I.E.R.D. Caroli Augusti Salesij Tulliani ... De vita et rebus gestis serui dei eximiæ sanctitatis viri, patris ac patrui sui, Francisci Salesii, episcopi et principis Gebennensis. Libri decem

11쪽

PRAEFATIONEM NE OMITT E

tarum re ad sanctae huius. Historiae lectione alim

dimissere,nec debeo,nec volo,nec pessium Causam ex enafrutione disies laudabis. Siquidem difficile tibi erit aequia: G tatem rei disicernere ,si me nescis si me non audissime non amas.Primum igitur ito me ingenuum ab omni inani fastu alienum nec merba dubia, nec sensium duplicem, nec mangonium amo, es praetem quam quod id non fert iis olea,prohibet quoque mea conditio quae Ecclesi stica est, es me Di messor loqui iubes, quidquid tandem garriant aut ganniantseculi homines,propiana turba, puma rerum,iniquum mulgus: Cur enim sic etiam non dicam, cum sic sentiam ' Plane illos atominor qui iudicant potius bigoriam ex merbis quam e ense m re σά. quot mero

nunc huiusmodi in meritatis detrimentum terram calcant Z Bone Deusi abeant illi ad suos Ethnicos mano dictionii mento turgidos , quod

quidem Christianum adeo simplicitatem fastidiunt, delectantur in f co, aut sub paropide , tanquam si deberemus semper Paccbanalia misere. Nihil hic illorum est, nisi fontesapiant.parabolam granis napi intelliis

gant, quod minimum quidem est omnibus seminibus, cum autem creuerit, maius e si omnibus oleribus, ita t molucres caeli meniant habitent in ramis eius. Ego uisur nec tibi quaeso haec taedium pariat repetitio quae me miris ascit g udi Vis Ecclesiasti ut Ecclesiastes,de Viro Ecclesiastico Erclesiasse,immὸ Ecclesiae Sole ad Ecclesiasticoru instructione, Eccle- si astico more,id scimpliciter,ingenue, accurate ex ipsemet nuda pror 'ses ieritate considenter D ipsis rem omne sic confeci. - iderem tot'. 'tores,ipsos quide egregios, laudabili prorsus conatumius illis gratiis quatum pusumus maximas agimu in historia Servi Dei constribendam

12쪽

PR EF ATIO.

lam exurgere , neque tamen scopum attingere, tum quod in perlegenis .

commentariis aequivocatione, s ea etiam,siextraneum morem consideras,

tolerabili,plerunque laborauerint, tum quod, mel moras noluerint quas suadebiat olim Flaccus, vel a minus rerum gestarum memoribus aduersaria 'An erint, et de graues aliquando a viris maximis querelas V lamentationes audiuimus , qzotquot Francisti Gentiles sumus, stes quoi ompraecipue interest ut rius memoria illaes remaneat, grauius quam Verbis queam exprimere moueri m affigi coepit animus meus. Ad haec, cum de committendo aliquo qui comentaria ex meritate describeret auidi danda

scriptoribus deliberaretur, cecidit super me sors s mandatum ab iis quibus obedio reuereutra debeo, o licet ineptitudine in cribendo meam initio μω rem ob ceremque a debilibus ivgeniis formidansim mihi e se, intelligenti nimirum non defuturos temerarios fusi irrones qui melut mea dicerent quaecunque de Patruo mco dicerem laudemque in ore proprio si descere, ex prouerbio,quo suae malevolentiae melum obtenderent , essare tur. Illi tamen Domini mei urgere non destiterunt in haec merba aeuu Uero in D formidini locus ' Num licet omnibus de miro notissimo est aetate nos a defuncto loquivom in conspectu omnium V in Sole misi H Num

oculatos a buc tesses habes in promptu qui tuae narrationis sint mindicesqquispraeterea omnia jsingula accuratius annotauit Z Et hoc misimκm profecto optime proserebant ess Pen laesunt ergo caeterae oves aberrantem primam qui ' Etiam semper a mobis accepi e Commentaria Authores caeteros nemo erit qui conis Iuris non a siquatur. Saxulum misimus in quo loquendi libertas est. Utinam multi sic a seriptio formidarent': Tu ero

inquiebam ne formida. in simili; Vide num multi praeteritis saeculis de consanguineus uis, miris clari simis, es proximis cum laude scripsierint'Eοι in medium a ducere longum nimis foret esse ersuum. eatqui iorem illi apud miros probos typrudentes aeqv inque Lictoressidem faciunt. Probibendi sunt ergo deinceps potiori ratione, Religiosi omnes ne suorum irorum illustrium res gestas posioritati tradant. Numquid enim idem deii; potes objci, quod tu de te obi is ρ Trepidas vero timore c*b ciebant' Ubi nou s timor. Deprauatissimo ssiculi mores non ignoramus es csse

13쪽

PRAEFATIO.

bomines qui postquam in Lunae corpore maculas facilὰ iderint etiam is Sole reperire nituntur. Verum quid agunt illi praetersu immet excaecationem e Culpabit te unus; laudabunt mille, uiscilicet IanCLar pondusa bibebuut. Micte animo, Tulliane, que mactandi nobis fiunt canes omaeo qui de nocte per cos es plateas in Dianam allatrant. Hissuasion, bus erectus meliorem e se obedientiam dixi quam et ictimas, fes adhibui Fatim operi manum, quanta fieri potuit diligentia. Poruolui iterum atq- iterum consiriptos iam di in lucem editos libros,quos habes in Ia- . bularum es autboritatum indice: annotam quod bene, pμnxi quod a tem missi is perlegi chartas omnes quas in i usim triancipi musaeo reperi, seu ex eo, in aliud exportatas, quidquid in Epimpati Curia, in Arebiuiis Ecclesiae nostrae Cathedrabs, ciuitatis Ani exsis, ex Nobilium Consistum fauore ; onaster uationis, quod Ioanna Francista Fr miora mantalia Superior Mater porrexit s Domus nos irae tum Salesi,

cum Tulliae, de Manusiriptis fidelis is Philiberti Bosati Tasionensi eius siti curionis VI, i probi es ipsi Francisio olim clarissimi, qui multata ridem de eo annotarat. Manscripta omnia Maiaeta Fabri eius confessard in Eleemosnarij qui nuper obdormiuit in Domino s Rationum Codices Georgθ Rosiandi Decretorum Doctoris Canonici cathedralis Ecclesiae s Domus TZgi ni Praefecti, commentaria accurati fima Ludovici Comitis Salsi Patris mei, es aliorum fidem facientium quae hinc inde habere potui. Tum Seruos cir Domesticos a primo ad mltimum omnes, canonicos nostros, Seniores, furiones es huiusmodi testes omni e ceptione maiores accersui es mihi priuatim a Mini eorum excitaui Memoriam, rem per partes habere olui, inquisiui de temporibus, de loris, de auxiliis, de causis, de actionum testibus cc circumstat iis Anique omnibu/, ira it nihil 'υd parumsileres quod ad rem faciat existim. m. Praeterquam quod multarum ego actionum resis flum oculatus ab anno si pramillesimum si centesimo decimo quinto quo in Aniciens Gymnasio annos

hcet natus duntaxat nouem litteria inc rui, ad annum N Jquo rentesi .mum a rigesimum tertium quo sacrosanctae Theologiae fluiliis inuigilaturus Lugdunum is apud Parees Societatis Iesu profectur sum. Posteaquam Ne-

14쪽

PRAEFATIO.

10 in Patriam redii ii simo octauo anno: atim sacris Ordinibus initiati anonicio Cathedralis Ecclesiae ac postmodum Praepositus a Sancta

Se ca, es ab Osivo Officialis in Imcarius Generalis essectus, pro ea quaper exenn um et ui sum publica es solemni authoritate siluis seprosecto ad lasse mihi licuis, si volui, quidquid ad hanc histor amrecte conseribendam fuit necessar uis adeo aut imprudenti simum me suisse oportuerit sinesiam impudenti simum iam si mentiar. Vides quam tecum agam bona fide Lector optime θ.Jgitur omnia quae per syngraphos

sic accurate primum scripseram in Chronicon per aetatu annos imo j cum potui ne ea es dies aeges istatim ex lectione animaduertes,quo labore inter assiduas conciones mei muneris diuersu longe occupationes

quaeque stylum fra unt f ariant maxime, non est quod dicam, tu ipse cogita. Placuit sane mihi labor ille, quia nihil esse amanti Afficile fert prouerbium, co lium ivij mlteriusprocedendi Fformandi

colligit ae narrationis iustum molumen, quod implorata multis sacrificiis Dei ope tandem aure sussum confeci quale quale est. Spero te habirurum excusatum me es conssideraturum ex tua prudentia nouos huiusmodi fetus non to se omni ut semper suis numeris esse absolutos. Pariet aetas alios quos iam concepi: neque enim ad meliora charismata animum mihi deesse creta. Utina mirer ex proportione Appeterint, sed Deum meum Domini. qui boum est iis qui recto seunt corde,in me ist circa me agere si m, quod lueritis tu is ego pone Lector, aciemus. Finis meus praeco sin hoc opere est Sacerdotum in Episcoporum,Ecligiosorum etiam homi 'num Quandoquidem omVia omnibus Francisius factus estit omnes Chris A lucrifacereri Directio;non ex meipso,quod esset insolens temerarium

se proposito illis hoc spere o, tanto tamque Religiose Praeseule, urque Rel giosorum omnium et Religiosi Instituti semper his amantissimus,quidquid

scriptitare conentur nonnulli quosas nugas tueantur. Et quem si aliquari Beatu, sanctum Praesule appello,nolim credas me tibi eu publice inuoca As proponere velle. Absit hoc a me, q i omne Ecclesiaesci Uinctae contrarius um nessu',reiicio abominor, quousi; ab Apostolica Sede Oraculum prodeat quod omnes auidis mentibus expectamus. Sed iis e Dior epitheris ineo sesὴ quo an qua Ecdesia Sactos es Beatos vocatQscopos o ea,

15쪽

PRAEFATIO.

Scriptura aucta eos qui insinu Abrahae seu in Domino requisunt, quemadmodum idem ante me dixit Rel io si imus Fulliensis Ordinis seb-baου Ioannes ast ncto Francisco qui eius res gestas bene ex breuitate , U Utpotuit, scripsit. Redeo ad si lum. Praeter ea de quibus initio te a monui, superest ratas fias me nonnulla communis Ecclesiastici sus verba lia ere es absque serupulo assumere in hoc historiae genere, CDi sunt Tenediactio Breuiarium, Capitulum, Horae Prima,Tertia,Sexta, ona, Litaniae, salutinum, Praebenda,Processio, redentia, scaetera huismodi qua tu sim reperiesse ut es Christiani Religiosi usus vocabula,Deuotio umialitas, implicitas, aritas, resignatio, sacramentaliter,mortaliur, Venialister, reabter,communicare, saucta Communio,quae nunquam apud Et Nicos reperias. Plane malui ut tu hic me solo nomine Tullianum diceres

quam Ecclesiasticum tandis receptum et sum sternere, aliter si quidem dicere potuissem si voluissem: atque adeos peccatum est, ere peccatum est, sandoquidem id sciens commisi: probe etenim noui quid intel ant θ

'i dicunt. Fauste precari,c ollegium,Supplicatio, uirum inuocationes, Nona, preces matutinae, Diurnae, Religio, Summi O,In alterius arbi-

trium coucessio: alia ducuerunt me Ineologi Philoseph uam Grammarici , G D LU mi pleraque meiphrases sunt des circumloquutiones mel N explicant Ecclesiaesenseum' u potuerunt nostra omnia scire et e cribere Tullius,Liuius, Caesar, alij Ethnici i tenebris inuoluti quemadmoduis nullis ibit inficias quin de dignitatibus publices muneribus in Vasiuntur quotidie Regum Principum arbitrio noua iocabula quire posmi Di sunt, Baro, Comes,Marchio ballivius, ames allus, Seu si illus, caetera huiusmodi quae omnia referre importunum est:

Ira mai9rem ego Ecclesiae aut ritatem ad extremum turrisium paratus si me murus tandem ille si certare mecum in hac palaestra melit. Ne-s omula censeri debent barbara quorum non meminerint Tullius, Liuius, se , ali' Nam quo te, Bone Lector, cui linguae noua con re Uerba sicci tuae in med)proculdubio. Dic mero ,An tua est Latina linguaὶ EAb sit tantum nefas mortuam cum Ethnicismo dicere i Vivit 'Diuit profecto in

Ecclesiasincta Catholica, Apostolica es Romana, cui proinde noua in dierad

16쪽

PRAEFATIO.

ad isium sum verba condendi facultas est,m cuius regni non erit Disperi utque potius m ante eam linguae caeterae omnes quacunque: uam in omnem terram exibit semper senus eius f vox sicut columbae illius quae in Ioraminibus petrae in in cauerna maceriae commoratur dulcis erit in auribus Domini. Nollem vero si antiquorum illerum se risti temporibus anteriorum hominum historias exscriberem Ecclesia ticis uti vocabulis, Obditas esset intolerabilis. At qua quidem ituebant illi . sequebantur prout serebat tepora,vivamur nos loquebamur scribamusveprout ferat nostra,quae multo meliora existimo , vivent . loquentur posteri ne-flii τι volent,quod nos Galli non sine miseria quid m9 quotidie experimur. Vna tantum in omnibua lex generalis esto. Via, Veritas es Vita:

per vitam autem ἡis salutem aetemam intelligo. hemnianos j Appionia Gmbala procul esse iubeo. Nou dubito praeterea quin si extraneus es multa tibi evideantur inutiliter scripta s vi quae ad visitationes Ecclesiarum spectaui,ad statuta quaedam, ad consilia , ad Escriptiones locorum,

sed id mesecisse intellige pro Diores nostra Gebennensi, Sabaudiάcbarissima cui me totum in quidquid me circumdat prorses debeo, , iucimmunitatum 'nsrarum gratiam quibus etiam oscium promiseram. Si de Gente vostra ex occasiove loquutu sem; aliter Iacere nou potui, c

quid uidsii,nihil ab inuidia timeo,quia veritatem dixi.Loquantur deseat j prout voluerint,non bab bunt me Censorem ,situi nec eorum iudiciis c in re subesse volo. Errata quae irrepserunt vi in p= imis editionibus f re empir fieri consecuit , ad sinem vide in corrige. Si vernacula γerba habere cupis versionem nostram Gallicam consule.. Caeterum non attende ad cortice ed ad medullam; iroficies si degustaveris. Lachrymas meas I auitate tamen mixtas dum haecfriberem nolo recenses re tibi Iacerem id extra rem Hoc permitte.Tot caelestu benedictionis gutias tibi exopto habebis ingentem numerum. Redde tu mihi parem gratiam si me amas , Ut rogo te, amabis autem summopere si Deum Dominum nostrum orabis ut perficiat gressυ meos ius m tu eius quem tibi ab incunabulis ad sepulchrum deseriptum trado, mi non moueantur mestigia mea. Et it inhabite in domo Domini omnibus diebus vitae mes: quoma erumuit cor meum verbum boΠμm dico ego opera mea Eegi.

17쪽

DOCTO R VM APPROBATIO. Hoc pium N praeclarum opus De Vita se rebus gestis eximiae fana talis viri, I oris imi se Reuerendis mi Patris Francisci Salois Epi-evi dr Principis Gebenensis, in decem libros digestum: Authore Carolo Augusto Salso Tulliano, Doctore Theologo, Praeposito, nonico, Dario Generati es

fiali Ecclesia se Episcopatus Gebennensis ι secundum Orrhodoxam fidem conscriptum vidimus,dignum quod typis mandeturitum ut omnes disseiplinae Ecclesiasticae auidos instruat,tum in pietate promoueat, cen semus. Quod testamur qui subscripsimus, Theologiae Doctores Cathc-dralis Ecclesiae Gebennensis Canonici, ac in Conuentu Ecclesiasticos quem Synodum vocant in ab Illustrissimo & Reuerendissimo Domino D. Ioanne Francisco Salesio Episcopo & Principe Gebennensi Exami natores constituti. Anicij Allobrogum,Calendis Octobris,anno millesi

LEGALIZATIO.

Onsilium Gebennesij Illustrissimi Principis Ludovici a Sabaudia

Ducis Nemorosiij 5c Gebennesj,uniuersiis quorum interest & interesse potest notum facit & manifestum,suprascriptos Dominos Ecclesiae Gebennensis Canonicos dc Doctorcs Theologos, tales esse quales se proseisi sunt,& eorum idcircb scriptis fidem in Iudicio & extra Iudicium adhiberi. In cuius rei testimonium sigillum appositum est. & per Gr pharium subsignatum. Anicij Hie tertia Octobris anno millesimo sexcentesimo trigesim' tertio.

Sigillatum in cera rubea maiori sigillo Illustrissimi Principis Ludovicia Sabaudia Ducis Nemoros' dc Gebennesij.

18쪽

i P PROBATIO ET PERMISSIO.T Oannes Claudius de Ville, in Sacra Theologia Magisteri in Ecclesia a Sanctae Crucis Custos, in hac Dioecesi Lugdunensi Metropolitanus M Ordinarius O ficialis, Vicegerens atque Vicarius Generalis substitutatus : fidem facimus Nos hoc opus De vita se rebus gelis eximiae sanctitari, Viri I si ris mi es Reuerendis mi Patris Francisci Saleri Episcopi est

Principis Gebenuensis in decem libros digestum: Authore, Carolo Auguso Salso inustiano,Doctore Theologo,Praeposto, nonico, 'cario Generali is o ali Ecclesiae ct Episcopatus Gebennensis. Non potuisse non magnopere probare tum quod e lsubiecta Historia venerandum, Illustre, Sanctum, tum quod ex Authoris ingenio syncerum,locuples,maturum: utrimquc vero tingendis ad Christianam Sanctimoniam animis mirE idoneum ob idque vel maxime praelo dignum, Sic visum nobis. Lugduni Idibus Notauembris anno millesimo sexcentesimo trigesimo tertio. DE ViLLE, Vicarius Generalis Subst.

19쪽

EXTRA ICT DV PRIVILEGE.

eois La Botiere dc Iean Iu illi ard Marchands Libraires de Lyon, Notis ontfait dire de remos rer quo potir seruir ligneinci in public it cli necessati ede Didie imprimer detix Liures in titulcet, i via : Caroli Augusii Sales; Tu liani, Doctoris Theologi, Praepositi, Nonici, Vicari' Generalis es Os cialis acrosancta Gebenensis Ecclesiae, De vita es rebus gesis Servi Dei Patris ac P

reux Fran Ois de Sales, Euesque ces Prince de Geneue, situteor essenda leurde la Visitation Sal re Marae, compose premicrement en Latin parson nγ- neu Chari s Augose de Sales, Sci exr dela Thul e , Docrear en Theologie,

Prest , auo ne in ire General ct 0 ctat de lasaincia E se de Geneti8, ct mise en Frans is par te me sue Authcur diuisee en dis Dures. Et attenduque les licit iures soni approuueZ par Alcis res, tau anus, Prumas, Moodus polirier Sc de Vin Docicurs cia Theologie,commol apperi par leui sAchesd Approbation cyattachea foubs nostre contre-scel. Les Expo- sanis Notis orat tres humblemcnt requis leur permetire de les imprimer&faire imprimer, & faire dei senses a totales personnesii'entrepiendi et presson pendant dix annees. A ces causes Nous auolas permis & per mettons parcos presentes audiis La Bottiere tu illi ard d'imprimer oufaire Imprimer les sus diis Liures, les vendre, debitcr, pendant dixannees, a la charge d'en metire deii X exemplaires de chacun d'iceu κdas nostre Bibliotheque . Falsons dessenses a totas Libraire Imprime uita, totis aut res, d'imprimer ou faire imprimer tes diis Liures, pendant le-dit temps,que parte consentenaciat des LXposaias. A pcine de cin i censi iures damende, & de confiscation des Exemplaires, despens, doliam ges & interes s. Votiions quati vidimus des presentes foy soli adicius eo comine ar Original dicelles. Mandons au premicr Huiiser ou Sergentsur ce requis Dire potir l'cXecution des presentes totas exploidis requis A necessat res, sans potir cς dem der congc,placet,vis anc pareatis. Car tet est nos re plai sir Donne a S. Germain cn Laye,le dixicine i our de Decembre, i an de grace init lix censtrente trois, de de nostro regiae levi nΠ-quatre. Parte ROY en soli Conseil

MATHARE L.

20쪽

CAROLI AUGUSTIS ALESII TVLLIANI DOCTORIS

THEOLOGI, PRAEPOSITI CANONICI,

VICARII GENERALIS ET OFFICIALIS Sacrosanctae Gebennensis Ecclesiae.

DE VITA ET REBUS GESTIS.

Servi Dei,Patris ac Patrui sui,

Eximiae Sanctitatis Visi FRANCI sci SALE si I Episcopi Principis Gebennensis.

LiBER PRIMUS. Ac E multa fruebantur Allobroges,cum Fran- ciscus Ioannis Filius,Toparcha,Salesius, Boc sacus, Ballesonius&Villarogetius, Franciseca Melchioris, Syonnasj,Tulliani,dc Valeria ni Dynastae, filiam quatuordecim dumtaxat annorum, Virginem solemni sibi connubio, sociauit. Haec statim ac se grauida sensit, ut erat ab incunabulis optinab assecto erga numen animo, conceptam prolem Diuino Δ-- cultui destinauit. Sed& huic rato consilio memorabilis accessit Dccaso,quippe Anna Atestina, Herculis Ferrariae Ducis de Re- natae Francicae, Filia Guisani Ducis vidua Iacobo Sabaudo Ne . moros' Duci nuper coniugata, Aniciam Allobrogum vcnera, comitatique eam fuerant, inter quamplurcs aulae Gallicae, Primarios,Carolus Lotharingus, dc Ludovicus Guis anus Cardi-