장음표시 사용
11쪽
neris, ut aiunt, unguiculis avide didicimus extirpatratur & funditus tolluntur. Hinc cum ineluendis quin semel insederint vitiis labor dissicultasqi sit, graui usq; dedocendi quam docendi onus existat, haud Timothe imprudenter Timotheum olim musicum feci e conὸζ . i. ζι. quod a discipulis ab aliis prius parum apte instrahiarum. tutis, duplice eZegerit mercedem, unam equidem ut Libro 7- bona artis doceret,altera vi dedoceret ineptias. Pr
ta, ,' ' inde cum & huic qui cum ipso ferme nutricis lacte errores fugit, inq; pratiar doctrinae secta educatus est,
Caleno autore, geminii tempus necessarium sit, Vnuin quo errores prauasq; opiniones dediscat, alterum in quo melioribus se exerceat,consulto fecerint medicar professioni nomina daturi, si iis non assileuerint, a. Aph. a quae olim rursus dediscenda erunt. Id quod eo magis conabutur, quod Hippocrate teste,vita breuis,arS vero medendi longa sit. Q uapropter minime comittet ut temporis occasione, quae praeceps admodum exi/stit, in nullius mometi rebus, iisdemq; deterrimis,ad
discendis temere coterant,sed optima sibi potius pri/mum disceda proponant ne olim in dediscendo multo maiori quam discendo opus habeant opera. Mut tonanque consultius est primu ea quae optima sunt, etsi minima etiam videantur, haurire, ut scilicet dein/ceps cum priora dediscenda essent, animii maioribus Opti applicare integrum sit. Tum vero optima discendi ra/
i. - tione sibi proposuerint, ubi a purissimis fontibus po/tius quam coenosis rivulis,lacunis ue putidis,praestantissimae artis medicae rudimenta haurire voluerint. Λh. fontibus autem haurient si ex Graecis,minime autem
Arabibus, elus artis praecepta didicerint, quod in il/lis nihil non purum, nihil non eruditum, nihil por/ro quod non sumnio iudicio excultum deprom/Ptumq; sit, inueniri queat. in his vero nihil ferme
. quod non rancidum putidum' ue sit , offendi pose
12쪽
sit: quamuis praeter inconditam ac plane ineptam, adde etiam obscuram dicendi rationem, omnia pe
ne quae docent, quandoquidem plus quam δις K cvratris a veritate dissideant, A ristarchi virgula digna existant. Quod si enim quicquam in iis est quod imbrari mereatur, e Graecis certe sumptum eri putator neque enim alios Arabes quam reliquorum, Graeco rum praesertim transcriptores fulta constat. Licet in Craecorum referendis praeceptis vim tractadi artist prudentiam neglexerint,omnia enim turbarunt, Om
nia peruerterunt,nullum cli sibi docendi scopum pro Posuerunt, verum modo hoc,modo illud attigerunt, adeo fit de adeo leuiter & oscitater, ut reticuisse penitus satius fuimet. Quid multa e Arabes quotquot fuerun nihil aliud studuerunt, quam ut fucorum in star alieno labore partis seuerentur,seqi alienis atque adeo furtiuis vestirent plumis. Id quod sane toleram
dum erat,ni suo foedissimo contactu,harpiae ritu,Omnia contaminassent. Itaq; merito ab illorum lectione rudes adhuc medicae artis tyrones avocadi sunt, im mo plane admonendi erunt, ut eos ipsos laquam ip/sissimas pestes, unde nihil nisi praesentissimu venenusugere possint,deuitent. Nisi enim prorsus ab illorulectione arceantur,fieri nequit quin falsa pro veris in gurgitent, eaq; ita illorum animis infigant, ut nullis lubinde modis euelli queat. Proinde ut olim toleran/dos nonihil fore Arabes duxi, ita hodie ex omnibus scholis,laquam seductores pessinios, adde carnifices etiam ipsissimos staditus tolledos & proscribendos constito,qubd bona quae in iis sunt minime pernitio sis paria existant. Vnum enim hoc studuerunt, ut li/brorum magnitudine se admirabiles redderent:ob id uniuscuiusq; dicta, siue vera,sive falsa, seu vero simi/lia, aut etiam imaginaria fuerint, ita suas cong efferechartas. Et quid per deum immortalem attinet habe/
13쪽
re Arabes, cum nihil in iis sit veri, quod non apud Craecos fusius clariusq; tractatum site Non tamen ineficias ire possumus, pauca quaedam esse in illis quorrum apud Graecos nulla plane mentio fiat: ea tamen talia sunt, ut nec illi horum exactam cognitionem habuerint, tantum abest ut posteris recte tradiderint. Cum itaque nobis errorum monumenta reliquerint, praestat certe eadem altissima obrui terra, aut ut nun
quam posthac in lucem prodire queant, Vulcano consecrari. Quare posthabitis Arabibus, ad Graecorum, Hippocra. Hippocratis & Caleni praecipue, lectionem animumini R ' conterant studiosi,qubd ii ferme uni sint, qui in auto rum censum ascisci meriti sint: id nanque quod recta ratione ducti inuenerunt,& in monumenta retulet ut, omnia postmodum experientia comprobarunt. Hi itaq; ducibus insistetes, medicar artis rudirueta discat: nam ita miro quodam amore , ubi parti adoleverint, ad ea quae a clarissimis veterum tradita sunt discenda properabunt, eademq; iudicio passim adhibito explorare multa diligentia studebunt. Ad qua certe disce di ratienem etiam Galen. inuitat,dum in hanc senten/
P m. quod est,neque enim omnes graeca capuit: in uinosse quid aliis rectius debebit,statim no natura nao do, veru metiam primis doctrinae rudimetis multum caeteris praestet oportet. Ide ubi iam adoleverit veri/tatis msano quo da teneatur amore, veluti numine si
14쪽
quo afflatus,tum sine ullius diei noctis i intermissim ne properare ac contendere ea quae a clarissimis veterii tradita sunt discere eademq; ubi didicerit iudicare, multoq; tempore explorare & cosiderare quae rebus sensui patentibus c6sentiant, quar'ue dissentiant, atq; illa quide eligere,haec vero repudiare. A tqui,pro do μlor,videmus nostra tepestate optimam hanc discendi 2',ό2. rationem penitus inuersam else, quod nimirii pessima inversa. tantii primo loco discamus, optima aute vel prorsus conrenimus,vel tenuiter saltem,necnon nisi in postre i, mis attingimus. Quo sit,id qd Hippocrates quoque eonqueritur, Vidi πολλοὶ,εσωδε myxv βωο..id est,medici fama quide multi,opere aut pauci admodui sint. Et qui fieri posset ut medicinae studiosi hodie meliora sectarentur,cu pauci, immo fere nulli sint, qui in Cermaniae nostrae gymnasiiis praelegunt,iquibus probatissimi medicinae scriptores,vel a limine tantii salutati sint, tantu abest ut penitius cognitos ha/beant,atq; adeo reliquos docere postilat. Linguarum nanq; , sine quarum cognitione omnium disciplinarii inaca sit & caeca tractatio oportet,hostes omniti sunt acerrimi, nec tantillum quidem ad exactam eius artis notitiam conferre putant: ideol cum illi optima ne primoribus quide lablis degustarint, fieri minime po/test, ut haec ipsa alios docere queant. Proinde id unupotissimum student, ut a recto tramite in deuia quae dam perducat,ac ineptissimos quosq;,eos nepe quos olim non didicere tantum, sed & deuorarunt ella au rores discendos proponant,quo sibi similes, hoc est, . linertissimos producat medicos. Neruis enim & facul/tatibus omnibus colendiit,quo ab optimis autoribus suos auocent auditores,ne scilicet iisdem nonihil de/gustatis,si indoctis asinis hactenus aures praebuerinpanimaduertere,& paulatim magis at q; magis perscia/tiscere queant. Hinc cum ττυφλαῖs sint,quid
15쪽
decreta cudelectu legenda. et .Eth.
mirum si eorundem sequaces nullo prorsus adhibila iudicio non secus atque illi temere in pessimos irritat utores,quaeq; in his falsa sunt,haud minori studio ciquae vera deuorent Tanta nanque superstitione ac religione ea quae illiipsi scribunt venerabuntur, ut placulam putent vel latum unguem ab his dissentire, prae sertim cum in eode honore a suis illis ineptis ac bar/batis praeceptoribus habitos videant. Verum hoc potius veritatis studiosis persuasum sit, nihil eme perviatiosius q vulgarem hanc opinionem, qua maioris pla/cita absque iudicio dc delectu pro oraculis habemur. Multo enim literis conducibilius est, de scriptis main morum etia auroru iudicare,q sola autoritate acquieicere & hde aliena quartiis accipere. Q uamobre: Ar stotelem, uniuersae philosophiae Mincipem, ea in re sequi secum costituant, qui aduersus Socratem & Platonem, quos tamen ut praeceptores summo in honore habuit,scripturus ita dixisse legitur: αμοῖν οπιον V
ci sint,sanctum tamen est iis veritate praeferre. Q in bus siquidem verbis vetitate ipsa viro bono nihil an/tiquius esse debete innuit. Et hinc sane tritum hoc iuscholis philosophorii dictum dimanare coepi Ami/tus Socrates,amicus Plato, magis tamen amica vetiνtas. Q uo nimirum significare voluerunt, neminem, utcunque etiam eluditum, veritati anteponendii esse.
Hoc quod diuinus etiam ille Plato faciedum suadet,
erui πιν νεισόα Μν, sed iudicium adhibentes sin/gula diligetissime excutiamus, scietes nullius vel mor/rui,vel viuentis autoritati tantum,quantum rationi 2 vetitati tribuendum else. Q uare in perlegendis medicorum libris, Arabum potissimum,ita statuamus,non omnia quae omnes autores dixeriit vera esse, sed n
16쪽
nunquam,immo fere semper, insigniter hallucinatos fuisse. Neque est quod miretur quispiam cur de Ar bibus,quos velut numina quaeda maxima hodie meγdicorum pars colit,iam audacter pronuntiem, digni enim sunt quos ita tractes. ob multos scilicet capita
Ies,quos passim inculcant,proq; veris proponunt,er rores.Et cum indies magis atque magis quampericu
losa illorum errata sint intelligam,necnon quampluritimi existant qui hosipsos adlius mordicus teneant, proque illorum tuendis placitis haud aliter e pro aris& focis digladientur,multo certe acerbius si antea via qnam a me tractabuntur, ut nimirum impudentibus illis impostoribus,ac grunientibus gryllis si se obstruantur.Neque per me, modo deus diutius superstitem velit,licebit illis nebulonibus, tu uentutem posthac inanibus nugis circunducere. Pr inde merito quod antea parcius fecimus,nunc horta tibus viris eruditis, animuinq; addentibus, uberius
praestitimus.Non est autem quod idco me Arabibus, id qd Montuus facit,quis conuiciari arbitretur. quod Montuo ab iisdem dissenti 'aut lapsos esse indicet quis enim ης PQR4 inescit eruditorum iudicia esse debere libera ρ adeoq; ' 'ipraeter conuiciandi suspicionem non tantum ab Ara/bibus nihil de re medica neritis.sed etiam Graecis aliquot his multo doctioribus, ct ea de arte bene meris 'gis,modo livor, praecipitatio, impudentia,& dicacitas scurrilis absint discedere licebit. Et cum veritate ipsa fur bonus nihil prius neq; antiquius habeat, cur con nicium dici mereatur siquis veri tuendi studio potiusquam laedendi libidine agitatus, illorum errata paulo acerbius insectetur non video, modo non maledictis solis, verum & rationibus atque probatissimorum at torum autoritatibus, id quod ego facio,eade demoli Conustis ri tentet. Sed fac esse conuicia, num non praestantius νη i'
anulto interdum conuiciis eroscindere errates, quam .im.' '
17쪽
turpiter ad illorum errata connivere,aut obstinate veritati,quemadmodum Motuus passim soler,oblucta/riρSilendum certe minime,ne scilicet veritatem diffiteri videamur. prohibeam usq; ne simplices atq; rudes animi pernitiosis ineptissimorum hominum dogmatibus impune imbuantur. Hos igitur ut redimas,costanter asinis illis conuiciari licebit,utcunque delicatuli illi tingantur. Q uis enim hos venia dignos putet, qui toties iam admoniti in erratis non leviculis,sed capitalibus obstinate persistunt, ac monitorem, cui gratia de bebant,vltro rident & incessuntρ Proinde quo verit etem ex animo sitientes, Arabit illos sequentin qu
iundam neotericorum medicorum volumina infinistis referta escte erroribus clarius agnoscerent, Parado
Paradoxa La haec nostra,nihil quod no praeter illorum dictumst sententiam complectentia,in publicum prodire volui,ut ex his talici leonem ex unguibus,reliqua quoq; illorum placita quanti momenti sint aestimare queat, sibi caueant ne tenaere in hos pessimos autores inci dant, horumcl; decreta veluti Delphica quaedam ora) cula rata ac firma habeant. His qui tota iam aetatem in Arabibus contriuerunt, atque in illis tanquam adlSirenios scopulos cosenuerunt,nihil scribimus: quid
enim iuuat, ut Nasonis verbis utar.ad surdas si cantet ' Phemius aures PB oeoticas igitur has aures nihil moin ramur,quando probe constet senem psittacum neglis gere ferula,canest, vetulos loris assuefacere velle tomerarium esse. Studiosis itaq; ac veritatis amatoribus haec nostra legenda damus, no obstinatis illis veteris inscitiae propugnatoribus, quoru aures ita obcalluisese scimus, ut nec Rostra nec aliorum admonitionibus
molliri possint. Multa autem sunt apud Auicennam praesertim de Melaen errata, quae dedita opera prae . . terivimus, quod sciam futuros haud paucos,qui eade . . . maiori dignitate quam ego queam, propalaturi sint.
18쪽
Nam ut nuper ad me ex Ferraria scripsit Ioannes Si, napius, vir singulari facundia & eruditione praeditus statim ex noua Academia Florentina prodibunt dia. NQ logi ac opuscula alia,in quibus Arabes, Avicennapo 'tissimum & M esue, pulchre suis pingetur coloribus. In his itaque nihil dubito quin bona etiam eorudem errorum pars etit, quos optimi illi viri in studiosorugratiam propalare conabutur. Caeterum quo ad ope operistis diuisionem attinet,uniuersum in tres digessimus It diuisio. bros. In primo quae ad medicam materiam spectant tractamus paradoxa. Decet enim ut is qui artem alia quam ratione quadam sibi tradi postulat,omnis mate tiae vires primum addiscat. In altero quae ad causas, morbos, eorundemq; medendi rationem attinent paradoxa attingimus,ut scilicet hinc quatum a recta medendi methodo hodie deviet medici,intelligere pose sint studiosi. In tertio ppauca quae ad anatomen cor porisq; humani sectione pertinet proponimus, ut in de citra huius peritia omnem medendi rationem effemancam discant. Indicem quoque duplicem praepo/suimus: primum, quid singulis opere toto capitibus contineatur explicatenusecundum, vocabula & quaestitu digna visa sunt complectentem.
capitibus singulis continentur.
Α Loen per se ora venarum non aperire, ne sanguinem ciere, quemadmodum multi Serapionis Mesuesq; peruerso dogmate seducti opinantur,sed eadem potius occludere, atque sanguinem undecunque fluentem sistere. Caput. I. Aloen melli commistam non minus, immo plus
19쪽
pulgare,contra Avicennae & Mesues erroneam sen tentiam. Cap. ILAloen ventriculo & iocinori non nocere, ut falso . plerisque Avicenna& Melae persuaseriit. Cap. III. Rhabarbarum nostrum & vulgare in plerisque a veterum rheobarbaro differre,atque adeo diuersum esse. Cap. IIII. Casiam Arabum & recentiorum, a veterum atque Craecor uni aliam & diuersam eme. Cap. U. Mana Arabit ac nostrae tepestatis medicorii, a m na Graecorii & veterii esse plane diuersam. Cap. VI. I Verum eupatorium nec Avicennam nec Melaencognouisse,cum tamen a vulgatissima & omnibus hodie notissima herba agrimonia appellata nihil diis
ferat. Cap. VII. Eupatorium non habere vim purgatoriam, vete res omnes uno ore contra Mesues sententiam assiro mare. Cap. VIII.
Arabum placita in destrit endis herbis non esse se/ctanda,vel unam radicem quam hodie sub turbit no/nune officinae vendunt argumento esse, hanc enim tam varie atque ambigue pingere, ut impossibile sit diuinare quid per illam intellexerint. Cap.IX. Prudenter facturos medicae artis studiosos,si Meo laeti rheubarbaro epithymo, scammonio, polypo dio,& euphorbio exhibitionis praescribentem po dus haud secuti fuerint. Cap. X.
Centaurium maius Melaen, Avicennam in hoc ut plerisque aliis secutum, praeter antiquorum exem Plum cum minore confundere, ac vires utriusque in discriniinatim commiscere, minus quoque non sine magno errore maiori praeferre. Cap. XLArabes ferme omnes non sine magna inscitiarn
ta, armenium lapidem cum cyaneo, quem Iazuli yes
20쪽
go vocant, confundere. Cap. XILIn describendis cicuta & napello herbis no solum ancipitem fuisse,sed & earundem vires miscuisse Avicennam, ita ut verisimile admodum sit illum utran/que ignorari. Cap. XIII. Napellum letale homini in cibo aut potu vene
num ad leucen,quam albaram nominat, abigendam,.
perperam & no sine capitali errore ab A vicena proinpinatum eme. Cap.XIIII.
Radicis pentaphylli succum minime pernitiosum,
quemadmodum Avicenna somniauit,sed potius contra letalia venena admodum essicacem eme. Ca.A RHarmel Arabibus non cicutam sed rutam potius sylvestrem significare, utcunque Avicenna ac huius sequaces reluctentur, veterum omnium testimoniis euadentissimum esse. Cap. XVI. Ladanum, vel ut barbari addita litera loquu rur laudanum, non ex hedera perinde ut Avicenna somniat,sed cistho potius frutice, quem ladam alias nominant colligi. Ca.X UILAvicennam volubilis maioris facultates cum hem Herae proprietatibus confundere, notius ferme esse quam ut demonstiati debeat. Cap. XVIIL )Sucutum neque semperuiuum, neque mandragorrae speciem eme,veluti Avicenna putat, sed eam po/rius herbam quam veteres symphytum petrarum av/Pellant. Cap. XIX. - Ignorari Populum arborem Avicennam cum ex bigua eius de illa sententia, tum etiam quod calloriam eme in ordine tertio statuit,colligi. Cap. XX. . Charabe quod Graeci electrum, latim autem suco: cmum vocant, non eri Populi nigrae Iachrymam,
quemadmodum Avicenna de alii quidam fabuloso seducti errore docent. Cap. I.