partes t in sexies Io.&ita cosequeter &c. Merito ergo Astronomi calculantes in tabulis,suas operationes numero sexagenario frequentius perficiunt. Ultimo bla non est ignorandum,quod Era est temporis, dignitatis,honoris vel memoriae gratia, inchoati ab aliquo quo regum siue principum digno memoria usque in aliud considerationis siue propositum tempus commoda connumeratio. Empus igitur quodlibet, hoc est, numerum annorum, mensium, atque dierum a principio alicui' erae notae incipientia transactorii ad ψ.5. . de T. y tabulas ad hoc factas reducere, siue eram aliqua constituere. Intra ery, cu numero annorum collectorum in tabulas deseruientes illi erae,scam quod potes viderep titulos tabulam. Et si praecise poteras numeros illoru anoria inuenire ueni
257쪽
ig aepinquiore,& 7α & quae inuenies in directo,scribe extra ad parte eode ordine quci
sunt. Deinde residuum annom vel minorem propinquiore quetre ut prius in eisde tabellis: ad . y Ξ & T ibi inuenta scribe extra sub aliis quodlibet sub suo genere. s..i sub quartis,3. sub terti s dee.de item intra cum residuo,si sit residuit,intrando in tabulas tam annom collectorum si expansoru quotiens oportuerit. Et similiter cumensibus copletis orare in tabella mensiu superioru siue priorii si annus fuerit eois vel no bisextilis, siue interiorii vel posteriorum si fuerit bisextilis se subseribendo ex sub adiis quod inuenies in directo,quod libet sita suo genere,quousq; totum numeru annom ct metium tolles. Si aut restant siet dies de mense imperfecto , quia ipsi sunt prima, scribe eos sub aliis primis . Quo facto aggrega omnia ad inuicem,incipiendo a primis. Et si ex aggregatione istarum ad inuice excresieunt so . adde unitate in ordine secundoru. Eodem mos ex aggregatione secundoru ad imuicem excrescunt fio .adde similiter pro illis unitatem in ordine tertiora. Et etiam si aggregatione tertiorsi ad inuicem excrescunt co . adde pro illis unitatem in ordine quartorum: residua vero sint in locis propriis: tuo facto 4 5 i & i quae in toto numero annom, mensuci dierum propositorum continebatur, tibi prouenient:& era quam volebas est constituta. Et ut res hae facilius capiatur,riemur excplin ponatur P cupiamus reducere annos e-ses de dies qui transuerint a tempore erae Christi notae usque ad annu propositum siue cur rente. I 49 2.die 2 O. Iumi. Intrabo igitur cu numero annom propositoru csipleto. s. I s I. in tabulam propria comune annis Christi: sed non inuenio in linea numeri annorum collectora i si .simul sed bene inuenio Io Oo.& in directo eius inuenio ε. I. 3. I . 2.27.ῖ. 3 o.quae scribo extra ad parte,scam ordinem eorum quo ponetur: de remanent anni s I. quos iterum in eade tabella annorum collectorsi quaero,& eos non inuenio prccisse,sed bene inuenio oo .annos μ in directo eorii inuenio . O. . o. i. 3 s .i. o. luς s ibo extra sub aliis quodlibet sub suo genere , videlicet si ib quartis &c. de remanet anni. si .quos item in eadem tabella morti collectorum qu gro,& eos iterum non inuenio praecise: sed bene inuenio numeru propinquiore minore. s. 8o.& in eoru directo inuenio . o. 5.8.2. 7. p. .quos iteruscribo extra sub aliis quodlibet sub suo genere dcc.ut supra,& restant anni,qui non inuenientur in tabella eadem annom collectorum,cum illa non habeat ita paruum numerum:
Incipit enim a o . Intro igitur in secundam tabella,quae deseruit annis expansis Christi: αinuenio intentu.sanos II .ct in directo eorum inuenio S.I.i. s. t .s7.quae iterum sub aliis
extra scribo quodlibet sub suo genere dcc. Sed si sorte non inuenirem propositi ita praeesse:
ut puta si residuu anorum tum quo intrare in hanc tabellam annom expansbrum, ess cnt anni et scintrarem primo cum annis minoribus propinquioribus. c. 2C. de quod in directo e fit inueniretur,scribere iterii extra sub aliis dec. Deinde O residuis s .anis iterum intrare in eandem tabellam annoru expanserum:& quod in directo eorum inueniretur, scribere similiter extra ut supra. Sed redeamus ad eram proposita nostram :ubi remanent ex praedictis annis expansis menses s. tuos quia est annus bisextilis, tu o in tabella inferiori mensium
Christi, &est Maius copletus: de in directo eius inuenio 2.2.ῖ. 32. quae similiter scribam seb aliis doc.ut supra. Et ultimδ residui sunt dies et o .qui quia sunt prima,eos scribo sub primis,& deinde omnia ista aggrego ad inuicem quodlibet ad suum genus secundum modum
supra dictum &c. de numerus quartorum,tertiorum,secundorum de primorum,qui prouenerit, est numerus quem volebamus. feram anni currentis L st. die 2 o. Iunii reducta: ita videlicet ε. 25. 3 I. Ξ. xs.7. Is .Quae ora in Natione supposita cerneret iussissimEpoteris. Numerus amorii I x. die 2 o. Iunii curre v. Numerus annorum perfectorum I si .
258쪽
alicuius erae ex eris in istis tabu-
stionem: tunc ex tabula disserentiarum vnluS regni ad aliud icias differentiam inter eram cognatam α incognicam UL C HUCHO,VI--
licet quod 3 Ξ & ῖ sint inter eram tibi notam de aliani ignotam,quam differetiam serua. Deinde scies etiam virum era cognita praecedat eram incognitam, aut e nuerso. Quo e gnito adde differetiam .s. 3 i &τ quae sunt interditas eias ad 3 2 &i quae habes,si praecedat era ignota vel subtrahe eandem si subsequatur. Et numerus post augmentum vel diminutionem proueniens ostendit I ῖ de ῖ a principio illius erae incognitae pertransta ad lepus considerationis tuae, vel tempus propositum: verbi gratia. Volo erae ignotae .sa tepore diluuii usque modo quarta,tertia de c. scire per quarta, tertia dcc. transacta a tempore erae Christi usque in tempus praesens .fad vigesimum diem Iunia anni currentis I st. Quae mihi sunt nota per propositione primam .f. praecedentem proximo. dc fiunt. . . 3.3 ros. I s. r. I9. Tunc videbo in tabula differentiarum de c. quot 3 α & i fiunt inter diluuium&Christum: de inuenio .sa. i . Σ. z.ῖ.3 s. quae addam ad illam quam habui, quia diluauium praecessit Christum : de proueniunt . 7 5 46. i. I .τ.s 8 esspmpo itum. Propositio tertia. l RAE alicuius quartis eriti ecundis d: primis cognitis,numerum annom , mensium de dierum in eis contentorum inuenire: dc est conuersum primaei propositionis. Si volueris hoc, intra cum numero quartorum &c.a principio alicuius erae pertransitorum in tabulam propriam illi erae, quae tibi pertini-
-los patebit idelicetquetre eum numerum inquatuor ordinabus numerorum sequentibus ordinem primit m.cannorum colle rv. Et si eum numerum poteris praecise inuenire annos quos inueneris in directo scriptos in primo ordine numerorum, siunt anni quos queris correspondentes: si autem ea praecise non inueneris,lunc quaere etiam in eadetabella numerum minorem propinquiorem, Jc numerum annorum in directo inuentu extra scribe. Postea illa 4 3 Ξ de P quorum numerus erat minor si numerus illorum cum quibus debebas intrare, subtrahe ab illis de cum residuo,vel cum minori propinquiora intra Iterum tabellam eandem, vel annorum expansorum,in quibus potens illum numera vel minorem propinquiorem inuenire,& semper numerum annoru in directo inuentorum scribe extra sub aliis priius scriptis. Deinde semper cum residuo totiens antra tam In tabellas annorum collectorum quam expansorum α etiam mensium,semper subtrahendo ut prius .Et annos de menses quos in directo eorum inueneris,siub aliis annis scribe,quousq; nihil sit residui de propositis quartis,tertiis,secundis, deprimis: vel saltem si sit residuum S: sit it p3rum quod non possit complere mensem sequentem,tunc illud resdinim erat dies mensis m- completa sequentis menses quos per operationem inuenista,velent dies prura mensis non-
259쪽
dum eo leti,s nullum mensem habu sti: de quod prouenit, est propositum. sciendum
quod tamen in ista propositione di in pricedenti, P si annus incompletus fuerit communis vel non bisextilis,oportet te intrare in tabellam mensum,vel superiorem, vel priorem: & si fuerit bisextilis, intra in tabellam mensium inferiorem vel posteriorem. Sic enim menses in libellis suis duplici positione ratione opificii eogente intuenti eas se offerent. Huius rei hoc vide exemplum. Sit erae diluuii numerus reducendus in annos,& menses Christi cte. iste 4. 75.Α62. IX. 8. Sed quia qu do istum numerum in tabula propria.LChristi inquatuor ordinibus numerorum post lineam numeri annorum eum praecisa non inuenio,accipio igitur numerum minore propinqui emei,hune videlicet q. s. 3.ψs . 2. so . . o .cuius annos in dircino sibi correspondentes scribo extra,videlicet ooo . Resduum ex subtracti isone minoris a maiori numeroru iam habitoru proueniens est iste,videlicet ε. I. s. o. z. IIue 3 . Sed qu rendo in tabula istum numerum eu iterum non inuenio praecia, aecipio e sto item numeru Spinquiore,hunc videlicet ε. a. s O .ῖ. 3 .τ. s .Cuius anos in directo sibi correspondentes iterum extra notabo,Videlicet soo et residuum quorum iterum ex Qbtractione minoris &c. proueniens est hM,Videlicet 5.9:1.28..τ. I 3. Sed qu rendo itera non inuenio eum vi s. numerus minor propinquior est iste 7.8 z. 7.ῖ. o. ius anni correspondetes sunt octo. Residuum itera modo quo s proueniens est tr. . r. r. α o. r. a 3. Quod quirendo, quia non inuenio id4n tabula annota collectorum, sed in tabella annorum expansorum, non tamen praecise inuenio , idcirco accipio iterum numersi propinquiorem minore hunc videlicet S. I. 2.39 I. s.cuius annos correspondentes iterum noto extra, videliaeet i 3. Residuum ultimo ex his subtrahendo proueniens , quia qu endo ipsum non inuenio in utrisque tabellis,inuenio id in tabella mensium inferiorum, quia annus est bisextilis, sed non praeci . Minor igitur & propinquior est iste,videlicet ῖ. 2 T. s. cui correspondent menses .& ex subtractione istorum ultimo duorum restant f .qui sunt dies. Qui anni ita extra serim simul additi erunt illi qui a quartis,tertiis &c. illius erae continebantur, numero .s. ss3 .menlas 4-dies s. & hoc est propositu. CPer istam propositionem & duas prγcedentes eri,cuiustunt volueris,poteris habere notitiam, dum tamen siqua ex eris hic postis sit tibi nota. Potes enim,uerbi gratia, gnoscere p prima propositione ψῆῆ &7 minacta a tempore Christi usque in tempus prςsens. Per tertiam vero propositionem 4 3x & πa tempore diluuii usque ad tempus Christi.Et per praesentem propositionem poteris scire annos a tempore diluuii usque in Procns tempus: de est idem in omnibus aliis eris dee.
260쪽
Tabula temporum,hoc est,erarum differentiae, siue differentiarum unius regni ad aliud,& nomina regum atque cuiuslibet erς cognitae. . Anni Dies
3 si si uel E fae Philippi piis Alex.& erae Alios regis DRa
Erae diluuii de erae Alexandri magni. Dr a
3 9 Erae diluuii & erae incarnationis Dr a
3 8 Erae diluuii & erae Persarum Dr a
Erae Nabuchodonos br de erae Philippi Dp a