장음표시 사용
451쪽
,sthma timatur. verum enim verb dici- croci,s iritus sal ginis, vel , moniacum, inus in hoc inlimate vir um incise mu- sal volatile cornu cervi, se viae,ror is ruasculis convolavis, Primario hi dia- riui cte. Jiritussanguinis humani, bal-phragmate, secundario in reliquis thO- samus Hu em sanguinu humani n. d. vel iacis musculii, qui inspirationi, sive 2 Salis Glarilis succiniar. viii. expirationi inserviunt, sed utplurimum convelluntur muli uti inspirationi ict- viciates. Huc eriam pcrtinet asinina sylleiicum in mulieribus , cx utero enim acidum virus surgit, quod gulam itiingit, & pulmonum iobos, &poros coarctat, & bdc etiam spectat propinandus in aquailorum i liae. alilama hypochondriacum in vitii; Vel
ni ulu pro tribui do Gus sepe namque mulieres hystericae , &viri h1pochondriaci inter varia sympto inata inlignem anhelitus di siciniserem patiuntur, quod totum ortum
ducit a convultione diapEragmatis, de
musculoruina thoracem moventium.
Quod diaphra ma, .& musculos convellit est acimina vitiol a quod est nervis inii Dicit sinum, hoc in abdominis i bracibus, sive in at o i colyi: phae
communicatum lias consutioncs, de mortis an stias excitat. Eiiraa. le'. disci querc. S. II.
spiritur sub P guti. v. m. His ita pcrpolis, asthmalistico cu- pro Gai doli, ex metiar in cochleati syci . ratio ab hirmido' vatianda vcni: , C: stor. α Oniae quicuuid epileo iam, vol spatino in curat, siccum astii ha curat, id et quean-ileri leprica , alui: pa modica, vcl anti-hylietica pector Abus maritata conduciliat eaque juvant , quae a valinae sunt, quia acidas par cui ob undunt, dulcificant, ut diluunt: ac ea, quae ncr-xeas demul edi iti bras, i ibvcniunt. Inliuliis mali curatione irri audisque Vae imittitur vomnus , sed ubi mali semi- illum in abdomine ita 1 .at. Prosunt itaque omnia qTae in epit lia, R iraimo praes ii Plinii 3, ut omnia cephalica, ut castoreum, e que essentia, di iluctura. C; nabaris aurimo is , vel nari diui, false in , d ciue ita rara, cenita . Vos
452쪽
Externe pectori, & diaphrasmati v xliae adhibeantur inunctiones spitii uosae, ut ex oleis iaccini, ea oret , lumbricorum, iave saeuia cte. dentitatis. Tandem prae omnibus mcdicamcntis optaunia successum incantamenti in star tam in paroxysmo, quam extra laudatum Iaci anum I. Fiat .m paucis granis in aqua convenienti diiIolutis, &cochleatim exhibitis patrat, quod satis com mcndate nequimus in asi sui late fic- collaudanum namque optatum subtiles incrallat paries, furentes densat, ese ratos ligit ichorcs, acidiores temperat si cos, fibras convulsas placat, & p
cat. Cave tamen , ne in asthmate numido illud exhibeas, nam mucilagines, viscidasque pituitas in pulmonumbronchiis & aspera artcria coagulando, agrum sitirocabis. Pro coronide subjungimus utriuiaque asthmatis remcdium ex arcanis pctendum este, ' praecipue ex illis,quae vitiatae parti novum robur infundunt,&kilitus insui malum tollunt impressi
na, quae prae 'cripsimus multis prodelle, sompluresque curatos comperuimus, ct si a perito medico sedulo adian inistrentur tepe curare possunt,estb in tam hortib li malo parvi videantur molnsu fit, ut cecinit OOidius dis Sem dio Amoris: Parva necat morsu Patiosim v ra
A c ane non magis sepe tenetur aper.
AS hmi ut pulmonis hydrops est, &
tur , frequentior tamen quInx vuls.credi ur, contingit: quia Perpetuo in ejus cogia tione dccipiuntur vulgares, unde rarissimὸ cognoscitur. Utinam ignotum pulmonis hydropem alio
sum non acciperent cum magno ae
ris, & valetudinis dii pendio; multi enim empyema, nonnulli vero rervicacitcr allima liccum hunc affectu naese opinantur, doncc dii lectorum c da verum tragaedia velitatem in pen ' tralibus sepuliain pateficiat.
signa. Signa sunt: sebris lenta, tussis φλrandi dissicultas, stequens& imminens suffocatio, , quae primo somni tempore aggreditur, di de nocte magis urget, adventante die , pedete litim lant scix, & hoc pathognomon cum est signum , quo solo pulmonis hydrops ab empyemate & asthm Die discriminatur. Dolor pectus gravans, & dum se movet aeger, aquae fluctuatio percipitur. Si validus homo apprehen una scapulis corpus sursum,dcorsam, ac transversim agitet, . sta tuantis aquae murmur exauditi potest, si verb multo tempore, aure ad latera adhibita, aud re tentaveris, ebullit intus velut accium. Sitis excruciat, appetitus delicitur, accidunt animi deliquia, & cordis palpitationc . Color sacidi pallidus inest, ansucs contrahuntur, itare palpebrae, & pedes tumen ac quandbqHe aliqui facie, ventre, ocscroto intumescunt. Vulgares mcdici obstinate partem affectam in hoc affectu esse thoracis ca-
Vitatem contra an atomico Iuni cul
453쪽
r Orum Cavse. Pio causa cerebrum aliqui inciis strer as cram artcriam illam setosam materiam in pulmonem dei luere : Sed improbabile est tantam a cerebro copiam extillare, nam ii iri pulmones piimo destillaret, qui liunc x et tunincurrunt, antecedenti & diutina pre-m cntur tussi, quod falsum dcpr hendimus. Nonnulli rem allias trutinantes, serosum humorem colligi pulmoni, vitio credunt , dum is fusi ius est, &ὰbbilis, ac suum non bene concoquit alimentum, scd in aquosum mutat humorem . At hic generationis modus saltus quoque deprehenditur, nam alimentum pulmonis vitio degener tum diutina contentione tussiin, ca- tarthum, asthma, vel spurium em-Dema genetr re debetet , & nonised topem. Alli allio:is indaginis modum rimantur : inquiunt cnim in thoracis si ςcum ab hypochondriis transmitti scrosam colluviem , quando scili,cet hepar , aut lien intemperie . sci rho , aut alio g avi morbo laborat: scd huic generationis modo trami . tem , quoad thoracis specum serosus ille humor tendcret, assignare deberent , aliter citet anile tigmentum.
Viae , per quas humor ille scrosus iathoracis cavitatem penetrat, non aeque constant ; alii cucos assignant ductus, quos nesiciunt, & in ignorani Hae foveam cadunt, Nonnulli vero, uposis specie humiarem penetrare credunt , R ibi rursua condensiui. Si his desti laronis artificium per alembi- cum in notesceret, circa incognita sor. seu non delitarciit. Dcinu. , qucd
h par, ct licia intemperie laborareri . Aut alio si avi morbo, ct vaporos ι generarent halitus : li si iuida erit iti. temperies, hujus sexosi humoris tus lutio in vaporcs liaberi non rotast, nam in si ibido attenua is in halitus non fit; si calida erit, utique vaporum resolutio habetur, qui ut ad superiora evehantur , patentes requirunt ductus , ut a loci frigiditate repercussi is simplicem, crystallinumque saccissimi liuinorem, & non in serosum. itaque caput potius stan/erent, squod ab Hippocrate Ollae petr-culo comparatur, & in cerebro con-deniarentur, tanquam in parte sit - .gidiore, nim cum cxsangue sit . filii dum elle credunt j quam in thoracis specum peterent, qui actu non friget: cellat ergo illic condensandi vaporis ratio. Nimquid huic vapori aliquod indicitur edictum, ne ultra thoracis concavum progrediatur Z Praeterquam . quod si alembico sero iis indatur humor, ct levi urgeatur igne, sub va ris specie totum id, quod evaporabile
eit, eluctabit tu capitellum , remanente capite mortuo, & in aquam simplicem, & esemcntarem se con- .
densabit, non verb in serosum humorem. Ia hujus mali assignanda causa cespitant vulgatium sicliolae;
cis specum lymphalica ob disrupta vasi exoriri posse. Hi uc salsb scholae
PM celsi, quique sectatorum seu-tentia est, pulmonis, sicut & omnem hydropem ex sale oriri, qua natura sua in resolutionem abire aptus natus est, & supcrfluae humiditatis haulluliquatur quam sententiam non Om-
454쪽
nino improbabilem arbitramur, cum id in tartati olco per deliquium fabre- Veletram Curatio. ta icndo accidat. Nostra C. ι a. - Colligitur haec aqua uti lurimium, quemadmodum in sectioni bos observati pol it, iii qmbuidaim vel culis inruimonum parietibus generatis, quae niterdum solliculos habςnt. Exoritur pol inopis hydrops, cana aquam pulmone collisitur vel vitio ipsius, v ci chil sc tionis, ut dicunt) vcliuematolis, vol valorum lymph tico iuna occlusione, quibus latices purgantur nim ij, qua impeditur p r haec valla transitus, vel a lymphae copia rumpit: 'tur , vel li uoris acrimonia coriumpuntur, di ruptis, Vel corrosis in pulmone valis i mphaticis, lympha iuejus vesiculas oxitillat, eis pulmo vesiculosa iubilanti ij & quo magis im-Plcntur, ς' magis diatantur. Pulmo
potist cise male .ulectus vel ab ipso metoitu, vcl ab aliqua causa ob truente ias, per quas pulmo ab aqueis excremediis c Purg Lur. Praerosis
Quo ad progno sim attinet, agge' hio primo incipit , dc inde sensina, &φ pcnumcrb in ensim augetur, donec
inoibus deploratus evadat, & quamvis collecta aqua idoneis evacucturremediis , quod tamen dissicillimum cst, ne dic*mus impossibile non lollim revertitur , icd etiam deterior evadit indies, & non tantum incurabilis est, sed brevi leuialis extitit, quia aquarum illuvi a cordis ccc m
. In it ilitur a vulgaribus curatio, scrotum humorem in pu inone, de .thorace contentum exhauriendo, de novae materiae gcnelim impediendo, sed remediis, quibus id totuin exc-Quantur , carent , psal cribunt enim nimiam sero itatem a parte atacta evacuandam hydragogis, ut est radicumian buci, incchoacanna, jalap. gum 'migui, cl.uerium, scd corpus, venas, Vix , ct aegrorum loculos inhauriunt, ut in i ilinum holtein intactum relin- qunt, nec quicquam de radice exci-cit, cui a cis purgantia non pertingant, imb ierosi humores illic contenti co' piam quandoque ita cxa iant, ut ex tempote ingens su bcatio aegrum ap- prchria at, & de medio tollat. Diuretica, ct sudorisca frequenter uitirpant, quia ierosum humorum ad Pallem act tam conducta' tem avertunt , & pct urinae vias,
vel corporis pcriphaeriam detrudunt, at a potucriori per praecautionem,& incrcmcnti prae vciuionem meden
Ad seros humoris quoque averso nem in crucibus , & tib is cauteria aperiunt, sed lon a dissicilis, &silebrosa via ell, qui serosus ille luimor athoracii cavitate ad crurum, ' tibiarum i cilcm dcferatur. Ncc citati latices, duce ignorantia, in aperto vulnere per sonaliter comparent , licci puerilis medentum simplicitas, & infima vulgi faex morbos per tantanellas cxhausiri crcitat. Hippocrates materiae ito thorace coniciatae dissicillimam pcrpcndens quacuationem , q ia vi non sunt ratulat
455쪽
CAp. III. De Pulmonis hydrope. 393
patulae, sat internum non considcr. modcratus prodest, citatus vit ei sectorem in latere apertionem obest, stamen multum commen- indicit, cludele spectaculi: m, quod a datur. credulli posteritate in ii iam receptum Semnus brevis esse debet: Vigili , tot mortalium latera infelici semper cum magis siccent magis juvant, eventu terebravit. quam somnus. Pro seroti humoris gent si impedien- Aldim mollis scrvanda, & utina dii da, ad carum partium correctionem, reticis sollicitanda. Repletio sugienda, quae hanc suppeditant materiam , se multum inanitio prodest, praeterquam convcrtunt. ex Venere faetii. Nostra Curatio. Nostram de pulmonis hydrope curationem a sex rebus non-natui alibus exordimur, unde ej sit calidus, & siccus, vitetur ventosiis, frigidus, & crassius. Cibiti sit facilis coctionis, ac proinde omnia liquida fugienda sunt, & omnia
quae latices augere pol Ium. Siccus conveniens est, ut carnes avium montanarum aliae potius, quam clixae, nam sit cmagis siccat. Piices omnes vitandi, &niii l. sis urgeat, salsi anteponendi sunt, ut haleculae, sardae, harynges, me loliaria , & tynnorum abdomen. Panis sit bii coctus modo aeger recidconcoquere pollit, quia Vehementer xliccat,& humiditatem absumit. Inter fluctus conducunt pistachia. amygdalae, nuces juglandes, ct audita . Prandium iit largius, coena vero parcior, &si aeger incoenatus abibit, melius se habebit. Potu quanto parcior erit, tantb ini-lior,& pro votu vinum convenit vetus, tenue, & album. Aqua vitanda, & si ulla aqua in usu vcnit, in ea iit dec cium cinnamomum, Vci coriandrum,
vel anisum, vel liqui ritia, Se haec sitim tollit, verum potus cochleatim stim tur. Vina etiam artificialia juvant, ut Vinum absynthii. D. Car. Musimni Trutina Medica. Maligna anoni passiones coercendae sinit, benignae vero in aegro suggerendae, & praesertim beata illa spes, quae afili totum medicina vocatur. Pulmonis h drops curatu valde di ficilis cst, & rccidivam pati solet. In eo purgantia per alvum noxia sunt, in in tio tamen hydragoga aliqua benigniora, ut extrae iam mechoacan. talap. g t-ta gamba tentari poterunt. Maximopere esticax est Calomelanos tarquest cum
eammonii resina. cujus pr. xparationem in Pir technia docuimus , di coeteris palmana praeripit fambo, ebuli, stb Oxia essentia ex nostra descriptione, quia non tantum latices, a quibus pulmonis hydrops occasionaliter fovetur,
evacuat, Verum etiam salem omnem rc solutum, corruptumque corrigit, atque seras expellit. Si nihil boni per haec
moliatur medicus, ad diuretica consu-giendum est. Iuvat abs thii sal cum
Abstineat a potu aeger, quant m fieri poterit, quod si arentes sitis excruciat fauces, o risu salis Llci compescitur. Iuvat interdum sudores excitare oua-jori, fato parisse, 6. salsas decocta, . de quo in pastu etiam bibat ager.
456쪽
Quod si 'a vino nihil damni aegro im-n neat, vino utatur albo gu jaci, vel saltatras, quod valet etiam ad assthinat umidum. Vinum cotifici potest viii. demiarum. tempore , Vel pro potu quotidiano sit .st as instara , utatus, quam descripsinus ; haec enim nectarcit ob ingcntem liccitate ira, & moderatum calorem , sed iis, qui cxtenuati sunt, non convenit. Summopere valet Mercurius vitae Dus, adem pata sc licet vi emetica, ct cathartica, nam per sudores purgat absque ullo recidiVae timore. Cognatum pulmonis hydrori malum sunt Hydatides, vesiculta ii aqua plenae, quae cxternam ejus superficiem OCcupant, q'Meque ex seroso, & tenui humore oriuntur, qui rasam pulmonis substantiam tr. miit, & sub ejus membrana, quae dentior est, haeret, &subsistit:
signi acet, tamen puris collectionem in thoracis capacitate in specie vulgares crediderunt , di quia nos autopsia, &rationibus pleuritidis, ct peripncum Oniae assiccham partem pulmonem clied onstiavimus, idebque in empyemate si taeter multorum civ pyicorum
diilectionem ) ipsum quoque pulmo
nem allici decernimus. Praeterquam-qHod auctor lib. apb. id ipsum alle Ve- .rat, io. Oct. s. docuit : Quicumque ab -gi'a tiberamur , tis ad pulmonem
In coac. Ex hippurationibu , quis pulmonum morbi excitaruvi, fere se
nes moriuntur , ex caeteris vero juve
nes. Et I. vh. II. Ubi pleurisis DG . omnema transit, intra dies quadra.
ginta pis per sputum ejici debet , . quod si non stat , in phthisiu transit. Et vulgares medici plithi in pulmonis ulcus cste satentur. Verum cnim
Vero, auctor aph. quisquis ille fuit η . . 7. inquit: Emnici debent- uri , 2 sec. ιri inter quartam , ct quintam '. costam n latero, ubi major est dolor. Empyema itaque est puris collectio in thoracis capacitate , Ri vulgares sentiunt, & non in pulmone, ut nos conscinus , scd quia in empycinate
magna putulentae maici ae ubertas,& siqui colluvies per tussim excernitur, dc haec crassa, & viscida est,c thoracis cavitate in pulmonis substantiam penetrare non potest, nec tussit evacu. ii i, quia rori non sunt sa- iis lati ad recipiendum; praetcritiam-qubd pulmo in matariam ruIulcn- tam deberet elle immersus, aliter pus non attingens, i inpoli ibilis ei set cvacuatio , ac proinde res est magnis . obvoluta tricis , pro quarum enoda tione , quae in nostrae Trutina Chiarurgica-yhysica de vulneribus cap. De Anatomica ιhoracis , ej pae paertium histo ia, er proprie de Pulmonis auato me diximus receristamus oportet: Pulmo plerumque picurae connexus non recipit; ita dicimus , quia multoties illi, nunc toto ambitu, nunc . aliqua ii arte fibrosis nexibus alligatur, & in i 'sectionibus invenitur fere tertiae ho- .minum parti hanc connexionem con-' tingere: nam valde multa occurrunt
cadaYera, in quibus pulmo. per innumera.
457쪽
numeras fibtillas pleutae firmiter al- Qui hi timid la; rant, essi latra dier, ligatur; imo multa , in quibus ipsa r . superne purgentur . tu in emNe
exier.or pulmonis membrana pleruae ma iit maci irausiaris. Fit vero vo maximi ibi parte adhaeret immedia- micae ruptio circa dies o. ut aph. is te , nec qui talem habent connexio- feres. s. Qui ex pleuritide eni Di sunt,nem, salutis, vel respirationis incom- si a ruptione emn malis intra dies modum praesciatiunt , scd inculpate o. repurgentur, liberantur , ali qui
vitam degunt, & hic facilius, &.fre- ira eunt hi tabe in , Lbiis excitatur a quentilas in pleuritidem incidunt , quam alii, quibus pulmo liber repetitur, & durante picuri ide , si sup-
ruratio accederet, etiam pus sanguinolentum, & sputa purulenta ex la- tete afecto facilius, de citius expue
re; in aliis verb , quibus pulmo a Fleuca libct est , Pleuritidem minus frequentcr contingere, eamque si ad suppurationem deveniat, nihil ei ci , de rarissime solvi per puris expuitionem , sed plerumque in empyema mutati. Rario haec est, quod in pilose casu pus ex picurae apostemate possit immediate dessuere in i pium pulmonis lubilantiam ci adnexam, at que una cum picura, sorte ob viciniam, nonnihil quoque inflammatam, di sic expui .; in pollexioie vero cum non possit non defluere in thoracis cavit3tem, e qua non facitis in pulmonis poros detur introitus, & hoc
Signa. Empyema aliud imminens est, aliud nuper factum, aliud vero confirmatum. Nili pleuritis , vel perit' neumoni .i debitis adbibitis remediis cessarit, & rigores, intonsior sebiis, de in parte pondus subseqimur, ii minci iis empycmalis signa portendunt; juxta enim aph. intra i . dies mattria expurgari d bct. 4. Act. 9puris consectione, ut aph. 47. se l. 2. Dum pus sit. dolorer, ac feta es m .gis, quam confedio. Rigor a pure genito membranas vellicante, ponderis vero sensus a. pure in unum locum collecto.
Nuper facti empyematis signa sunt
eadem, quae in suppurata inhammatione .bservantur , quibus anhelitus diiscultas accidit a pure in pu monis bronchiis imbibito, unde tussis.& sputum exotitur purulentum. Confirmatum empyema denotat se-bris, quae de die mitior redd tur, sedlcnta, ct perpetuo inscitat; circa vesperam ex accibatur, & noetsi veli mentior fit. Tussis valida, ct freqtiens cuna siputo purulento. Adest anxietas,& cibi fastidium. Sudores in somno ad quemlibet dormitionem circa cet vicem, & claviculas erumpunt. Tai dem sicca tussis incellanter molesta donec pedetentim ad phthisin abcat.& marcor, necnon totius corporis subseqtntur. Oculi concavantur. ma te ruborem contrahunt, ungues umci fiunt, mulculosa prope manuum pollices caro coiis mitur, tument re des , crcbrae pustulae in extima co poris cute, vel interdum intra bu
In quanam pulmonis parte, de tera' , vel sinistra pus latcat, facit εconjectari poterimus ex pondere, ca
458쪽
calor, Jc dolor, . ibi morbus. mp. yοeries li. Reum utrique lateti appli cati j .ib t, ct ubi citius siccatur, ibi. pus latct
Paracellistae in assienandis empyematis caulis cum Galenistis concordant, . cam vcrd ad par. icularia descendant , mirum in modum dissideat, h,c fere est in omnibus inter ipsas pere tuum litigium , quod Herinet i ad ulti nas, quas Pollunt, explicandas causas deveniunt. Prima caiisa , qti P a sertur, est pituita a capite , vel aliis partibus in
thnracem illata, & ibi putefacta, Galenici volunt hanc vel else insi-pidam, vel lallam. Salsedinis caulanaa erunt calorcm nimium, vel hepatis, vel capitis, vel utrorumque. Hermetici hanc respuunt causam, Se dicunt calorem elle tanti in causam excitantem , idest separantem principia ab illo sale, n. in quantumlitat urgeat calor corpus, ubi sal non est, nunquam sal efficere ex illo potest. Salsus igitur latex in nobis est , de illum acquirimus a cibo , & potu Cum itaque sal aliumptum exaltatur, idest non dispergitur , uti debet per singulas sanguinis partes, vel non evacuatur a sanguine, non eluitur a
latice per vias a natura destinatas , tunc li impressionem in membris facit , membra erodit, ex qua erosione pus fit. Nec dissident nitialis de
Secunda causa est sanguis in tho-
Tertia est instammatio suppurata. Effluit sanguis in thoracem Vina vel rupta, vcl nimium parcnte in suis poris, vel in anastomoti, scia in OG culis. Mult ties sangsis magis quam par est, subtilis est .& incolumi vena fluit. Multoties ac redinem habet, ob quam vel vcnam rumpit, vel e rundem oscula aperit. Omnium harum causam asserunt Hermetici , Gim sansuis non statur , liti debet, tunc subtilior, quam
csIe dcberet , redditur , & quia salsiat , salis Ecficientia non fixatur sanguis , potest cita in aliquod elle in languine , quod prohibct actionem salis fixativam , nimius enim latex aqueiis , sive Phlogiza , me curius , di sulphur immodicum Ac.& hac de causa ii, qui nimio abundant latice , facile languinis excretiones patiuntur. Accedines a sale fiunt, ut docuimus, de hac de causa phthii ci, qui sanguinem habent acriorem facile in hunc assectum incurrunt, sic etiam ii, qui ad Phihilini sunt
Emi ema apud vulgares diximus strictioii lignificatu 'o puris collectione in thoracis cavitate risurpatur, atque hinc empyemata spuria a veri empyemat s ratione absorrent , in quidus scilicet verum pus non ob
seivatur, sed quid aliud puri an
logum, quod comitem etiam tabem habere s olet; potest autem hoc , Scsere semper solet in verum empyema degenerare, erosa ab acri sua energia pulmonis substantia. .
Q uod ait runt de pituita, sive aliquo alio humore a capite in pulmones delabcnte, probabile non est, ex co quia nihil per asperam arteriam P ctrare Pot ii, quod tussi per
459쪽
petua antequam penetret, non ei i- ronte , quae con e turaliter Ipi s occiatui , ut praeci mὰ observamus , culte ciccrevere ab intro haustis a- dum bibimus , si casia aliquo ali- cribus atomis rerum venenatarum.
quid humoris in eam defluit: filium ac in igne evapotabilium , uti sunt ut igitur, quod alteruit Hippocrates, mercusius, antimonii floes , aquae totum id, quod bibitur, sive maxi- sortes, liquores aisinicales gia duamam illius partem in pulmones per tionibus eorum in scrvientes , & si- asperam arteriam penetrare. Neque milia sulionibus, si iblimationibus, &cxemplum observatum in sectione destillationibus ab ipsis parata , a rixa quicquam probat , nam dum quorum acribus vaporibus sibi non
excarnificatum moritur animal. do- cavent. & in detinenter halitu introlosis vi multa aguntur praeter Omnem illius animalis naturam.
Nostra Causa. Quod peregrinum igitur , ct ho
stile, cum aliundὸ empycma est, ad pulmones conquit, per vias, quas pomiuimus, cum de pleuritide. Potest etiam ellici empyema ab acre inspirato , qui multoties acria salia secum vehit ex mineralium, eL fiuviis hausta , quae fixantur multotius cum pii monum cxcrement s, illosque lacerant, prxsertim si pulmones pro cribro inserviunt, inelle autem aeri silia 'actia , interdum facile admiseiit; qui ruixis culos in ipso
a solaribiis radiis illustratos Observavit, in quibus latitant interdum haec salia , atque ii nc , qui prope mineralium fodinas vitam degunt , inempyema iacit incidunt. Commii nistimam igitur causa melle putamus
attractionem atomorum acrium parespirationem ; hinc enim quam plurimi chemisiae subitanea morte Occumbunt, & sii s in lectis saeptili me
monui iti veniuntur , qDorum mortis proculdubio vomicae praecipua causa sunt, improvisa ruptione pus cordi comm inicantes, illudque ob-hauiiunt , donec tandem acris ali quid in aliqua pulmonum cavernula adhaetc.at , ct ejusmodi tubcrculum
procreet. Praeterquamqvdd, ut diximus , vita nostra coni inub , nedum V clautium , & animalium lialis luvcrum etiam mineralium ; latent siquidem mineralia , Κ in omnibus corporum partibus natura abstrusit , quibus non aperte, sed fuit ivo quodam malo vescimur. Vel aer , &aqua , qua utimur quotidie , varia salium genera , ct mineralium intra
se continet. Attamen non raro varia illorum misceta humana corpOra agitata infirmantur , & tandem obruta malis concidcre necelle est Observavit Helmaniim in linteo a
ri expolito silinas hasce impressiones , & nos quoque paucis abhinc annis hic vidimus linteorum licia a ri liccanda expansa sit bsusico , & ri biginoso colore tincta, crucisque figuram varie reserentia, quod nostri Galeniliae rerum naturalium veras ignorantes causas, ad occultas qualitates confugere non valentes, rudi vulgo tanquam ominoli eventos' fore talem rem praedicabant. Ccrte ti obe nossent inter coeteras omnis
generis particulas Vitriolatas quoque in aere contineri , quae linteorum
460쪽
398 Trutinae Messicae LIB. II.
licia colorabant . & serte tali figura vel acquisitur. Incurrunt suilὸ in em-
disponebantur ; cum licia intertexta pyema ii, qui carnes habent temtioies, non didicile crucis figuram alliumere quorum cruor contumi ncquit, qti pol sint, ut cuilibet manuestum ei te propter nisi hi tempeianter.vivant, in potest, certe inquimus, talia non es- sanguinis sputum facile incidunt, &niti illent. Unde mirum est animalia consequenter in empyema ; incidunt non solum huic affectui , sed innit - autem in sanguinis . putum, ex eo, quia metis aliis elle obnoxia: Ratio hu- cruor iuperi iuus in carnis habitu rem jus est , quia & amicarum, R inimicarum rerum effluvia miscentur, ct quae hostilia sunt ab amicis castigantur. Concurrit ad hoc mala pulmonum consor matto , ob quam eg- .cremcnta noxia retincntur caloris ex-ecilii, sive dc sectu, qui vel dii lotutionem impcdit, Vcl coagulationem acrium salium adjuvat. Pretvsu. Conseqttitur ad empyema tabestum ratione causae, tum ratione iri ius affectus , ratione causae , quia dum sangui, acrior empyematis caula est, rabies non nutriuntur, ratione ipsiusemet a scctus. qilia inquinat bermenta, quapropter digestiones vitiantur , &conspurcat sanguinem, S succum alimentirium nutritioni reddit ineptum ; 'illitiit vias, per quas nutrimentum scitur, ut polos, ad quos desertur, Communicatur etiam sanguini circulationis vi pus in pulmonibus colle-chim, praesertim vero continuo generatur , &.consequenter continuo se ni cmationem simit , & hac de causa citam aliarum partium desectus atrophiam inducunt. Intutdum mala confirmatio a natia itate oritur, interdum acquiritur, sic quoque acre sal, quod hujus affectus vestiti lemcn est, vcl cum iemine oritur. & Polici maturescit, de exaltatur,nens aceicit , de vasorum apertiones caulat, oc hac do cautia i s. anno us
que ad 36. ipulum sanguinis, ct tabes
Imminens cmpyema si opportunis tractaur remcdiis praecaveri potest ;nuper factiim difficilioris est curationis, S confirmatum nullam admigit, praecipue si in tabem trantivit, unde Utplurimum empyema in plathisin transit, ut vh. is. est. 1. Ubi pleuritis, vel per neumonia in emnem transit,sntra go. dies pi ριν datum ejici debet,
quod si non fiat, in phthisin iransit. In
coae. Quiam tubercula in pulmone ortu et
tur, tu pus intra dio . ea qua sit erumtis expuunt, quoi si s ferent, ut plurimum tabidi piunt. Cum abicelliis rumpitur, & febris eodem die init or evadit , aeger cibum appetit, non sitit, pus album, laeve, &aequale absque dolore , & valida tuis expurgat, bonum : i verb febris non delinit, sed recrudueit, aeger non ad petit , & sputum est flavum, nigrum,
Si sputum igni impolitum graviter
olet perniciosum, si in aquam malinam pus injcctum petet landum, celerem denotat perniciem. Si alvi iluxus, de uti retentio supervenit, celerem ligni-Πcat mortem, aph. io se l. 7. A puris Puta phthisii, ct fluxus, ctatu tum retentum fuerit, moriuntur. Si pus per albuum secedat, iciliate. In coac. In Pul