장음표시 사용
91쪽
74 PANDECTARUM luo minus sese sisteret , convenitur ex edicto de eo, per quem fact. d. l. 2. g. . l. 3. . Si quis rei capitalis condemnatus sit, fidejuslbribus subvenietur l. q. pr. D. h. s. Si in vinculis fuerit, vel a militibus custoditus. d. l. . s. i. io. Si ei caula tuneris domestici Obiliterit. d. l. I. r. ii. Si in hostium potestate fuerit. d. l. 4.3.3. 2. Si reipubi causa abfuerit. l. 6. D. b. I 3. Si post tres, aut quinque, pluresve dies venerit, nec actoris jus ex mora deterius sit factum. l. Es8. D. b. 4. Si homo sisti promissus ante diem interierit sine dolo promistbris. Sin autem dolo, non ante potest peti poena, quam dies venerit, i. o. g. I. s. Si judex ipse vel ob morbum sonticum vel aliam rationem, illi negotio non potuerit vacare. d. l. 2. g. s. 6. Si procurator vel Advocatus absit,i causa sit talis, quae alteri non facile possit committi arg. l. 7. D. de rectit. in integr.
Crediturn alleganti juctam eausam excusandi Non facite: sed quia est res non immodici praeiudicii, potest etiam solo juramento cauta veritas confirmari.
Si convenerit, ne ulla exceptio objiciatur, non val bit conventio si vero specialiter cauta certa excepit o
num exprest sint, quibus a promissiore sponte renunciatum est, valebit, ι.ε. g. . I . h.
Dies , quibus ius publice non dicitur ,et,qui actibus
iudicialibus sunt vacui. uomodo di tinguuntur Sunt vel solennes sive ordinariae, quae quotalinis vel certis temporibus recurrunt vel repentinae sive extraordinarii, quae ob incidentem causam solent extra ordinem indici. diuomodo solennessubdictinguuntur Sunt vel sacrae, quae ad cultum Dei vel profanae,cive ad usum profanum institutae sunt sacrae, quae sunt die bus Dominicis t. n. c. h. aut estis cum mobilibus. tum immobilibus. l. 2. 6. C. h. Profanae, ut messium
vel vindemiarum tempore. l. I.
92쪽
PAns PRIMA. 7stauomodo repentina sunt etiam vel sacrae ut clies jejunii, mecum , gratiarum actionum, C. vel profanete ubi eae quae ob inaugurationem , adventum, nuptias, funus Pi incipis in.
dici solent. tauis habet potestatem indicendiferiai Ferias indicere publicas solus Princeps potest. l. 4. Ch. sed indictas potest quilibet Iudex, pro usu de iusta ratione, moderari, nisi sintsacrae. d. l. 4. junti. . . D. h. l . D. de of Procons. Nihilne Met agere diebitiferiatis Possunt fieri actus voluntariae Iutisdictionis a uti
manumissio. l. . C. h. quibus exercentur opera non tantum misericordiae, sed, ea, quorum commoditas, coe-
Iesti provisione concessa occasione momenti periret. l. 3. C. h. vel quae differri non possunt. Item quae expediri Reipubi interest uti investigatio latronum. .pen. c. h. custodia ac disciplina militaris, vigiliae. .pen. D. b.
quaeque pertinent ad annonam publicam, sc.in iis, quae alio die naberi non possim t. vel ad cultus divini ac
feriarum tuitionem , litiumque sublationem. . . c. h. Haec omnia tam valent in sacris, quam profanis. E inesngulari. cus de die Dominices
Sancitum . . . C. h. Die Dominico, Omnes ab executionibus excusentur nulla quenquam urgeat admonitiori nulla fidejustoris flagitetur ex adito taceat appa-xitio advocatio delitescat sit ille dies a cognitionibus alienus: Praeconis horrida vox silescat respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum. dic subeat animos vicaria poenitudo: pacta conserant, transactiones loquantur. Nec hujus tamen religiosi diei otia relaxantes , obscoenis quenquam patimur voluptatibus detineri. Nihil illo die sibi vindicet scena theatralis, aut Circense certamen , aut femrum lacrymosa
spectacula. Amissionem militi e proscriptionemque patrimonii sustinebit , si quis haec crediderit temeranda.
Pote Ine ergo die Dominicosericitatio Nullo modo, licet etiam fiat ad diem non feriatum enisi periculum sit in mora, vel pietas, vel necessitas aliud suadeat,
93쪽
Recte quidem profanis ordinat iis, sed non sactis.
d. l. . C. h. iunti . l. I. g. I. I. s. D. h.
αua praetereaferi possunt in profano Praeter omnia in quibus dilatio allionem est perem
tura. d. l. I. .L.M. h. recte tutores aut curatores dantur,
atque ossicii sui admonentur, excusationes allegantur, alimenta constituuntur, sive ex necessitate praesenti, sive post secutura aetates probantur ventris nomine, rei servandae, legatorum vel fideicommiliarum, damni insecti causa , in possessionem mittitur, Curator bono-Tum datur, c. l. a. l. 3.Jr. s. v. 3 l. 6. DI Cauta si scales ac pistoriae sive annonaria tractantur. s.pr. I. junct. t. 7. C.h appellatio quoque fit. l. I. C. b. uid, si die seriat quidsit actum extra casu exceptos Quod actum, nullius eli momenti. l. L. f. L. D. h.
De Dilationibus Lib. 3. C. Tit ri.
Interna mones judicii, ad tempus litigantibus concessisa lege, sive statuto, aut a Iudice. tuomodo di tinguuntur Sunt vel conventionales, de quibus inter partes convenit vel non conventionales, de quibus non convenit. Hae vel dantur a leget dici possunt legitimae quales sunt Citatoriae, de quibus .69. Osie I l. D. de Iudita uth. qui semel. C. quomod O quand. Iud Deliberatoriae, de quibus Auth. eraturi. de sit .contest. Probato-xiae. l. I. c. h. in quibus simul vertitur ossicium Iudicis.
E. I. t n. C. h. Nov. 69.c. 2. Appellationis interponendae. Aut bodie. C. de appellat. Iudices X eod. Executionis. t.'. C. de usiur rei judic. Vel dantur a Iudice, cum judex ex ulla ratione, vel moderatur tempus a lege datum ut d. l. I. c. h. vel ipse concedit tempus, cum lex nullum dedit L de die SA qui satis .cog. g. r. . . Innt deis ludic. l. I. in . D. dejur. delib. tauot dilationesflent a Iudice communiter dari Iure Civili, in pecuniariis & civilibus tantum una :In criminalibus, accusatori duae, reo tres L sin D. h. iu etiam tapius in civilibus causa, cognita. l. 7. d. λέ I9die secundum mores haec omnia desum arbi-
94쪽
PARς IRIMA. 7 tratia. Summopere vero cavendum , ne dilationes nimis frequententur, in injui iam partis adversae. Quis est e sectus di Litionum Vni ex litigantium datae dialteri prosunt. Interinae nihil innovandum : Ic justa est pedeas a mora excusa Dcbentne feria excipi Nullo modo , sive solemnes, sive repentinae sint. d. . 3. conse l. 26.3.7.D.quib. ex caus m .lὶisi forte justa causa aliud suadeat. Potenve prorogatio dilationu peri Potest omnino, ex causa.
rit. 13. De Edendo Lib. 2. Od. TIt. I.
Vocat inj je fine actio edem da Indubie ut vocatus sciat, utrum contendere an cedere velit. l. l. D.b. Et non tantum actio, eda alia Quo edenda.
Duid en edere Est Codicem proferre, copiam describendi facere.. vel in libello complecti, dc dare, vel dictare, vel producere adversarium ad album demonstrare, quod
iactaturus et judicium. l. I. 3. I. l. s. g. edi.7. D.h. Vellaturae litis speciem ostendere. l. s. Coch. α uomodo distinguitur inter edere Mexhibere Exhibere est praesentiam corporis facere, sive sint tabulae, sive aliarum rerum species. l. 2.1f. ad Exhib. l. s. o. D. de tabb. Exbib. l. 22.2 6. . de Verbor. Signis. Edere autem est copiam, sive exemplar, vel libellum, quo quis intentionem suam complexus est, date , vel dictare ut supra. diuidebent edere' iordinario actores. l. I. . . Cur non rei. qtua, qui amisare vel agere volunt, probationes habere debent cum neque juris, neque aequitaturatio permittat,ut alienorum instrumentorum inspiciendorum potestas fieri debeat. Actore enim non probante , reus , etsi nihil
ipse praestet, obtinebit L . c. h. t. mu . C. G
95쪽
3 PANDEc TARuMtauibus edendum est Reis, non ita actoribus. Nisi I. quis conscripseri rationes . instrumentave ex ossicio , cujus ministerium publicam habet causam Tales fuerunt argenta-xii l. pr. f. GL Io pr. I. D. h. qui ede- Ie tenebantur , sive controversia esset cum ipsis, sive Cum alio. d. l. io D. Tale dc hodie sunt actuarii, scribae publici, secretatii, similes. Σ. Nisi quis administraverit alterius negotia , quales sunt Procurato
res socii , tutores. Hi vero non conveniuntur actione
in factum ex edicto de Edendo, sed ordinariis manda-zi, pro socio, Tutelae , ut rationes reddant suae administrationis l. quaedam 9. D. h. l. I. . . D. de tui. a t. distr. s. Nisi quis scripserit rationes alienas actoris in sua charta l. 3. 3. 4. D. M Exhib. si autem in actoris charta vindicatio, actio ad exhibendum est parata. d. l. . . i . l. 4. 6. c. ad Exhib. 4. iii quis petat a venditore vel herede edi instrumenta, vel alia acta, quibus demonstrentur fines fundi ve diti. l. Titiis 8. D. de A. Empi vel certitudo legatorum investigetur l. praedita I. g. 3. D. de legat. I J. Nisi communia sint instrumenta. l.7. C. h. l. . in finis.. s. D.fam. Ercis. 6. Nisi sit usurarius, qua de ejusde- Iicto usurario quaeritur clem. r. vers caeterum de Uur. . Nisi sit heres, a quo petitur editio rationum, desuncti di instrumentorum hereditariorum , ut constet legatariis, cum de l. falcidia quaeritur, de quantitate hereditatis. l. pen. . . D. Ail. falcid. a Nisi sit fiscus , quὶ sibi petit edi, modo non sit causa capitalis. . . D. h. l. 2. ' Mi. de Iur. s. s. Nisi lit amissum in liru-anentum i s. l. 9. D. h. o. Nisi usta causa extraordinein Iudicena moveat , ratione interest actoris. d. l. s. f. 9. D. h. junct. l. 7. D. de in integ. restit.
Potest verum non aliter, quam ex causa. d. l. 6. I. IV. I. 7. D. h. quam summatim cognoscet Iudex. dii id continet actio ad edendum Vt, si non datur , taestetur id , quod interest. d. l. 6. q. q. l. 8 9. I. i. h. Id vero intereme aestimature tempore , quo a Praetore editio decernitur. d. l. 3.
96쪽
Instrumenta, rationes, actiones, quibus actor utitur. ctua instrumenta Non necesse est tradi originalia sive ipsa authentica nec omnia , quae habet actor,in quibus non est usurus , sed suffciet exemplar l. o. D. h. oc tantum eorum, quihus usurus est. l. I. . 3. D. h. edi. Duomodo eduntur Non sunt particulis , sed tota edenda. l. I. g. 4, sic tamen , ut non sit opus edidiem, consulem. d. l. I. f. a. f. II. scilicet, quo sunt facta, ne quid ex eo excogitetur, dc prcelato die fraus fiat. Diem autem, inquen
solutio est concepta, edi oportet, quia est pars obligatio
diuomodo sunt reddenda rationes Cum die Sc consule quoniam accepta & data non alias possunt apparere. d. l. I. g. s.
Quomodo editur ordinario actio Porresto libello Iudici. Auth offeratur. c. de Uth- contectat quo continetur intentio actoris. Hunc appellamus libellum conventionalem, vel libellum
Quare libellum actionis vel eon υentionalem Q ia sunt variae species libellarum. Sunt enim libelli supplices, sive preces, quibus citationem vel quid aliud decerni supplicantes petunt a Iudice vel Principe. sunt libelli excusationum, quibus continentur cause excusationis a muneribus tutelae vel curi , aut aliis. Sunt responsionum, quibus respondet reus ad intem, nem actoris. Sunt replicationum, duplicationum, c. Sunt positionum , salvationum, reprobationum, csimiles. Verum, secundum excellentiam Libellus actionis dicitur libellus.
aeuomodo hie libellus distinguitur
Dicitur vel simplex, qui continuus est, inico orationis contextu constat vel articulatus, qui per breves adstitiones N per articulos , ad circumstantias facti occauce accommodatos, intentionem actoris exhibet.
97쪽
M PANDEc TARUM . ua continebit libestiti actionis . Ea omnia comprehenduntur hoc velliculo I uis, ouid coram quo, quοjure petatur, c alli ,
Rente eo Osim quisque libelrus habet. Debet autem confici secundum stylum Meonsuetudi nem cujusque loci. In genere vero in exordio, reverenter Iudex compellandus , litigantes recte nominandi, eorumque qualitates exacte exprimendae. Deinde , in Propositione ac narratione, causa agendi valida subjicie uda Denique in conclusione, petitio accurate ps
Ponenda est. Estne nomen actionu exprimendum a Non est necesse, modo recte petitio possit intelligi. I. 2. C. deforn. ac imnet. sublat de id allegetur , ex quo actionis naturaic emcacia explicari possit Sebet ne causaproxima tantum allegari In reali tussicit allegari proximam causam , domi ritum, vel qua sici siquidem non incidat controversia de remota causa dominii. In personalibus & remota alleganda, hoc est,in obligationis, O causa , ex qua est obligatio nata. Sed utilius est etiam, in reali addete causam dominii , ne postea genti ex aliqua causa speciali objiciatur exceptio te judicatae.
tuid, si narratiosi apta , conclusi inepta
Si inepta conesusio sit, sive narratio sit ipla , venon, nullius est momenti libellus. Sin inepta sit nata ario conclusio vero apta , valet libellua, quia conclusio reliqua ampliat, restringit, vel exponit.
a uae suntproprietates libelli
Debet esse clarus ac certus. In dubio autem sustinetur, qua sustineri potest. l. I 2.3.2I. D. de reb dub oc, si quid obscurum Mambiguum, et interpretatio ejus le-cundum eum qui libellum edidit. l. 66. D. dejndis. Potestne valere libellus alternativus Non est dubium. I. inloties dubitatur , qualis actio competat. l. I. . . . quod legat. . famules una est alteri succesibria, ves acceubria, vel coadjutoria. uti fit in hypothecaria. l. 6. D. de pignor ii Publiciana concurrente cum ei vindicat. 3. Quoties lex jubet alternative agi l. 2. C. de rescina. Pend.
H. Quoties quid altentative debetur s. Inst. da
98쪽
Valetne libelliu generalis Non est dubitandum modo actio sit generalis Unde S complectit ut libellus generalis omne id, quod su-Pei venit arg. . . D. de per hered. Epne permissum corrirere libellum Quin ante litem contestatam permissum sit, non est dubium. l. i. h. Post litem vero contellatam renunciandum cit instantiae. At de novo est agendum hisce
casibus . . Si totum genus actionis mutetur. D. Simia
tetur id, de quo principaliter est disputatum, oc sunt re-fandendae omnes litis impensae l. 79. 3. I. D. de Iudic. Sin autem accidentia, eaque, de quibus principalis non est controvellia δε quae facile corrigi possunt sine inluria ac molestia nimia adversarii, mutentur, nihil fit contra leges, si ve ante sive post conteibatam litem correctio fiat. 9. 34. 3 s. rabs dea E in in omnibu libellus solemnis necessarius Non desideratur in summariis sive extraordinariis causis Clement. sve de Verb. Signis.
Tit. I . De Pactis. Et Lib. 2. Cod Tit. 3. est pactum
In genere duorum pluriumve in idem Diacitum con sensus. l. I. g. 2. L i. Estque nihil aliud, quam conventio
de re aliqua vel facto. ta modo cistin uitur Est vel publicum quod fit ex causa publica uti de pace, induciis, confoederationibus Principum vel privatum, quod fit de causa privata pr. f. I. D. b. Quomodo distinguitur privat rim Aliud habet causam aliud ea destituitur. Quod habet causam , Contractus dicitur quod non habet, reti nens nomen generis, appellatur pactum.
α uidest causa Negotium, habile, quod ex vi Iustitiae commutati vae, per confirmationem legis, producit validam obligationem.
99쪽
7 PANDECTA Ru M', stat: -A- diuid sunt contractus 3 Conventiones, quae ex ulla causa producunt obligationem , hoc est , quibus ultro citroque hoc agitur,. lege adjuvante, ut obligatio fata arg. l. I9. D. de Uerbia
Quomodo distinguuntur Sunt alii ab una parte , uti mutuum , stipulatii altrab utraque parte obligantes, ut Enatio , venditi, locatio, conducitio . Rursus, alii nominati , qui certam re ab aliis distinctam essentiam habent alii innominati, qui nona tabent essentiam propriam. l. 7. g. I. D. bis juncta l. s. f. I. D. de pras verb. Rursus, sunt vel bonae
fidei, vel stricii juris de quibus infra. Pactum, quod non habet causam, quomodo di tinguitur Est vel legi Emuna, vel nuduivi Hoc in nudi placita finibus conii sitit illud lege aliqua speciali confirmatur. l. 6. M. b. Exemplum legitimi eli in Constituto. l. GI. o. D. de conit. pecun Hypotheca l. II. g. 2. D. h. Donatione. l. 3, 1 . c. de donat. Iurejurando conventionali. l. s. g. 2. D. de jurejur. aeuomodo distinguitur pactum, quod ad contractum refertur Id vel est a contractu confirmatum , sive pretecedat. sve sequatur L 27. C. h. vel contractui in continenti aut ex intervallo adlectum. l. T. f. S. D. h. E uomodo aliter di;tinouirtirpactum Est vel tacitum, vel ex prestum. Hoc per conventionem manifestam allud sine conventione ex facto praesumitur. l. a. pr. O . I. M. h. Sic I. Qui chirographum reddidit, tacite pactus videtur de non petendo. d. l. L. s. i. quod in pignoris redditione diversum est. l. 3. D. a. a. Qui in futurum usuras a debitore acceperit tacite pactus viiletur, ne intra id tempus agat. l. 7. D. g. s. D. dedo Lmal O met. excep. 3. Quae invecta cillata sunt in praedium urbanum , creduntur esse pignovi
diuid,si reddidero cautionem, qui is, cui reddo, , allu, en obligatm Remisisse illi cui reddidi, non alteri videor Curra autem nuIuluam donatio praesumatur , si alia sit ratio
100쪽
ΡΑRs PRIMA. 83 explicandi L . . de donat is, cui redditum est Procurator tacite constitutus in rem meam videbi-
ta sed, si habens multa de eodem debito ChirCrapha, reddiderim unum Non videor remisisse a Q. .sn. D. de his qua in te t. debent quia per alia exigi aeque potest. Quomodo aliter dii linguitur pactum Est vel in tem vel in pei sonam. In rem, cum generaliter: In personam , cum ingratiam personae certae, pactum est interpositum. Ut ne a solo Titio petam.
. siqui, omne pactum videtur in persenam, quia est semper ad commodum persona sua paciscitur. Plerumque persona paci inseritur, non, ut personale sit pactum , sed ut constet, cum quo pactum sita d. l.F. g. 8. D. h. In dubio vero est pactum inrem: quia personale pactum est restrictum ad certam personam restriuio
Qui consentire possunt, rerumque domini sunt, scearum liberam habent administrationem. LI. f. 3. D. In Prohibentur autem quidem natura uti Infantes. f. 9. st de insiti l. stipui. Furiosi l. s. D. de Reg. Iur. brii. quorum mens in totum exulat. Quidam lege , uti pupilli, infantia majores sine tutorum authoritate, nisi
meliorem faciant conditionem paciscendo. l. s. D. de aut hor. rvt. l. 28. D. b. Qua autem locupletiores facti sint etiam , valide conveniunturT4 D. commod. d. l. sis D. de auth. tui. L Io D de inuit. o. uberes autem recte paciscuntur l. Io I. D. de Verb. Oblig. l. 3. D. de Obl. O Au modo nihil alienent, cum habent curatores. l. h. C. de in integr. rest. minor. Prodi: pacto prodesse, non nocere sibi possunt l. 6. D. de Terb. Oblig.
Nihil potest detrahere pacto rebus patris. l. 3. 28. C. I. 18. g. . . h. quin imo nequit actionem nomine peculii pro sedi iti sibi competentem remittere animo donandi. d. l. 28. . . licet liberam peculii habuerit administrationem quia non est concessum , ut donet.