장음표시 사용
71쪽
ne Inchoata suerit, Calovii mens exponenda veniat. HumanamChΓ-st naturam si ve earnem ejus esse vivificam, ab aliis affirmari, negari econtra ab aliis, tamen utrinque haud peccari, observat. Naturarunamque ictam spectari posse semel extra unionem & ratione suarum proprietatum naturalium, quae ipsi per se& ex natura solius humani. . tatis conveniant; iterumque in unione & ratione divinorum idiomatum, quae eidem vi uniosis hypostatieae καῖ αλλο& ex unionis gratia vere α rea liter communieata fuerint. Priori modo eonsideratam vivisicam non esse admittit, posteriori autem ratione talem omnino pronunciat. D singuit item inter humanam Christi naturam in actu naturali, dc in actu personali contemplandam, ae ad istum negantes, ad hune assirmantes respicere demonstrat. Similiter nega tes hane naturam Christi abstractive, ct assirmantes eandem concretive considerare; tandemque istos ad solum eius notnen, hos vero ad rem, quae per illud nomen intelligenda sit, attendere, ct hoc pacto nullas, quae titulum istum jure mereantur, discordias fovere innuit. Qui controversiam super humana Christi natura adoranda Tilemanno Heshuso moverint, eos de verbis & terminis potius, Quam de re aut verborum sententia litigasse monet, ac simili sere modo, quo in exemplo antecedenti, certamen dirimit. Ut praedicationes personales recte a nonnullis inusitatas, a nonnullis contra usitatas, dici d monstret, distinguit potissimum interea, quae praedicationem gener liter faciant usitatam, & ista, quae idem praestent specialiter. Habere subjectum, praedicatum, copulam, esse praeterea categoricam, assi malivam, singularem, generaliter tantum constituere formam praedicationis, cuinq; haec quoq, in propositiones personales quadrent, nonnullos easdem merito usitatas nuncupasse insert. Contra vero, quando alii iisdem praedicationibus formalia specialia, cui quorum praedicationes sint vel intrinsecae ct essentiales, vel extrinsecae dc accidentales, α ubi praedicetur consonum de consono, applicuerint, & haec ob materiae singularitatem istis convenire non posse probe, intellexerint,recte ab his ad inusitataruin classem relatas eas fuisse pronunciat. Cum i tereessiouem Christi pro electis alii ultra seeuli consummationem e tendant, alii vero in hac eandem terminent, discrimen aecuratum so mari cupit inter gloriae ecelestis possessionem, & inter ejusdem po sessae conservationem atque continuationem s porro later salutis aedii ternae
72쪽
ternae fruitionem, ae later ejusdem fruitionis consummationem p utiterius inter Christi intercessionem pro gratiarum a mone& laudibus a Deo gratiose acceptandis in regno gratiae, ct pro iisdem ab electis in vita aeterna in regno gloriae fusis aut fundendis di a Deo elementet approbandis; tandemque inter cultum Deo ab hominibus in regno gratiae praestandum, di inter eundem Ss. Trinitati in regno gloriae se-ternum ct absque omni interstitio exhibendum. Negantes ergo ad membra harum distinctionum priora, ast assirmantes smul ad post riora respectuin habuisse, sibique adeo nequaquam vere contradixit. se, manifestim esse judicat.
Tralem ad Rhenum, apud Fraue Halmam Guil. van de Uater, dc Anton. Schouten, I 69 8. sol. Alph. ra.
E Criticis omnibus, qui hoc sedulo ad politiorum literarum illussraistionem aliquid scripsere, vix ae ne vix quidem inventum iri ullum, qui in Auctoribus diligenter & aecurate traelandis Thomae Ga-takero palmam praeripiat, dudum est, quod in Cimeliis suis literariis pronunciavit Paulus Colomesius. Non dubitamus tamen, quin judicium istud multum infra merita sit Viri, in quo plura certe alia, αitad imprimis sudium, quo eruditionem suam verae virtuti prominuendae & Divinis voluminibus illus andis religiosius dicavit, maximam omnino laudem promerentur. Iteratae igitur hujus operum ab ipso prosectorum editionis autor suasorque extitit Vir Celeberrimus, Hermannus Wit sius, qui in virtutibus Gaiaheri eommendandis inultus est in peculiari praelatione, qua frontispicium voluminis p sentis exornavit. Sed non est, ut scripta imus universa atque singula hele exhiberi quispiam existimet; ex iis enim, quae Anglico sermone concepit, nullum utique comparet, sed Latina tantum, imo ct ex his, ceu titulus quidem prae se fert, Critiea duntaxat repetita sunt. Quamvis mirari fortean quis possit, cur ultimo loco Theologica quoque de Baptismatis infantilis vi s cicacia disceptatio, quae cum Samuele Wardo ipsi intereessit, in hunc censum veniat, omissaeque nihilo secius simi stricturae, quas ad Disolam Johannis Davenantii de
aptismo infantum conceptas, ct Loadiat amo Iss impressas fuisse
73쪽
Eruditi haud ignorant. Caeterum inter Critiea ista satakeri opera primo omnium comparet directa Adver us Sebastianum mouenium L novi InstrumentisisDissertatis ,r quam Cinnus clives iversaria vi Icellam a excipiunt, Adversariaque item alia a Carolo, Thomae nostri filio, post parentis obitum qui in A. C. i6s , aetatis vero istius octogesimum incidit, vulgata. Quarto loco exhibentur Marci Antanini Imperatoris de rebuisuis, sive de iis, quae adse pertinere censebat, libri duodecim, quos non versione modo Latina donavit, sed ditillimis etiam eonamentariis suis Gaiaherns praeclare exornavit, in quorum tamen sine Merici quoque Calauboni in eosdem Marci Antonini Libros paulo prolixiores, multoque breviores Guillelmi Xylandri annotationes adjiciuntur. Ulterius de diphthongis sive bivocalibus dissertatio, in qua nullas tales reperiri, nec plures in eandem syllabam vocales coalescere posse probatum Gata erus dat ; tandemque nominis I&vae pronunciatis vulgaris asserta, ct paulo post adversus Capellum ab ipsomet ex instituto vindicata sequitur. Sicut autem scriptum istud primum jam ab A. ι6 8, fecundum ab A. IOFI, tertium A. I619, quartum ab A. quintum A. 16 6, sextumque A. I 64s ct ios et doctiores possederunt, ac non citra stuctum insignem usurparunt ,' ita nitidissilue nune singula repetita hie sistuntur, adhibitaque solicite deprehenduntur ea omnia, quae modo ad ornandum opus aliquod jure requisiveris. Unum vero est, quod imprimis maguo sibi esse usui plerique comperient. Dum enim doctissimus Gaiaxerus operam sibi dandam haud existimavit, ut citata e Graecis Scriptoribus testimonia Latine redderet, inventus est ab Editoribus Vir huic rei apprime idoneus, quem quidem orbi literato probe alias cognitum laudatus supra Witfius appellat, ast pro insigni sua modestia ignorari nune,quam nominari malle asserit, qui allegata isthaee loea in suis singula auctoribus investigavit, Latinamque versionem sive aliorum olim, sive, ubi res poscebat, suamet industria elaboratam subnexuit.
in Heademia sudorona Professoris quondam Publici, COA
74쪽
ani non generatim modo, sed incertis quoque vitae statibus considerati explicans, jam A. 3662. Attorfit publieavit meritissimus de ista Academia Doctor, Jo. Cour. Durritis. Sed idem post tredecilia annorum spatium, cum interea in jus e molis librum multis accessionibus emendationibusque loeupletatum excrevisset, A. 1673 sub titulo Compendii Theologiae Moralis lucem denuo aspexit, ct ab isto tempore Eruditorum mavibus adeo frequenter tritum suit, ut ob exemplarium pridem distractorum desectum, de tertia hae editione typographus cogitarit, quae tamen praeter annotationes . uasdam breviores nulla, quae a Durrio prosecta sint, additamenta alia Lectoribus suppeditat. Equidem capita quaedam, & imprimis ea, quae de actionibus Christianorum, deque Ecclesia di statibus hierarehicis agunt, uberius deducere B. Autor instituerat, sed intercepit eonsiliuin istud ejus mors, quae anno ab editione altera iertio labente terris eum subtraxit ;unde is nonnisi varias notulas in exemplari suo marginibus soliorum adjectas, ct operi integro absoluto uete subjunctas, post se reliquit. Non desunt vero accessiones alienae, quas inter primarium locum oc-enpat prooemia lis Dissertatio, quam de origine N progressu Theoloζiae moratissa sematicae haud mediocri cum industria composuitTheologiae apud Altdorsinos hodie Ρcosessor Publicus, D. Jo. Michael Langius, quaeque, ut paulo curatiua circa eam versemur, a nobis utique requirit. Primos videlicet, qui capita moriun Christianorum ex methodi praescripto in forma artis tradere susceperint, Theologos constituendos eeniet Mysticos, de quorum principe sat eelebri, Pseudo- Dionysio, notatu quaedam digniora e variis auctoribus add9eit, eumqtie vel sub seculi quinti finem, vel sexti initium Theologiam Christiana in ad indolem Platonisini formatam edidisse, sed ita,ut solam viam unitivam exsequeretur, observat. Post venena illius Theologiae prodidisse inter alios Maximum, Monachum Constantinopolitanum, operum Dionysii, ct in his, Mysticae quoque Theologiae Scholiassen, seculi a Christo nato septimi Scriptorem, quem nono seculo Joannes Scotus, Erigena cognominatus, exceperit. Et quanquam alii moderatiores fuerint, negari tamen non posse ait, singulos fere ρτικα
75쪽
nonnulla in medium protulisse. Inter cultores vel Theologiae hujus moderatiores e seculo cecimo quartu Johannem nominat Taulerum& e decimo quinto Jo. Ger lonem una cum Thoma a Kempis, quorsum quoque reterendus sit Auctor Theologiae Germanicae, cujus tamen nomen determinare ob varias, quas allegat, sententias dissicillimum existimat. Foeminas etiam inter Mysticos s isse reseri, quae in abstrulam istam sapientiam penetrarint, quales seculo XIII fuerint Geri ruda, eiusdemque soror Mechiildis, ac secim. lo sequenti Catharina Senensis, sicuti e reeentioribus Theresia prae liis excelluerit. In mediis interea adhue Papatus tenebris alios, de Theologia inorum solicitos, mixturam secisse memorat Philosophiae Aristotelicae ct Theologiae revelatae, quos inter Summisas imprimis nominat, ct ex illorum numero Guillelmos duos, Parisensem alterum, alterum Antisiodorensem Episcopum, maxime allegat. Eidem tamen tempore &AlexandrumAlensem virtutum Summam coadidisse innuit, quanquam omnibus Summistis procul dubio palmam surripuerit Thomas Aquinas, nee pauca, quae ad Theologiam moralem pertineant, Bonaventura conngnarit. AEgidii autem Romani. pleraque nonnisi manu scripta in bibliothecis extare, pellarminum s
cutus asserit. E Casinis primum hoc doctrinae genus in formam l. Aici alphabetariam redegis Ie Raimundum de Pennasorti, quem lac tus deprehendatur post alios Hostienss. Tacemus, quae de Mesisno Astens, Sylvestro Prieriale, Angelo de calvasio, ct, quem doctis simum nonnulli judicent, Guillelmo paraldo aut, si mavis, Persdo, vel Patardo commentatur. Sub Resormationis dehine auspicia. Lutherum prae Scholasticis spinis saniores Theologiae Mynicae scriptores elegisse haud diminutat, inque ejus eneomiis, quibus Theol
giam extulerit Germanicam, recentendis atque vindicandis multum
versatur. Sed post eum Scholasticam alios, alios Mysticam Themlogiam magis magisque reformare aggressos suisse, atque huie in faciem venustiorem resngendae hortatu Lutheri manus commodasse Georgium Maiorem, sed istam prae caeteris Philippum Melanchthonein Locis luis Communibus practica subinde inspergentem, reso masse annotat. At nostro hoc seculo inter illos, qui Mysticae The logiae se immerserint, palmam deberi putat Iohanni Amdio, quem iutius forsan sequi potuerit Christianus Hobdrgius, quam, cujus v
76쪽
nigiis passim insistat, Selivuenchisidium. Theophrasto vieis sin Paracelso aurem praebuisse Valentinum Weigelium di Iacobum Bolle mum existimat, eorumque sedilictionem iugenue deplorat, ct nata in ipso etiam Papatu varia ex Theoltigia Mystica incommoda recenset. Eorum vero, qui Theologiam Moralem methodo magis Scholastica, ct Peripateticorum vestigiis inhaerentes, post Reformationis negotium tractarint, plerosque superiori & hoc, quod jam suitur, seculo moralia Loeis suis Theologicis intellexere consuevisse; sed tamen inter nostros utcunque seorsim eandem tractare incepisse Consiliorum theologicorum & Casuum conscientiae Seriptores monet, dc eXu iraque classe Felicem Bideinbachilina, Georgium Dedehennum, Pri-dericum Balduinum , Iohannem Steliberiam, Casparem Finckiuin, Ludovicum Dume, Georgium Konigium, Kest eruin item. Menge-ringium, Pollionem, Pruchnetum, Osandrum, Bechmannum, ct e Reformatis Amesium, Perhin sum Alflediumque nominat. Verum cum Theologia Casuistica seu Conseientiaria tantum circa dissiciliores easus, factave vel facienda juris dubii occupetur, Moralis autem multo latius pateat, utpote quam desinit per seientiam praelicam ex divina revelatione docentem, quae homini renato ad vitae sanctimoniam per gratiae vires salutis aeternae causa factu necessaria sint; hine intellexisse affatim recentiores Theologos, quod haec Theologiae paci rectius adhuc excutienda ipsis veniret. Et ejus tractationi systematicae in Ethi ea sua Christiana praelusisse judicat Lambertum Danaeum e Reformatis, qui ejusmodi tamen systematibus haud abundent, nisi quod praeter Voetii molimina Joli annes Hoornbeehius Theologiam praelicam, tertia nuper vice excusatia, suaque laude ininime fraudandam, composuerit. Apud Pontificios e contra, a Re- formationis tempore post euatum ordinem Iesultitiam, Theologiam Moralem omnelii adeo depravari coepisse ostendit, ut ejus rei cordatiores quoque inter ipsosmet pudeat , ae proinde gloriam praecipuam Doctoribus Lutheranis di heie deberi colligit. Posseaquam vero magnum inter hos S primum quodammodo nomen esse memoravit Iohannis Gerhardi, qui in Schola, quam vocet, Pietatis tractationem istam aggredi voluerit, alios etiam plures in eodem hoc labore, sed diverso cum successu, occupatos introducit, utpote Conradum Homelum, Georgium Calixtum, Johannem Rothmalerum,
77쪽
Cebhardum Theodorum Meterum Johannem Bartholdum Nieme, erum subannem nos tu molearium,Johannem Adamiamosandrum, Justum Christophorum Schomerum, Johannem suillelmum Isai riam, Johannem Henriculii Majum, quorum libros huc pertinentes sigillatim enumerat & commendat: quibus nos celeberrimi Theol gi, Johannis Georgii DorichaeiTheologiamMoralem juxta seriem sex priorum Decalogi praeceptorum enarratam, α ad manuscripti fidem Wittebergae A. io2s iu publicarum Disputationum materiam a D. Johanne Friderieo Mayero propositam vide Acta noctra A. 169 o. p. 79. in merito adjungimus. Idoneam de eaetero quammaxime pro cemialem istamDissertationem reputamus, quaeTheologiae hujusMuralis Diirrianae novam editionem commendatissimam efficere valeat; praeterquam tamen re geminum Indicem, ct Tractatuum, Disputationum, orationum, similiumque opusculorum sub B. Durrit noni, ne vulgatorum Catalogum ablolutissimuni non ingratum Luctoribus
rat. Justiniani. Autore HENRIC0 COCCEIO JED, Consiliaris Hectorali Brandenburgico G in alma Viadrina
OUod libelli titulus promittit, id reipsa egregie praestat fama non
mi ius quam munerum amplitudine celeberrimus Autor.Summa entin durisRomani capita, jnxta seriem Iastitutionum Justinianearum, adjectis hine inde supplementis, additoque usu sorens, nec non legibus S autoribus practieis in margine adductis, ita succincte recenset, ut ne verbum quidem otiosum sit, ct nulla tamen ex brevitate oriatur obscuritas, adeoque doctissimum hoc opusculum, ad docenda discem daque Juris Romani principia, aui ad eadem breviter recolenda sit aptissimum. Ut speciatim ejus argumentum partiumque nexum recenseamus, opus non est, eum ieeundum notissimam laudatarum Institutionum methodum sit concinnatum: flores vero aliquos helespargere non pigrabimur. L. t. tu. ιε. f. a. censet Autor consultism
78쪽
imos, emancipatione hodie quoque capitis diminutionem minimam serie tit. U. g. a. exictimat communem doctrinam, quod invito adolescenti detur curator, ex OrLPolit. U77. tit,ia. f. r. non probari: ut, - g. F. tempus proponendae excusationi tutoriae satiatum, hodie non plane sublatum esse putat. Lib. a. tit. I. I. r . possessionem meri facti pronunciat, eam tamen ex jure, non reali sed alterutro, i. e. ut coni, cimus , tam reali quam personali, aliquando mutari concedit : tit. I. a. querelam inofficiosi tectamenti, hereditatis petitionem non ebla, sed ad rescissionem testamenti solunt gertinere contendit. L. f. tu. r. f.3. n. X. fiseum ab hereditate sudiosi, alios heredes non habentis, per Academiam excludi docet: tit. i . I. ιε. obligationem ipso jure nec hodie per pactum tolli arbitratur tit. ao. f. s. regatam Juris Romani, quod tertissipulari non liceat, moribus non esse sublatam sed firmatam potius. praejudicia vero in contrarium jactari solita, in exceptiones Jure Romano jam admissas incidere eontendit. Lib, .rit. r. f. ra. furem rupto laqueo, causa cognita, arbitrarie puniri, aequius esse judicat: tu. 1. I. u. poenas privatas hodie nullas excepta injuria αaliquatenus furto sed potius omni Jure Germanico, legibus antiquis, utroque speculo, statutis locorum, responsis eas esse incognitas ait, eum omnes ultra simplum poenae, fisci ae Magistratus, ct fructus jurisdictionis, denique arbitrariae sint, quales non essent, si partibus ex lege jus certae poenae hodieque quaestum esset, praeterea credibile non si, Magistratus nostros, receptis legibus Romanis, hoe fructu suo, tum indubie quaesto, cessisse.
cesseris I Messergensis Leidensis Celeberrimi S nopsis Juris Publici Imperii Romano - Germanici, edente ALEXANDRO ARNOLDO
GENSI ECHERO FIO, Dris publici s privati in acarimia
Groningan. Omlanda Pros Ordin. Groningae apud Everhardum Atlas, I 698. in 8. plag. I9. Constat opusculum hoc possumum novendecim capitibus. Primo celeberrimus Autor adduistis neglecti sudii hujus causis, de vocabulis satagit, re quid voces Iuris Publici Imperii Romano-Germanici in recessu habeant, ostendit, Possea docet, Imperium Rumanum non
79쪽
Gallis, sed Germanis per Carolum M. esse acquisitum; qua occasonep. ra. Francos non a studio libertatis, sed Rege suo Franco id nominis accepisse, cum Trithemio arbitratur. Iu quantum etiam Pontifici Romano circa translationem Imperii Romani aliquid tribui possit, ostendit. Inde ad formam Imperii pergit, quam specialein re propriam, non tam generalthus regulis philosophorum de Aristocratiaec Monarchia, quam specialibus legibus, moribus S pactis Germanorum eonvenientem dicit p. aa. His magnitudiuem & fines Imperii addit, ea ratione, ut modo ad Germaniam, modo Imperium Romanum re iciat. Postea divisionem Imperii, praecipue per Circulos, recenset. Quibus expositis, ad Imperatorem deducitur, cujus titulos commemorat, electionem exponit, interjecta susiuri de origine Electorum disquisitione, coronationem iuxta consueta capita expendit, aetqua ratione per Capitulationem Caesar obstringatur, docet, ratus inter
alia p. 71, quod jus Capitulationes concipiendi solis Electoribus competat, praecipue ob longam possessionem: Status enim reliquos demum A. IOII contradicere coepisse, eum Electores inde a Carolo V id ius quiete exercuissent, adeoque protestationem serius interpositam. Iraetcriptionem interrumpere non potuisse. Deinde Capitulationem leopoldi observationibus sitis illustrat Autor, ae restrictam Caesaris
potestatem per Reservatorum enumerationem declarat. Hine ad considerationem RegisRomanorum digressus, eontra eum crimen lae-
seMajestatis committi,eumque smile delictum in Imperatorem committere posse, existimat p. rsa. Hinc de vicariis Imperii, juxta consuetas fere considerationes, satagit, adducto per occasionem Palatini Electoris privilegio, quo ipsius Caesaris judex est, quod ad controversias etiam nudates extendi vult p. 10. Postquam itaque pro ratione
instituti, Capita Imperii considera verat Noster, ad Membra deinde se convertit ' hine de Electoribus, Dueibus & Principibus, Comitibus& llaronibus, Civitatibus liberis sequitur disquisitio. juxta modum, aliis duris Publici seriptoribus usitatum fere deeurrens. Id de Combtibus immediatis observat p. s , quod quidam nuda sua ab aliis
Statibus recognoscant, salva immedietate, ut Comes de Wylit, qui ab Electore Palatino Comitatum suum in Dudum accipiat, ct tamen immediatus Imperii Comes sit. Nonnulla etiam de Hansa, seu Foedere Civitatum Hauseaticarum commemorat p. in. Cum autem sae
80쪽
consensu Statuum nihil gravioris momenti definire queat Caesar, hine de Comitiis Autori brevis nata est tractatio, cui solennes de Nobilibus immediatis subjicit quaesiones, aede civibus imperii mediatis, seu
Landsassiis quaedam commentatur, adjecta superioritatis Territorialis brevi expositione. Hujus occasione observat discrimen Centenae ix Volgieyae: illam iurisdictionem de criminibus atrocioribus esse, aea centum judicibus, qui olim ex antiquissimo Germanorum insituto, de criminibus, tene Tacito, cognoscebant, se vocari; hane vero esse potestatem de causis civilibus ae delictis levioribus eognoscendi exitumans p. aas Atque has Bochelmanni meditationes Consultissi- . mus rigenstecherus, tum Memoria Bochelmanniana solenni a se or tione ante hoc quinquennium , cum in Groningens Academia Professionem Iuris ordinariam auspicaretur, commendata, tum brevibus quibusdam ad Praesentem Juris Publici Synopsin annotamentis, obsi- , mrare voluit.Et ex illa quidem repetiisse nobis pro instituti ratione su fecerit,magni nominis ictum, Jo. Fridericum Bochelmannum, Stelnsurti in Wenphalia A. io 3 et in lucem fuisse editum; in Academia Heidelbergensi A. 1639 Iuris primum Professioni admotum, majoribus paulatim etiam in Aula Electorali diguitatibus inclaruisse, praeter Antecessoris primarii munus, Consiliarii etiam Status, nec non supremi Appellationum Iudicii & Curiae Aulicae Vice Praesidis ossicio do stactum in Academiam Lugduno Batavam denique ad Iuris professonem A. 167i evocatum, cumque per decennium megno cum applausa eam sustinuisset, A. 168i supremum diem obiisse: ex his verocuo excerpemus. Λlterum respicit Hippolithum a Lapide, quem fu-ide Ludovicum Camerarium, Regis Sueetae Consiliarium Intimum αin Belgio Foederato Legatum, fide Cl. Polmanni, a patruo, Autori illi olim familiariter noto, id edocti, asserit Noster p. aIt. Alterum comeernit tutelam Electoralem,ubi pro excludenda tectamentaria, Nostea urgit, p. aII, quod in A. B. c. 7 3. 4. successio in Electoratum non simpliciter, sed sub conditione, ut Senior in casu, ubi successor defectum
talis patitur, tutor sit, tribuatur, adeo ut deficiente tutela legitima, ipsa etiam Beeessio deficiat; unde admissa tutela testamentaria hoe
absurdum sequi censet, quod patar Elector stium ab Elector. ta remo-