장음표시 사용
101쪽
sentari uel exponi per rectam D δ; pondus enim Z debere esse ins . tum; cum quantumcunque sit, modo finitae sit magnitudinis, trahendo in directione ipla D d non pessi retinere D d in situ praesenti, ut jam ab aliis est ostensum. Nempe euncto D semper nonnihil descendente fiet in o angulus aliqnis ipsius d Deum filo per quod pondus diuam tractionem exercet; i sque tanto magis obtusus seu ad rectam a cedens, quanto majus est pondus L. Pergit: Haec viso vis oritur a linea gravi D A fecundum dis ctionem D d trahente. Hoe verum est, sed objectionem nostram eonfirmat. Nam pondus lineae D A vel d A, est infinitum e paratione tunderis ipsius rectae D d, quae non est nisi infinite parva portio ipsius A. Cum ergo gravitas abloluta seu pondus ipsius esementaris rectae Dd exponatur per ipsam rectam Dd; pondus autem π sit ad ipsum pondus rectae Dd ut d δ ad iDd, erit & ipsum pondus π infinite parvum. Sed pondus Z, eum ex Autoris sententia oriatur ex ipsius cat nχ DA pondere, quae infinities continet Dd, utique infinitum erit
respectu ipsorum ponderum la d re π, adeoque per D δ exponi nequit. seu non potest esse ad pondera D d & π, ut recta D 3 ad rectas Dd de
Estque prolude spergit caeterii manentibus lineae DApripo tionalis. Ne hoe quidem sequitur, si quidem lensus est pondus Zquod retinet tectam D d in stu suo, directione Dd, ese ad pondera D d & π ut linha ea terrae D A se habet ad ipsas lineas pondera Dd&οτ
exponentes vel repraesentantes. Ostendendum scilicet sol et, gravitationem catenoe D A qua trahit Iad in directione d D, absolutae ipsus gra vitati e sse aequalem, seu esse eandem, qua trahet et, si suspentae ut in T quod non admittetur. Concindit tandem Dn. Autor his verbis: TR ieitur δ dsurio dirina ae ad δγuxionem abs Fae cui constam recta a a s curvam. Uel a est conclusio, sed nihil minus quam probatan mirum es, quam x mitis opus fuerit assumtis erroneis, ut tandem veritas prodiret. Nam, ut caetera taceam, nune oportuit ponderis infinite parvi π rationem ad pondus infinite parvum D d exponi per rectae ordinariae a rationem ad rectam infinite parvam D d; nun eontra oportuit ponderis ordi- . narit Z rationem ad pondus infinite parvum Dd exponi per rationem
rectae infinite parvae D δ ad rectam itidem iusiuite parvam D d, ut taadem
102쪽
dem destimentibus sese erroribus, perveniretur ad modum apparente noncludendi, esse duas lineas insidite parvas i is, ut duas lin as ordinarias a S. D A. Abusus expositionis inassignabilium per assi gnabilia alias permissηα utili itemque theorematis meelianici ut alia taceam, sub specie suecςssu bl ndiente fefellerunt. Credibile est, ipsum Doctissilia uti Gregorium hoc posterioribus cogitati unibus ingenue agniturum; aut si adhuedubitat, consulto saltem. Celeberrimo Nevutono, cujus methodum sequi profitetur, esse crediturum.
is laxodromica instructu si hujure furica ire facilis. Sometrae Problema de invenienda longitudine puncti in Lox
dromia ex ejus data latitudin*, eo quod transcendens enset a summis secantium dependere Uimadverterent, haud alites quam approximando solvere limi assueti, adhibitis eum in sinen Mappis quibusdam seu Tabulis, qu s Lotitudinum crescentium vocant. ex additione plurium secantium saIis operose constructis. Solus hactenus rem azcurate eonfecit omni scientiarum laude cu- inulatissimus Vir Do. Lethnitius, sed ealculi laborem non susulit, Problemate quippe ad Logarithmos sinuin versorum . nondum supputatos redacto. Vid. scit. Lus tot. m. April. p. in. Data nuper occasione, eum Positionibus qu busda in de Seriebus infinitis conseribillandis occuparet , in modum incidi consequelidi quaesituim absque ullo labore' animadverti euina, scalam Loxodromicalia in Logarithinorum quae vulgo proflant Tabulii ita jam p/r tam haberi, ut inde non tam Glculo erui, quam exserihi solummodo opus habeat. Modus talis: Notentur in columnan arcua Latitudinum seu paries quadraniis ordine per lingulos
gradus graduumve minutias a o ad po susscit in diu icto late culo rem exhibere in exuis gradibu . His in col. n respunde-
103쪽
clientes, quae sint semisses disserentis tum columnae A. Horum posteriorum
arcuum exteribantur in col. C.Tangem
tes Artificiales, demto a singulis Log rithino sinus totius; quo pacto parata erit Tabella , significabuntque primae ad sinistram notae numerum col. C, gradus longitudinum integros, ct quinque reliquae ad dextram punctulis discretae graduum partes centies millesimas. Respicit autem haeo Tahella primario LOIodromiam , cujus
angulus cnin meridianis est 27. 9. qa , sed aliis interim quibuslibet Loxodromiis, facile accommodabitur, si fiat, ut 7 7 ρ869 tangens anguli praedicti ad tangentem dati alterius cujusvis anguli Rumbiei, se longitudo e regione datae latitudinis in Tabula reperta ad longitudinem quaesitam. Ut vero & hujus operationis molestia leventur in periti Nautae, poterit ex illa Tabella scala confici, eaque post hae cum linea Tangentium Circinis Proportionum insculpi, hoe sere modo: Linea partium aequalium repraesentet gradus longitudinum eorumque partes; huic adjungatur alia, si lubet, parallela, quae gradus lat, tudinum comprehendat, ct cujus divisiones se instituantur, ut decumus gradus latit. respondeat T. 6 6s gradui longit. vicesimus lat. 47 732 gr. long. ct ita consequenter, prout ex laterculo apparet. Tanadem etiam in utrumque Instrumenti crus projiciatur Scala Tangentia
um eum suis divisionibus, ejusque lorus, qui incidit in 37. v. ει ast rilino notetur. Usus hujus Circini Proportionum talis: Sit ex. gr.
instituta velifieatio in Rumbo quinto, h. e. in angulo 1 6. is, a zo latitudinis parallelo ad usque omitii , ct quaeratur longitudinis evariatio: Sumo in Scala Latitudinum intervallum inter ro& o, illudque due ductis, quantum satis est, Instruinenti cruribus in Linea Tangentium asserismi pplico; mox in hae Linea distantiam accipio inter num.
I 6. Is utriusque cruris, eamque in Lineam partium aequalium transfe-
104쪽
eto; in qua se abscludet optatam longitudinum differentiam, quae in
38.8 9 3 ieu 34. I. 3s. Potest vero etiam eadem facilitate eonver. sum Problematis hujus expediri, ct ope talis circini Proportionis ex datis latitudinibus i c longitudinibus duorum locorum inveniri anguinius Rumbi, ct si quae solent alia his amnia inter Nautas. Problemata sitari; unde vix aliud sinplicius & ad praxin aceommodatius adminieulum in usum horum hominum excogitari posse,. Deilo quis sespersuadeat.
u Ar si sen iniquam criminationem b
IN sua, quam adversus elarissimum Virem, Io. Clericum, emist,tas sertatione celeberrimumWayenum simul in principem liodie A minianorum Theologum,Philippum Limborchium, iusnrrexisse, e, que, quod doctissimo Burmanno Spinossimi notam plane praeterrem impegerit, prolixe exprobrasse, sub finem nostri,quo istam Deni adumbravimus Dissertationem, retensus superiori anno p. 439. memoratum haberi, Ienevoli Lectores deprehendent. Notam ergo istiane ale removere studet Limborellius in praesenti Dissertatione apologetica, in qua suam ante omnia mentem circa Burmanni cum Spinosa convenientiam declarat, post a seipso Spinossini suspiei nem, qua gravare emia citato locoWayenns voluit, amolitur, tandemque iis,quod judiceWaveno ipssilinus sit Spinosismus,legitima sequela ex Burmanni potius doctrinis haud diffieulter posse elici eontendit. Male videlicet imprimis Wayenum id habuerat, quod Lim-borellius in Theologia sua Christiana But mannuin, de omnipotentia Divina agentem pleraque ad verbum sere ex Spinosa descripssse asi ruerit, idque impetuosam in innocentem debaechationem voctav rat. Sed ut nihil prorsus a veritate alienum se dixisse monstret Lim. rellius, ex spinosae Cogitatis Metaphysicis caput de potentia Dei,
105쪽
contingma, ex uno; Burmanaianam vero de omnipotentis Dei ira,ctationem ex altero latere apponit: & post institutam collationem unicuique manifestum fore confidit, Burmannum isto in loco Spin is librum omnino ante oculos habuisse,indeque potissimam capitis iL. liua partem deleripssse, nonnunquam verba quaedam interpolassa, α nune quaedam oniissse, nune addidisse, sensu tamen minime mutato, quin imo verba, quibus proprie sente am suam explicet, sine uti
mutatione ex Spiuosa esse mutuatum. Praeterea Burmannum sine
indicio Spinosam alicubi semium fuisse etiam in iis, quibus atheis nisui venenum, sed tectius paulo, insinuarit, affirmasse se nondum dissi. mulat, sed ad duo solum sumanni effata id refringenduin addit,
quando nempe semel, totam rerum naturam non esse nisi unicum ens; α iterum, quando Deum ordidaria potentia secundum leges naturae
nobis notas, extraordinaria vero secundum eas, quae nobis notae non
sint, operari is docuerit. At ista ratione Burmannum a se Spinosinam pronunciari penitus inficiatur, quandoquidem ex eo, quod spinosam illa sive Judieio alicubi secutus fuerit, minime inserre liceat, quod penitus in castra ejus transiisse dicendus sit ; quin potius ignarum modo, quid spinosa animo volveret, non satis considerasse ait elusedem phraseologias, quibus venenum opinionis suae occultarit. Deinceps nucleum Spinossini vocaverat Wayenus doctrina imqvae statuat, omnia ex natura Dei emanasse, ut aliter se tota reruin ii, niversitas per naturam Dei habere non potuerit, quam habeat in pra senti, Hule veto obnoxium statuerat Limborellium, cum hic cometperit ideas rerum praeter Deum, quae decretum omne praevertant shoc ipso namque eundem inieri statuere, Deum non potuisse non agere juxta, illas ideas, eumque totam hane tiniversi tem alitςr crea
non putuisse, quam secundum ideam non libere formatam, sed si-hi naturalem, ae proinde non aliam, quam nunc est; quod quo tendat, nemini, nisi qui spinosismum nesciat, obseurum sit. At enimvero prsut heic sibi gratulatur Limborchius, quod argumentum, quo ex sententia sua Spinosismum elicere conetur Wayenus, in omnes directum sit Theologos, euiuscunque sententiae ct sectae inter Christia-uo . quippo qui omnes praeter scientiam visionis in Deo statuant scien-uam simplicis intelligentiae, qua is seipsum cognoscat α omnia possibilia, .quaeque scientiam visionis, qua, quicquid libore decreverit, pe
106쪽
virtute decreti Divini suturum sit, omnino norit, ordine natum pro-eut d ibio praecedat, unde omnes certe in Deo ideas decreta ejus pra vertentes promtissime admittant : ita nullam esse respondet hane consequentiam, si colligas, eum, qui concipiat ideas rerum praetremum, quae decretum omne praevertant, una fatuere, Deum non potuisse non juxta ideas illas uere. Ideas namque has, quae in Deo concipiantur, non esse rerum suturarum, sed pollibilhun tantum, Me est, 'lim virtute potentiae Divinae infinitae fieri possint. Intelligere nempe dc novisse Deum, quicquid facere queat, licet hoc non deer verit, nee unquam facturus sit. Cum autem infinita si varietas e rum, quae Deus sacere se posse novit, pro siberrima sua voluntate eum id tantum decernere di in tempore creare, quodcunque placuerit. Equibus singulis affatim patere autumat,quod Deo summam decernem di atque operandi libertatem adscribat, proculque adeo ab omni Spi-nusilino reeedat. Addit interim, Deum, qirando ista tua libertate
uta inr, non posse tamen quidpiaria decernere, quod manifestam in se contiueat repugnantiam, hoc est talia, in quibus, quando a nobis comcipiantur, pugna evidens appareat; qualia sint non ea solum, quaeua . turali ejus perfectioisi S attributis repugnent, sed etiam omnia, quae terminorum contra dictionem aut manifestam habeant, aut eam ad minimum involvant. Quam doctrinam minus sane reprehendendam
dicit, ct ab obiectionibus Wayeni paulo uberius defendit elatissimeque apparere arbitratur, quod assertionein, Deum omnium renim eausam emanativam esse, ne per millesimam quidem eonsequentiam elicere exinde liceat.
Vicissim vero ex doctrina psirmanni saeilem dari ad Spino. sismuin descensum ait, cum iuxta hane voluntas Divina ipsa Dei sit e sentia, si aeterna ae necessaria, de qua Burmannus neget, quod potuε-rit non esse. Equidem ostendere ipsum refert, quomodo sit libera,
quatenus nimirum Deus non tantum non sentiat, se ab alia vi exter determinari, sed etiam revera non determinetur, aut determinatus,sia a seipso solo sit. Verum & Spinosae Deum. qui omnium rerum causa perhibeatur emanativa, ut talem describi respondet, issaque ratione dissicultatem nondum auferri colligiti Longius tamen abesse a se cupit, ut istud, quod legitima sequela ex Burmanni sententia deducat, ipsi tanquam sententiam, quam agnoscatct defendat, impiniet.
107쪽
tet, elim consequentias a sententia, quae iisgravetur, accurate dilae nendas esse, nunquam non doeueri
euli, M. Fabii quintiliari, P. Papini Statii, obiterque Juvena- . his; pro temporum ordine dispositae ab Henrico DO elis. Oxa. Hi e Theatro Scheldoniano, ιε . g. Phaunis Light Doli 0pera Pshuma, amuhac inedita. Ultraiecta. apud Guil Braedela, ισυ. fol. ybasuis nuberti F. De Sacrisiciis Veterum Conlectanea Historica Philologica, s Misicella Critica ; nec non de Mordotibus G Sa
108쪽
. Catindis Martii, anno M Dc XCIM AN cIscI MAURO CENI PELOPONNESIACI, Vnnetiarum Principis, Gesta. Scriptore IOANNE GRATLANO BER G O MENSI, D. ratavit, ex typographia Seminarii, a d 88, in Φ. Alpia. r. pl. 6.
madmodum inier illusirissimas Serenissimae Venetae Rei
publicae gentes , a primis ejus ineunabulis ad hare utqn' tempora, Maurocena domus eminuit: ita ex hae nemo forte seu meritis in patriam , seu gloria ac celebritate no minis , major Francisco non ro extitit, euius res genas Hictoriographi non pavet attigerunt hactenus ae illustrarunt sparsim. ne justis eommentariis, dubium sylo elegantiore an graviori judicio eompositis, Joannes Gratianus, Vir Clarissimus, complexus es. Ae de familiae quidem splendidissimae decore jam alibi quaedam dicendi nata nobis fuit oceano, tum cumprimis,eum Mauro nam. Megaloprepetam, seu Mauro niadum Fastorum libros ab Antonio A Grias editos, in Actis hisce A. r 68 3 p. 299 reeenseremus Nune vero, dum Franeisei Mauroeeni gesorum Historia recentissima perlustranda nobis offertur, tanti Herois insignia plane omnique po- steritatis memoriae merito eon Iecranda saeinora prolixius praedicandi foret opportunitas, si quidem id instituti nostri ferret ratio. qui non tam illustium virorum adornare alogia, quam, quae ad doctrinae &'cruditionis prosectum pertinent, utcunque literis consignare, eonsuevimus. Itaque nonnisi summa rerum a Peloponnesaro nostro genarum eapita indicabimus, Lectore Historiarum cupido ad ipsos. Glatiani disettissimi Commentarios, quos perlegisse lategros neminem poenitebit, abi Pto. ,
109쪽
Editus' est in lueem Francileus Mauroeenus . venetlla anno properantis nune ad finem seculi deeimo Oct avo, Petro Mauroeeno D. Marei Proeuratore patre, matre Maria, ex ejusdem nominis iamblia. Cum iuventam honestisilinarum quarumque artium, bellic rum eumprimis, quarum studium aeerrimum jam in puero emieuit, eultu transegisset, anno aetat s vigesimo militiae navalis tyrocinia a spleatus est: quo tempore Serenissima Respubliea aperti quidem belli immunis, eum p ratis tamen collumbatur. Ast postquam A. io s. gravissimuin eum Tureis Cretae subjugandae libidine ineensis bellum exat sisset,' tum vero latiismus eampus, in quo sortitudinis prudentiae que illustria doeumenta ederet, Nostro se aperuit: qua occasione tam gnaviter etiam fortunateque fuit uinx, ut per omnes munerum milit rium gradus, ad supremum Imperatoriae dignitatis fastigium, paue rum annorum spatio fuerit enixus. Anno nil tum i6 6 ad qui queremis regimen evectus, mox A. I 6-7 Praetim navium vieem pec liquot mea ses sustinuit. A. I 649 Adriatici sinus suscepit eustodiam, e questrenue delanctus, A. Isso quinqueremium Praesecturam adeptus est. Cum vero A. Is si in celebri supra Paron insulam,Aloysi Moe niet Imperatoris auspiciis eonterio cum Turcia maritimo praelio, ea msua felicitate fuisset, ut Praetoriam Turearum navim, ac in ea celebe rimum illa tempestate archipiratam Nicolaum eaperet, A. I Praeso stus classis, quod praestantissmum, post imperatorium, munus es fuit eonstitutus. Anno I 6s s summam Cretae insulae administrationem suleepit, biennio post supremi Imperatoris dignitate, summa elassis perinde ac terrestris exercitus eum laetitia ae applausu, condo eoratur. His muneribus quam dextre, quantaque vianinai se prinvidentia praesuerit, latius Auctor gravissmus edisserit. Neque se tamen evitare Maurocenus potuit, quin post absolutum A. Id 6I -- peratorii Magistratus eurriculum Venetias reversus, invidorum censuram ae obtrectationem subiret, mittendusque in Graeeiam a Senatu Quaesitor fuerit, qui judicium more rerepto institueret: sed eo deni, que eventu, ut post redditam rei administratae rationem, Maur enigena probarentur Senatus universi saeragiis, aeculatorea vero eat
Inter haec bellum Cretieum visum est petulatim deservehere, quod Tureae novum adversus Augustissimum Romanorum Imperatorem
110쪽
rem bellum meditaremur. Quod eum A. I 663 in Pannonia erupisset, Venetique Foro-Julii non sine causa metuerem, isti provinciae Mauroeenus praefectus est. Ast bello Hungarieo subita ct inexpe. flata pace A. I 66s eomp0sito, cum Turcae vastissmi Imperii vires ad
expugnandam tandem Cretam, urbem insulae eognominis plineipem, enlligerent, Mauroceno primum quidem ela sis Praefectura, mox ite. tum summum terrestris maritimique exercitus Imperium, ct Cretae bis adversus vim Barbar0rum propugnandae cura commissa. Nee multo post eeleberrimum illud ac memorabile Cretae coepit obsidiaum quo intra viginti octa mense ,Turearum centum ct viginti millia, triginta millia Christianorum occubuisse feruntur. Nee armis inque magis, quam iug*nio certatum re consiliis, eum hinc Mauro. nuti ustata dexteritate vique animi ineredibili urbem tutaretur:
iude Aelimet Cluperli, Regii Sigilii Cusio , quo prudentior Regni
adminisset nunquam Tureis obtigerat, nihil artis poliorcetieae omit. teret. Fidem etiam Mauroeeni ab Achmete tentatam Gratianus nosset memorat, promisso illi, si urbem dederet, Valaehiae ct Moldaviae
Principatu; sed frustra, Mauroeeno oblata generose nee sine irriso. ne Aelimetis respuente. Nec erat certe, cur a Barbaris dignitates perfide quaereret, qu- promoreri . Republica patria honestis artibus poterat; aqua, dum obsidi0nem adhuc frenue sustentaret, Proeuratorio D. Marci munere, insolito plane exemplo, extra ordinem nem. pe di supra numerum, ivit ornatus. Nihilominus cedendum vi ma. ioci ad extremum Mauroceno fuit, inprimis postquam postremae Galbiorum suppetiae, a quibus conservandae urbis spes unice pendebat, iatre tun eeeidissent, α, quae saluti urbis paratae erant, adversantibus fatis vertissent in exitium. l Sex millia selectissimorum militum Rex Gal. Ita potentissimus, pro singulari in Rempublieain Venetam ae rem Christianam studio, sub ducibus Bellifortio ct Novataeo. subsidio ol,
sessit miserat, validam utique manam, re qua servari urbs potuisset, si morae patientes utcunque auXiliares copiae fuissent. Ast dum Galli nimia virium suarum fiducia uni pratio summam rerum committunt,ae Mauroeeno nequicquam revocante, improvide I urearum eastra
lacta eruptione invadunt, ac laetis quidem initiis usi. sed ea se fortuito perturbati, elade atroci, ipso Bellisertio amisso, assieiuntur, moxque primo impetu ae servore in trepidationφm desinente, nullis Mauro-