장음표시 사용
301쪽
concordibus studijs exercerent, pristinas I ges juraq; provinciae con stituerent, & ein torres patria, undeeunq; congregatos, subra Ddibus penatibusq; magna cum gloria resti, tuerent ; Itaq; etiam in vexillis suis haec verba pos runt: Recuperare aut mori: Caeterum lctsi multi delectus haberentur, & militum
diuersiae manus confluerent, tamen cum Va-
riis modis impediti, nec satis in tempore vel armis instructi,vel pari virtute militari, con- itra veteranum & impigrum hestem essent &civitatum Belgicarum studia& voluntates,in quibus magnas spes posuerant, vel metu Hibspanorum frigerent, vel animorum discordia vacillarent, & majorum quodam modo ubribus conari viderentur: simul uno tempore nec parati esse,ncc vires expedire potuerunr. Itaq; ad Dalenum primum , deinde alibi singulatim caesi, speratos successus pleriq; Aurantiani duc non habuerunt. Initium Lud vicanae expeditionis in vigesimnin secum incidit, ea enim die, primum in Frisia omni ensi, tantum cum septuagintacti citer peditibus , & duodecim equitibus, qui partim armati, partim inermes erant, in
vago Bellingewoldo visius fuit , qua nocte suo. I, in rempli ejusdem, communito CC -
302쪽
interio, continebat. Postridie verb rumore ejus copias m ores, quam erant, celebra te, eum terrorem vicinis omnibus, & in primis militibus praesidiariis Neddensibus a tulit,ut praesectus Ueddensis, Matthias O . thus, quae arx duobus millibus passuum, ab isto pago abest, cum praesidio Groningam
aufugeret. Quare Ludovicus progressius, Vacuam arcem, in qua duas tantum sinaginas, sibi ad portam obviam progredienteS inve nit,occupat,paucisq; pdst diebus,cum quinq; isigna militaria erexisset, mediocres copias contrahit, quae tandem circiter viginti quinque signa peditum, & tres equitum turmaS expleverunt. Nam & Adolphus Nassovius frater,& Iodocus Schouwenburgicus Cumites, eum illi equitatum adduxerunt: Postea
Dammum oppidum duobus milliaribus dissitum, fusis fugatisque Albani militibus, qui
. intim erant, praesidio inlinit. Albanus vel licui haec praeter opinionem acciderent, sor2urae mutationem veritus, nisi in tempore o curreretur, statim, ohannem Lingeniem,
Arenburgicum Comitem nuper ex Gallica militia reversum , cum legione Italorum 8c, Hispanorum peditum,Legio autem nunc defi cem tantum signa peditum continet, signa
303쪽
lis copijs justaq; acie, confir malis animis, reum adoriri, & manus possent conseresci l praesertim cum fama ferre ipsiq; metuerent, i se in oppido ab hoste obsessum & expugna- tum iri. Ludovicus autem cum paucis diversem sentiens, hoste ilic ubi erat, minr randum,oppidumq; quod obtinebat, nauni
dum, neq; ullam timoris significationem . nocturno abitu dandam esse judicavit. Itaq; tandem inter dices rapidum , ad illos iotententia persistentes , exclamanS , er gone inquit , . comilitonzS , VOS me plane desertum vultis, neque vel meae digit, 'hatis, vel vestri nomini: ullam habetis ratio- nem λ Ego vero nunquam commitam, ut aut hostem faede fugisse , aut quicquam Nassovico nomine indignum perpetrasse,' videri possim , quin potius si aliter fieri . non potest, solus isto cum puero , armis gerum demonstrans , hic manebo , & a Gil ventum hostium fortissimε praestolabor; vitae meae & sanguini, ad redimendam ign ; miniae notam , minimE parsuruS. Tan- dem ille tamen a concilio exorat e ratio nibusque victiis , reliquis assentit : M
ela tauuda vigilia , oppido excedit
304쪽
quem consectis duobus milliaribus,ad cae , bium Hilligerietum,Arpnburgicus altero iis meridiem die, assequitur. Est inter Hilli,
tosi, in primis autem ad septentrionei, qua Arenburgicus adventabat, fossis aggeribusq; concisi, ut non nisi angustis itineribus illae
iri posset. Itaque Ludovicus in patentem istam Campi planitiem progressius, & Per
inploratores edoctus, Megensem adhuc pr sul Asse, adesso autem Arenburgico, tan- tum Curtium Martignenum, Mediolanensem, unius equitum turmae praefectum: Mgmen sisti,& huc illuc volitando,arma expediri, ordines aciesque adversuS apprOPi quantem hostem, extendi instruique jubet. Cohortatur universos, tum Duces, tum mi lites, illum esse diem, quem tantopere repeditivissent, illum locum, quem nocturno, diu noq; itinere, hosti profligando aptum quae . sivissent,qui si animis Germanicis, viribus6;. valerent, si ipsi tibi deesse nollent, & labes' nem, & praemiorum inirium, contra . immanissimos hostes ipsis haud dubie nunc . zstat allaturus. Haec aliaque ad suOS COn- . sonanti icistis armis, virisq; instructissimus, ex vicina
305쪽
ex vicina Sylva, ad quam Hilligerietum situm est, maximis clamoribus atque ululat,bus te in conspectum dedit. Erat, ut diximus, qua via Hispani ibant, terra, utrinque fossis aggeribusque incisa, ut non nisi ex- tenuatis contractisque ordinibus, ipsi rumaries progredi posset. Naisovici vem,etsi, propter continuati itineris contentionem lassi, & celeri hostium adventu, praepediti erant, quo minus spacium corpora curandi habebant: tamen alacres ad pugnam, exem plo Ludovici , & mutuis cohortationibus procedebant. Non nul l i vem,qui sere erant
occidui Frisij & Oldenburgici, ad vexilla
duo , hostis ferociam veriti, praeterquam quod inediam ferre non possient, armisque Pariarii exeroitati, & instructi essent: in acie .consistere non audebant. Sed alij post alios, varijs allatis causis, turpiter discedebant, alij
etiam aut suum satum aut commune periculum,cum manipularibu, miserpntes,de Victoria, discedentes, non obscure desperabant. Ludovicus verti duplici acie, in hostem, versus occidentem, instructa,Eouitatu ad orie
rem ibiem,Adolpho Fratri, & Iodam Sco-wenburgico commendato, fossas a lateribus h Eum,protendent , ab aliquot sagittario-
306쪽
rum cohortibus, insidere jubet, mandans ut l
.clanculum, ijs in fossis propius hostem pro- treperent, neque tormentum laxarent, priui-
quam hostis oculi pupillam consipicerent; ijs in sagittarijs, initium Victoriae eo die Constitit, ut postea deprehensum est. Ipse li
Ludovicti, operis , munijsque militaribus, graviter per exercitum distributis, in pri- mis ordinibus, pedes adversiis hostem majori in acie, ad occidentem consistit. Arenbur- igius quoq; in primat aciem equo progrese illius, cum hostis ad pugnam parati videret co- ipias,aciesq; binas,armi, virisque coruscantes, Non me hercule ad suos, inquit, incompositi
isti, & laceri, fugitivi sunt, ut nobis relatum suit, sed praeseroces prosectb milites, qui
gulum nostrum petitum veniunt,& aut v re, aut mori volunt. Equidem consulo, Paulisper morantes, Megens em cum equit tu expectemus, qui haud dubie nocte prox, ima affuturus est, ne praecipiti audacia ac t meritate pugnandi, & nos universos in ma- nifestum distrimen coni iamus, & regio nomini asseramus ignominiam. Hispani vero Duces assistentes, interpellare, & tamquam imbellum 8c Lutheranum, eriminari,
qui timidis & cunctantibiis hostibus sp drum fugitandi,& e manibus elabendi daret.
307쪽
Ad quos ille , quandoquidem ita vultiS, ac importune urgeris pugnam , periclitemur an vel temere,sed genurosi fortunam, posta quam immodica vis, Imperij rationem vim cit ; ne si hodie cautus & cunctator esse velim, paulo post ignaviae aut perfidiae accus istus,in Semru,regio praegravante invidia, s rictu, aliorum exemplis, adversis malevolo rum & imperitorum suffragijs peream. Pr inde re ipsa & hodie quemadmodum hin mi a me praeclare factitatum semper est, docebo, me non minus quam vos fidelem Regi esse, qualiscunq; tandem praelij exitus sit si turus,neq;eunctatus signa canere,& animoses, istos Hispanos, se duce procurrere jubet. Iam vero &Naslovici,magno impetu procedunt,& eorum stlopeiarij,in siccis,caeciso;fossis d litescentcs dicti memores, aliquantum spacij serpendo,clam propiores hosti fiunt: tandem expeditistormentis,ex insidi, proruunt,sro . tes, lateraq; hostiua, eriunt, & tantum non circum veniunt: quo inopinato impetu, His spani pedites perturbati, praecipue cum priamos ordines , densa Sclopeiorum procella, prosterni , hostemque undique instare viderent. Illic Adolphi ferox equus,
quum tormentorum tubarumque clan-
308쪽
habenas non audiret, in medium hostium '
globum vagabundus invebitur. Etsi autem Adolphus Cataphractus equo inlidens, atque multis undique telis potitus, se aliquam diu
strenue propugnaret ., equumque ad suΟSire vocare studeret: tandem tamon multixudine obrutus, equoque deiectus, multis vulnerblius consonus perhi,non sine strage hostium, quorum cadavera circa mortuum iunt reperta. Hoc excitatus rumore Ludovicus, suam Propemodum adhuc integram aciem ,e6 pro '
1 ipuit, fratri opitulaturus i qui in hostiamico piassiam quidem labascentes, ted paulatim.
gradum propter caesum Adolph in iistere
Ditentes tum impetum dedit, ut absque dubio, ultima victoria 1 Ludovico staret Mnemo quisquam hostium auderet resistere, quorum plerusque Hidigerietum fugientes, Nassovij celeriter insecuti, partim. ceperunt, . Partim occiderunt , ipsiunque coenobium vi expugnaverunt. Reliqui Hii pani & Germa-
Di, qui evadere potuerunt, Groningam contenderunt. caesi sunt mille cire iter oc Septinginti miEtes, capti quadringenti, capvivi Pierique Germani, precio dimam, Hispani Vero omnes intersecti. Dosiderati, e NaH. sevicia circitor. 4 . Vsaerati, ultra ZOO
309쪽
caesus & in proelio est ipse Arenburgicus, Co
vir in calamitate indignus, qui ut timidit iis Arem erfidiaeque sus icionem vitaret, in lienM burob. temeritatis paenam incidit. Hic initio pu- dis gnae, strenui legati officio fungen , cum δει coelis. versa omnia, id quod ante metuebat, depre- henderet, neq; solus rebus desperatis serre posset, cum alijs sese in fugam iii , ct ad sossam palustrem, quam trahcere ogitabat, pernici equo delatus, confosso equo in terram decidit. illic a Gregario milite agnitus , etsi ingens auri pondus, quo se redimeret, polliceretur, interfectus & sp liatus est. Alij scribunt, ab Antonio de Saeto Homine nobili & ordi tum ductore, cum Videret fratrem suum equitem ordinis Ma tensis, in ta lovici acie occubuisse, crestau esse. Falsum itaq; narrant alij, Adolphum & Arenburgicum Comito, singulari certa- mine sibi mutuo occurrentes, occubuissoquemadmodum etiam errant in numero co-fiarum utrinq; recensendo. Per runt a tem re tres primarsi Hispanorum Duces tomerariae pugnae instigatores, Martiguen rem saluus evafit ,strata sunt & capta, praeter ormenta bellica, quatuordecim vexilla stiviri cum mulsa pecunia in stipendium
310쪽
militum parata, pretiolaque aurea & largita, Arenburgici & Hispanorum veste, ει
suppellectile: Henricus Paulinus triduo
Postquam pugnatum est, io castra Hillige latum, visendi cauti cum aliquot comitibus civibus Embda prosectus , omnem rer'
ibant, tantum adoriundi Hispanorum ard rem uroremque fuisse, ut sibj gradum sisten
ex parte tyronem militem nec satis actu . 'tum, vel saeramento aduendi, vel Visitandi Iustrandique spatium dare ar, victoriam Ugestam a Ludovico S. Iodoco Comitibus ipsis cognovit. Comites inter alia nar
sitam singulari quadam ope divina,quasi miraculose accidisse. Centuriones etiam atque milites situm locorum 8c castrorum pelli .stranti Paulino campos cadaveribus stratos
aciem ordineSque militare, Nassovianos, &. Arenburgium mortuum in Sandapilam ad Ludo' tumulum positum , di lethaliter vulnera'
Vici tum demonstraverunt. Ludovicus bac po- /U0 litus Victoria, quae vigessimo quarto Mah. V8 Vir accidit, eo in loco, aliquot Diebus stativa ctoria- habuit,qui cum Adolphi fratris cadaver,mul