R. D. Caroli Musitani ... Opera medica chymicopractica, seu Trutina medicochymica, in 3. partes diuisa; ... Cum indicibus capitum, rerum, et materiarum locupletissimis

발행: 1700년

분량: 841페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

461쪽

mone pin eoruteti Sin, piti per alvum secedere mortiferum. Si pus in utroquerulmonis latere lateat, i ii culosius, at

si in sinistro quoque periculolius, quam

in dextero .

Veterum Curatio. Empyematis curationem adoriantur vulgares, pectus inungendo oleo chamomalino , liliorum, axungia selis, ea tuli, vel emplastra, vel cataplasmata, loco astecto ex emollientibus applicando ad iuppurationem promovendam. Intra corpus deratiis ex subiti siccis, uvis passii, j ubis, hordeo, maidia cum faccharo utuntur. Exhibent quoque peros ex terebinthina, ct evi vite o digestidium ad ulcus in thorace digeret

dum. Interim pro potu hordei aquam,& pro cibo ptisanam, scilicet hordeum

decorticatum, equorum potius quam hominum alimentum, & farra praescribant, quae aeger stomachus non facile concoquit, cum vis digestiva laboret , de actualis i nis non nisi post octo , vel decem hor tum spatium, concoquit. Purgant, repurgantque manna, ex

pectorantes brumi de cannis, prasso,gbe; rraita, t plagine σα pro quintidiano usu cochle tim consulunt. Ad multos dies, & menses quolibet mane Una tae, inito tamen prisis conlilio, exhibent, at advertendum, qubd multum confert ua nigra, & in otiores gerantibus herbis est nutrienda ,

dc quolibet manὰ pectenda , di non abi a te sale Asma nigra esle debet, edocti ab illa medicinae parte , quae

analogismo mo ibos curat, nam cum

nostra in hac urbe observarint, quibus ia gii pallii est usus, non rustico,

scd nobiliori, & dclica loti sat sui ne

natos , moribusque Emilitet uitianisi ludere, patitcr de asina nigra c diderunt. His in post tiris ping iores c vadunt vulgares, A. asinae nigrae, ct miselli aegroti in sceleti sorinam redacti cum magnis aeris, jactura, acris permutationem facere tandem suadentur. Quibus omnibus incassum adhibitis, ceu fieri solet, ut crescat ab arte malum, Hippocrates medontum primus partiarcha urendos , aut se candos contulit in aphον. 44.sect. r. nisi debent uri, vel Deari inteν quartam ct quimam cosam in latere, tibi major est dolor. Paracelititae curationem peragunt mςdicamentis vel causam, v ct affectum respicientibus, utunturque remediis ex sulphure paratis. Praescribunt Paraces eorollatum , per Iarumiae, de innumera alia, quae vel parum .el sciunt, vel illorum genuinas ignorant descriptiones, arcana scili cet renoVativa, quae eminenti balsamo totum tingunt corpus, ct pus in

thorace contentum per sensiles meatus evacriant, ulcus tollunt, de tabem

vel prohibent, vel auserunt. Iactitant aliqui allata arcana se ha-.bere, ut etiam fili tincturam, mercurium d aρhoreticum, sed sor an salso , sibi, & aliis persiadent, quod etiam

de Auro potali dicendum est, ut si . suis suo loco diximus. Nostra Curatio. Empyematis cur tionem non pia rum juvat pars diaetetica, quae ut recte procedat , in sex rebus non- naturalibus cun stat oportet , qua t

462쪽

co Trutinae Medicae LIB. II.

Aer vergat ad siccit in , & ob hoc

vit se emp)icos la Arabiam , & A1-thiopiam mitti ob Coeli liccitatem , ea propicr huiuidus, ct frigidus fugiendus eii aer. Cibus sit exsiccans, & extenuans, ut sunt carnes columbarum , pcrdi-cum , aV cularum , plices saxatiles, cancri fluviatiles. Conducunt nuclei

pinaei, amygdalae, pittachia, palsulae. Viiciatur cibi concoctu dissiciles, acres, saliti, &c.

Totus sit vinum pauci terum aqua hyssopi dilutum, senerosiim exulet, at si magna adlit febris, a vino abstinendum , aut si aeger vinum non bibat, utatur decocto ex herbis vulnerariis, & praecipue potionibus vulnerariis pro potu ordinatio. Monti nimius vitctur, pectori namque male affecto obest ; Quies tamen potius imperanda. Somnim, Cr Vigilia moderamen scr

vent.

Aldii excrementa non retineantur, sed more consueto fluant, si non natura, saltirn arte proritentur.

Animi passi nes maligna: Vitentur , benignae vero multum conserunt, &praecipue spes, sperit namque in Dco aeger, & ipse cum eripict. Curatio itaque omnis ad productum , di causas dirigenda est, pus tollendum , vel non augcndum saltem, quapropter omnia, quae excrementa generare valent, empycmaticis prohibenda, & praesertim carnes, quae licet in canis tanguinem laudabilem generare valeant, in iis tamen, in qui ous fermςnta digestiva laborant, ut in empyematicis accidit, car-ncs non Probe concoquunt, & acorem induunt. Pulmoniaci igitur hac de causa, ex iis, quae ratem nutrimenti dant, inclias se habent. Debent praeterea alimenta aliquando tenacitatem l .ibete , ut acorem .miti gent, de sanguinem fluxilem non reddant, quaproptcr javant limaces, ahi alium exi emitates , Ostrea , ct similia. Debent autem ostieae, ted quam-maxtine limaces impuritate excremcntitia spoliati. Plaeparat limaces Quer-cemnud , cujus piaeparationem quisque videre potest. Conferunt quam maxime ea eri fluviatiles, praescit imii, qui diuturnie lacte aliti Iunt, veι

eorum assaria.

Ad productum quoque respiciunt ea omnia, quae diaphorctica sunt, &quae praeter haec , aciditatem deprimunt i causam etiam respiciunt ma- isteria cancrarum , margaritiarum ,

sed haec debent a menstruo probe separari. Ad utrumque etiam respici ni simplicia vulneraria, qualia sunt

rhaponticum, rosa rubra ore. aut Oleum, ex quorum usu continuo quosdam curatos sutile authores allerunt; attamen usurpandum est oleum , si aliqua adhuc continui solutio in pulmone sentitur, ex quo talis conficitur compolitio, quam nonnulli Bal samum Samaritanum appalant, ut Ol.i olivar. lib. I.

Dccόν. albis' lib. iij. misceantur se m ct eale ut ad ignem, ut sacchartim lique citi, postmodum a sidue agi nuda, infundev ni generos ealentis lib. d.

potesJ etiam inter agitandum

vini spiritui Ib fi . simul infundi

463쪽

ba reum quale simarimnum si Lus ymm, cremor, sed praecipue babae uelicum habuisse rationabile est,qui mu Alburu terebi uinatu . Ex so- min-m , Er ouum vulneribus infudit. ribus hunt rotitiae, ut ex Arabin ιιiam De hoc bliamo j. vel ij. cochlearia borini, ut mane, muridie, de vesperi assum- U Flor. Ialphuris,pta contra internas in erviunt laesiones, extrinsece in vulneribus miracula patrat. Magnopere conveniunt vulnera iapotiones,, quae materiam evacuabilem vel insensibiliter discutiunt, vel per urinam , vel sud retentis resolvunt, & ut unusquisque facile habeat , parandi has potiones modum sequentem inscribi- . vel beniani S. j. 6. Dec. diatragacaxib. stigidi,

sm. ρο v. a b. B. J. facta opi saluti in aqua res. 3 iij. f retula. Nos uti solemus juribus eo usi m- piis ex e aeris fluviatilibus paratu, ad ditis limacibiu trabe purgatu, fanta ismus, quae ubique faciliter P rari rubra, eonolida, apontico, quisu. in

possunt: V. Beroni , sampsuc. sice. ana S. v. consolid. min. Ianini. rubr. eontus ana 3. f.

aqua font. lib. i. 6.

Ponantur omnia in Do vitreum amterdiam testudinem unam, vel alteram addimu . Utimur otiam jure consumpto viperarum. Debet continuo si mere aeger fantalorum rubrorum con

bere.

Cum oritur affectus a lue Veia rea , juri consumpto addendum est gummigu acum, & parum vini, ad plum, optime elausum, oe bulliant hoc ut balsamus gu jaci juri adhae

in M. B. vel igne cinerum, vel are reat, & sumere potest ager B. , per tres hora , post refrigerationem sivicolasura cum leni expressiane. Hujus decocti V. uncias quatuor, & em-pvematico exhibe. Qui harum potionum varios concinnandi desiderat modos, nostram P rotechniam videat. Quam maxime Antimonium di phoreticum convenit, quotidie bis assiimptum, quia omne apostema interius ubicumque situm est, efficacissime , sed lente tamen consumit quod si habeatur nativum , ut

nunc apud nos magna prostat uber

tas in quod ab incisione arboris

fluit, melius est, quia non habet partem menstrui sulphurei , quod morbo adversetur; spiritus enim vini, quo summi gua cum extrahitur, maxime huic aisectui nocet, acriorem , & subtiliorem sanguinem reddens, ut etiam aromata, de m edicamenta purgantia; conserunt tamen sorsan vomitiva ex s

le vitri,i parata, sed miracula illa Convenixint medicamenta, quae . non efficiunt, quae ab Ang lo Sataex sulphure parantur, ut e sentia, & aliis jactantur. Dosis sit Θ. j. vel balsamm, sive tinctura, rubinim, lac, - alterius pondere , di exhibeatur.

D. Caroli Mutilani Trutina Med. E ee iti

464쪽

Οα Trutinae Medicae LIB. II.

ita ut vomitum , si possibile est, men sanguinem fluentem sistunt

solum excitet, neque adhibendum

est aegrotis debilibus. Iuvat pVaveris semen, ct 'iam ex illius laev-C A r. V.

ma Param , pr sertim piluia de e no-gld a, ex eo quia sanguinem imorassant, somnum conciliatar, acredinem quodammodo depri- Urs multorum morborum ira: nt; sed ' revora haec remedia I synantoma , ut est inlimatis, Oinnia medicis magis consiliunt, Empycmatis, pulmonis hydropis, quam aegrotis et palliativa enim pleuritidis, phthisis &c. in cujus

sunt, & requiem aliquam parare vi' descriptione non multum haeremus dentur. Quapropter aegrotus me- cum mulus unquana inveniatur ho-

dico fidem adnibeat, S: speret sea, mo, qui eam saepissime pariatur, est ulterioribus remediis convalitu- que homini rum familiaris, ut etiam,riim. infantes & rccens natos fatiget, dc. Juvant praecipuὰ aliquando anti- absque illius institutione eam brepleuritica, quae suo tempore ad- M addiscant. Est ergo tussis motus hibita laran aegrotum restituunt. naturalis pulmocium asperie an Advertendum tamen, quod cum riae, musculorum thoracis , & dia affectus hic oritur ex lue Venerea, Phragmatis a materia institutus ad non est desperatae salutis, & intem . respirationis organa per excussiodum a lae Venero non videtur nem repurganda a pulvisculis, δρproficisci, ex eo quia parentes acreis atomis cum respiratione contraxerunt luem , & illius se- quotidio haustis, undo quoties ninmina filio communicaverunt , a tura irritata videtur ab aliqua cau- quibus.suo tempore empyematis morbifica circa rhoracem, ii friictus prodiit; quapropter in hoc ternas ejusque putre existente, mo- desperato affectu semper tentanda tu convulsiva quaerit , & tentat il- sunt remedia affectus adversentia lam a pectore eliminare pluri- sed de hoc affectu opipare de lue Ino spiritu, magna vi, foras e at GHeνια egimus, & proprie De I, cam extrudere conatur, & quia

bst ex venereo fermentoriantila. inepta esse solet materia mole

Mirantur aliqui medici, quomo- stans, primo impetu, & exspirati do tuasecum acre, & mordax cum ne eam expellere nequit, tutac bis, sit, huic affectui succurrat, qui ab a- ter, & Dppius id tentare non des eribus generatur Sed multoties nit, donec magna saltem ex parte ortum habet a lue, & majacum intentum consequatur finem, cum balamidum est, diaphoreticum, & conamen illi d toties repetatur,. vulnerarium, unde non semper ex quousque ea materia propellatur, nobis notis qualitatibus examinan- Sicut enim in semulatione cere-da sunt romedia ; Urtica nasi de brum, in singliltu, & vomitu ventri-λ buiris pastoris sunt acres . ta, culus: ita in tusis thorax insurgit,

465쪽

plarimo spiritu in pulmonem immisso, seras iterum celerrime eX-plom,atque impetu quodam id,quod

molestum est cxpellere coitiatur. Etenim aspera arteria, .& ejUS romuli per pulmonum sparsi,tunica iatus onducti sunt, cui exquisita vis inest sentiendi ea, quae molestiam pulmoni creant , ita ut minimum quodque in asperam arteriam illadisum statim sentiat; atque ita tussim nihil excitat, nisi quod hanc membranam , quae intuS asperana arteriam, ejusque ramos investiet, afficit: Sic igitur irritat pulmo non solum ipse movetur, sed & in auxilium thoracis musculos, & diaphragma sibi adsciscit, & quod sibi moleutimin, ex lare nitatur. Eapropter tussis non ad veras resertur convuLsiones, sed ad convulsivos pectoris

Tussis una est voluntariatatera vero coacta; tussis namque cum fiat per musculos,imprimis diaphragma, qui musculi thoracis certo modo voluntati obediunt, est actio media, seu mista, partim animalis & partim n ruralist hinc fit,ut pro voluntatis imperio varie ex irationem alterare,& sic etiam tussim provocare queamuS. Non raro tamen nobis noleutibus admodum contumaces fiunt tuseses, quae sunt praeternaturales, & considerationi medicar subsunt. Duplicis autem seneris tussis deprehenditur,nimirum sicci, & humidi. Sicca tussis est, quoties magno, &multo labore nihil excernitur , sed irrito tussiendi conatu corpus universum concutitur, & defatigatur, qua tussi inani, seu sicca non raro

tam capiti' qu in hypochondrio-

contundentcs , de lacerantes ori .ii '

tur. Ad hanc tussim siccam redac Iur tunicula , in qua aeger ad tu sit quidem stimus latur, Acreberrime tussit, sed nihil exoc nit. Tussis ininudi est quando co culiEoim istius ope humor ,sang is,

pus, lympha, mucus tenax, vcl pit. ita tumendo excreatu e jiciuntur, ex quocumque loco Proveniant talia. Differentiae tussis sunt, alia humi da, vel sicca, alia recens, vel vetusta, alia per essentiam, vel per consen si a

Tussis sina adeo sole clariora sunt,ut per se manifesta sint,& quandoque ita valida, & frequens in, ut si velit aeger eam cohibere, nullat nus simulare valeat; unde prove bium emanavit, tussim, & amorem caelari non posse, quadere citra aegri confessionem ab ipsemet medicus fit certior. Verum cum cause, a quibus excitatur, v ae sint, omnino signis opus est, quibus illae cognoscantur, ne Empiricorum more cum aegri pernicie cuilibet tussi quodvis r medium applicetur. Si itaque a causa occasionali filν-ris ori tur tussis cohibito spiritu, non Dium reprimitur, sed etiam curatur: auctus enim tum in organis calor occasionalem frigoris causam corrigit, & aeger calidis juvatur, ut

tur. Si a calore, sitis molesta est, quae potius aeris frigidi insipiratione, quam potu sedatur: calor circa pectus percipietur, aderit faciei rub do, & pulsus magnitudo.

466쪽

si tu ps fuerit sicca cognoscitura faucium asperitate, & siccitate, aca tussis parvitate, & sicut tempore famis evaccinatur, & tempore repletionis, vel alterius humectationis sedatur, & nihil expuitur. Signa humidae tussis, idest illius in qua expuitur, sunt humiditates illae, quae educuntur interdum copiosae, quae si frigidae fuerint, cognoscuntur ex sitis haucitate, colore vultus,lcmperamento frigido, & senili, &juvamento a caliciis. A catarrho tui Is proveniens e signis catarrhi supra propositis pa-tct , & causis ut uchementior , &perseverans, quandoque adcst loquela rauca, & quandoque iii abolita , ut vix percipi queat. Si citra catarrhum a materia in pectore

eontentA tums concitetur, aderunt

talos morbi, quos tussis concita- fur , ur pleuritis, peripiacumonia, empycina, phthisis, pulmonis hydrops, grandines, calculi , ' vermes, Ralij similes morbi . ita quibus materia tussim excitans in puImone colligitur. . Si asperitas a. cauila extern s inducta fit, ut a fumo , pub eribus , cibis vel medicamentis exasperantibus illae pec se patent. Si denique morbi extra thoracem, pulmonum in consenuum trahendo quocumque modo, tirrini inducunt ex propriis illorum morborum n ris cognoscuntur, ut est ventriculi hydrops, hepatis , lienis tumores, inflammationcs &c.. Veterum Causi. nardi vulgares put trunt intempe riem solani obie materia tussim excitiare, sed leviorem, quam cum m teria ; frequentissime tamen, & in

jorem tussim intemperiem frigidam parere, quia frigus est pectori inbmicuna. Siccitatem praecipue cum frigiditate conjunctam exasperando, & irritando tracticam tussim o citare aquilonarcs1 constitutiones demonstrant. Excitat etiam tussim intemperies calida, ut in kbribus ardentibus observatur. Hunaidit tem quoque tuasna cxcitare patet: Tussis itaque ab his Ditemperiebus excitatur, quoties nihil expuitur, &tussis arida , vel sicca dicitur, qua fauces r. acheam, & pulmones cxasperat, nullo humore in his partibus existente. Vel hi tussis ab intemperie cum materia quae in asperam arteriam.& pulmones incidit. Haec materia varia est, u humor pituitosus in corebro collectus, qui in asperam arteriam, & pulmones depluit, & d fluit, ac tullina excitat. Aut humor in his locis p ternaturain contianetuc, ut in phthisi, peripneumonia, & vomica pulmonis. Vel ab aliis vicinis partibus coimnlrnicatu ut inpleuritide; & pcctoris hydrope fieri solet. Huc pertinent grandines , calculi , ac vormiculi in pulmong geaici, vel res cxternae in cheam allapsae. - et ad hos par tes aliuties irruit 'ut languis e vase in pulmone rupto profluens , vel Evicina aliqua parte vulnorata , vel ero ita pulmones irruens. Vel cxcitatur titilis, hepate, liene, vcntri culo intumescente, vel in laturiato, ut & in hydropc, quia inpares aliqua ad respirationis organa trans nuruuiaur, eaque sive obstruunt,

ii, e

467쪽

CP. V.

sive mordicant; idque etiam in febribus accidere solet. Galeniliae semper in qualitatibus, sicut suos volutant ut in coeno,& eorum

medicina facta est caloris, tagoris, humiditatis, & siccitatis eloquium: vcrum intelligere non possismus, quomodo hae crudae qu litates omni vi duatae materia, & a corporibus abstractae agere possint, δέ tracheam, ac pulmonem irritando , tussim excitare. Sunt l, ae qualitates immateri les, ac proinde in mateIiam agere non possunt, cum inter materiale , ct immateriale nulla detur I roportio. Praetcrea intemperies calida habet calefacere,

humida hiime tarc , di lenite, Lisidasii facere, & sicca exsiccare, non veri, tussim excitare, aliter icbiicitantes

omnes, hydropici, frigidi, ut leties:& atrophici pcrpetub initirent, quod

salsum obtervamu S. Quod de inlcmperie cum mare

tia conjuncta dicunt, & hane elle

humorem p tuitosum in cerebro col- lectum, di in asperam arteri im, deinde in pulmones depluere , di tussim ex citate :issignant, etiam falsum Jept hendi miis ὴ probavimus . nam alae in isthmate , di in nostra Anatome cap.

D. APEra araeita ga nil potulenti per cpiglottidem in pulmo nem ingrcssinu habere , ct penetrare polle inique sui cationis periculo,

vel salii in magna tussi ant. qitam penetret non ejiciatur. Id coque ne aliqua substantia praeter aercna in asperam arteriam , ejii que ' ramulos per

pulmones dispertas ingrediatur, caput asperae alteriae eris Otiidc , seu opcr-culo quocia in lapicisti finiis retum

opifex munivit, ut lic quidem steti in stellus parcat, a cibi Vc U , potusque

pondere depressum esculentis, & pol lentis aditum deneget, ne ex cibo, po iuve in tracheam aliquid decidat, sed clausa epigio: tide, in gulam cibus, di potus abeant. Quid. tamen ii fortuitb fiat, . ut interduini inter loquendum, & ridendum, & infantibus inter lac sugendum accidere solet, sis locationis peticulum inde imminet: a quo, ut natura sese cxeipiat vehementissimam tussim excitate io let, quae perleverat, donec quod indebite ingestum eli, rejciatur, quo Dinon cveniat , mors prae soribus adeli. Provideant igitur helviones , ne intcrhanc timulam cibus, vel potus la i. ili-nuet , alias suracationis periculam

subcunt. Nora est M.t τί lib. 2. cap. tr. de An creonte lilitoriar, quicular seniles vires succo passae uvae reficerct : unius acino , qui faucibus haereus, nec demitti, nec revocare Po: sci,

guttur premente , sutacatus obili. item Earius senator in lactis haustu uno pilo urangulatus est. Jam satis demoni traVimus nil a capite ad laryn-gem , vel pulmonem depluere , quod

si equeintcr,dc copiose tamen per tuse sim excreatur ; adeo ut nec locus fictae destillationi, vel catacilio sit in

tegeris

2 4stra Causa. Tussis causa est quicquid pulmo

nes, a peram arteriam , ct quidem tunicam, qua intus investiuntur, molestat, & irritat. Irutationis locus vel est in aspera arteria, qtrae sensibiliti ima

est, praesertim quoad internam tuniacam eandem investientem ; vel in cu- cophago , qui asperae alteriae est connexus; vel in ip is in c.ilis respi . t Ionis, aut in nervis eos moventibus.

468쪽

Aspecie arte Hae irritationes variae sunt oc ex cxternis , quicquid cum aere inspiratur, de aspeiae arteriae ii nicam exalperat, & irritat, huc imprimis portinet pulverulenti inspiratio, vel .ac da , vel Linoia , quarum quaelibet crebrius in operationibus . S destillationibus Chemidis

contingit, pulverem enim volatilem

carbonum, cinerum, reris 3 que suarum calci natarum , vel sublimata-ium halitu inite mittunt . ut & vapores minerales acidos, aquarum sertium , metallorumque lamos a lac-nis ascendentes. Item pulvis ex lino , dum pectitur , ex veteri tau. ico , dum cribro excutitur. Hae

acidae , semosae , vel pulveiulantae ius iraticines , & etfluvia pertinacem,& intensissimam excitant tussim, quia particulae acidae , & corrosivae insigniter sunt aculeatae , asperam ast viam pungunt , qua punctura ou- tur tussis. Similiter quicquid extrinsecus haustum asperam arteriam irritat , tussis causa est: hinc quoties veI minutissima gutta potus , parva mica panis, vel alterius edulii alit simile quid, nobis invitis

in spintus meatum illabatur, ex ictitatione pertinacem conpitat tussim ex modo dicta ratione, Inter irritamenta , quae extrins cus propter aeris inclementiam. hy-berno tempore hauriuntur , aer si gidus, regio Septentrionalis, hyems, venti boreales re ensentur; de quibust stimonium perhibet Hippocras. ω- ιο libro apha i . de tum maxi-mE libra de aere, a 3uu , ct locis.

Adest quandoque singulare in aere vitium , di lusus epidemicE grassa

de tussi habet exemplum tuiss admodum scrinae Romae epidem icὸ grasi

santis. Praeterea vigiliae, nimiae repletioncs , potus valde frigidus'. quia ex ophori . a . sectio. s. hab tur : stigidum , uι est glacies , ornix , .se inimicum pectori, ct tussi-

excitare. Cibi nimicim adii ingentes. nimium acres, ut piper, piscitarum, sorbum , cytonium , dum in si machum feruntur per cusophagum, spiritalibus viis eocum adstrictione de acrimoniam impertiuntur, di tu

i in excitant. Inter internas causas asperam atteriam irritantes piimum tibi l cum vendicat lympha rimis acida, vel nimis salia , pro qua notandum , quod juxta tractaeae annulos suae sunt glandulae, quae pro membranae humectatione continua lympham pro facilio si vocis tarmatione suppeditant. Quando itaque excatarthi vitio lympha est nimis acida , de inde ad interiorcin aspex

arteriae tunicam desertur, eam non

potest non irritate, & contumace tuti s pon excitare. Quandoque lympha est sulla , ut ex salso oris sapore innotescit , asperam arteriam vellicat, & tum excernitur , de tussim excitat. Tussis ex lympha a cida , de salsa nocturna esse solet;

solet namque nocturno tempore ingros vexare , alio autem temporc parum , aut nihil tussiunt: imbsaepius lenta febris tunc temporis aegros satigat. Praeterea cum aemcirca vesperam lectum ingrediuntur, tussis ingravescit, quia acidae , vel salinae partis uiae antea iramotae j cebant , nunc a levi calore magis

agitantur, di in spilitates impelluntutductus

469쪽

CAp. II. De

dumis, sic has illitant partes, di tussimessiciunt. Locus irritationis quand ue est oesophagus, qui latis siequens est, &ramen parum a medicis expenditur; CD sopi gus namquc kritatus dat tussim, quia cum asecta arteria connectitur, ubi trachetae annuli deficiunt , & est pars mcmbianoti, S hinc tacillime irritatur a se a aricita contigua. de ita per cons uium fit tuitis : dum enim a-q iani bibimus, aut aliquid aliud spi-Ituolum, eo temporc , quo Per gra Iam uaruit, excitantur tusscs. Simbii et dum admodum acida assii mimus, ut exa iὸ claudatur Iarynx, tunc observamus, tussiculam , nunc leniorem , nunc a periorem , prout sus M vel, minus a Pera irritatuet atte

ria a

Solet quandoque stomaclius inicatus tussim excitare serinam, & Praeci- Due quando vilium circa orificium supelius haeret , quod diaphragmati connecititur: matelia ista saepius est tenuis, ' lalia, raro cratia se de tamdiu hae. et orificia, donec pertinaci tussi concullus stomachus contenta eru-ctet. I Omres infantium tusses semper in stomacho causam habent. Quan idque in febrium intermitten- tum paloxymo pertinacissima oritur tussis , ct haec ex stomacho suam oranosci genesim, . dum sociis ecfr-velcentia in intestino duod no fit, im-ptimis ex concursu succi pancreatici,

ct biliosi in principis paroxysmi, tunc

elevantur ha litus acres, qui dum stomachum vellicant, per hujus con sinsum cum diaphragmate istam ex-ehant tussim. Qui in librium intermittentium paroxysmo tusses patiun-

tur, ordinarib sitiat hypochonditaei, de eorum stomachus plurimo abundat

acido.

Tandem irritatio fieti potest in idiss musculis motis, aut in nervis eos moventibus. & sc tuIs excitati, quae per consensum dicitur, ct temper fit salvis pulmonibus, de tuTs convulliva dicitur , quia partibus nervolis irritatis, & vellicatis spasmodicae citc pariatae inseruntur , unde convullivorii ut tussiti Sol ct ut plurimo m tuTs as aeris inclementia excitari, & pra sertim ex repentina ejus mutatione ab ullo ex. tremo in aliud; cum enim corpiis humanum est valdε calefactum , p ri culanei valde parescunt , per quos insensili; transpiratio celebratur . cum itaque tale corpus excalfactum sugido sese exponit acti, multae aeris I articulae in cut eos poros aperto sese mi intrant ,- eos'ire angustant, quadete insensilis transpiratio ex parto inhibetur, de avolantibus per constrictos poros particulis subtilioribus,

craisores remanent, quae postcaperpet ab subtilium particularum trans. poratione magis, magisque crallescunt. Si tunc materia haec cra la in musculis, ct membranis pectoris, & pulmonis haetch nimsa aciditate sua, quam per moram acquiris,.mus cillos, α nervos vcliscat, de tussim inducit. Omne tandem, quod irritat, & I cessit asperam arteriam , oesophagum, stomachum, mi uulos thoracicos, dedi aphragina ni sim excit re diximus,&ex sic lisitatione in Linim partium tunicis lymphi in acidam, sallam, veIinlipidani degen rit, di a partibus roncitur, di vellicauone tussim exestu;

470쪽

4og Trutinae Medicae LIB. II.

vel harum partium vitiatur digestio,&hinc humor nutritius deplavatur, &in squamen, mucum cratium,& viscidum transit, & tunicas inci ultans vellicat, ac tuites producit.

i faciliter ad vepit, atque etiam non dis ficultet in junioribus robustis, & alias bene dii politi rursus abit, ac pro nderet se lethalis lipn est morbus: lethalis tamen elle ibi et, dum alios comitatur morbos, ut pleurit . dem, empyem,

phthisin, hydropem Sc. Si frequens

fit, ct diu duret. contemnenda; S negligenda non est, plerumque sanguinisiputum inducere sola, vel propter Ve

humentem thoracis motum, a quo ruptura vasorum pulmonis fieri potest, de hoc praecipue in adultis, quorum

membra duripra concussonis violcntiae non facile cedunt. Vel radicem mgens absque pulmonum laesione vix recedit, quippe continua concussione tandem exasperatur, & incaleicit tussis materia , di tempore progrediente

acredinem, ct silicinem assumit, ac Vasa, & pulmonum vesiculas corrodit, undE ipulum iansuinis , postmodum que exulceratis, ac ipsa phthisis. Si materia iusti non ejiciatur, intus putrescit, & tunc vel febrem putridam,

ut dicunt, v ct ulcus, & phthisin gignit.

Tussis insantium, & adultorum vehemens, & diuturna rupturam, & ha niam intestinatem inseri : Sic uti non aib magno conatu aliqu*ndb vomi'. um proritat, & quandoque urina, aut etiam alvinae faeces involuntariet otruduntur. Diuturna quoquς, uviolciata tussis in praegnantibus pellas

lo non vacat , Plecumque enim abortum esticere solet. Infantium tu tesdi..turnae, & vehementes , pessimae, quia reipirationem , ct somnum im- ecdiunt saepe ex nimia concussionere bies acutas, de epile iam excru

Tussis quae antea . humida erat, si extempl. in siccam delinat cum mirun Onis gravitate, pulmonum exulcerationem minatur . & inde periculosa

est. Sicca tussis cum febricula de quidem si a cibo infravescat, & aeger nil expuere potest, febrem arguit hecticam. Si tussis diu perduret, ct sputum cohibeatur, perniciosum; nam materia retenta putrescit, & pulmo nes erodit, di exulcerat, unde sequbtur phthisis, quoe mortem ante oculos ponit. Pericillosa est tussis, quanqdo est antiqua, vel aciis, vel salsa

materia cxcrcanda, quia tunc pulmones , & vicinas partes exulcerare valet. Tussis vehemens interdum sui iός t, non tam re aliqua obstruente, quὶm iterata line intermissione, valida cisatione, &quod aer inspiratus, priu'qtiam ad cor perveniat, e pus mone mox iterum eliditur. Si hydropico tu iis stiperveniat, morS pro' xima est, nam aph. 47. Oct. 7. habetur. Aqua inter cutem laboran/, si iussi corripiatur, desperatin est. Sero sis enim lium iditas ita tam augetur, ut contineri tota in abdomine noque P, sed pars quaedam in thoracem , & asperas pulmonis arterias transponatur. i Tusses a catarthis iii

senibus periculosae sunt , quia in hi γnon maturantur, undὸ cos ad mortem iisque comitantur.

SEARCH

MENU NAVIGATION