장음표시 사용
591쪽
2 si a Curatio. Nullus sere morbus diaetetica parte curatur, seposita pharmacelitica, qui mittis intensa , quae solo potu restinguit ut, attamen cum morbosa sit , iecta sex rerum non naturalium administratione indiget, de pharmacia ideoque
e sit frig dus, de humidus , qui si
naturaliter non sit talis, arte paretur;
vitetur calidus, & siccus, nam hii us modi aec siti in intendit. Cibus debet ei se refrigerans, & humectatis ex herbis restigerantibus dictis , ut endi via, cichoreo , boragine, portulaca, incho, lactuca, cucurbita, vel ptisana hordeacea &c. Hoc tamen advertendum est, quia semper cibus dGet esse potulentus , ac proinde jura
conducunt. Vitentur edulia dura , &carnes allatae, salitae, ves fumo induratae. Optima sunt ova sorbilia, sed recei tia. bonae nota: pisces. pulli gallinacei, caro vitulina, h. xdina , agnina. Cibi non condiantur aromatibus , de sale quantum satis ad gratissimam sapiditatem redoleant. non autem sint insulit. Succulenti fructus libere concedantur. Bellaria . & sicciorata vitent ut, nam
sacchatum nil aliud est nisi salis dulcis
concretum, non proinde sitim non a cendit . vitentur quoque fructus fac- charati, seu saccinio inctullati, nam antequam candescant, diu in aqua ii tense salsa macetantur. Fugiantur salsa, austera, amata , & adsti ingentia , quia naturalem absumunt humiditatem , &sitim intendunt. Tandem a nimio cibo se abstineat sitiens, ne nimio indigeat
potu , & venit culus vehementer lae datur, iram cibi moderamen accommodatissimum sitis ei petitur remedium. Potus non debet ei Ie multus , nec.
D. Car. Musitani T ina Medica.
paucus , de post cibum sinens patum bibat, ut sitis ledetur, ec omnis abigatur inolestia.
Sed circa ea, quae ad sitim extinguendam adhibemus, in lacia medico tum aula dubitatum fuit, an potulenta medicamenta in multa quan citate , an pauca , ω frequentissime assumi debeant λ Hanc ambiguitatem prorsus solvit
Arist. i. Problem. r3. ubi quaerens , cur potus magnus, de consertim accc plus
non extinguat sitim , ut facit potus paulatim lumptus 3 Inquit eam tale tationem , quoniam potus copioliis, &acervatim sumptus sua gravitate statima vcntriculo labitur , hinc non humectatus ventriculus non levat sitim : ex adverso , si paulatim sumatur, Perm nens in ventriculo, sitim levat. Sicut enim in humo, si aqua largὸ accesseiit. perfluat: si paulatim vero , madefaciet tam uin , ita etiam in siti agit. Hinc metito in febre at dente ad testinguendam intentissimam sitim unicum stigiadae haustum ubertim praescribentes it Piobavimus. ΝDeinde citca sitis extinctionem dubitatum etiam fuit, an aqua magis sitim extinguat, an vinum alia dilutum λ Εκ una parte est Hippocratas sententia Qepta. dicentis : Natura calida quies, O quae potusAEx altera parte idem Him
in lib. de salubri drata ait: Qui finiunt,
debent absimere a labori us , s' vinam bibere aquosi m. Verum optimum ad extingitendam sitim , ct certissimum remedium , ae infallibile nobis videt aqua ; haec enim frigida est , & humida, & in vulgatium opinamento sit iusit a colore, siccitate, cum igitur aqua sit si igida, pugnat cum calore , & cui sit humida , siccitati medetur, ut inquit
592쪽
hueo Trutinae Medica L 1 B. III.
sisti a pugnabant calidis, hutneu
Sed an vera sit haec Gabia istarum opinio , scuis superque respuimus: non recusamus tam . n aquam sitim restingue- .re,aqua enim in siti prostiganda est praesentaneum remedium omni pretiosius auro, Be antiquitus in maximum lupplicium ieis aquam interdicebant. Pro fame compescenda multa sunt comestibilium genera , quae eam explere pollunt, at sitim tantam aqua, esib sit iens varia potulenta, praeter aquam, potat, potius eam aεcendet, quam testinguet: Atqui
juxta nostra principia extinguit aqua sitim , quia talia, a quibus Iliscitatur, diluit , aquae namque potus nolitis corpotibus , praetet multa alia beneficia, ad diluendas scorias, impuritates, ct paviculas silinas destinata fuit. cum itaque suis a particulis salinis exaltaris fiat, aqua has diluens, R exturbans pet diversos ductus . & piaesert m per urinae vias . sitim demulcet, & abigit. De vino , an sitim restinguat, ambigi- us, quia aqua est naturalis, S simplex, di natura simplicitate gaudet, O aqua
est vino prior. Imo aliqui volunt aquam asse incleatam , de Ciealoti coaevam,
quod ex primo Genesi colligunt. E pia ritus Dei ferebatur super aquau. Dixit quoque Deus : siat firmamesnum in medio aquarum, ct dividat aquas ab aquis. Vinum dilutum iitim abolere credimus. ille. N etiam uunceste tumulentoriami
hominum inventum , istis itaque ebrijs
concedatur vinum aquosum ad sitim, abolendam , nam vinum dilutum cre-Lit , dulcescit, . de laedere nescit , ac aquae vinum additum secundum illam
piatem sollituosam, quae calida censi: tur, majorem penetrandi vim adi-
.risci ut, de con equentei in silis aestuatione in toto corpote sitim chida
Tandem pro siti compescenda in
quirimus, an aquae potus figidus , an calidus elle debeat 3 Quapi opter dicimuS revera potum calidum csse debe re uam in calida aqua carnes, de pisces la litos, vel muria conditos dilui,
& tale privati expetimur, qu bd si in
aqua frigida. maceri. ntur, non iuccedit:
deberet itaque elle potus pio sit delinienda calidus ad talia sitim excitantiae diluenda, attamen quia aqua frigida in
tanta sitis aestuatioue est maximum refrigerium, & palati oblectamitum, stigida utimur, rationem negligimus, de sensum tequimur. Praetei quamqubdvita nostra est mansio caloris in humido. ac proindὴ a calido, de humido vita nostis cunservatur , & ad stis parationem calido , de humido urb&bemus , nam latinae paniculae sacilius, de commodius a calido, di humido diluuntur. oius liticulosis omnino interdi- dicatur, & Ea es imperanda , ne corpus catellat, de pes humidi tesolutionem. , vel sensibilem sudorem latinae
pacliculae exaltemur. Ino aescr ob teneat claulam, nec molium loquatur,
ita dictante Hipp. 6. vid. comm. te t. s. ubi os claudere , ct siler e , sitim sedare ait. Somnus magnum sitis est remedium; per somnii u cium inti ozollectus calonna: uralis , & sanguis viseera humectant, ac palliculatein sal dinem diluunt. Si veto sitis valde exculciet, dandus est potus , S praesellim si ex humidi desectu illa orta sit, sed moderatius ad illum reparandum desectum. Praebeatur potus , dc hic sit in initio,. Priusquam coelio absoluta sit. Velum is em L.
593쪽
semper tot sis est noctu a potu absti-
nece, de somno indulgere , ut habetiit Ar 7.βα s. Quibus nosti, bibendi enaviditin , iis admodum sitie;itibus o dormire , bonum. Nam somnus sitis medela est; saepe namque contingit noctia aliquem litire, sive qibd PM-- cius in curna bibit , sive quod liberalius vitium hau lit, sive quod cibis salsis usus eis. Si igit ut sitis sit levior, non bibendum . ne veniticuli coctio' mibetur , sed dormiendum, ut in somno litis materia corrigatur , sive illa - sit crudus succus, sive vapores fervidi' sali edine imbuti sauces , e cos ventri culi ex liccantes. Si velli sitis sit intensi sina, maximum erit iupplicium nul- . li comparandum, dc tria tum intolei bilia , fames, sitis, Sc zelotypia , sed borum major erit sitis, nain de longa cibi abstinentia lanumeiae extant historiae , zelotypia est tantum baidorum crucia ius . actualis autem sitis in tot rabuli simum malum , I Regina tormentorum appellari pol est , cujus ii
fallibile propnylacticon est aqua: p
tus ; tunc ne nox irrequieta , ct anxia protrahatut neceisatili bibendum, cum
aliud non suppetat remedium, de post potum facile obii pix somnus, Vigitia omninb vitentur, nim hae protractae
sitim excitant. Excreta, ct retenta in suo naturali tono conservemur, ac propterea alvus natis diei horis suum deponat onus. Omnes nimiae evacuationes su im ii, ducunt , ut immodicus haemori hoidum, vel merisum fluxus , idebque coerceantur. Si per valida medic menta purgantia oriatur sitis vitetur aquae potus . Se optimum jus consumptum hauriat sit iens ad humidi su st tilici deperditioncm repacandam, Db Sili intensg. vitetur conserva ad sedandam sitim cum larga aquae superbibitione , ut vulgates medici sequenti die a purgatione piae clibere solent ; non enim conseiva , de aqua communis humiditatem subitantilicam reficere possunt. nimi pathemata magnam vim adsitim excitandam habriat, eaproptecvitentur irae, exclamationes, contentiones, rixae , cantus d c. quae corpus in calefacto esse pone te polliint. Item inter causas sum excitantes timor co
In sitis curatione totus scopus essedaei, ut affectus, de morbus , a quoiate symptoma pendet, auferatur, hoc enim symptoma nunquam causae rationem habet, de nunquam ita medicum urget, ut neglecto morbo, solum studium ad sitim extinguendam convertere debeat. Unica igitur , de potissima cst indicatio, ut morbus auferatur. sed quia in tollendo morbo diu medicus immoratui , atque interim a siti magnoperE ctuciatur aeger, ideo sciendum est, quomodo sitis testinguenda siit, utque dum causa sit ablata. Legitima itaque sitis curatio pro causae diversitate variat, ac primum sitis ab externis concitata causis, quales sunt cibi vehementet saliti , vel aromatibus conditi , potus intractoc immoderat E inpurg tatus , corporis agitatio, de similes , ejus causa externa quaecumque fuerit, aufeiatur, deindὰ impressio, si remanseiit' in ore corrigatur infra dicendis , vel medicinam in somno reptilet ager, ut hisbetur ex Hip. 6. de morbis o siti se perfialismnm medela est. Et vh. 27. sic s. Nectu bibere anetentibns, admodumsue Diemibus , si superdormierini
594쪽
bonum. Attamen hoc intelligendum est, si litis tolerabilis est , & inter cibum, de potum prae assirin ptum aliqua laetit proportio. Quod si tolerati non possit, nec inter cibum, di potum fuerit pro potiio , valde utile est aliquid bibete ad sitis sedationem,& deinde superdormite. Nihil enim bibete maximus est cruciatus sine juvamine, quia tunc bibendi necessitas monet , ac proindὸ prodest, de nullo modo obesse potest; non enim bibete paena est sine juvamine , imo potius cum noxa : igitur iu- tentam sitim prae omnibus alijs aqtiea curant, quia salem di Iuunt, de ad urinae vias deducunt. Si sitis ex inanitione , seu coriosa aliqua evacuatione proveniat, qma solidior , & tu imida Libstantia absumpta est, non tantum ejus restaurationem expostulat per laudabile alimentum, verum etiam convenientem potum ad humidae restitutionem , & ad salis exaltati resolutionem , hujusmodi sunt justula cacnium vervicinae aut vitulinae cum multa aqua, & sine sale
Si a bilis copia excitetin, bilis n. amatum continet salem acidis instin-senda , & inyettenda vel emetico exturbanda , vel per secestum cholagogo educenda est. In genere autem sitim sequentibus restinguimus remediis, & primo rosyin iura , quae essicax est ad p n. stimsedandam , quia salsos humores , a quibus talis fovetur sitis , resoluit, unde.siticulos, omnibus , di ardet tibias febribus summum est talanum. Vel propinari potest line lura violarum, quae frigida fiat , di exhibe
Ad majorem gustatus gratiam , & ad debilem aegri ventriculum corioborandum huic emulsioni aliquid aqua cinnamomi addi poterit , quae frigida propinetur. Poterunt quoque setiemulsiones in similem sormam concinnatae ex quatuor seminibus stigidis majoribus , vel minoribus. Ubi cum sit p. n. molestant vigilias , ad somnum conciliandum , sitimque sedan dam parari poterit em lsio somnifera in hunc modum ea . Amygd. dule. 5 iij. sem . Papaυ. an. 5 j Ion. Zi; g.
or. yapav. aib, 3. j. Sumitur si igida hora somni toxia. Cum aegri a multa laeduntur aqua ad sitim fallendam aliquid lapidis pru-nellae in ore contineri potest , vel ejus
rotulae contineantur quas se sormabis :
adde sacch. candi tantun cm, vel etiam pisti
595쪽
WrMnque pulveri tum coque cum D - conti herbae,co citri subf. q. donec gutta porphyriti perfusa consistentium acquirat, tunc
guttatim usu de, ut materia refrige rata in rotatas concrescat. Fallacem, radicissor et cxtra ana m. i. obtege vas optime , remove ab igne , uι
prave obtectum frigescat, deinde cola', ct a de Virittis sa haris , et i vitrioli veramque sitim acidum sulphuris de- ad gratissimam actuitatem, Cia falis linire solet, non secus ac aqua ignem pranei 5.i v.-
Sitim a quacumque causa provenientem Lapis pruralia mirifice extinguit in aqua frigida diliblutus, vel in alijs osticinatum aquis cum syr. ivlep. refigerantibus. Idem quoque omni ab praeliat spiritus vitrioli, Ooleum fulphuris per campanain D lum ad aliquot guttas, scilicet ad gratam
vel anod ni mineratis 5. j. m.
aciditatem cum aquis, di julepis refrigerantibus : Sed salis Jiratus prae om- supra dicta alterantia stigida propinibus in hydropicis tantum sitim eo nentur. si ea tarrbus salsus , vel consimilis saliva eii sitis p. n. causa , salsius latex
in sanguine redundans evacuandus vel per utinae vias , vel per alvum , aut temperandus per pitulas de cylio glossa. Prae omnibus alijs med camentis sitim ex imguentibus nil majus in toto naturaeoibe vini spiritu reperitur, lucet nostrates Palbati calidam procla- eat, igneumque divulgent, ae proinde majorem sitim excitare credunt, quae a calido provenit, Se te vera vinii spiritim totus cremabilis, & igneus iest: sed quia , in quo sitis e tantia con- sistat, nesciunt, non mirum, si extra Sitis autem in labi ibus malignis sis choreas prosiliunt. De iii ἡ in siti ex quentibus delinit ut rcmcdijs , ut tinguenda oleum sulphviis , ct vitricilii, Limat. C. C. 3iij spiritam: adhibent, ct tanquam figida iron tu iupupatella, stolidae plaebeculae insinuant, cum cor iac coque in aq soni. m. vii, rosiva , ct caustica sui; lapidem pru-- ad duo is digit Am transdiersorum nil lx frigidum exi stimant, quem spa- casum , adde pyrici ex ni ro , ct sulphure consciunt. . coriis. cruri recent. . cdua ambo ignea , ct iactaminabilia it inguit.
596쪽
sint, Igneasque in chimia edant op
Iatio noscetium est vini spii in m igneum esse, quia substantia abundat ae herea, suli hui ea , de sale volatili , ac promes maximam habet energiam immutaudi, infringendi. Se rei olvendi omnia salia actita. Id comprobatur pyrotechnica
mechanica, nam mercurius , dum praecipitatur . in igneam vertitur itaturam,
uia sat exaltatum in liquoribus fortius destiliatis, dum mercurium adoritur , super illius corpus fixatur, & humidum aqueum . per quod diffusum etat, derelinquit : sal illud mercurii partibus admistum, & omni humiditate privatum ven cui indolem praesc- fert. Ita quoque mercurius in sublim
tione in venenum transit corr. sivum,
trum , quibus antea innocue utebamur. dum mercutii colpus strenue adoriuntur , illud devorare praesumunt, & quia dubilia sunt ad tantam hujus corporis constantiam vincendam , ipsa salia L.
per mercurium exaltantur, coagulantur , de veneni corresivi proprietatem acquirunt. Si a mercutii praecipitati, vel sublimati corpore vini spiritus inretorta aliquoties destillando abstia-hatur , salia acuta , exaltata , ct corrosiva immutantur, de dulce cunt. Id quoque luculente in spuma venata duo. Lum diaconum patet . quae cum liquor sit valde corrosivus , de caul cus, si vini aikohol ab ea iteram destilletur, cicuratur , & mellis iustat dulcescit, ut videre est in bezoarticiminetalis operatione. His positis . quae vera sunt, facile intelligi potest , quomodo vitai spititus sitim extinguat; nam immutat, in singili&ptompta obedientia salcm Ie- soluit microcosmicina sit Im excitan
tem, de non lectis ac aqui iiivcui soluit. volatizae salia dias horetica, ix diu relica resoluit, 'ex ibat. Fa..untur, de taliunt noui ales Batiabati ci edentes sulphuris . v Nitoli , α salis si ilitum fligidum elle, quia iiii in ex inguit , nam hi spirius sunt ita
acet lini, caustici , &coriolavi, iit metal a omnia , de n uae lalia solvant. quae omnem ignis actualis achii ita temspernunt , & fusa diu in eo jubilant, hocum telolutiones minime a stigido perfici pollunt, com frigidi iit potius condensare , quam solvere. Hi spuitus sunt salini, ac sulphviei . de ignis beneficio summam essentiae Pulitat e subtilitatem , di penitiationem iracti fuerunt, unde corrodunt, di abstergunt omnia salia exaltata in itinere obvia , a quibus fovetur stis, ac cum utina resolliunt. Hinc siticuloso iuniurinam post horum spirituum astumptionem ma oris talis copia resertam propria observavimus mechanica. Mianori acutie, corrosone, & re tolutio ne acetum , limonum , beiberum succus , Be similia po. iuntur, quia ex Veis gelantium regno deducunt ut, quadere corallia, & uniones, non metalla , demineralia , soluunt , minorem n. iac rodendo , & abstergendo nacti sunt energiam, idebque athalia soluunt, desoluta cum urina extrudunt.
Salpetrae ex quo fit sil prianellae
cum sulphure 9 totus inflammabilis est , & igneae naturae , idcdque a chymicis sal infernalis appellatur; igni n. immediate injectus, In ignem veluti
conversus, totus evolat; quo ad pulverem bombaidicum efformandum utun. tur execrandum venenum omnium ve-
ncm tum potentissimum , de sp pyiiciis aquas
597쪽
aquas sortissimas conficiendas, qui- modam a potu abstinentiam inviolabilibus argentarij fabri aurum ab argento lUς praei clibuntὶ Nos verb in febribus, separant, & nostrates Baibati frigidum in quibus sitis urget anhela, a potu ab praedicant λ Nitrum sitim extinguit, stinentiam de ellamur, nis si febris sit quia plurimo sa e volatili amaro, & calida, & liticulosa, di humectante pii usulphure inflammabili abundat, & mul- vetur potu, cruorem, & solidarum patio acido est refertum; idcbque pene- tium alimenta cum viribus depopula.
trat , incidit, extenuat, abstergit, re- tur. Etenim ut vesicam exonerare licet,
solvit omnia salia exaltata , ac peruri- quoties importuna urget necessitas, SEne ductus expurgat. ad hoc a medico veniam non petit: ita
Quatuor semina majora, scilicet pe- quoque bibendum cst , quoties monec
ponis, cucuibitae, cucumeris , & augu- urce duas cum unum non sit magis ira
riae Lisida a vulgaribus ereduntur, ve, tutae consbuum , quam alterum; sitis
tam licut in alijs falluntur, i a & in alioqui stricta lex, ct rupta medici obe- istis, clim potius calida, quim frigida luentia millies medienti infame attulit sint, quia aperiendi vim habent, cum dedecus. calidi ii: tantum aperire. Hac de causa Addititius calor maxi mam habet vii nostrates mulieres non fallaci eventu dissolvendi nostii corporis solidas par-
haec adhibent semina ad menses solici- tis, & roridam' dissipandi substantiam: tandos, ct nos eorum emulsionem cal- ad id praecavendum, viresque ex humidi culosis praesicribimus , quia calculo b drvallatione exolutas recolligendas ma- comminuunt, & utinam movent. His λimopere valet stigidae potus; atramen quatuor seminibus abstrigendi , & le- ccnvenientiae pro anni tempore , cadi niendi vis est ; quam ob rem nostrates uritur, co pinisque constitutione latio mulieres etiam adhibent in aet didam habenda est. Praetet humidi restaurario- deficandam cutim , delendo maculas nem, de sitis extinctionem , adhuc alia lolis calo e factas , & in tollendo len- sipersunt potus usu . quos etiam juscutigines faciem occupantes. Horum igi- L. aliaquc liquidiota alimenta praestate tui emulfioaes abstergunt, leniam, de Pollunt. Iusei vit n. potus ad cibos in resoluunt exaltata salia, idcbque habent ut ricul a scendos, liquandos, adi provocare utinam pec virtutem salis ce- facilius undique coctionem suscipien-1blutivam. dam, di ad deserendam ciborum essen-Plecumque sitis est iiiseparabilis co- i iam per angustos vasolum meatus. Prς-mes , ct circa ventriculum magnum su- ie ea est sanguinis comes,ne in concrcia Iet cxcitate aestum, & sapore amaro, vel xionem abeat, & est deputatus ad par nitrolo. vel salsuginoso sauces , lin- tium elevandas sordes. Prohibet tandem .guam, ecpalatum inficit. Hinc linguae na volatilis ciborum pars corpori su aciditas, ciuitatae eius so des emergunt', uando destinatat calore accendatur. di quandoque finditur iras redditur ali- Adeo maxima est aquatumdluci sitas,. dum, R veluti torridum ignem expilat, ut alliae dicam ut tantanae, aliae fluviatu ideoque locutio difficilia piopter tra- les, pluviae, pocales, stagnantes, nivocheae, di laryngis a. iditatem. Et nostra sae , & taud in aliae glaciales ; viri 3ies balbati iii iebribus siticillosis uini- optima in illa, quaevisu gustu,& oliata:
598쪽
puta,& syncera esse detrehendi tui: quae nullius tet Asor eiv,vi l odorem gustui, vel olfactui offert; quae tenuis. & levis, ut per hypochonaria celerit ei permeet, de pec corpus cito destribuat ut , q laeversus t olis ortum,& piaecipue Litivum
scaturiat per terram mundam, quae a I
nis, Ze lapillis scaturiens per eo idem si uiti& ab omnibus, quae innatare solent ramentis , liberata , quaeve hyeme est calidior, aestate vero fligidior, de tandem, quae cito calescit, ct cito Lige
te ι , ct cito refigeratur , levissima est,
quae omnes bonae notae his melius vertibus continentur:
Sic aqua ιlara suat, qualis nitidis us
Dulcis, est exigui ponderis, ct gelida; Et tenuis currat nullo purissima l: mo, Sitque sapor nullus , sit procul omnis
Frigescat breviser, modico simul ignocalescat, illis, cst duris apta leguminibu3. G nc mihi si quis aquam dederit, vinosa
Pecula , nam vincit optima I pia
Inter has aquarum differentias, son- rana illas optimae aquae notas habet, si optima seligatur; non n. omnes aquae fontanae aeque bonae , de salubres sunt. Unde quae aliquem sapotem,& odc rem continent, loci naturam . per quem stuunt, arguunt, mineraliumque vites, aluminis, i ulphuris, & vittioli . similiumque secum vehunt, ac propterea non pro implici potu, sed pro medicato habendae sunt. Quae per canales decurrunt, vel e lutoso scaturiunt sonte , jam mistae malignitatis sunt participes. Has non tantem crudas vocamus , quam infectas, quibus nemo pro potu uti deben Vulgares medici aquam coctam pro potu Oidinatio aegiis praetcribunt, ut
tantum eius cruditas aufertur. Verum. enim vel b aqua per se nec cluda , nec cocta dicta mei eius, neque per calorem
aliquid acqui iit, vel amittit. imo aqua poli set votis ebullitionem turbida , de confusa re mali et, putrescit , de anhelitum caulat faetcntem.
'U g xς philosoplii animam esse
totam in toto, ta loram in qualibet corporis parte ita tuunt, ac pio in ubique equaliter in toto corpo te, ita ut nulli bi c. i tam habeat ledem, nou magis quam corpore ligetur: ideoque anima melle vagam , incesti latis incolam nulla certe sede hospita ij decernunt. Non has sentirent ineptias, si aliquas corporis partes, sospite anima rationali amputati respiceient, alias veto leviter percussas totius moriem statim adferre. Assignanda est animae sedes, de centrale domicilium, unde totum illuminet corispus. Idem iudicium de anima serendum est, ac de Sole, qui non est nisi in suo loco, in Coelo, tametsi ejus lumen quocumque aspicit,cst. Sic in sacris paginis de Deo habemus: Caelum sedes mea est. de Psalmo i 38. Eao ibo a vi ritu tua H est quir a facie ius suetiam ' Si asendero in Coelum, tu ilite esus defendero in infe
num, ades. Si sum ero pena. meas diluculo , ct habitavero in extremis maris. Etenim Atac manus tua deducet me , ct tenebit me dextera tua. & alibi Caelum, ct terram ego impleo. De hoc animae centro incompescibile certamen interantesignanos, eorumque lectarios versatia . aliqui. n. capitis paties fovent, quia Dipilirco by G
599쪽
quia inibi est discursus, ct intellectes
hospitium , quam sententiam baptizantes sequuntur ; alii cordi saventes, pro animae domicilio illud assignarunt:
led revera isti in magno versantur et-rorer, nisi pro cordis nomine stoma- machi orificium intelligant, quia primi motus, sive impetus, qlii in Nostra potestate non sunt, circa stomachi orificium contingunt : incipit namque omnis primus motus a centio, de animae centrum est, ubique conceptuum , & perturbationum primo diu in sentitur. Triste nuncium nulli bi alterationem , nisi in isto animae domicilio excitat, unde jure metito stomachi oriscium os animae mecum appellat vulgus, & quoties quis premitur a tigulliis , tam corpo is scilicet, δc vitae anxietatibus , quam : filictionibus mentalibus, circa stomachios per grave sentit onus. Multos in stomachi orificio leniter percussos, non quod utiliteratos extemplo repentina occubuisse morte observavimus , quae in capitis, & cordis magno ictu, imbvulnere minime observata fuit. Centrale ergo animae domicilium est stomachi orificium, non aliter ac vegetabilium radix; cerebrum ver b est organum conceptuum animae executuvum, quatcnus nervis mediantibus, de musculis motum exercet , & mediante
tali organoru dispositione inibi memoriae voluntatis, & imaginationis sui citones exercet: nec ob tales obeundas f inctiones centrale deserit domicilium, scd hinc sua praesentia vitales dimittit radios pro capitis , cordis , totiusque corporis su iactionibus. Ex hoc stomacho oriuntur pallores, tormina, liente- Iiae, cachexiae , variae hydropis species, allophiae, tabes, asthma, icteri, paraly-
D. Car. Musitani Trulina Arcdica.
ses, vertigines, cpiles sae,tpol le lae cte. nec hae , de aliae supcrantur a Schiones per medicamenta circumferentiae adhibita, sed per centralia stomachica. In syncope intellectus,sensus motus&pulius iunctiones Iuspenduntur, & tamen in stomachum liquoribus aromaticis ii jectis, syncopticus etia restituitur, quia immedia d ab ore stomachi manat. Medici quicquid magni momenti de
corde secei ut, id totum stomacho commune tribuerunt, unde morsu Sosis ventriculi caldi algia, de ab ipsis nominatus suit ; dixerunt ejus oti ficium χαρ . ,quali cor, idest centrum. qui, ibi cst centrale domicilium GE-terum nos totum id ad centrale animae domicilium , nempe ad septum tran versum , de propriὲ ad centrum nerv una referimus , quod a stomachi otiῆ-cio maximam vicinitatem , de assinitatem habet. De quo alibi egimus. si dolor sit in superiori ventriculi orificio cardialgia dicit ut , si verb ventriculi cavitas, vel prior iis dolore assiciatur , simpliciter venti iculi dolor di
Cardialgiae signa sunt: aeger de Tolore , morsu, & erosione conqueriti circa superius ventriculi orificium sub cartilagine xiphoide , locumque a se ictum iudicat, nisi una.mente laborer sed hanc assici partem , & veram esse cardialgiam significant dolor acutissimus , anxietates, jactationes , ut languens uno situ consistere nequeat, quia
bus quandoque lipothymiae, de sinco,
pe; interdum ver b cephalagiae , hemiclauiae,veitigines,& epilepsiae accediit.
eterum ausae. Pro cardialgiae causa vulgares conti
600쪽
138 Trutinae Medicae L i A. III.
vellicantibus excitatam , ct quamlibet
intemperiem excedentem, tun calidam,
tum frigidam assignant, easdem nae nias, quas pro capitis dolore retulerunt , repetunt , has hic confutare supervacaneum ducimus , cum de his
satis luperque dictum sit. Nostra causa. Causa dolinis oris stomachi mediate pendet a laesae partis contractῖone ob tristem objectorum affectionem, sed immediate ab ipso spiritu impetum faciente procedit, quia in dolore iste
spiritus trillatur , sulit, indignatur primariti. Occasionales caulae sunt talia acida , quae ex laesa stomachi coctione congeruntur , & qud longiori tempore illic resident, ed sertius coquun tur , & sertiori coctione in acria transeunt, & veniticuli dolorem progignunt ; imo quandoque adeo veneni corrosivi , salisve caustici naturam acquirunt, ut iplum venti iculi sun dum Iolvant, ct causticen , t ut multoties autopsia nos docuit J unde ulcera fiunt
summo cum dolore, ' persentitur erosio , de intensus in ventriculo ardor. si vero acida salia exaltantur, ace ibi ores excitant dolores, quia intensus, ct unitius agunt,& lubtilitis magis penetrant,
ct praecipue ii acida salia a calore exal-rentur, acerbissimos, ct immanes excitaui dolotes, quia motum acquirunt,&pet sublimationis modum elevantur, &stomachi os superius vehementissim εlancinant, pungunt; inde ejus membranae contrahuntur , & fiunt dolores immanes, quia hos ipsum stomachi est pars principalissima, de animae sedes, idelique admodum se iasitiva.
Ex te tuae sunt alimenta summa acrimonia praedita,vel medicamenta acriOxa, vel nimia qualitate sumeta, vel non satis correcta, & omnia, quae ad veneni cottolivi indolem accedunt. Prognosiis.
Cardialgia magis periculosa est affectio ratione partis assectae, quam simplex ventriculi dolor ; attamen minus periculosa , quae a causis est externis, nisi causa externa vehemens sit, & albquod grave attulerit malum , ut corrosionem , ulcus , Virium exolutionem,
Sec. Periculosior crit a causa interna acriori, ct corro uva,& pro minori, vel majori corrosione , ct symptomatum gravitate , quae cum cardialgia conjunguntur, salus,vel mors est expectan da.
Periculosissima est , quae comitem habet syncopen,quia i piam repentinus sequi solet interitus, ct s raesertim si excitatur a lumbricis ad vcntriculi os repetibus, ac ille corrodentibus, ubi etiam ut plurimum aliqua malignitas c calarii; lumbrici n. non facilE in stomachum ascendunt, nisi malignitate e suo loco ordinario pellantur. 3 um etiam si
sebiis adsit continua, ct acuta , de magnus aestus circa ventriculum conjungatur , magnum vitae discrimen in tu tur, ut aph. In Iebribus circa ventriculum vehemens astus, ct cardinI- mos , malum. Significat. n. venti iculi
instaminationem , vel magnam salis caustici quantitatem. Cardi algia cum
extremorum frigiditate mortem proximam praenunciat. Oris ventriculi dolor seniori crebrb adveniens repcntinam mortem de nunciat. Mori ferum
etiam est juxta Hipp. si cardialia agro
vesicula, vel tumor in dextro crure ob riatur. Diuturnim dolor sartium Urerris terminatur in suppurationem GL 22.