장음표시 사용
221쪽
Dynastam,quem Caballij Toparcham Rex constituerat, virum
haereticum Genetiatum susurris incitatum, Beneficiorum omnium Ecclesiasticorum , Laetarianae militiae unitorum reditus, tanquam ad ipsum Screnissimum Ducem spectantes, Regiis rationibus coniunxisse; iis malis opportunum subitumqne remedium adhibendum erat. Alius nemo quam Salesius i gotium hoc aggredi potcrat idonee,tum,ut cum viro Gallo, tua valebat morum cX pericialia dc suauitate, loqueretur; cum ut attonitos nouos Catholicos consolatione reficeret, de dispersos huc de ibi hic Curioncs rcuocaret. Itaque in Caballium profecturus, Anicio egreditur: iam bis mille fcre passias confecerat,cum militum copiis undequaque se circumcinctum videt, ij opimam praedam ex nobilistima specie arbitrantes, iure bellico captiuum denunciatum ad Vitriacum duxerunt. Sed co viso Vitriacus captiuum potius sui se captiui proselliis est,obtulitquc ci omne olliciorum genus, non fuit tam cXtra rem haec occasio, nam potens erat in Regis gratiis Vitriacus, quippe militum Suae Maiestatis Custodum Praefectus, Agri&. Ciuitatis Meldensis Gubernator, ne non utriusque torquis Eques. Salesius voluisse Regem sati Cimriones, de Ecclesiasticos homines omnes, ac praecipue in agris Caballiano & Terniacensi salvos esse uenec quidquam immutari. Accepi isse se vero Monglanum Satrapam Ecclesiasticorum reditus fecisse Regios, ac propterea ab Episcopo, qui Regis mentem habebat, in Caballium missum, ut Monglanum rogarct, ne in Ecclesiarum dc animarum detrimentum Beneficia aliis cede rent,quam Curionibus. Vitriacus laudauit consilium, daturumque se Commendati tias ad Monglanum litteras,promi sit. Montem molianum per haec tempora Rex obsidione cinxerat, aderatque Camberi j. Vitriacus Salesum Regi gratum fore arbitratus; velletne inquit uti cum suae Maiestati praesentaret buturum coim ut ab Rege minime rediret vacuus, Salesius oblati officij Vatias egit, responditque in liaec verba: Quod alias ingenti me honore ais ccret , nunc verteretur in dedecus vituperio in cum legitimi mei & naturalibus Principis, tantus Rex lit hostis, qui tamen ambo Deo date aduersum animum deponent: adeo in Francisco virtutes omnes cohaerebant: Vitriacus non potuit quin captiui sui prudentiam,eminentcnaque teperantiam, Chii USquiuis est is vanitate ductus oblitus sitisset, valde extulerit ; tum dimisit.
222쪽
dimissit eum,sortunae officium debere se proscisus,quod viri tantis decorati virtutibus cognitionem sibi dedisset. Perrexit igitur Salesius in Caballium, rectaque in Allingianam arcem , quam Monglanus implebat, ascendit. Monglanus tum ex Episcopi, cum Vitriaci litteris de Salesiij Nobilitate egregiisque virtutibus
certior factus, serenum se illi exhibuit: rationum momenta, &Regis volsintatem non audiuit mod6, verum etiam quamuis Haereticus laudauit, atque adeo Salesius ab eo vindicias eorum omnium Ecclesiasticorum redituum, quos occupauerat, obii 'nuit. Plus egit,namque ut Curiones Caballianos, de Ecclesiasti cos omnes in suam specialem protectionem reciperet, curauit; esse citque, ut Haereticum militum Ministri coram suis dumtaxat copiis concionaretur, nec ulla nouae religionis dogmata in
populum seminarent. His in arce actis, descendit ad populos,
quos assiduis cohortationibus recreauit, Curionum animos Cre-Xit, sentcs reuocauit, spem indidit. Tononenses praesertim Sacerdotes; qui,ut in initiis solet,litubabant,confirmauit: tantumque omnibus omnino mirabilis Anicium ab Episcopo vocatus reuersus est. Ibi octauo Calendas Novembris Caballianae restitutionis operi ultima manus apposita est. Primo quidem omnia beneficia Ecclesiastica,cum animarum cura,vel sinc cura, saecularia & quorumvis ordinum regularia Canonicatus, praebendae, dignitates, pcrsonatus,administrationes, portiones,osscia,curionia, claustralia, & clectitia, hospitalia, Xcnodochia, dc alia quaecunque religiosa loca, cor unque membra, villae, possessiones,&praedia, in quibus nullus Ecclesiasticus cultus,ssecularis,vel regularis, seu hospitalitas, ante obtentas litteras Apostolicas, unioniscorumdem Mauritianae & Laetarianae militiae exercebatur ; nec tunc, saltem quoad Paroeciales Ecclesias, restitui poterat. Quaeque nulli canonice collata, aut commendata seu commissa, nec in Ecclesiarum, Monasteriorum, Hospitalium, aut aliorum piorum locorum tunc vigentium, extra eos agros CXistentium,
commodum & fauorem unita essent,nec ab Ecclesiis, Monasteriis Capitulis, Conuentibus, Hospitalibus,extra existentibus,v luti unita aut membra dependerent , quae omnia salua 52 illae a Pontifex Gregorius restare voluerat nomine, titulo, dcia Ominatione, ordine, statu, A essentia etiam regulis, prout ierant per
petuo suppressis & extinctis cum suis Ecclesiis, domibus, honis,
223쪽
Iurisdictionibus iuribus,si actibus,censibus, & actionibus omnibus,& quibuscunque Laetarianae Militiς, donec Veragri & Ter
niacenses vcritatis lumen scommiserante Domino) recepissent unita . anneXa fuerant dissoluta, reuocata, uec rescilla iunt. Se cundo Mauritianos de Lagacia nos Equites ex eorum Beneficiorum dissolutorum fructibus, reditibuS,aut prouentibus generali ter , aut peculiariter ab Ecclesiarum Rectoribus, nihil unquam petere, aut praetendere; seu litem causam quomodolibet mouere posse, authoritate Apostolica decretum est, ac perpetuum illis impolitum ii lentium : perinde ac si unio anneXio eis, seu corum Militi , facta non fuisset. Tci tib visis vilitationum Episco palliun codicibus auditisque Palloribus,&corum vicariis, qui bus ab aliquot iam annis nonnullarum Parceciarum cura demandata fuerat: triginta quinque Paroeciales Ecclesiae restitutaestuat, erectae, de institutae.Tononi scilicet, Armo ij; Bellae ualli, LGllini, V Valliaci, Drallianti, Altingiis, Perrigia iaci, Sementi, Fcisa-ci,Brenton , Boii,Brenti,Machilli aci,Sancirici j,Vcgiaci, noueni, Loisini, Balleloni, Maisonglaci,Serij, Margencelli, Escheuenesj Messeriaci, Hermantiae,Corseri j, Collongii, sub monte Sali uio, det monti, Versi, Chenes j, Viriaci, Fcgeriis,Theriaci, Saniu-liani, de Berne iij. Verum cum multae aliae essent Ecclesiae, quae nullas haberent Sacerdotales domos, & carerent reditibus, castriginta quinquc designaris, donec aliter disponeretur, in praesentiarum unire neccilarium visum fuit. Ecclesiae igitur Tono nenii unitae sunt Marciana Tulliacensis A Concitana, Armocns, Reuroensis de Aiana. Drassiantinae Orseriensis. Alli in ianae Meuingensis. Porrigia iacensi Bracorentina ; re iacensi Lulle-riens s. Brentonianae Vigniacensis, dc Auulliacensis. Bontinae Sandesideriana de Sagellensis. Sanciricianae Iuniperiana 2 Buringi ana. Steriensi Chau ensis, dc Filliaconisis, Margen cellensi Anchiacensis. Escheueniensi Aquariana: Melleriacensi Narni censis. Hermantianae Cusiacensis. Corsericiali Aneriana, Lugii-niana vero semper in fide Catholica perseuerauit. Stramberia nae, quae nunquam defecit, Veriacensis sub monte Salleuio: Viriacenti banii rauritiana, Humilliacensis, Exerteiensis, dc Magi ianiana: Compe serianae Bardoncsiensis, dc Beriac sensi,Confignonensis, de Lulteriensis: ita ut hae unitae Ecclesiae, sint filiolae ill rLm Matricum,codemque iure dc priuilegio viantur, potiantur,
224쪽
Liber Vuartus. 2OIdc gaudeant:etiam quoad sepulturas Christi fidelium, Sacratissimae Eucharistiae , pro infirmis asseruationem , ac sacri olei
de collocationem sontium baptismalium , necnon administrationem , dc receptionem. Sacramentorum s prout decentius dccommodius fieri poterit.Caeterum quia in plerisque Ecclesiis sic res itutis, erectis, dc unitis unus solus Rector deseruire rcchc nequit; ideo multis Vicarius,seu Adiutor adiunctus est,& constitu- tres:scilicet in Ecclesia Bellaeuallens unus, tum propter Pars ciae' riinstituti.
amplitudinem,quae longitudinis est quinque milliarium, tu quia ibi olim erant tres Monachi; Monas eri j Athenaeensis, uitatis Lugdunensis, qui Curionem in Missarum, aliorumque diuinocti Olficiorum celebratione ac administratione Sacranactorum adiuvabant. In Ecclesia Dralliantina unus, 'quia ab ea Orseriensis mille de quingentis passibus distat. In Ecclesia bestiacensi unus quia ob Lulieri ensem multos pagos habet. In Ecclesia Bontina unus quia Sassellensis in altissimo monte sita est de ab ea. mille de quingentis passibus distat. In Ecclesia Sanciriciana unus , quia Iuniperiana dc Buringiana unaquaeque a Matrice milliari di. stat. In Ecclesia Doticianens unus tum quia pagus in medio ballianae planitiei, de in via publica ab oppido Tononi Geneuam tendente situs admodum celebris est, & ad quem ex aliis pagis populi negotiationis causa quotidie concurro itatim clion quia perpetuus Commendatarius Prioratus rusticani in eadem Ecclesia fundati Sacerdotem saecularem qui una cum Curione inseruiret propr is sumptibus alere solebat. In Ecclesia Steriensi unus co quod paroeciam habeat amplissimam ad duo milliaria extensam,tum quia solus Curio ad filiolas duas Chanaue siensem e Fili iacensem populosissimas suffcere nequit, quartani ultima in qua olim Monasterium erat,proprium .Rectorem si facultates suppeterent habere deberet. In Ecclesia Hermantiana unus,tum quia matrix in oppido sita est ad littus Lemanni lacus in quo cshramosissi mus portus, tum quia filiola Cusiacensis plusquam mille passibus distat. In Ecclesia Corscriensi unus Quia quamuis ab ea Aneriana non multum d: siet, nihilominos Matrix vicinior est parcociis ab Genetratibus occupatis, in quibus plerique sunt Catholici quos Rector commodius visitabit si Adiutorem habeat. In Ecclesia Collongiana unus, tum quia Rector antiquitus Adiuto. rem habebat,ium quia Paroeciarum fines s Erchantina iuncta j
225쪽
duobus milliaribus distant. In Ecclesia Viriacensi tres, tum quia ipse pagus celebris est, itemque Leluisclinus, tu quia olim Viriaci crat saecularis Ecclesia decem Canonicorii. In Ecclesia Sanit lianensi unus, quia in eo vico Praetor Terniacensis tribunal crectu habet. In Ecclesia Bernesiensi unus,quia cis pagi non procul diastent, nihilominus multum incoluntur Zc in iis Gebennenses quamplures Ciues domos dc villas habent. Posthaec ad assignistionem dotum & portionum congruarum accuratissime proces
stim est. In Ecclesia Armocia si nihil innovatum. Ecclesiae Bella uallens centum Sc viginti aurei nummi Italici dati sunt. Ecclesi Lullinensi sexaginta. Dralliantinae centumvi viginti. Altingi an
centum & triginta. Perrigniacensi ochoginta. Serventinae sexaginta. Feffac si centum dc viginti. Brentonianae Octoginta. Bontinae centum S quinquaginta.Brentinς septuaginta.Machil-liacensi sexaginta. Sanciricianae centum Sc triginta. Vegiacensi octoginta. Doucianensi centum & quinquaginta. Loisinianae octoginta. Balles nensi septuaginta quinque. Massongiacensi septuaginta. Steriensi centum 6 quinquaginta. Margencellensi sexaginta. Esesaeuenesienti septuaginta. Messeriacens scptu ginta. Hermantianae centum dc quadraginta. Corsoriens centum & quinquaginta. Veriacensi viginti. Collongianae centum dc viginti. Behnontanae sexaginta. Chenesiensi triginta. Theria- consi centum. Sanitalianensi centum & triginta. Composerianae centum. Bernesicia si centum & triginta, & sic de reliquis. De Tononcnsi vero longe aliter dispositum est, tum quoad Sace dotes, tum quoad reditus & portiones: statutum est praeterea ut in Ecclesiis Ammensi, Bellaeuallesi,Dralliantina, Altingiana, Fessi sacensi, Bontina, Sanciriciana,Douennensi,Sieriens, Hermati-tiana,Corseriensi, Collongiana,Viriacens, Samulianensi,& Bel nesiensi, singulis diebus una parua ; Dominicis verb dc festis di bus in matrice una magna,& in una filiolarum una parua; in reli quis autem,Dominicis A aliis sestis diebus una ; & intra hebdomadem tres paruae Missae celebrentur. Ac ut diuina ossicia, Rectoribus absentibus seu impeditis aut infirmis , sine defeetu aut excusatione commodius peragerentur, tres simul vel plurcs Ecclesiae,non tanquam ab inuicem dependentes, sed ut peculia Ater, & tanquam Sorores inter se foederatae,& ut dici solet,conuocatae,designatae sunt: dc earum Rectores alter alterius, tanquam
226쪽
a Adi ores,ita ut in solemnitatibus Patroni, dc dedicationis in se-b l pulturis,& exequiis defunctorum conueniant, sicque alter alte- , t a ius onera portando, in charitate Dei legem adimpleant, scilicet in agro Caballiano EcclesiaeTononensis, Armocnsis, Altingiana, de Margencellensis. Bellaeuallensis,Lullinensiis,V V alliacensis,dcI curoensis. Dralliantina, Scruentina, dc Porrigniacensis. Fessiacensis, Brentoniana de Bontina, Brentina, Machilli acensis, dc Sanciriciana,Douenesis, Loisinensis,&. Massongiacensis. Sicriensis,Eschcuencsiensis, dc Messeriacensis.Hermantiana,Vcgiaccia. sis δί Corseriensis. In agro Temiacensi. Ecclesiae Collongiana, Bel montana,&Prietilliacensis, Versensis,Fcgeriana, Clicuefiensis de Viriacensis. Theriacensis, Sanihilianensis Compelleriana dc, Beriae siensis. .Postrenab constitutistini post examen, in singulis sic designatis, Curiones de Rectores, inter quos Ludovicus Salesius Francisci socius dc Adiutor Tononensem habuit , Ioannes Cis isὴν N retus Dralliantinam. Petrus Mojonerius Altingianam. Ioannes Ludovicus Fagianus Perrigniacens m. Philippus Aurillio Seruentinam .Claudius Cheualterius Fesiacensem. Michael Motanus Brentonianam. Ioannes Mangerius Bontinam. Carolus Gontherius Brentinam Bernardus Monjoncrius, Machilli acclassem. Franciscus Tabuisius Sanciricianam. Claudius Grandis Douennensem. Stephantis Dunantius Massongiacensem. sem. Claudius Blonnai us Sieriensem.Theodorus Varussius Cor- seriensem Michael Eschallonius Collongianam. Danciscus Bo jallitis, Belmontanam. Franciscus Lornatus Theriacensem,Claudius Mollerius Bernesensem. Machetus Sanitilianensem. Operator Veriacensem cum Stramberiana. Bochuius IHermantianam. Comulus Margen cellensem dc Randolletus Vegiacensem. Demum ne Abbates Abundantianus, Alpensis de Athenaeensis. Priores Douenesis de Dralliantinus, dc Praepositus Montis Iouis, o
lis, quas hactenus percipiebant, nimium paterentur detrimcntu,
ipsos de corum quemlibet vigore constitutionis Pij Papae quinti in eisdem Paroccialibus, dum posthac vacabunt, pose idoneos Sacerdotes, iuxta formam Concilij Tridentini in Concursu 1olemn Episcopo Gebennensi aut eius Vicario Cenerali, praesen
tare dc nominare: decretum est δί dees aratum nempe Abbatem
Abundantianum in Ecclesia Hermantiana,Abbatem Alpium in , Eccle
227쪽
Ecelesiis Sanciriciana, Iuniperiana Buringiana, Perrigniacens, Bracorentina , Festiacensi dc Lulteriensi. Abbatem Atheoxena sem, in Ecclesiis Bellae uallensi & Lullinens. Priorem Douenen sem in Ecclesiis eiusdem loci, Loisinensi, de Messeriacensi. Priorem Dralliantinum in Ecclesia eiusdem loci , dc Praepositum Montis-Iouis in Ecclesiis Altingiana, Meuingensi, & Brentoni na. Haec fuit Caballianae convcrsionis & restitutionis series, hoc maximum opus Francisti Saleiij Praepositi Gebennensis labori bus,studio,vigiliis, peregrinationibus,Concionibus, priuatis col- antiqui loquiis,Epistolis,consiliis, industriae, sanctitati, sollicitudini, &perseuerantiae omnino debitum, ut titulis omnibus Veragros iam. rum &Terniacensium Restitutor , Reparator δ Apostolus appellari mereatur.
228쪽
Eximia Sanctitatu Viri FRANCisCI SAL Esir Episcopi
Lis ER I N T v s. BEvNT E saeculo decimo sexto haec fiebant To- noni dc Anicij ,& conciliandis magnis Principibus Henrico quarto Francorum Regi, & Carolo Emanucli Allobrogum Duci, Cardinalis Aldobrandinus Sedis Apostolicς Legatus a latere incumbebat,prout ladem decimo septimo ineunte saeculo firmum Lugduni foedus per' p., cusi ina est , quo Sebusiani, Bugicienses, Val Romaeenses dc Retem OGexenses qui inter Rhodanum & Ararim dcgunt adiuncti sunt V Franciae, Salutiani vero Allobrogibus. Recreauit bonos omnes pax illa optirna, quae regios animos indissolubilibus coniunxit nodis: Sed Franciscum nouus dolor & quidem magnus lucessit.
Dum agit Anicij, ccce nuntium venit Dynastam Boesiacum Salesium acerrimis conflictatum doloribus ad mortem decumbere, lataeque sunt una litterae quibus ad se parens optimus charissimum filium suum Franciscum , Gebennensem Praeposutun F ariseus de electum aduocabat. Moras nullas traxit Franciscus, scd con v P citato equo recta Salefium profectus est. Quanta perfusus fuerit M. consolatione Natum intuens & alloquens Bonus senex vix dici potest: nam non tantum ut prolem suam agnoscebat, sed vi P trem venerabatur, tum ob Sacerdoti j dignitatem,cum propter gentes quibus eum micare videbat virtutes, Recogitauit apud cum omnes annos suos,in amaritudine animae suae, Generali ut vocant peccatorum suorum consessione praeuia, sacrosanctum Eucharistiae Sacramentum eius siti psit manibus,& ad aeternit
229쪽
a. Io De I ita. P. Francisci Sa sil
iis quam fide videbat viam salutifera documenta recepit.Primogeniti sui, quo se terque quaterque beatum aiebat, satiari non poterat sanctissimis alloquiis: verumtamen instante Quadrages 1- mali temporc iis priuatus est, quia Praepositus ad Concioncs sacras fide se iampridem exposcetibus Aniciensis Ciuitatis Cosalibus obstrinxerat; reliquit igitur caducissimum Patre, 'itaem tamen adhuc visurum Paschalia coniecturis Medici asserebant, &Anicium Hilariorum die rediit. Luce postera in Diui Dominici aede, Concione de more celeberrima quadragenarij ieiunij dies
inchoauit, tamque potenti perrexit virtute in extirpandis vitiis, plantandisque Christianis virtutibus, tanta verborum agebat e ficacia, ut nunquam sic loquutum hominem illi dicerciat, istin quam se antea horridius vitiorum concepisse deformitatem Apulchritudinem virtutum. Accedebant quotidie ad sanctissimuConcionatorem qui odia, dc inimicitias ponerent, ablata resti-lucrent, iniqua foenora renuntiarent, ec euadebat bene institutae . religio e familia: similis Ciuitas. Cum ccce Nonis Aprilis susci, lati a ChristoDomino quatriduani Larari miraculum annuncia-ro, ascendentique in pulpitum, imprudens tabellarius vixisse P trem renuntiauit. Conturbasset quemvis alium simile nuntium, at Franciscus proiectis in coctum oculis viventem Deum ador uit, clatusque in sublime sic persecit sermonem suum,ut neminis in cogitationem venire potuerit attonitum ipsum csse; tum acto Epilogo, his Populum verbis ad rem protinus mutatis rogauit. Dum venirem ad vos obiisse cum intellexi cui maxime debeo, duo a vobis peto. Primum, veniam ut concedatis mihi ad unum aut alterum diem quo parentare queam ei. Secundum,ut pias ad Deum preces scindere pro animae ciusdem requie dignemini. His dictis cohibere non potuit impetum lachrymarum. Properauit i itur Salesiuin cum Patribus Domini canis Aniciensibus qui Crucem suam & nebria ornamenta bombycina ut ab anno iam millesimo quadringentesimo sexagesimo septimo tenen tur, ictui Crunt. A duentatus destincti corpus lachrymis suis lauit deosculando, tum fusis iterum precibus animam Deo commendauit & instruxit stinus. Praecedebat Crux una, tu US ctim aco' .lythis accensos cereos deserentibus, veniebat deinde pauperum vestes & calceamenta donatorum facesque symbolica Gentis
tessera insignitas gestantium longus ordo, tum Dominicani P
230쪽
tres, & post eos, Sacerdotes in Paroeciali Ecclesia sacri Geben nensium Canonicorum Collegi j Vicari j, lugubriter cantantes, quos sequebantur Dynas ici Muneris administri, tum Scrui dormestici d liberti. Corpus amplo licteromatio quod Nobiles qua
tuor viri e quatuor angulis sustinebant sublime, opertu, tectuncque spectantes omnes ad lachrymas prouocabat. Incedebat sociatus stipatiisque suis fratribus patruelibus, caeterisque consanguineis & allinibus,qui omnes pullati erant demissis oculis Franciscus.Claudebant ordinem Foeminae implentes querelis & gc- mitibus vias , ac tandem in Paracialem Torentini Vici Diuo Mauritio sacram AEdem peructum est. Sandapila in medio chori reposita. Ecclesiastico solemni ritu persolutae exequiae nullo praetermissio officio , corpus in Antiquo Maiorum tumulo sub praegrandi marmore quieti datum est. Sed & Dynastam Nobilissimum , tanti viri qualis Franciscus Sale situs fuit Patrem notiorem orbi reddere fuerit operaepretium. Ille cx Claudia Charan sonata Illustri admodum foemina Ioanni Dynastae Salesio natus Sal Eb; anno decimi sexti foeculi vigesimo secundo litteris tinctus humanioribus Illustrissimo Principi Francisco Luceburgens Marticia rum Vicecomiti Ephebus datus, cum luculento commeatu. dimisi is est transiens deinde ad equestres Stem pensis Ducis pro Christianissimo Francorum Rege Copias, dc in iis praecipua adeptu, munera, multum ense praeualuit, & eximia suae bellicae vi tutis tum in Francia clim apud Belgas in obsidionibus praesertim Laiadecciaca S Sandesideriana, exhibuit specimina; inter Nobiles postea Nemorolij Ducis ab ipso Principe ascitus Regia Gallici Monarchae aulam sapientissime scelicissimeque incoluit. V riis legationibus optime functus ii atriam redux ac uxore ducta Principum meruit esse & Consiliarius & Arbiter, sexagesimo quinto saeculi anno Nobilibus Gebeunestanis, quos Anicium lacobus, Sabaudus Dux Nemorosus conuocarat, cum laude praefuit, resque dissoluit intricatissimas. Aniciensem Civitatem ab incendio de strage, offensas Raconis ij Comitis Salliciasses copias pacans ac placans, solertiis me liberauit,ac tandem liberis fortunatiis mus annisque grauis in Salesiano suo Castro ac praedio nobili salutare quaeliuit otium. Vir erat solidissimi iudici j, subtilissi inique ingenii, in rebus arduis profundae cogitationis ec ani miconstantissimi,ab omni inani fastu alienus; in sermone dc victu a Dd