Russia seu Moscovia itemque Tartaria commentario topographico atque politico illustratæ

121쪽

ab i

M . S c a M. i, solstus erat , ut ab omnibus audiretur, ili& hac oratione sere utebatur, manibus expansis & oculis in coelum erectis: Me, inquit, justissim e Iudex, prius fulmine λς ι '

Per me, me primum dele,huic Christia- no sanguini parce, si injulte, si avare, si

impie, hoc quod vides molim. tu vides innocentiam meam ; justam causam adjuva. tibi me, coelorum Regina, &meum hunc militem commendo. Quae s vero referuntur, nec vere ille Demetrius fuit, oportet eum aut praestigiato. rem gnaviter impudentem fuisse, qui cum sciret, quae diceret, Vera non esse, tanta vultus constantia mentiebatur;

aut vi male persuasus, eum se credebat, qui non erat, prosecto fortuna, ut aliis imponeret, insigni laeti primum succes.sus,mox tristis atque adeo tragici exitus exemplo, mire ipsi imposuit. Iam B rissiani ad Rilsci arcem, ad quamπopias contraxerat Demetrius, eo situ ut suta jecto agro late imperitet, cum p/rte exis' sercitus venerant, Martioque ineunte conflictu acri inter equites iacto , imclinavit miro fortunae ludibrio ad n per victos victoria, qui numero imp res intersectis primo cohcursu cIa eὰ hostibus, captisque c c, ceteros in s gam vertunt : suorum ordines in fuga

122쪽

rao DE s c iret ibuunt;& hosti ad internecionem expositum relinquunt. Parta ingenti praeda Demetriani Puti vota triumphantes reversi sunt , statimque sive odio veteris domini, sive novarum rerum desiderio quinque praecipuae in propinquo arces . cum oppidis ac territorio in partes D metrii concesserunt, & Bialogroda una x illis c L majores machinas victorit . subministravit. arcium praesecti captivi

Demetrio traditi: & paucis post diebus secuta Ialehae de Leptinae deditio, in qua

famosus magus Hinsko Otiopeius quoque captus est. Mox & universa Severia, . qui est principatus amplissimus , ac pra terea viii castella in fidem accepta sunt. Magna no oderatione Demetrium via choria tam insperata usum memorant, qui haec set ibunt, de caetero sollicitum, quomodo Cr0mo arci a reliqua exercue: rus hostilis parte arte cinctae in temporet iubveniret. sed cognito ex literis interceptis obsessbs aliquandiu ad sustinendum pares esse, consilium su spendit,munime accelerandum ratus, ne tantae vi-

istoriae fructu tentata temere proelii alea amitteret. interea dum ad Puti volum

sedet , eventum operiens variis insidiis petitus est, missis a Borissio , qui venia admisibrum promissa insuperque prae-

iniis praepositis Ruubs ad Demetrium

intera

123쪽

Interficiendum aut captivum sistendum invitarent: additum praepotens telum ab Archipopo, sita Patriarcham suum vocant Russi,) mandatum, quo cuncti rebus Demetrii favenas extra Ecclesiae communionε positi pronuntiabantur. re ex captivis quaestioni subjectis & literis inter ocreas insertis cognita, nihil inclementius in eos decrevit, sed veniaconeesta literas ad Archipopum hum nissimas dedit , quibus eum offficii admonebat, & ne injustae caussae religionem praetexeret, hortabatur. scripsissedi ad Borissitum dicitur, se respiceret, regnoque, quod injuste invaserat, mature cederet, & monasterium, quod vellet, ingrederetur, oblatis ipsi & familiae optimis conditionibus ; quas ille contemptim nec citra indignationem respuit. id incidit in tempus,quo Daniae Regis dc Caroli Sueci legati in ejus aula erant , ex Polonorum in Moseoviam impressione foederis cum Moscis sanis ciendi occasionem captantes, quo sigis mundi rebus incommodarent. in ea consultationeau in vehementius thcandesceret Borissius, subito corruisse diciatur, magna vi sanguinis per os, nareis Maureis profusa& exeunte Aprili vitam cum morte commutavit. alii a poplexia, alii veneno propinato extinctum m H 1 ' morant

124쪽

morant. utcunque sit, in imperio pe septennium postesse moriens non mnem auctoritatem statim amisit.nam fama mortis vulgata magno initio populi concursu i hcor vidua cum filio in selio collocata est. dc adacti in fidem proceres, corpore defuncti in sepulcro regum sine pompa illato.mortuum laudavit luculenta oratione Regiomonti. excusa Constantinus Fidlerus Livonus Risensis,qui Gasparem fratrem habebat imperatoris Moscoritici domesticum. continuo Petrus Busmanius, qui magnas res sub Borissio gesserat, cum summo imperio ad exercitum mittitur. Ad Cromi obsidionem haerebat Ioannes 'Hodunius cognatione Borissio Iroxu

mus, in qua ante & post Boiigii obi. tum, & obsessi, & qui locum oppumabant, nihil reliquum ad summam vise 4 d

tutem fecere. decies vis facta, & toties il- summa ab obsessis pertinal repulsa. I m.. De exitu veritus Demetriuriaporium

eum delectis ad opem laborantibus sodal uir

ai r

etendam miserat, qui astu, cum vi non

posset, metum & trepidationem petae hostium castra sparsit. simplicem hominem, qui deceptus alios deciperet, ad obsessbs in speciem mittit cum lit ris,qui xL cIa auxiliarium in propinquo

125쪽

aM OIs c 'o v et ΑΕ. 32 eon statutam hortaretur, eum per viam ab hoste insessam ut caseretur deduci curat. igitur captus cum liter Is dc to tus,cum eadem quae literis significabam tur, quippe vera credens, confirmaret,

ingens tumultus & seditioni propior in castris ortus. Hodunius praemissis bis mille& cc equitibus aditus omneis ad obstos insideri iubet. ipse reliquum exercitus robur ad hostem ducit. Zap rius ut rumori per hostium castra diu minato fidem iaceret, aciem instruit, lixis & omni comitatu quo major numerus appareret equos inbendere justa. missi qui auxiliares in propinquo vis las confusis vocibus clamabant. Acriter initio ab Hodunio certatum. Polonae hastatis incumbentibus & mox crebroscente de auxiliaribus rutabre, Russi cedere , dc de desectione seu deditione eo. .gitare ceperunt. primusque Petrus Busimanus , tanto in honore a Borissio, dum viveret, habitus, cum aliquot cIos' ad Zaporiam transiens, quam potuit alta voce in Boriffanorum conspectu exclamavit, Demetrium imperii Mostici legitimum heredem esie; proinde qui Moseieci nomini bene vellent, se sequerentur. quo audito fremere universi, plerique transfugere, Petrum sequi

paratu se dixerunt. Tum ad Petrum se

126쪽

ir DE se Rimo aggregantes proceres, to er suo numero ad Demetrium, qui Putivoli erat, misi runt, & benigne accepti in fidem ab eo adacti sunt. Id actum x kal. Iunii. Ioan. Uodunius summus copiarum imper tor , nam Mieris lavius Sc Suiscus, qui post eum primas tenebant, superstite Borissio & jubente Moscuam reverterant,) e fuga retractus, quod coram D metrio caput inclinare in signum suta jemonis & Κnesaris titulum tribuere detrectasset, in vincula est conjectus. in Boristit castris Lxx machinae repertar, dc quaedam tantae magnitudinis, ut sim sulas bini viri brachiis circundatas vix complecti possent. ut in caltris, sic de Moscuae secuta animorum magna i clinatio ue & jam ad Demetrii nomen populo exultante, uxor vidua defuncti

eum filio δc filia in custodiam data se

rat : ubi hausto veneno mater, quae sibi ob mariti odium & a Demetrii adventu metuebat, ultro periit, quod & filio &stiae pariter, ut eos ludibrio victoris eximeret, propinaverat; & filius quidemo eo pariter periit. filia contrario poeulo statim sumpN servata est. ita scribunt, qui Demetrio favent. nam alii jus Iu Demetrii cum filio matrem ventano necatam , filiam ad stuprum servatam uadunt. magnum ad eam conve

sonent

127쪽

o s c o v ii s. sonem momentum attulisse dicuntur Germani, qui in Bori siti caltris milita- . . bant, qui transfugientes secum multos traxere. Biduo post solutam Cromi obsidionem magno nocerum consensii Demetrius Moscuam petiturus viam ingreditur. Cromo Tullam itum, ibique biduum reficiendo militi datum. inde ortam ventum ; per vias occurrente ad novi principis spectaculum multitudiane. tandem vicesimis castris regiam ur- bem ingressus est xa kalend. quintil. Rusiorum imperator , magnus duae Moscoviae aliarumque regionum primceps, & Astracani ac Cassani Rex, quas duas Provincias Ioann. Basilides impe rio adjunxerat, sesta populi acclamatione salutatus. praecedebant Polani equites , more gentis lanceas cuspide ferrea praefixas gestantes, cum tubicinibus ocrympanis. hos sequebantur aliquot

Mopetariorum cIa , interque eos medius Demetrii currus sex junctis equis, inde equi sellarii principis preciosissimis monilibus dc auro instrati. proxima , secundum principem clericorum turba incedebat cum vexillis quadratis , in quorum singulis appensa erat aut Divi alicujus imago, aut Evangeliorum liber Popae B. Deiparae Virginis , & D. Nicolai, quem Mosci tutelarem colunt, ima sines

128쪽

11ς D Es c R I P T rogines praeserebant. quorum agmen Patriarcha sive Metropolitanus, praeen tibus iiii coryaephoris claudebat. interiecto aliquo spatio solus Demetrius can. dido asturcone vectus incedebat, hinc inde nobilissimorum & pro rum caterva stipante: deducentibus Popis princeps ad templum B. Virgini sacrum venit, precibusque conceptis inde ad D. M, chaelis archangeli ardem , in qua parens ejus humatus fuerat, ducitur: in quo cum restivisset Borissium sepultum esse, e vestgio cadaver erui, & in aliud sacellum humilius extra urbem transferri mandavit. aedeis ejus pecuillares transiens aspicere non sustinuit, sed missis operariis statim dirui jassit, addita cauusa , quod magico maleficio infames essent: & statua in loco subterraneo col. Iocata dicebatur, lampadem ardentem manu gestans, artificio in speciem su perstitioso, & defodb subtus pulvere nutrato copioso, rebus ita attemperatis,

ut deficiente oleo dc disrupta lampade ignis pulveri illapsus, domum a funda.

mentis convelleret, dc proximas secum in aerem tolleret. sed fraude detecta statua antequam artificio suo noceret, comminuta ferebatur. quod illi superses Borisiius, idem mortuo Demetrius

objectabat; ut sunt frequentes admo

129쪽

dum illis locis de magicis praestigiis sit-

spiciones ac querimoniae. Novus princeps inde in regum palatium protinus migravit, de publicam imperii administrationem avide capessivit, a Russorum procerum familiaritate sensim alienior,& ad Polonorum externorum & Russis invisorum arbitrium cuncta dispensaris. qua in re gravissime peccavisse a multis existimatur. nam justas caussas habenti, sive hinc suspieionis, sive inde gratiae,

opportunius exspectandum fuit tempus, ut animum renudaret, dc quod mente conceperat, tempestive firniato imperio sequeretur. sed praefervido prurientis

voluntatis desiderio, & eorum qui circa ipsum: plus justo poterant suasu, effectum est, ut impatientia, omnis m0 animis longa videretur, & praecipitatis consiliis una se fortunamq; in exitium miser juvenis praecipitaverit. Primi dies accipiendis proceribus iii sumpti dc rebellibus puniendis. nobiles familiae ana' plius L xx, quae Borissium cognatione contingebant, vel a partibus ejus stete- irant, extra imperium deportatae , ut bona eorum, sicuti jactabatur,inter e ternos atq; adeo Polonos dividerentur,& novorum hominum coloniae in Rus.

siam deducerentur. Hinc prima odii in . Mnovum principem semina, quae eadem

130쪽

18 Dyse Rr petro & in Hungaria suerunt, his proximIaremporibus. Quibus & tandem esse .ctum, ut ad ea accedente contemptu,

commotis proceribus Matthias regnum cum adjunctis ic ex eadem successione venientibus provinciis vivo videnteque fratre Caesare creverit. inter haec severutatis initia insigne fuit clementiae exemplum, quo Demetrius erga Theodorum Suiseium Romani sit . e Boiarico genere virum primarium ad mitigandam proscriptionum invidiam usus est; quae ipsin talis fuit, occulto Dei iudicio ita res

temperante, ut esset, qui debitae poenae per benignitatis ostentationem exemptus , caeteros immerita poena asse ios ulcisceretur. is novi imperii pertaesus Apejora in posterum metuens, spreto periculo , cum cunisti in adulationem es

fusi ad pedes novi regis prociderent, se

Ius f e pertinaciam servavit, contuma cla sua uos iram provocans, ac prae

terea injuriosis de ipso sermonibus spa sis, quasi advena & terrae filio, qui de Russici. imperii templis cum insistis re gni hostibus spolonos his verbis designabat) evertendis cogitaret ,& anxi- lquam nobilitatem ascitis novis hominibus omnino exterminare in ahimum induxisset. ea de re cum se in procerum