장음표시 사용
11쪽
perstallisum per longum tempus interdum servant; ex quo fortasse deduci potest ratio motus in mimosa planta observatus. An hujusmodi spirales fistulat sint trachesi pro solo aere vel saltem halitu devehendo a Natura instituis, examinabo: dc an simul cum aere succum exportent, dc an aerem ab imo telluris, an ab exteriori ambiente hauriant, inquiram. Quoniam in Acu, cupressu, dc evidentius in apio rustico, concrestente ipsius lacte, ultra fibrosos fasciculos & tracheas,plures obtervantur fistularum or dines, lac, butyri instar,fundentium,hinc est,quod peculiares adesse tubulos in ligneo trunco reor, quibos lac, terebinthina, gummi, & similia educuntur, cum etiam in osseO amygdalarum cortice circa trachearum fascicu tum plures pro resina cunaliculos repererim.
Inter corticem dc lignum media quaedam substantia,' alburnu dicta, locatur. Hςc in quercu, populo , dc aliis evidenter patet, mollioris enim sib- stanti , dilutiorisque coloris est. Tenella est ligni substantia ex corticis addentatis fibris, dc unitis, ut opinor ; ita ut retis areet exigue fiant: In hac spirales fistule sensim aperiuntur, 3 olidiori compactiorique reddita compage , post determinatum tempus fit vere lignum. Saepius dubitavi, in Cortice fibrota involucra, quibus ligni cylindrus quolibet anno augetur, per compendium praeeritare , velut accidit pluribus papilionum partibus,quq in Eruca dc Aurelia latitant. Albums tandem soliditatem ex ata succo per peculiarem ductum delato probabiliter advenire censeo. Hujus analogiam mirari licet in animalium ossibus, que laminis, ligni instar, reticntaribus excitantur, & tandem assiiso succo indu rantur , quod mire in Dentibus etiam patebit : Hi enim duplici com paginantur lamina, quarum exterior reticularis & fibrosa extat, cum cuiatis sit exporrecta portio, vel saltem ipsius filamentorum; stamina vero a radice versus dentium basim producta Varie inclinantur, & crispa fiunt ut elegans appareat contextura, qui tandem osseo affuse si co, adveniente
In interiori caudicis regione Medulla conditur, in quibusdam arboribus, de in singulis tenellis surculis. Hsc globulorum multiplici ordine perlongum locatorum constat, qui membranosi utriculi sunt, ut evidenter patet in nuce, sambuco, dc aliis. In caudice Sambuci, interiora tenet medulla, dc utriculis sese invicem urgentibus compaginatur: inter hos non lono ab ambiente lignea portione plures fistularum ordines peculiarem succum continentium, observantur, si contentus praecipue humor concrescat, vel fusco inficiatur colore. In tenellis surculis medulla non exacte centrum occupat, sed ut plurimum sex angulis constans proximior cst cortici, versus meridiem, minuitur adaucta lensim lignea portione. Varias dc successivas diminutiones, propositis diversis transversalibus segmentis quercus, palam faciam ι & quoniam plures extant in surculorum segmentis utriculorum ordines, a cortice usque ad medullam horigonialiter continuati, ita ut una & eadem videatur utriculorum natura, ideo querendum erit,
an medulla sit intercepta corticis substantia, vel diversam obtineat naturam, & usum; cum apud plerosque locum cordis, vel cerebri, vel matricis
12쪽
cis teneat. Hinc patebit, qua ratione singulis annis novum additamentum, circuli instar lignei,ex fibrosa stinantia & tracheis de novo si crestat,ita ueligni diameter augeatur. Licet perpetuam Natura non servet in compingendis Vegetantibus normam, quaedam tamen conveniunt, vel saltem analogismo parum distare videntur; quare in Fruticibus plures trunci, in Herbis ipsis multiplices caules, interdum unus, vel saltem vicarius, deprehenditur. In rite igitur, rubo, vite alia, Sc similibus, parum absimilis observatur structura, Ex Iu- strato etenim serculi vitis segmento, copiosem adesse corticem constat, huncque ita organt Eari. Exterior conicis portio utriculorum serie donatur, qui semicircularis figurae fasciculos multiplices ligneis fibris excitatos continent. Hujusmodi utriculorum ordines versus centrum horizontaliter producuntur, veluti rotarum radii, dc ut plurimum quatuor, vel plures etiam, disparatos lignearum fibrarum fasciculos hinc inde ambiunt, de sti- . pant. Expositae ligneae fibrae per longum ductae, quadratum corpus reserentes, patentibus orificiis hiant. Avulso cortice, lignea occurrit portio, quae in multiplices solvitur partes : Nam in centro medulla, utriculis diversarum figurarum constans, locatur; ab hac autem, Versus corticem, ligni portiones, in pyramidales partes divisae, producuntur, quae exteriora
versus latiores sunt, circa medullam vero arctiores: Inter has excurrunt multiplices utriculorum ordines, a conice ad medullam continuati. Lignea substantia spiralibus fistulis seu tracheis quam plurimis ditanir, quae
argentea spiralique zona conflantur: Earum magnitudo inaequalis est, ampliores namque quaedam fuit, reliquae minores. Circa has ludunt ligneae fibrae reticulariter inostulatae , dc licet hucusque cerib non attigerim pecilliare vasculum lactiferis analogum, tamen subesse puto. ut evidentius tamen haec pateant, varios icones aliciam. ritum dispar occurrit in apio rustico partium compages. Cortice aes modum crasso circumambitur, qui orbicularium utriculorum serie coma
ponitur, sub quibus lati quidam lignearum fibrarum falciculi excurrunt.
Eadem structura in interiori corticis parte, lignum immediate ambiente, deprehenditur; intercepta vero corticis crassities vasa lac fundentia conti net, quae sub quadruplici ordine situantur, & circa ipsa utriculorum ordi nes statuuntur, quibus totus conicis ambitus constituitur. Hoc avulso, siuccedet lignea ponio, quae cylindrum aemulatur, intus tamen cava. Substantia haec in gyrum extensa exterius ligneis fibris per longum ductis constat, de sectus per transversum caulis horizontalem pyramidem exhibet, cujus
latior portio non longe a conice locum tenet, auctior verb Versus centrum
dirigitur, pyramidis conus cum opposita basi ligneis fibris constituitur, intercepta vero portio spiralibus fistulis donatur, reliquum ligni utriculorum ordines tenent; inter hos multiplicia Iactis vasa per longum deducuntur, quae concretum interdum eructant. Singulorum figuras subdam, sicut δρ grani turcici, quod multiplicitas fibrarum fasciculis excitatur, quarum exteriores ligneae sunt, interiores vero, fasticulorum centrum 'occupantes , spirales sunt, reliquum utriculorum seriebus constat. Eadem C structura Diutig Corale
13쪽
ARCELLI ALPIGHII structura in ferulaceis, calamo cauteque pollentibus, & reliquas herba is exponetur, delineata praecipue implicatione fibrarum, qua nodus seu geniculum excitatur. OQu ilibet caudex, dc ab eo exporrecti rami, productis germinibus, stabili describendo ordine erumpentibus, siti extensionem propagationemque parant. Gemma igitur lunt velut infans custoditus, qui tandem adolesicit in ramum, a quo, quasi ab apertD utero, OVa producuntur. Mense itaque J u apud nosgemma erumpunt, quae filium vere aperiri & adolescere de bent, & solii pedunculus, in eruptione dilatatus, veluti calyx, ipsas tutam : inrba a pariter sitas aestate gemmas producunt, & sub terra diu custodiunt: Earum stritistura talis est; cum enim compendium si plantulae nondum explicitat, trunco constat ligneo, brevique, qui mollibus fiabris ligneis & tracheis excitatur, i penitiori ligno cum medulla, illuc con- tuurata via, derivatis: hinc inde, praeter Implantationem, communicato a caudice cortice ambitur, qui in foliola multiplicia, squamarum instar parum ad invicem distantia, laciniatur; haec a contento molli ligno fibras& tracheas suscipiunt, & lanugine, pilis, &c. in nuce, & vite, &c. custodiuntur; ita pomo vero, & aliis, glutinoso foventur humore. Haec omnia ita invicem conglobata conicum sere efformant corpus. In herbaceis a radicis cylindro, quasi a trunco, non dispari ritu, ac in arboribus, erumpit gemma, seu oculus consimili partium apparatu constans. In caelis hinc Inde a centro gemms custodiuntur. in alus vero & consimilibus, gemma rum loco multiplicia custodiuntur quasi semina, quae soboles appellantur quae nil aliud sunt, quam seminalis quaedam caro latriculis constans elegantem in medio plantulam, laminis constatam, cum erumpenti,is ra-
Dorious, α herbis, & praecipue in quercu, & aliis, exarabo. Aperiuntur Gemmae ineunte vere, aestate, alusique temporibus, & autumno etiam, praecipue in arboribus, quibus duulsi sunt omnes rami. soliola etenim, quibus gemma primo ornatur, parum excrescunt, elongato tenello
soliorum radice, erumpere incipit solium stabile, quod sensim auehim explicatur & postremo propria donatur figura , interim tamen prima gemmae Aliola proprium servantia situm, stabilis solii radicibus hiente I exsiccata decidunt. Hoc in quercu delineato progressu patebit 'aius vero, ut in manu, germinum Aliola parum elongata versus mu Cronem incisuras patiuntur, ipse verb excrescit, & producto petiolo in stabile solium extenditur, dum laciniatae particulae in caduca seliola exsilir
tuo Di i petiolo adstant. In acere, Hire alba dc sinit. soliola prima mi
tum itur. In rubo canino idem mirari licet augmentum. binae tam n
20Πς i. xiqui soli prodia opetiolo lunc inde adstant, L brevi collabismr. In nuce pariter convolutas compli alasque habent in extremitate
14쪽
appendices, quae in germinatione stabile solium constituunt, attenuata vero in pediculum stabilis solii facessimi. Singula tabulis exponam. nellus surculus & solia sungis 8c papillis ornantur, a quarum perserato &Concavo capitulo terebint a sinditur; spinae quoque, & lanugo a soliis
pendent, variosque colores exhibent. .
Ab elongato igitur tenello surculo pendent Folia, non insertione seu articulatione media, vel radicatione, ut aliis placet, sed continuatis staculi partibus ad extra derivatis. In vite evidentius hoc patet; ex altero enim
nodi latere octo disparati fasciculi sub semicirculo siluati, a lignea portione erumpunt, do sensim recollecti in insignem fasciculum, folii pediaculum constituunt, singuli vero fasciculi ligneis constant fibris, spirale,
fistulas ambientibus: dc una cum ipsis producuntur fibrae pariter a cortice deductae : Reliquum vero ambitus, corticis utriculis conlii tuitur, qui cum exteriori cortice communionem habent. Consimilem structivam mirari licet in feniculo, brasica, dc simit. Variam circumscriptionem in diversis plantis sortiuntur folia; peculiares tamen formas, praecipue cupresius, icone illustrabo. Haec in singulis plantis extensa pollent corticis substin-tia, quae ligneis fibris dc tracheis irrigatur. Enascuntur in quibusdam arboribus in nodo hinc inde, in reliquis vero alternatim unicum promitur folium, vel alia, exponenda, methodo; corticis etenim portio, in cylindrum coarctata, derivatam lignearum fibrarum portionem, cujus medium
tracheae occupant, solii pediculum in pluribus arboribus efficit, qui deinde dilatatur, Sc hinc inde a fasciculo, seu costula, per longum solii excuserente, divisis & productis fibris, dc tracheis, fit rete ex mutua anastomosi, ut in sanguineis vasis accidit; spatia vero appensis utriculis replentur, qui varia pollent figura in divens soliis, & tandem ambiente cuticula, valde tenui, haec placentula custoditur, a qua minimae spinae lanugo, seu pili,
fungi, do consimilia delineanda erumpunt. Foliorum extremitas fasciculo fibroso ambitur, qui in apice denticulatae soliorum partis parum protuberans, papillarem appendicem efformat, quae in tenellis terebinthinam iuniadit, aestate vero siccessit. In quibusdam oleo resertae vesiculae observantur. Inter expositas solii fistulas lacti serum vasculum locatur, quod in moro, ficu, dcc. patet, dc in reliquis quid analogum aderit. Decidunt soli a serea singulis arboribus & herbaceis, noliris hisce regionibus, autumno praecipue, corrupta scissi pediculi portione prope eruptionem. Hunc autem prolapsum Praecedunt utriculorum, quibus solii latitudo constituitur, extenua tio, coloris item mutatio, humoris pariter in fistulis stagnantis corruptio, ex ambientis sorte energia, vel saltem volatilium particularum inopia. dc ita fibrarum de trachearum tollitur continuitas. Stirpium Sc similium solia, varie configurata, dictorum veritatem magis aperient, exhibitis structuris soliorum opuntia, aruniunis, &c. Ramorum productionem a Natura institui pro ovorum generatione, pro babile; quare storem, quasi uterum cum ovo, seu tenello sortu, stato tem pore aeri exponit, ut tandem, emancipati filii instar, in novam sobolem excrescat. Flores igitur non longe a gemmarum situ eminent prope solii
15쪽
pediolum , evidenti productione patent aestate, gemmarumque more conduntur, Zc transacta ut plurimum hyeme aperiuntur. Anticipata ip sorum productio in moro, capis, dcc. delineabitur; curiosorum, variis ad ditis configurationibus, compositionem describere tentabo : Etenim in
quibusdam simplicioribus primo surculi substantia, ubi semen conditur
in ovale corpus extenditur, cujus tamen caro, seu peri carpium, in prima productione non patet, sed sensim augetur: Ab hujus extremo erumpunt a laciniato cortice calycis solia; ab eodem pariter segmento floris folia emergunt, quae utriculis, seu globulis ordine positis fibrarum lignearum& spiralium productione constant. Cisca solia haerent caecae appendices, fungi, pili, &smilia, glutinosum humorem fundentia. Eundem exortum stamina sertiuntur, quae frequenter capitulo seu apice, farinaceam stibia stantiam continente, pollent. In aliis soliorum dc staminum exortus infra ovale corpus, semen condens, observatur, ita ut flos seminis capsulam tegat, ut in vite Sc simit: Sensim contabescunt solia, Si stamina, de posti mo decidunt. Consimilium florum structuram exponam, delineatis praecipue bellorenti, cardui, cucurbitae, dc sylvestrium plantarum quibusdam
Subjectum seu contentum flemen diversis capsulis seu involucris sevetur quae uteri munus explent. In pluribus in fractum esui aptum excresti clijus partes exarabo, dc primo pericarpit structuram, exordio sumpto 1 seu
qui exterius cortice tectus reticulares fibrarum plexus una cum contentis tracheis continet, a quibus oblongae stiriae, quibus peri carpit moles excitatur, Versus centrum deducuntur, quae hinc inde utriculis icco turgidis stipatae tandem eleganti extremitate semen octo cortice circumdatum cu-st runt. Cer6orum, uvarumque caro reticulares pariter fibrosos plexus, a quibus pendent utriculi, possidet. Drorum dc cydomorum malorum perica
pium fibroso reti coagmentatur , quod tartareis quibusdam globulis, seu nodis, firmatur, areae vero pendentibus utriculis perbelle replentur In granatorum seuctu circa semen, radiorum instar, graciles utriculi secco turgia di struantur. Elegans est mali aurantii dc liminii perica tum, cujus exterior
caro concavitates efformat, quae utriculis, velut intestinulis caecis, acido succo resertis, repletur, quibus contenta semina stipantur. His lucem μret omius m elegantissima evidensque cucurbita caro, quae fibrarum lignearum falciculis, tracheas continentibus, constat, a quibus pendent utriculi. illi vero a pediolo fructus emanantes, mox interius circulares redditi, extremo tandem fine, a quo semen pendet, in mediam hiant cavitatem,vehat in corde, carneis lacertis dc fibris valaulas firmantibus, accidit . & ita tota pericarpit moles excitatur, dc in hos solvitur. In fragaria oppositus servatur situs, pericarpium enim interiora tenet, dc semina exterius exhibet. In
nuce, ain alis, Sc similibus, pericarpit parum excrescit: quod adaucto se mine contabestit, relicto octo putamine, quod in ambalis elegans est. In esianu, cupressu, Sc pino ligneus fit cortex, vicesque pericarpit supplet. In
glandibus dc castaneis membraneum extenditur involucrum . illa lesneo calyce donantur ; istis vero spmolum additur involucrum echini instar, de
16쪽
interius villosi utriculi semen custodiunt. In pluribus leguminibus & herba elis loco peri carpit siliqua extenditur, quae fibroso plexu constans, productis praecipue in faba villosis utriculis succo resertis', contentum semen so-vet. In aliis Semina loculis includuntur, qui interdum crassi sunt ex utriculorum multiplici serie, interdum graciles. Frumentum, avena, dc similia, spicis, hoc est, exiguis loculis hiantibus, & sese amplexantibus, custodiuntur, & aculeis seequenter muniuntur. In pluribus osseus additur cortex, & quandoque Blio uno plura semina celantur. Quandoque Semina a subjecto amploque quassi pari carpio assurgentia, ut in cinara patet, flo-lis muniuntur. Nonnunquam lanugine, pappis, vel pilosa appendice semina ipsa stipantur, &. ornantur. Denique tam serax est Natura in parandis tegumentorum strucharis, ut singulas recensere sit impossibile. Commuaiores igitur exponam, delineando pericarpium cucurbitae, pomorum, & similium, siliquas diversas, vesicas, loculos, spicesque varias. Nec sat Bit Naturae exaratos uteros seminibus parare, sed alia inseper addidit, quae custodirent, & germinationi inservirent. Haec autem in avulse a receptaculo Semine observantur ι bina etenim involucra sere semper occurrunt, quorum exterius firmius est, & quasi cartilagineum, omniumque vasorum genere donatur cum interpositis utriculis, subjectum vero mollius est & spongiosum. In amygdala exterius protuberant sacculi, seu intestinula, caecorum instar, a fibrose reti pendentia. In Fabis & similibus leguminum seminibus, hiantia quasi siphonum ora totam peripheriam exinterioris involucri occupan illi vero interiora versus horizontaliter producti in utriculorum diversos ordines aperiuntur, qui Semini communicant. In aliis parum obliquantur hujusmodi siphones, quorum elegantes figuras incucurbita, fabae, tritici, e c. seminibus delineare curabo. Aliam insuper viam Natura aperuit subingredienti humori: in pluribus namque Leguminibus ovalis senestra paratur, oblonga aperta stissura, qua in globosum spongiosumque corpus plantulae, extremo trunco proximum, humor admittitur. Horum icones desumam a Iupinis, ciceribus, fastolis, & orobo, In pluribus autem, in quibus evidens non occurrit senestra, hiatus aperitur, laxato exteriori cortice, unde planullae conus exterius communicat; ut in nris,pomis, B: si l. mirari licet.
Tantus partium appararus in gratiam conditi seminis a Natura fabrefactus est. Hoc autem est foetus, vera scit. planta, suis integre consermata partibus, soliis videlicet, ut plurimum binis, caudice seu caule dc gemma. me manisestatur resolutione facta amygdalarum, nucum, pomorum,&C. In his etenim caro seminis soliorum naturam vere sapit, & globulis seu utriculis, in caulem seu caudicem inclinatis tracheis, insuper constat, Ecgerminante seminon quamplurimis virestit. Plantulae haec solia caudici appenduntur, a quo germen seu surculus assurgit. Simplicior Sc evidentior plantulae seminalis species in arboribus, & quibusdam plantis messiit, ut in pometranato, melilotio, vescaria, atriplice, colutea, dc similibus, in quibus interdum evidenter explicita int seminalis plantulae solia, interdum con- oluta dc contorta. Evideatissime haec patebunt delineata a primordiis
17쪽
successiva pluritim seminum productione: Nam primo in colliquamen to minima plantula expansis binis soliis, velut alis, trunco exili appensis, emergit , soliola vero sensim aucta, dc crassiora reddita ita contorquentur,
dc complicantur, urgentibus parietibus continentis receptaculi, vel corti cis, ut alienam induant speciem. Haec nucum, castanearum, cucurbita, de di
versorum leguminum figuris patebunt. Familiare est ipsi Naturae, scelum
hunc in colliquamento morantem placenta interdum una, quandoque altera, soliorum hiatum replente, donare; ut in cucurbita, Cresiana, amygdala,
pomo, Sc leguminibus, quorum successivam productionem delineabo: Si mulque exponam, seminalem hanc plantulam, non solum a placenta, sed a colliquarnmto immediate, nutritionis δρ anctionis materiam per soliorum peripheriam recipere 1 quod de Animalium etiam statibus in humore innatantibus dubitari potest. At, cum non adamussim eandem servet Na tura regulam in configurandis seminalibus plantialis, varias addam figuras, avenae, dc tritici praecipue, cuJus plantula placentulam habet, radicem ejus ventem; haec gravi cami liceret, quae loco solii convoluti extat: In aliis vero seminibus, praecipue bulbosis, plantula, caeparum more, involucris componitur pluribus, quae soliorum vices sorte supplent; seminis vero conglobata caro, placentae vicaria, hinc inde locatur, ut patet in Matthioli hFacimtho, libo, dc 'arago. Exaratae Seminales plantae,quasi gemmae, suo involucro custoditae, a sutaculis medio fibroso fasciculo, tracheam ambiente, elongari, & ab ipsis decidere videntur; quare extremitas trunci seminalis plantulae versus insertionem lignei fasticuli frequenter dirigitur, & ab ipso parum distans separari videtur eo in loco, qui umbilicus dicitur, ob hanc sorte rationem; quam conjectiaram aliis firmare conabor. In confirmationem dictorum, diarium germinationis seminum, quarundam plantarum iconibus distinctum,
Praeter Semina, alia insuper observantur, ab arboribus de quibusdam plantis pendentia, ut amentum, gallae, l=ongiolae, dc villosi tuberculi, quorum peculiarem instituam sermonem. Admodum enim incertum hactenus evulgata me reddunt, quibus Animalia ab arboribus Ec herbis in gallis, veluti uteris, gigni docemur ; cum mihi observatorum series, quam infra ruacensebo, conjectandi an sim praebeat, gallas & similia nidum esse ejecti illud
ovi, vel vermiculi a parente animali, nequaquam vero , planta. Evidens namque est ex Aranearum solliculo, OVa continente, concavum reddi su jectum solium quercus: In vite vero, quercu, dc similibus, ex ejecto vitellinci Mustarum ovo ita circa ipsiim contorquetur solium in spiram, ut totum in globulum desinat. In aliis reflectitur denticulati solii extremitas; dc parum crassestens, ovum ibi cubatum fovet. In tenellis quibusdam plantis, ut in Orsio, ex recepto ovo ita curvantur solia, ut unitis extremis, fistularis cavitas pro nido succedat. stuercus pariter soli a receptis seminibus inter membranas jam adolelcentem aureliam fovent, & nutriunt: In aliis vero ex affluente magis & magis se o, tumores pro nido dc sotu excitantur :
18쪽
placentulae, pilis ornatae, suboriuntur, brevi pedunculo firmatae , quae in sui centro Mulcarum ovum continent, Sc aurelias pariter sub se cubantes defendunt, & tegunt. In diversarum plantarum soliis, ut in dipulo, salice, de vite, inaequales assinsunt tumores, hique insignes ex quacunque solii parte, quorum cavitate ova jam edita custodiuntur. In ulmo, de populi tota solii
virescentis substantia in cavernosam desinit concavitatem, qua innumerae aurei tae, de tandem mulcae continentur. Elegantior etiam nidus erumpente quercina uva paratur, quae a succo in folioriam utriculis contento
gignitur; quod salici, rubo canino, dc populi familiare est. Mirabilior tamen est in hedera terrestri uvae structura, qua stabilis animali nidus pa
Nec sola soliorum moles animalibus nidum praebet, sed & lignea ejus dem pediculi ponio, in populo praecipue contorti, &auisti, concavitatem
muscis ei mat. Tenellus pariter surculus in quercu concavus redditus, nidum Se pabulum condito animali exhibet, & rubi exiguus surculus, coacervato seu potius impedito nutriticii secci es vio, in ovalem tumorem, dum excrescit, inclusium servat ovum, & recepti primo ovi cicatricem perpetuo servat. Frequentius vero ova in germinibus conduntur , quare in quercu interdum parum expansa dc adaucta germinis soliola in sui medio aureliam ligneo nido inclusam stipant: In aliis non adauctis gemmae s Itolis futuri surculi alimonia circa ovum, Vel plura etiam, affunditur, Scutriculorum ordines surculum composituri immutata via circa ovum con torquentur, dc fit galla , quae quasi coronata interdum efficitur, Ec non nunquam appendices corniculatas promit. Tandem ita riso canino, quercu, α similibus, ex germinum inuente succo fit solliculus cum ramorum dc filiorum inchoamentis. Et postremo non solis soliis, surculis, dc germinibus datum est ova fovere, sed Sc fructuum corticibus dc pericarpiis; unde insignes quasdam miratus sum excrestentias, soliorum sermas ruditer aemulantes, a cortice glandis pendentes, quibus mum custodiebatur.
His adnectam, plantarum partes exterius ulceratas, excrescentias parere
gallis analogas , dc in unico rubi canini solio uvam, diversas gallas, placentulam,& villosos tuberculos assurgentes me observasse. Horum dc similium observationes mutuam sibi lucem serre ostendam , priores enim non solum Bllieulos S similia, in animalis de editi ovi custodiam dc alimoniam excitata evidenter demonstrant: sed de posteriores illustrant, simulque nobis dubitandi locum aperire videntur, ova in hujusmodi tenellis plantarum partibus a parentibus muscis condi; &, quoniam acri succo madida sunt, dc perpetuo consimilem transpirant, ideo plantarum fistulas lacerando
contorquere, novumque minum appulso succo communicare , ex quo variae species, in quibus tamen νrminationis naturae Vis, licet ob scura, latitat, cum soliorum surculorumque inchoamenta & rudes species
Ramos quarundam plantarum Spinis & aculeis Namra armavit, quarum exortum, figuram, & naturam exponam. Capreolos pariter,& ungues delineare enitar. Fungorum ctiam fibrosam compagem una cum mucedinis plantae iconibus describere conabor. Plantas
19쪽
Plantas reliquaque vegetantia consimilia, Naturam radicibus, quibus alimonia trahitur, de illa firmantur, donasse, omnibus patet. Sunt autem radices in arboribus portio caudicis, qui divisius in ramulos, tandem in ea
pillamenta, solvitur: ita ut arbores nil aliud sint, quam titulae exiguae di sparatae, & per Blum productae, quae sensim in fasticulos colliguntur, qui&ipsi ulterius aliis i gnioribus uniti, tandem omnes sub uno, ut plurimum, cylindro collecti, truncum est,mant, qui opposita extremitate, sacta iterum fistularum separatione, brachia promit, & sensim subdivisis manipulis ex majoribus in minores, ultimo in Blia extensione facta, postremum sertitur terminum. Extremae igitur radices in arboribus una vel altera trachea constant, circa quam ludunt fistulosi lignei plexus reti culariter ita producti, ut interceptae areae anguli acutiores sint; prout autem radix augetur, unitis aliis radiculis, ligneae fibrae lucidae, pilorum instar trachearum intercapedines replent; cortice Valde crasso mollique circum- ambiuntur ι & in quibusdam, radicularum extremitas appendice quasi placentula donari selet; ipsarum vero ambitus capillamentis mollibus lanuginis instar, stipantur. Cortex, de more, utriculis horizontalitet lo eatis constatur,fibris pariter ligneis dc peculiari lactifero riuod in more Ec aliis evidens est. In amplioribus radicibus Spirales fistulae productae inclinatationem versus centrum servare incipiunt; crassior pariter redditus cortex de more ambit, & tandem radicis truncus excitatur, in quo mani sestiora sunt omnia exarata. Minorum radicum tracheae non sunt omnes parallelae, nec rectae, sed varie obliquantur, varicosaeque redduntur, dc molliores radiculae ita circa glebae fius uia contorquentur, ut quasi manibus ipsa apprehendant. Singula delineabo, indicata intima minorum radicum ab insigni radicis cylindro emptione. Reliquarum Plantarum non dispar structura mani sestabitur, expositis primo leguminum praecipue radicibus, utpote simplicioribus, quae cortice satis crasso constant, mollibus fistulis ligneis, dc tracheis sub cylindri specie productis, quo radicis medulla constituitur, quae Versus superiora tubulosa redditur , in aliquibus autem radicibus lignea portio non conglobatur in selidum ubique corpus, sed per longum concavitatem habet, qua cameam medullam custodit. In aliis herbaceis, ut in plantagine, fistularum fasciculi selia percurrentes, dum radices subeunt, amisia rectitudine invicem decussantur, dc spatia utriculis succo rurgidis replentur, & fit cara, ut vulgo appellatur; iterum tamen separati, In radices & radiculas desi nunt. In astarago superior radicis portio, seu nodus, ligneis fibris retὰulariter implicitis constat, a quibus utriculi pendent. Ab eodem nodo elongantur radices, quasi ovalem habentes figuram, a quibus radiculae &lanugo erumpit. lateriorem ipsarum partem ligneus tenet cylindrus gracilis, qui tracheis in orbem struatis constat, dc ligneis fibris; reliquum vero,
crassius, corticis utriculis per longum locatis compleuir. Implicatam arundinis radicem retexere tentabo, delineata fasciculorum fibrosorum germinatione, de mutua superequitatione, dum in surculos & oculos absumuntur, separam pariter compagem proponam; hae pluribus tunicis, seu
20쪽
involucris, conglobantur, quae fasciculis ligneis reticula iter unitis & tra cheam ambientibus ditantur , a quibus utriculorum multiplices ordines pendentes, ipsarum ambitum constituunt; elongati ver/, inserius fibrosi fasciculi, dum parum Implicantur, radicis centrum efficiunt; ulterius tamen producti una cum ambientibus iacculis, radices dc capillamenta constituunt. Reliquorum quoque bulbaceorum quasdam proponam configurationes, praecipue raparum, rapiant, brioniae, dc aliarum plantarum. His addam icones tuberum dc quorundam foliorum, quae humi haerentia a costulis radiculas promunt. Coronidis loco addendum esset aliquid de plantarum Oeconomia, ipsarumque partium Mu, dc alimentι praecipue Via. At quoniam multae aleae plenum opus est, ob aequivocas dc sere impossibiles observationes, ideb quaedam
tantum proponam, ut accuratiores & exercitatiores meliora promant.
Primo io itur certum esse ex dictis inducam, plura esse in plantis vasa, seu fistulas. In Conice enim copiosas esse fibras, vasorum in modum perseratas, ex dictis patet. Lignum pariter fibris coagmentari, quarum alias spirali Zona componi diximus, alias vero quasi hiantibus orbiculis conflari rem limus : Et postremo speciale VM, quo lac vel resina funditur. Dubium tamen illico occurret, an ejusdem naturae, dc in eundem finem fabrefactae sint fibrae corticis, & ligni. Herbarum vero dc seruiace tum indago easdem esse probabiliter indicabit, cum Sc corticis fibrae,
duriores redditae, in lignum Vertantur. Certum erit, ntraque vasa
humorem fundere; quod ex ipsius emptione patet. Certum pariter ostendam , in plantis plurimum aeris contineri, eo quod sectae sub aqua multum aeris reddant, & in ipsis fistulae, pessimiles pulmonibus insectorum, insint. Dubium erit, an ab imis δc extremis radicibus aer hauriatur, an vero a superioribus finibus, externo cum aere commercium habentibus 3 Quoniam tamen spirales fistulae, seu tracheae, radices copiosὶ componunt, & aer facilius sursum pellitur, suumque exerit opus dc ener giam, ideo aerem dc halitus ab imo terrae deduci probabilibus indicabo. Evidenter etiam observari succum, modo lactis sub sipecie, modo gummi, modo terebinthinae, cum proprio vasculo ostendam; inde conjectans, in singulis vegetantibus peculiarem adesse succum proprio vase delatum.
Circa motum autem exaratorum humorum, ipsorumque terminos, illud certum esse referam,in pluribus inverti; cum surculus insculmnis,mbo, me, si sub terra condatur, graciliore extremitate radices promat,dc in arborem, minus tamen proceram, excrescat; unde alimenti via invertitur. Evidentem pariter esse proponam inter alimenti vascula mutuam ana' sim, ita ut obliquatus etiam reddatur succi transitus, nec per eundem tubulum rectum perpetuo seratur. Hoc patet in laceratis costulis quibusdam soliorum cucurbitae, limonum, circ. in quibus ulterior, ε directo detruncatarum fistularum locata, substantia augetur, dc vivit, communicato
a lateralibus fistulis alimento. Hanc positionem illustrat reticularis pie xus vasorum in soliis, bulbis, cortice, dc lignea portione. Constabit pariter per ligneas fistulas, do corticales, humorem versus