장음표시 사용
661쪽
Qui eorum ad quos Cicero scribit , mores , & historiam
paucis complectitur. Auctore PHILIBERTO QUARTERIO , S. I. Ordine a babelico nomina describuntur, nulla praenominum
HUNC Senatus ipsa nocte, eum iam
legiones ad Osavium Caesarem defecissent, eunetitum misit in Picenum ad habendos delectiis ι sed a Caesarianis in itinere captus. & servili, uti exierat, habitu ad Caesarem deductus suit ; Caesar ei Pinnam ad remmis re nisit, ut opinionem nancisceretur elementiae et aliquanto post eum aliis proseriptus est. Illi consanguineus Aellio, c nam ammare non ausim eundem esse qui Massiliensi in obsidio. ne invictum animi robur prae se tulit, de quo Suetonius, cap. G. iiD. I. Aestiaes navali ad Masiam pratio . in a in pu pem A s m dote , . abscissa, memor hiis . a v-- .esei exemptam
agens. Atiliorum gens plebeja filii , sed multis Consulatibus, di Triumphis inely
Aulus Allienus Stelliae Restar eum auctoritate Consulari r se enim Hirtius in Bello Asrieano: Caesa. deinde Avieno Primeret , qui sistriam otii laa , de Minnibus νε s fraecipit , m de retiatio exereitu rati riter imeonendo datis mandatis Us --m Urenait . Idem Allienus postea Caesari Peliouum exercitum e Lilybaeo transmisit in Asrieam , ut ibidem Hirtius resere .loquit, meerans Praeon I e Mihaeo is naves onerarias imponit legiones ae rimamreniam . ---νωπή- , M. Ο is Afrisam mistis ad Caesarem . Me eessisse Aellio videtur. Eius extat den rius amenteus eum signo Trinacriae , di Victoria in rostru nam .
Titus Ampius Balbus, Tribunus plebis
anno V. Q 6M. legem tulit , ut Cneus Pompeius ob Mithridaticam victoriam .eorona laurea in ludis Cireensibus , & mni cultu Triumphantium uteretur . Post aedilitatem , Praeturam sortitus est ι ex Praetura vero , Ciliciae administrationem, in qua tan um Spintherem , de quo postea dicemus, sueeetarem h it.
Quintus Ancharius ad Tribunitiam diis
Litatem eve bis est anno V. C. 6M Cossi
sare & Bibulo r summis a Cicerone laudibus extollirer egregia illius in hoc munm fides, ae sortitudo, eum ausu sit Publii Vatinii collegae pernieiosis inioni. bos palam adversari. Anno εὐ8. ex praetura Macedoniam sortitus obtinuit, Geio piseni Pmeonsulis cessor datus, qui ex senatustonsulto ob provinciam male habitam revocatus erat.
Caius Antonim, Marci Antonii Triumviri avunculus, avaritiae sordibus insimis; domi fidei dubiae Consili, dux bello inim
662쪽
lix, iniquus provinciae moderator, natura suspicax, imbellis animo, mente curis gravioribus impari, in amicos turpiter ingratus ; syllae partes in ei vili distensione se.
cutus, cum Aehaum spoliasset, a Censo ribus senatu motus est; restitutus tamen,
Ciceronis in Consulatu eollega fuit; devictoque per Petreium legatum suum intili. na, ipse enim aberat Imperator appellatus , laureatos fasces in Μacedoniam, quae sorte ipsi obvenerat, detulit; sed oppressias a Dardanis, & provincia per vim,
di avare administrata , accusante Marco Caelio damnatus, apud Cephalentos quin decim annis exulavit, donec intersecto Cinsare, a Marco Antonio Consule revocatus,
Antonii domus plebeia, Lepidi Patricia
maiorum gentium sitit a iitraqtie nobilis , summi 'ite semper honoribus perfuncta: hie ab ssimilio Eneae nepote ille suam ab Hercule originem repetebat; ambo prosipera diu, ae florente fortuna usi sitnt; sed Antonii prosperitas egregiis erat animi subnixa dotibus: Lepidus constantem adeo
fortunae indulgentiam, nulla virtute meritus videtur; literque Caesaris amicitia, triumviratus vinculo, amicorum proscriptione, libertatis, ae Reipublieae ruina famosiis. Antonio filii eximia formae dignitas , promissa barba , piscerum corpus, frons largior, aduncus nasus , virilis ab omni parte iacies, quae pictam Herculis imagi.nem adumbraret: saeetus ae dicax, perpo.tationi deditus , bello melior, quam P ce ; militum ad mensam comes, ovorum animos ac benevolentiam nemo fidi m
lius conciliare didieit: mira suit in eo morum simplicitas: in praemiis effusus , pceni lie; ad beneficia tamen, quam ad stip. plicia priκlivior si quem aculeis offendoret , inflicto vulneri adhibebat illico me. delam , si quidem repurei poterat, & vicissim impune perstringi, ex aequo hilaris, sive rideret alios, sive is aliis ipse ride
Caesar illos in eonsulatu collegas habuit,
Lepidum anno γ . Antonium autem an
no Top. quo Caesar neeatus est. Ambo sub eodem Dictatore magistri equitum ς uter-
que, necem ut Caesaris uteisteretur, facimest eum octavio triumvir : ille fratrem , hie avunculum proscripsit: Lepidus ponti- sex maximus , Antonius etiam orientis imperator, ille non multo post eopiis spoliatus ab octavio, Circeios relegatus est; alter in Actiaca pugna victus ab octa. vio , sibi mortem Alexandriae eonseivit eorbis sorte futurus magister, nisi Cleopatrae servire nisi uisset, quam orbi universo
dominari e liberali vir ingenio, & quae
virtus prineipum virorum propria esse s let, praecipua benignitate in eos, quos res angustae vexabant; immensas nempe opes, non ad privata eommoda, sed ad salutem amicorum eontestas esse dicebat.
Levis & inconstans Lepidus , minima domi ae militiae gloria I in quo inerat elim
medioeri virtute uimma vanitas.
Appius Claudius Pulcher ortus est γυtricia Claudiorum stirpe, viris domi, militiaeque inclytis fiscunda. Peracto e stilatu anno V. Q 60'. in quo Domitium Enotatbiim eollisam h buerat, Ciliciae proe sui , & Cypri re-niintiatiis est. Lentuli Spintheris siccessor, anno τω. Et quoniam in octavum serme mensem, sit blatis tribunorum intercessione comitiis, interregnum duravit, neque im
es tillae serri liotuerunt; serius, absque ege Curiata. suoqite propterea silmptu inpmvinetam abiit, uti fusius explicatum est
in notis ad librum tertium. Anno V. C. ot. Imperatoris nomen
adepriis est ; ex qua pugna, non liquet:
rem tamen ab eo bene gestam, non m
do Im oratoris inscriptio , sed petitio triumphi testatiir. Niceessori Tullio , non modo obviam Prodire, uti mos erat, noluit; sed ejus praeterea declinavit aspectiim ; sui nempe generis splendore inflatus , novima despiciebat hominem, sibique dignitate parem fieri. aegre ferebat. Anno V. C.. a. e Cilicia deeedens ad urbem accessit, ut triumphum ob egregie
bello saeta peteret , sed a P. Dolabella , Ciceronis paulo post genero, ambitus, &maiestatis aceusat iis, triumphi postulatione relicta, Romam ingreditur , moxque tribunali cum accusatore se sistit; quo factoo o o o x M-
663쪽
adversariorum retudit sermones , paratio que vitiis, quam speraverat accusator; Hor.
tensio deinde , di M. Bruto defendentibus absolutus est, ambitus & majestatis eri
Anno V. C. or. Censi iram obtinuit elim
L. Calpurnio Pisone Caesonio, Caesaris so-eero; nique ultimi fuere censores, qui li. bera republica, ex privatorum nilmero pinpuli sun ragiis creati sunt e languebat iam tum haec dignitas in tam perverso civitatis statu, & nemo sanae mentis hanc admodum appetebat; ne aut notandis civibus in odium. aut non notandis in popii u reprehensionem incurreret . Appius autem iactionis Ponmejanae contra Caesarem fautor acerrimus, Caesari, praeter animi sui sententiam, multum prosuit; plures enim eum notaret, tam ex senatorio, quam exeqilestri ordine, eos a bonis alienavit pa tibus , atque ut Caesarianas amplectere n. tiir, essecit.
Lustrum vero eonditum ab iis illud finῖ se existimo, quo Pliuarchus in vita Cae. satis seribit, ante bellum civile censa sui se eivium trecenta viginti millia, cum deinde anno urb1s τοπ. post bellum Asere num, taesare iam dictatore censem agente, non ultra centum qu:nquaginta millia numerata sint , reliquis bello civili qu Ilior annorum Θtio, eonsumptis. En quo Ei cordia esses per xit miseror. In hac fatali dissensione Pompeium se.
etitus , ante Pharsalicam pugnam morbo extinctus est, anno Io . inquieto vir imgenio, spe serox, divitiarum cupidus; provinciarum, quas rexit, non tam custos, quam expilator , scelerum serme omnium conscius, qtiae eensor in aliis severe nora.
bat; nobilitate demum sua,& insita Claudiorum familiae superbia , praeter modum
Hune esse eredibile est , cuius meminit
Tullius Philippiea sexta, & ultima. Hic tribunus pietas, anno V. Q ro. Ciceronem populo excusavit, falsumque o- flendjt rumorem fuisse, qui per urbem ab Dimicis sparsus erat, ipsum, consulibus orbata republiea, fasces re imperium qiuerere ἶ a senatu contra Antonium stetisse constat , di a triumviris cum altero Ain
puleio, ut refert Appianus, proscriptum r uorum alteruter idem est eum eo ad quem scripta est Ciceronis epistola e M. tamen Appuleius mortis elapsus discrimine , conissulatum obtinuit eum Silio, de quo insta
De Bisilio certi nihil affirmari potest,
nisi is ille sit, ut Corradus opicatur , qvi eum Caesari savisset, in Caesarem conjui vit, & a servis intersectiis est.
Bithynicus e Pompeia gente, cui geo: ieognomen hoc Bithynia deviia peperit; filius , nisi fallor , Auli Pompeii , qtiem
Plinius sedibit , in Capitolio , cum deos salutaret, repentina morte obiisse, lib. VII. ς λ. M. Bruto Q. Pompeium Auli filium nominat, Ec fitisse secum, &eum M. Pisone amicitia , studiis, exercitationibusque coniunctum, dc biennio ei ei ter se maiorem dicit: utrum autem Q. Pompeius, qui claros inter oratores a Tullio reponitur, idem sit citin eo, ad quem hanc epist am mittit; an eius pater, ut Manlitio videtur: id enim vero asseverare nolim; uterque saltem Pompeianus in bello eivili diverso tempore periit.
Decimus Brutus e Iunia gente a Posthumio adoptatus est: unde sinum, ut ei e gnomen AE ni adhaeserit . Caesari familiaris ; ejusdem in Gallia legatus ; desienatus ab eo consul; citeriori Galliae praepoli Ius, ac testamento post Octavium relictus h ress Caesaris tamen post tot beneficia pedi
Mortuo Caesare eadem tae GaIliae eit rioris administratio a Senatu D. Bruto com firmata ; sed eum Antonius , qui civile bellum excitare cupiebat, eam appeteret, suis utpote consiliis aptam , nee Posserobtinere; ideo Brutum anno vio. Mu tinae inelusum per menses multos obsedit. M. Antonius hostis patriae iudicatus est , de obsidione soluta sugere eoactus; at vix
Brimis liber evaserat , eum ecce nuntiaetur,
avium Caesarem cum Lepido & Antonio
664쪽
eietatem scederis iniisse e viribus inferior
ad M. Brutum in Macedoniam pioficisci salitit. sed paulo post det et ius a suis, ad iussu Antonii canno Tio. m-terfici uir, , inquit velleius,
ceterat a C are, retinere ἶ Caesarem, qui tua riderat , peraisse.
M. Brutus e Iunia gente , quae Roma Tarquinios eiecerat , oriundus , post Cn. Servilii adoptionem, M. Brutus cipio no-
Pietate in patriam, candore morum, Vitae innocentia. elegantia ingenii , literarum ac Philosophia: studio . Cieeroni dioptimo cuique cari sinus extitit. Eius pater, ii usu Pompeji Ma rni eaesus traditur; inde gravis inter inrtimque similitas: ei vilinillilominiis dissentione orta, Pompeii n. elione in , quod eam Caesariana iustiorem crederet , sectitus et , doloremque tuum reipublicae charitati po thabuit. Post eladein Pharsalicam , Larissam su-Piens, non modo servatus est incolumis, sed ad summas quoque dignitates evectus. Anno r. Caesar prius in Astieam quam navigaret, eum Galliae Cisalpinae, necdum Praetoriiim praesererat, quam singulari m derationis & sapientiae laude administra. vit; incorruptus iudex , di integer, summis pariter & imis aereptus, exteris M. initationi, ne quidem hostibus odio, quippe eur aliena mens erat a voluptatis N avaritiae sordibus, perpetuaque in omnes &comparanda miraculo lenitas. Anno o. Caesaris eκisdem beneficio pN-turam urbanam obtinuiti ed sui, Caerariumque oblitus, necem ei velut turanno, moliri ausus est . quem ut beneficum de pM Tentem colere debuerat; et si non tam spo
te sua, quam Cassii impulsit id fecisse eon.
sat, nee sui, sed rei publicae unius causa; quod ipsum Antonius testimonio suo eo probavit, dieere solitus, caeteros in Caes rem conjurasse, privatum ut odium latiarent, Brutum , ut publieae dantaxat utili.
Anno eodem, uix erat peracta caedes, cum Antonitri, corrupto Caesaris testamento, accitas lue Romam veteranis militibus, plebem in coniuratos excitavit. M. Brutus Casmiis veteranorum, qlii Cesarem amabant, & plebeiae factionis metu, urbe cesserimi, ambo edictis testati , libenter se vel in perpetuo exilio victuros , dum rei-piiblicae constaret concordia. Cum Caesar bellum Parthicum eogitans, tam provineias quam magistratiis in plures annos ordinasset, M. Bruto Macedoniam, Syriam Callio, quas ambo praetuta desan. Hi regerent , decreverat ; verum Caesare
paulo post occiso, M. Antonius Dolabella consules, contra acta Caesaris, Ac ii vito senatu, hic oblimiit Syriam ; Macedonixin ille C. Antonio statri. cum Galliam tibi ipse impetrasset, eoneestit: at Seis natiis hoe anno to hostib is patrie de-elaratis, & Dolabella, miod Caium Trelis. nium Proeonsulem in Atia crude iter necas set; & Marco Antonio, qliod Gallia C: l. l. Pina per vim occupata, incimum Brutum Mutinae obsideret, Mareo Bruto Macedo. niam eum Illyrico, Caio autem Cassio SV-riam , belli ue eontra Dolabellam gerendi curam attribuit ἔ aliis inli per additis ex Ciceronis sententia honoribus, uti scilicet omnes transmarinaruin provinciarum Rectores, Bruti, & Cassi imperata sacerent, exercitusque, pecunias, Ec classem, provili bitum esset, colligerent. Huius decreti auctoritate, Binius copias Meepit a Variis nio Proconsule, qui per annos aliquot il- lyricum tenuerat , & Caio Antonio Mat. ei fratre, quod insidias s.bi strueret, inte, rempto , firmum di ipse exercitum, pro
libertatis defensione . comparRvit. Anno II . cum Bruto , & Cassio coibiuratorem principibus, Orivitas & Ant nius acie deeertarunt in eampis Philippicis , vario primum eventu , si quidem
utrimque dextra cormia vicerunt, & u.
trimque eastra direpta sunt ; sed Cassius, qui in eo cornu erat, quod pulsum est, ratus totum esse susum exemitum, se ipse interemit. Brutus iterato post imum eir ter mensem praelio, vimis, Ex ipse mose tem sibi eonseivit, annum agens septimum& trigesimum' vir gloria nemini res habendiis , nisi praepollera patriae charitate , sitaque in Caesarem perfidia, filo nomini turpiti idinis labem aspersisset. AU
665쪽
Aulus Caecina excellenti ingenio fuit, animo serti, dc magno , summa virtute, literis haud mediocriter eruditus, scientia Iraesertim auguratus insignis; Etruriae, une Romam venerat, nobisitsi miis, gratiosus apud populum, auctoritate summis prope par; led promptus lingua, scriptis male. diciis, qui non modo contra Caesarem pro Pompeio dist tinxit gladium, sed stulum insuper aeuit; quapropter in exilium actus, impetrare vix tandem potuit ab irato Caesare, ut in Italiam reverteretur. De Etrusca disciplina, ut Plinius ait in indice lib. II. volumen edidit , ex quo nonnulla desulguribus recitat Seneca lib. II. nat. Quaest. c. s6. p. 8s8. cum hoc elogio: Fa---Mr vir, inquit , qui habuisset in eloquentia nσmen, nisi ilium Cimonis dimina pressisset.
Caius Caesar Iuliorum ortus est gente, qua nullam agnovit illustriorem Roma , cujus ineolae Regum se Dominos esse iactitabant: plus tamen familiae splendoris addidit , quam ab ea mutuatus est; amplificandae limunae sitae primarius artifex, &
In uno Caesare collecta erant haec natu rae dona, quae ducem omni ex parie γrfectum eiungunt. Ingenii vis, animi ro bur, morum suavitas, corporis firma constitutio, acres oculi, stalitra eminens, Oris
eximia species , & ad maiestatem saeta;
magnitudo cogitationum, celeritas bellandi, perpetua domi , militiaeque felicitas 2 quo gravius periculum , eo nrmior aud Cia i sotnnus, victusque , non Uoluptate, sed neeessitate finitus ; eadem semper diversis in rebus mentis sedes, ut nec infimis unquam se deprimi, nec si immis H- ius attolli pateretur. Vix ullus alter, in quo tam certa extiterit vitae aequalitas, tanta in prosperis moderatio, in ii: rendis injuriis par lenitas i hostii im semper victor, victis hostibus raro non pepercit. Sed has virtutes, quantumvis erant ina gnae, maior utique vincebat ambitio, quae nec privatum hominem, nec in Reipublicae sinu edueatum deeeret. Caesaris illa vox suit ex Euripide deprompta e Si visumsum est 1- , regnamii e saυiolandiam est , AIiis rebais pie/Mem Ma . Gadibus in Templo Herculis , ad visam imaginis statuam ingemui sis sertur ,
quod ea aetate, qu1 Alexander orbem teris rarum armis subegerat , nullum adhue re. rum a se gestaruin monumentum extaret: hac aemulatione ad novas spes captandas incitatus est.
Conciliare sibi plebem p improbis esse
persegio; militum flectere quo vellet an iis mos ; optimatum stan aere tentiam ; li. bertatis tu speciem defensor , ut eam DP. primeret ; novarum in dies legum krchiis tectus, ut antiquas everteret ἰ eloquentiaesti idiosus, ut, quos in euria defenderat . illos in perpetuum sibi devinctos teneret; in largitionibus ei iusior, ut corrumperet , quos opibus auxerat. Religionis ultra fidem negligens , nihil quidquam, vita stiperstite , a diis immo talibus pollulavit, quid sibi post mortem impenderet, Grum solicitus. Anno V. Q oodi ex urbana Praetura Liis tantam nactiis provineiam , ac rebus ibidem praeelare gestis , Triumphum meruerat, sed huius certana spem Consulatus honori posthabuit. Anno seque ite, eum Pompeius impetrare non posset, ut acta sita confirmarentur, relicto senatu, se eum Caesare , Crassoque eoniunxit; se iacta potentiae foetetas, ac iureiurando firmata , ut nihil deinceps . nisi ex eorum nutu, in Republica ratum esset: verum illud animo medit initur Caesar, ut alterum alterius opera perderet . ipseque solus aliquando dominaretur; inde
civiles armorum motus, quibus orbis terrarum concussus est.
Anno 6oa. Caesar Consulatum adeptus, Pompeji acta per Senatum approbavit ἔstellatem &. Campanum agros in pleroseque eives divisit; dainde ut equestrem oris uinem ab Senatu dissidentem sibi adiungeret, publicanos diminutionem tragitantes, tertia mercedum parte relevavit: Lucullo, Bibulo, Catone ipso frustra obstrepente . Solus itaque regnabat in Republica G. sar, qtias1 Consulatum solus gessisset mitis Collegae adempta auctoritas; quaprinpier id omne quod factum est hoc anno,
666쪽
tam vere, quam is se sinum esse dic batur, Iutio, o e are fiatiuetis.
His artibus, Ac infinita largitione, eummi ordinum omnium gratiam parasset , Galliam provineiam obtinuit; prius autem quam Roma discederet, affinitatis vinculo potentiam suam firmavit; ne quid enim,
absente se, Pompeius per Gabinium, qui eum Pisone designatus erat Consili, minvetet . Iulia filia Pompeio colloeata , Pisonis ipse duxit. Cum autem Cicero Caesarem asperitis perstrinxisset , sensit iniuriam Cesar , ac
dissimulavit; oceasone nihilominus undique eonquisita, qua se furtim , ae velut cliud agens ulcisceretur ἐμ nihil proposito convenaentius visum est, qitam ut Clindium, aliunde jam insensum Tullio , in
eum suscitaret et opinioni respondit evem tus ἔ vix enim ad plebem , adoptante P. Fonteio, Clodius tradiictus est. α Trib nitia potestate donatus, eum summis contumeliis affectum Cicermem , exilio tandem mulctavit. Caesar decretam sibi provinciam novem annis rexit, ut auehor est suetonius; quo
intervallo ab anno 6o . iisque ad Ior. Galliam omnem , quae a saltu Pyrenaeo , Alpibusque, Rheno , Rhodanoque fluminibus continetur: , in provinciae se amredegit et primus etiam Romanorum Cermanos I ran Rhenanos, ponte super Rhenum imposito , lacessivit ι Britannos
quoque adait , quo nullus antea Pen
Anno 6ο . Cn. Cornelio Lentulo Mariseellino & L. Marcio Philippo Coss. legi nibus in hiberna de istis , transgressus
Alpes , ut res urbanas ipse eisnosceret ,
- , quae proxima Galliae Citalpinae ebvitas erat, hiemavit; ibi eum Pompeio , Crassinite ita pactus est, ut sbi provincia Gallia in aliud quinquennium prorogare tur , Pompe)us Hispaniam inassus Sy. Tiam sortiretur, Parthicumque bellum , amboque simul anno insequenti Consules fierent sta Domitius finobarbus , qui palam mi lux erat, se adempturum Caesari di exercitum, & provinciam , Consulatu excidit. Anno γor , subacta tandem Gallia , ineudibile dictu est , in quantum pes Ri uae, vel ex hae una provincia creverint; crate Velleius asserit , Caesaris
xuspieiis ae virtute harum , idem pene
stipendium , quod totus terrarum ortiis , eontulisse. Immensis igitur thesauris loculeratiis Caesar , Rempublieam largitionius ante corrupit , quam armis evertit . Anno οχ. mortuo Crasso. eum neque parem Pompeius , neque stiperiorem ferre Caesar amplius posset, ei vile bellum exortum est; id agentibus anno Tor. Pompeianis, ut Provincia Caesar , exercituque cederet; Caesarianis vieissim, idem ut Pompeius faceret, annitentibiis. Anno Ioa, tandem Senatus decrevit, ut ante certam diem Caesar exercitum dimit. teret: Curio, Antonius, Cassius , nequi quam intercedentes , susere coguntur ad Caesarem, qui cum copiis ad urbem properans , ita Pompeium , aliosove perte ruit, ut sine mora, urbe, ae deinde tota Italia relicta in Graeciam navigarent.
Caesar Italia tota intra sexaginta dies, torrentis fluvii more , peragrata , & in suam potestatem sine sanguine redacta, in Hispaniam profieiscitur , Afranium , Petreiumqtie Pompeii legatos ad Ile dam superat , exercitu eorum in deditionem aecepto; in reditu Massiliam expugnavit , primaque Dictatura donatus est , quam quidem quater, ac postremo perpetuam obtinuit. Anno 7oc , in Pharsalicis campis victu; est a Caesare Pompeius. Anno τω. consecto Alexandriae pericu losissimo bello, regnum Cleopatrae , e Gue statri rmisit; deinde Pharnacem in Onto profligav t, tanta selieitate, & e teritate, quantam elogium illud Caesaris
Anno Io . Scipionem. & Catonem in Africa eum Iuba Rege devieit ; Romamque reversus, sinos , annumque castiga
vit, unde anni Iuliani profecti sunt. Anno το8. Pompeii denique liberos ad Mundam in Hispania maximo , disticilli. moque praelio prostravit, suditque.
Anno Ino. vix quatuor meum, tot I borum , victoriarumque fructus , percepe rat , eum Bruti , di Cassii, aliorumque conspiratione, in senatu ipso confossim est, anno aetatis, ut Plitrarchias ait, quinquagesimo sexto , suae duntaxat , non alienae mortis e scius, spreto scilicet amicorum consillio, qui suaserant , ut partam armis dominationem, armis tutaretur.
667쪽
Cassiis suit eoniurationis in Caesarem praecipitiis auctor ; bello quidem nobilix , sed iracundus, & natura aspere apud milites in pretio, sic tamen ut ab iis timeri maellet, quam amari : eri det is di. serox: provinciarum, quibus praesiit, elades; hostibiis implarabilis a inter similiares sacetus de dicax : in beneficum sibi Caesarem erudeliter ingratus. Anno V. C. Dr. ex quaestiira Syriam aliqliandiu, donee M. Bibulus advenisset, administraverat. reliquii Rite exercitus post eaedem M. Crassi eonservatis, Parthos Antiochia sortiter repulerat.
Anno tribunus plebis Pompeianam factionem amplexus est; & anno sequentie lassi Syriacae a Pompeio praepositus i sediti Caesarem eum imprudens incidisset, se suasque naves ei tradidit; a quo deinde
amplissimis honoribus decoratus est; ex animo tamen Pompeianis amicus, Caesarem- qtie dominum aegre serens, in eum conju
Anno V. C. tr. ad urbem Philippos in Thessalia, cum adversus in avium d An.
tonium acie decertarent eoniuratorum primcipes, ut Cassius sensit, eam partem exercitus in qua erat , inclinare, ratus
tum exercitum susum esse, sibi manus in. tulit. Pereufforum porro Caelaris nullus triennio amplius supeistes fuit, & omnes vim lenta morte sit blati, immo 8c quidam, e dem pugione quo Caesarem consederant , se ipsos interemerunt.
Poreiae gentis gloria a M. Catone tenis sorio duxit initium, sed in Catone Uticensi supremiam apicem attigit. In eo vel a prima aetate eluxit indoles , siue nec alliei blanditiis, nee minis terreri poterat, ser. tunae dominatrix , adulationis impatiens,
a vitio quolibet aliena; irasci non satilis, sed ubi exarserat, dissicilis placari. In virtutem tanto studio juvenis adhue incubuit, ut divino instinctii eo videretur impelli; victus ei tenuis, vestitus smplex,
vultu, dum vixit, gravi semper ae severo e majori utique admiratione ac laude dignus, quod in lucem non prodierit Curiorum aut Fabriciorum tempore, quo fiugalitatis amor Romano ei vi in partem cesserat, virilisque sola laboris inestamen.
tum erat ae merem . Ea vixit aetate Cato, qua Romae principλtum tenebant avaritia, luxus, ambatio; legum jacebat auctoritas, nullus aultitiae, religionive loeus; novam induerat faciem Romana respublica,& eontinua flagitiorum serie, ultimamsbimet cladem imprudens parabat: in tanto eupiditatum vitiorumque dominatu, C to solus a virtute contra vitium stetit. Si quae nasceretur inter eives controverissia, Catonis super hae iudicium vim habebat oraculi ; hute rei vel id uni im te. stimonio est: de tribunatu diseeptabant viti civitatis primarii, nee patrum decretis adduci poterant, ut ambitu desisterenti ii tandem iurarunt , id se ratum habitur quod Cato censuisset; hae ipsa re testati pluris a se fieri sententiam Catonis , quam auctoritatem senatus. Anno V. C. 608. designatis per vimeonsulibus Pompeio de Crassis , statutum
Catoni filii praeturam reipublicae causa perere, ut imminentem tyrannidem auctori tate maiori prohiberet: sed per vim, obnuntiationem , pecuniamqtie depulsiis est riactusque praetor in ejus loeum Vatinius, homo sane nequam et bonis ingenii stenti. bus, & Catone ipso praenuntiante, quanta reipublieae mala ab iis impenderent, qui praetorem esse Catonem nolebant. Sequenti tandem anno praetura donatus est, qiram tanto exercuit iniesritatis Resapientiae studio, ut id solum ei videretur habere rationem quod haberet iustitiam ;homo, ut Velleius ait, virtuti similli miri, visusque semper mortali conditione maior. Anno Ioa, consularum petierat M. G.
t . non privati honoris . sed rei publicae causa , cui pernielem nimia Caesaris ae Pompeii potentia struebat. sed eius petitio. ni utriusque fautores obstiteriant , quod dixtam prae se ferret . se consilem arm c sari erepturum ; sua illi quoque atist ritas obsuit, eum non modo largiri nihil voluisset, ut eaeteri ; sed etiam a senatu eontendisset, iit soli eandidati per se prensarent ι itaque irato in eum populo, repulsam passus est , indignante Tullio, ac
668쪽
merito Catonem arguente, quod rei; rubii. eae conservandae gratia petitionis molestias devorare re fasset. Anno o . proflieato ad Pharsalum Pompeio , cum lummum Catoni a militibus desertetur imperium, Scipioni viro eon lari , ipse tantum praetorius , parere ma-hiit. Anno 6. susis iterum in Africa pom. peianis, Uticae gladio se transfixit. Liberistaris, quoad licuerat, eolumen ac defensor; sed hostium milititiidine obrutus, cum illa simul interiit neque enim Cato libertati superstes esse poterat , neque Catoni libertas.
Cluvius Puteolis in Campania natus, is est, nisi sum falsus, quem in epistola
lib. XIII. Thermo de meliori nota commendat ; illum quoque Caesar agrorum divisioni presecerat.
Caelius Caldus , adolescens nobilis,acia iudicio, & eximia morum sitavitate, e Caldorum familia , quae Coeliae gentis tum antiquissima Romae erat, Ec sola consularis. Anno V. C. 'or. Ciceronis in Cilicia 'liaestor fuit ; ab eoque eum discederet, Provinciae suo loeo praepositus: evrus facti rationem reddit in epistola deeima quinta libri II. ad M. Coelium Rusum seripta.
M. Coelitis Rufus, e plebeio & equestri
genere Puteolis trariis est , sumptaque virili toga. a patre ad Ciceronem deductus, ut liberalibus disciplinis informaretur: quo magistro sie proseeit, ut summos interoratores Quintilianus eum reserat. Tribunus plebis . anno V. Q gor. quo anno Clodius a Milone mersiis eu, optimatum , di Milonis ipsius caiisam contrarpuli sororem studiosissime siscepit , quin ipsi eonsuli omnium qui adhuc extiterant, potentissimo resistere ausiis, & leges , quas ad oppugnandum Milonem de vi & ambitu tulerat, arguere ς se indi- Tom. VII.
gnante Pompeio , ut palam diceret, se rempublicam armis, si cogeretur, defen
Anno roti aedilis eurulis suit . Hirro competitore deiecto, qua de re iocositis ad Ciceronem , hc vieissim ad ipsim Cieero seribit. Ludos solemni exhibuisse pompa testantur eiusdem Coelii literae . quibus ser- me singillis Tullium rogat Ciliciae tune proconsulem, ut per Cibyratas Pamphyliae populos, εc venandi arte nobiles, Panthe. ras conquiri , sibiqite ad appiratum siti
muneris mitti qtiai rimum curet. Anno mo4. orto Cesarem inter δρ Pompe um diffidio , neutram in partem ineli. nare visus: mutata mox sententia, Caesari adhaesit, ad quem una cum Curione, ut incendio ei vili facem ministraret, Raven.
nam prolectiis est. Ab ipso demum Caesare defecit; cujus deseAionis haec vulgo
Anno Ios , praetoriam dignitatem , sed
peregrinam ei caesar dederat; urbanam au intem quae longe illustrior, Trebonio r id serens indigne Caelius, de Caesare in Graecia contra Pom tum bellante salsos in vulgus rumores sparsit, quasi victus in acie eecidisset; post novarum tabularum aeseditionis auctor, facto in Trebonium impetu, eum de tribunali deturbavit : quamobrem Servilii consillis deereto , senatu prohibitus, di concionem ad populum habere eum vellet, ab eodem de rostris petvim dedit ius est. Ille ignominia perin tus, ae dolore, Roma egreditur, ad Caesarem se proficisci simulans s clam verontintios ad Milonem mittit, qui Clodio interfecto exulabat; Caesari, a quo reditum in urbem non impetrarat, infestus: bellum igitur ambo parant, Caelius pervenit Thurios , Tarentini sinus oppidum ; ibiqtie cum municipes aliquot, mr litesque prominia pecunia sollicitat, opprimitur. Vir eloquentia Curione superior, sed non minus ingeniose nequam, iracundus. prodigus , intemperans , audax , saltandi sttidiosissimus, quae ars quondam insenuis vix
cognita: siimmus Orator, ut eramina tamen obiiceret melius , quam defenderet: multa in eo urbanitas, verum stylus asperior: inconstantis animi, qui modo res blicae, modo Caesaris, nullius modo iura propugnaret ; eloquio demtura, quam me te ae fortuna melior: tumultuose cum via
669쪽
ei viles inter tumultus indeclare ρο-
Q. Cornifici iri doeir: na praestans & in-
nemo in eorum nimiero, qui de arte rhetorica scripseritnt , a Quintili no tep r-ttire Asticam proconsul obtinuit, ut aperte satis declarant Creeron:s ad eum epistolae . Caelare interfecto, cum M. Aialo.
nitis consul bellum cogitans, distributisque in secinentem annum provinciis , Ea istum Cornificio silccestoren destinasset, sortitionem hane senatus irritam secit , di Cor mi icio , aliisque provinciarum Te oribus prorogavit impetium . donec uruque senatus conli ilici ias succederetur: ve.
nam aliquanto post, cum ex foedere :nter triumviros inito Caelar iunior Asrieam o- innem eum finitimis insulis in quanqtien- im accepisset, eum T. Sextio, qui Caesaris eum nomine de provincia decedere jubebat, bellum gestir , proscriptos a triumviris , S. ex Italia profugos recepit , polique varia certamina praelio tandem vi-hus & interemptus est.
Crassipes ex nobili Furicriim gente, non alio mihi nomine cognitias . praeterqttam quod quaestoris officium in B: thynia obire uisus est.
M. Liciniuς Crassus patre natus est triumphali Ac censorio, ipse duplici & ovatione, , eonstitatu clarus: anetusta in domo, nec splendide educatus ei ; frugalisei, dum vixit, mensa, eximia mortim im egIitas, continentia sin aulatis ; sed avariatia tam ardens, ut virtutes eius pariter aevitia pene Obscii rarit. Immensae opes Di υitis ei cognomen repererunt; quam merito, vel ex eo eolli.
ge , quod vi leo diceret , hune duntaxat appellandum diuitem , cui fructus annui ad exercitum alendum satis essent; comiser a hospites, & humanus; benefica in a. inicos voluntate, populo amabilis, Ec n. su procul omni iucundus. Artem Oratoriam coluit . qua publiee
ad ei vium defensionem tueretur ;milla tam levis causa ad quam accesserit imparatus, nemo tam abietuis, cui non succurreret, quem salutantem non comiter resalutaret, b andeque complecteretur.
S; lanas in bello civili partes secutus , multa praeelare stellit; sed avaritia saictumeli, ut nitul inde laudis colligeret : direptione siquidem urbm n, locupletum proscriptioniblis , publica de in calamitatere, eius privata in imi ventum crevit.
Eo tempore anno V. C. 6 r. Pom- pejus adhuc iiivems,& coenomen, prius In senariam , quam lectus esset , triumphi gloriam obtinuerat; tam florenti sortimae Crassus invidit ; verum abiecta spe bellicis cum rebus aequandi , confugit ad togam. ac largiendo, sublevando. iii stagando tantam ierme potestatem adeptus est, quan Iam vincendo Pompeius. Absentis Pompeii illii strius erat in urbe nomen, ob res bello sortiter gellas, praesentem Crassus paululum obscurabat; quod ille insita tibi severitate multitudinem deis elinaret ac solum ; paueisque , sibi uni commodus, advocatum se praeberet; Craiat sus autem sacci eum esset ad: tu cum si vis negotia curaret sedulo, plebi infimc , multo quam Pompeiis, iucundior erat. In ambobus eorporis maiestas , orisque par facundia , Perpetua laudis ςmulatio , aliquand: u simultas , capitale nunciuam o . dium ; tu vitς cursu varius ae multi dilex ,rec amicus constans, nec inimicus otisci-
lix placari qui scilicet ob recto quς sit amicitiam odium ultro deponeret . Earii mdemque legum, prout utilitas privata postulabat, defensor esset aut oppia nator.
Anno ες ei Cari lane lavisse sit spicio fuit; cum enim amplissimo exercitui Pompeius in Asia tum prcesset, cupiebat ei istisvis o- es contra illius polentiam erescere ; inane pWterea spem adductus , si res ex sententia succederet, facile apud conjur tos principem se fore. Anno fioa consule demum sare, inter eum & Cn. Pompeium , di M. Crassum inita potentiς societas, que urbi, baque, ipsisque tandem, diverso licet tem pore, exitium attulit: secit id Pompeius. ut ea quς in transmarinis provinciis decreverat, per sesarem consulem rata fierent: Cttar autem, quod ani in adverteret se, ee-
670쪽
dendo Pompeii aucturum suam , invidia communis potentiς in illum rete. confirmatimim paries suas: Crassus, ut quem principatum assimili solus non pote. rat , auctoritate Pompeii , viribus autem Cisaris, obtineret. Anno 6OR. Crassius Pompeius , qui iam una consules fuerant , alterum simul consulatum iniere , qui per vim ab iis oecupatus, per vim quoque , nec honeste peraeliis est. Lege, quam Pompeius tulit, prorogata est Caerari in aliud quinquennium Galliarum administratio; Crasso bel lum Parthieum animo meditanti , Syria
Anno εοο. proficiscentem malis ominibi is dc execrationibus retinere frit stra eo. nati sunt tribuni plebis ; at Euphratem cum eget transaressus, luteretque Seleuciam hule imposita in fluiarini, immanibus
equitum et rcumsultis copi:s a furena Par. thorum dure interemptus est, anno Ino. :vis, teste Veneto, caetera , nee Iecuuie , nec glori.e concupi cereia e meritam,uum fecit.
De quo nihil peculiare habeo, quod di
eam , praeter ilia quae breviter in notis observavi.
C. Seribonius Curio patrem tribuit elo. quentia, consillatii & triumpho nobilem ;ipse dicendi arte di ingenio non inserior,
quam paler et at mores in utioque dispares. Impurus, ut nec si e famae parceret, nec alienae; prodigus, ut m enas inter o.
pes egeret ad iacinus qiuia libet audax , Dioque ac rei publicae damno ingeniosus Ac
C. Clodii ouaestorem in Alia sitime anno V. C. 608. ex epistolis libri secundieerto collieitur; iamle Post in iubem re. versus, plebi Romanς spectacula, ut mortui patr: s memoriam honoraret, sumptibus infinitis adornavit, frustra dissuadente Tultro, qui pretvidebat Curionem , dissipatis opibus , & alieno oppressiim , turbas in republica facii sitim. Anno Iop. tribunus plebis , Pompeio
primum ac senatui favere, mox Cisari p riter ac Pompeio adversari visus est, animo tamen ad inclinans: hunc demum grandi corruptus pecuma, l: recomtra consules ipsamque rempublicam desendendum suseepit. Unde Virgilius edit hie aανο patriam, domintimque torentem
Imposuit. Quapropter eum *pe fieret de successore se laris in senatii mentio, a C tione se intercessum, ut nihil de provinetis consulat. bus potuerit hoc anno decerni . Exacto tandem magistratu , relictaque urbe, Ravennam ad Ctiarem advolavit, Cesariant dominationis vehit siqniser, eris vilisque incendii primarius satelles. Iuniis est a Cesare in Siciliam cum tribus legioniblis , eaque recepta , in Africam te conferre.
Anno τ . Iuba rex Mauritaniae, idem que sactionis Pompeianae sivior, Curionem oderat, quod tribunus plebis regnum ipsus in provinciae formam redigere voluiiset: hane injuriam ut ulcisceretur, ultimam ei eladem moliri statuit e & eerte Curio secundis aliquot praeliis in Africa contrx Pompeianos usus. & ab exercitu dictux imperator, in fraudem induetus est et cum enim aliquando prodi illat in acie in qirasi cum Silburra Iubae praesecto , parva litam Anu pugnandii in sibi sciret, ab ipso redetotoque exercitu ex improviso citcum filiis
sus, impetum non susti miit. Ubi Domitius praesectuq e 'litum rem desperatam videt, Curionem liortatur, ut si ga saluti considat, se ab eo non discelsu tum inllicitus: at ille: Egone amissio ,
quem a Caelare acceperam , exercitu, in e us conspectrina unquam revertar λ Sic praelians interficitur, Di tinprudentiae culpam glorioso interitu ulcunque pensaret.
M. Curius e Curia consulari nente, pii ine semper in Ciceronem ae rempubliacam animatus ἔ quaesturam urbanam exeriscuit anno V.C. 6'i. : qui triennio post adtribi inrtiam dignitatem eve lus, suam quoque Operam auelotitatemque iati ibi iri. ut Tullius ab exilio revocaretur; quod Cic ro ipse in Oratione post reditum in senatu, honorifice leuatiir. Desperata libertate ob
Caesaris & Pompeii dissidium, in Graeciam is P p p p a conis