장음표시 사용
471쪽
AD REGULA s IVRI s. 447 quibus non modo rectam iudicij dis inculpatam ratione, veru metium maiestitem qu nia designare uolunt. Qv re Cr caecum utrisq; si inibus orbatum praetor a ponuὰ P t Numulando reperit, quod insignia magistratus crvidere er ''' reuereri non posiLI.f. casu .f.de postulando. Ex quibu3 apparet, quosvem attinet causae cognitio, quam non facit pro oscio qui temere, Cr indagine non habita,ausit pronuntiare. Tum ut regulae scopu habeas, scopus legis. ubicus causae est cognitio,ibi Cr praetorsit oportet, qui ex bono Cr aequo controuersiis modum stilua Cr quod litigatorum quisq; habere debeat, pronunciet:cui no μαlum exempla per Accursum atq; alios citata deseruiunt, veru metiam quae pasta in iure tractantur.
Libertas inaestimabilis res est.
LIBERTAS, inquit cicero in Paradoxius,quam in Mnon solam ab hominibus,uerumetiam a best s expeti,a que omnibus rebuε anteponi uidemus, est potestis uiuerint uelis,non quidem in eo,qui pro libidine sua in nullum non facinus praeceps agitur, sed qui recta sequitur, qui gaudet osticio,cui uiuendi uia cosiderata dis prouisa est, qui ne legibus quidem non propter metum paret, sied eas sequitur uis colit, quia id salutare maxime esse iudicat, cuius omnia consilia ess omnes quas gerit, ab ipso proficiscuntur,eodemq; restrantur, nec est uda res quae plus apud eum possent,quam ipsius uolantas ais iudicium, id
quod soli supienti contingit, ut nihil faciat inuitus, nihil
dolens,nihil coactus. Quamobrem a te ratiocinatur,ut in omni
472쪽
.Mi. qua libertatu 1pecie ad animι praestatia referimus. Liberias ciuilis ulcr libertas a iure ciuili consideram,adstitis ratioαnem pertinens,quam Florentinus definit, naturalem βαculntem esse eiss quod cui jicere libet, nisi quod vi aut iure prohibetur. Haec non animi alimum, sed personant resticit,nam quouis etiam Acinor fimo retinetur, Crex aduerso struitutem habet.Libertatem nemo inuitus ari
zm Ir mittit,nisi per idirannidem, in qua parte magnopere est
sudatum antiquιs,ne oppressa liberrite sub iugum seruitutis redigerentur, quo Actum ut apud Atheniensis praerintam haberet constitutum, qui tγrannum fustulisset. Sed erfluus est reputatus qui patrem solum orannum, Crnon eius prolem extinxisset,iaxm illud: - - οι πατεροmlitas, ποucius astrαλε inet. Et disserit Lucianus in tracta tu qui πριον ρκτον inscribituri sed Cr Vlasses apud Senecam, in Tragoedia cui Trous nomen est, Hectoris
prolem e medio laturus ne supersit qui Ilium uindicare posit,insatur: Expleris: stirpe subim Hectori soliis
dams pacem latos ad Danaos strum. Valerius Publicoista lege stituit apud Romanos ' esse, PIutarcho autore, orannidem appetentem indemnatum opprimere,percussoris impunitatem a cae&s crimine fore. Eouss liberiis honore progresso,ut deae loco sit venera cui propterea templum consecratum erat. Et clodius incendio dari ciceronis domo,liberiis templam ibi erexit, ut quae ut Errapinis funem, ceu Sallustius criminatur, iam exusti ciaeuium liberii parumper concesserit,er quenquam seu messe exinde permittat. r
473쪽
AD RE GULAS IURIS. 449cMns in multis rebus quae uel perierunt,uel in conatrouersiam sunt perductae,ad aestimationem fit ueniensi, docet Paulus 'ustra que ad id in liberrite eniti,ut cuius taberi a se aesti aestimatio est infinici,apud Vlpianwm in I. non est singuά φδ00 infinita. lis. f. infinita b eod. cuius intuitu antiquitas prohibebat adolescentem ante uigesimum aetatis annustruo libertate dare, m libertas inaestimabilis res sis, qua te timento dum minor forte nimium in struum contulisset, ius deis
itide iuste eum poeniteret sed hoc ad x v i. annum iam coarctitiam Iustinianus redegit, quo aetatis tempore etiano alijs postulare permittitur,ut sic iudicij sui stasilidi
tem habere, x in libertate danda iubeantur. 6. sed cum libertas. Insti. qui manumittere no possunt. σι j. g. instri. st de posti. I tem qui a procuratore alicuius status cotro . uersiam patitur alis accipere debet, ut si dominus ratisi non habuerit,quod procurator eu in seruitutem petierit, neI aduersus procuratore,exstruitute in libertite uindita catus fuerit,quati ea res est ei praestetur,Gr in de libertatate eius costiteri quati interest eius destitu suo rursus nopericlitari, tuam propter impedia quae in litem 'cerit. Vbi certam Minam comprehendendam sentit, quia aestimatio libertatis in infinitaem extenderetur. procurarator. g. 1i quis a procuratore frena ratam haberi. I dem ad corpus liberi hominis nostri referunt,unde si liberum hominem a quadrupede uel alius uulneratu aut
ex eo quod deiectu e fisu in ue est,tas esse constet,Iuodex mercedes medicis praestris,caeterum impendia in eu Libersi corpus
474쪽
4 o Io. FER R. MONT. COMM. uero aut deformcitu nulla fit aestimatio, quia libera corapius nullam recipit aestimatione. l. ex hac lege.f quadrupes pauperiem βcisse dicatur.l. liber homo. r. ad legent aquiliam. I. f., .sed cum liber homo. π l. cum liberi homines .f. de ijs qui deiecerunt uel cffuderunt. Cr l. si laborvis te. 6. corporum f. ad legem rhodiam. de iactu. Cr l.liber primis sua ad homo. f. de uerbo. oblig. Quare fit ut ad qMenionem stu, isod torturam liber homo se obligare non posit,membrorum stringit. enim suorum dominum nemo habetur, nisi in certo casu, ut in I linterdum fur etiam. qui iurem. apud glossam μα per uerbo damnato. Et disserit Parn in de Soendicatu caupi. quaero de una notabili quaestione. q. f. Quod tamen non intelligas,quasi liber bomo nullo
pretio queat comparar cu liber homo X X U. antita maesior si ad precium participandum fest uenire sit passus co dstioliri suae sciens,utis struus fiat. Sed ut hoc procedat,
oportet emptor seruum esse credat,quo non ueluti liber, sed maeis ut seruus aestimetur rans iraturui. CT feruoriri . .serui autem. de stitu bo. strui autem. I iisti. de iure perso. I liberis. si quis sciens. f. de liberali causi si de iis quib. ad liber. procla. non licet. Inon ideo. π L si ministerium; . de liberali caus
SERVOs ciuili ratione non obligari scripsimus in i in personam. er L quod attinet. supra eo. tit. sed cum actio ex obligatione ortum habeat, atque ex ea perindeati matre descendat. Vicet. ea. is de procura. quamuis vario
475쪽
Bariolus de actione dativa,quam uocant,fecus comento tur recte monet catu ciam seruis nullam actionem esse, ut qui nec obligatur. Vnde etiam noxales actiones prora
ficisci queant. Porro cum inter liberam Cr seruum ciuile iudiciam consistere non queat,aduersus dominum datur. Quoties igitur seruus aliquid in nos commisit, in domia in seruos no est num erit actio.I.f. st de noxalib. actio. Is tibi pis furi 'st ' πιμπι- twm. c. de noxalib. Cr intelligitur de actione ciuili, num ad delictum quod pertinet, ut ferui obligantur,ita σactioni subiacebunt. l. erui ex delictu. f. de actio.σ oblita D.eT Luix certιs ex causis.l de iudic s. /
Fere in omnibus poenalibus i ldiciis N
ortati, di imprudentiae succurritur. DELICTA ex certa animi destinatione comitti, JI .- lla adeo ut uulgo dicatur,uos rem Cr propositu malleia 2 4ἔζuzai.
distinguere am olim est relatum. Quamobre si per aetatans imbecillitate,aut imprudenter atq; opera no sic dedita fuerit peccatwm, quia dolus malus intelligitur abesse,hoenon tam ulciscimuri in ido siquide uolantat ,in hoc aut propositum desideramus, ideoq; recte tradium est,in causis poenalibus er aetati Cr imprudentiae subueniri. Ad aetatem quod pertinet bifriam consideratur,aut L ''Π non de enim infans est,uidelicet necdum septem annorium puer, '''g' adeoq; doli minus capax qui deliquit, exinde propter
476쪽
1ι IO. FER R. MONT. COMM. ad s.c,Sγllania. notatur in titulo decretalium de delicti Duerorum. CT Linyns.f. de rei uendi. T ames Philippus
solebat. Regulum siquide in minuendιs salte poenis proscribit putat,non item si condonentur. cu tame succurra ur no modo ijs quibus oneris partem eximimus,uerisclia quos toto onere leuamns,atq; in uniuersum liberamim. Pubernii pro' Aut pubertati proximus est, qui deliquit hoc est quihuuiiuc' ''' necdum κi1 II. annum attigios maleficio redditur obnoxius, uerum quia ex pertinaci proposito ob aetatis imbecillitatem non uidetur peccasse,sed magis temeritate quadam, unde culpa, no autem dolus contrahitur,mtio αribus modia puniri solet,aetati nempe succurritur,eT sic poena quam delict- meretur quodammodo mitigatur minorem natu,qui homicidium comisit,ultimo caripitis supplicio no asscimus,sed miseratio aetatis mediocre poenam ad Iudicis arbitrium irrogari persuasit:cr licet, grauem sit passim sententii ac pro aetate nimis crudelem,
tamen modo prouocation ιs remedio, modo restitutionis
beneficio poterit iuuari: quod intelligimus si criminali iudicio postuletur,atselii in ijs q magis adulti sunt xxv.
tamen annis minores, ν accubentur delicti, quod non sit omnium utrocsimul. auxilium. f. in delictu. f. de minois re XX v. annia. c.1. extra de delicti. puero. I.j. cs adis uersius d um. restri Bald. in I. σ1' seuerior. c. ex quis bra causis iras. irrogatur. Angel.in I. nes impuberes. fde in ius uocando. Salicet. in l. admini'rites. f. qui compotas.f. de excu. tuto. σ Ηγppolitus de Marsiliis in I.de
ore. f. de ql Destioni. Sic diuos patres claudii incesti
477쪽
AD REGULA s IVRI Lerimen propter aetatem rem Nessed trimen illicidim nuptatiarum coniunctione re distrahi iusissee. Pupinianus scriabit in Isi adulteris. 6. ratres denique imperatores.f. ad Atrociori biis legem Iuliam de adulterijs. Reliqua sunt in I sic ad.
versus delictu. I.f. C. ad Macedo. 1. β. uiduas. c. Alsi moneta. Cr l. se uero non remunerandi. β. adolascens .f. de manda. in adulterio tamen commisso atque alijs ut αcioribu3 delissis qui supra X iii l. est annu,licet X X v. non habeat,nullum aetatis excusationem obtinebit. Simialiter qui adulterum deprehensam uxorem duxerit,quaerastinue de adulterio uxores fecerit, aut domin ad fluis prum committendum praebueriti frustra enim leges inuocat,qui cotra eas deliquit. l. auxilium. I. in delictιsas ex
Et non soli in in minori aetate tametsi locus de ea tantum accipi uideatur uera etiam maiori delinquentiabus succurritur: quemadmodum seruus aetate delictus si opem domino non tulisseet, a quaenione per S. c. eripiatur.tsi quis in graui ualetudine. I. cognoscitur.f. ad s.c.Sγssania Item p imum fictum esse eorum qui termis Quando semio noi sinium causa positos protulerint,diuus Hadrianus '. litui' μ' rescripsit: tamen ubi senior occupandorum alienorum finium causa id admisierit,m splendida est persona,non tam diu relegari debet, quam si qui iuniorus est aetat s. I. diuus Hadrianus.f. de termino moto. Reliqua colligit donicus Romanas in I. ct vero. M. de uiro. f. solutomatrimonis.
Imprudentiae quoque in iudicijs poenalibus succurri imprud terturmam qgi minus considerate peccat, id ex culpa maα vii, FI F 3 giri
478쪽
414 Io. FER R. ΜΟNT. co Μαgta,quam dolo malo facere credituri. quapropter ex quasi maleficio nonnunquam obligatur, uti est Iudex qui per
imperitiam male pronunciauit. Medicus qui canonum ratione non obseruata nocumentum intulit,cr quisquis
in suo pro lati s genere perperam egerit. I. ex malestra eqs. .si iudex.f. de actio. Cr obliga.l qua actione. . ad
legem aquiliam.Cr notatur in I.culpa s t. Cr Limperitia. eodem tractatu. Nonnunquam imprudentia facit ut poeisna mitior infligaturirecte igitur relegari fenaim fustos iussa, quae malum medicamentum no malo animosa malo exemplo ad conceptionem parandum dedit,ex quo ea quae acceperat decesit, cum lege cornelia de sicariis ut ueneficii teneatur, qui uenenum aut medicament
hominis necandi causa dederit,apud Marcellu in l. elusedem legis. .adiectio autem im. f. ad legem cornelium Machinisluti deficar s. Item si machinarim 1oc est,qui machinae trarictoriae ad onera in altum protrahenda instructae praeest, de qua Vitruuim in decimo Architecturae capite primo, atq; deinceps scribit hominem trabeuntem deiecta mole occiderit, non proclamans ut coim deuriri posit,lege mi per lata- saltem aquilia tenetur de culpa. l. si putator. f. ad legem sici dediti '' aquiliam.Praeterea dium Hadrianin non improbauit fractum Taurini Proconsu. Baeticae, quando eum qui per lasciuiam mortis causam praebuit,in quinquennium saltem relegauit. l.lege cornelia. cu quidam j ad legem coraneliam. defica. Recte igitur iureconsulim disticiendum esse iudicauit,ne quid durim aut rem ius in causis poranarum constituatur quam res deposci cum aliud sit proposito, aliud impetu erimprudentia, aliud casu delinis
479쪽
quere.l. resticiendum si de poenis. Proinde membrum in quo quis est Usus:item telum, si letale sit, consideramus, ubi animum delinquendi accesisse volumus, ut tractratur in quinto decretalium libro de homicissio uoluntario Cr casuali. c. signiscasti. Cr restri Bartoc in I in lege fad legem cornesiam. sica. Idem restondemus in js qui mente fiunt capti,aut Ναriosi,non enim magis prudenter aliquid agunt quam inusntes,quare ad eundem numerum pertinent. De quiumer alibi me scribere memini.
Nullum crimen patitur is,qui non pro'hibet,cum prohibere non possit.
L O c V s non est omnino di imilis ab eo quem suupra explicauimus,culpa caret qui scitoed prohibere nopotest nisi quod ille ex scientia,hic uero ex patientia magri culpam censet. Vult aute eum qui prohibendi autoristate habet,nullam crimen pati,id est, mirικῶs criminis
poenam no sustinere, si no prohibeat,cum prohibere noposit. Siquidem ad id quod Actu imposibile est,nemo Ad impotabμObligatur, queadeo nec icis lege no comprehenditur. 'h* i. non solam. f. f. de excusa.tuto,. Lj.s de osticio coα fui. Veluti doli nus paties seruum suu furtu,aut homiciadium commuttere,quia trans flumen est, er prohibere id non ualet,non uidetur strat,occisi ue hominis reus,ut sic in solidum obligetur , sed noxae deditione liberatur.l. in omnibus. Cr l. in delicta. f. noxulibus actionibus.
Si depositum, aut pigum casu, incendio,impetu prae F 4 donum
480쪽
41s Io FER R. MONT. cOMM. donum,cr id modis fortuitis sit ablatum, fraudi aut criae mini non erit,nes ab ullo protitur,quod praeuideri non potuit. ιsc. depositia quae fortuitis. c. de pigno. actio. item tacui. Cr. f. Institu. quibus modn re contrabis tur obligatio. Et suppeditat stitutis prouincialibus, quibus uicini iubentur uicinos ab illata ui sub certa poena defindere. Nam si potentior sit aut maior qui uim jacit, quam ut sc arceatur,impune erit ei qui non prohibet,cum probis bere non positi AD ominΠ pro vnti rursus colligitur,non prohibente,cum id faceredibit ''' posit,saepius ex eodem crimine obligari. scientiam. l ad Iegem Aquiliam. Cr I. serui. . f. de noxalib. actionib. Et perinde est si quis eam familium nutrire velit quam a mcinore no posit compescere,at si deliquentem no prori hiberet. Quare monendi sunt,quorum interest niseroasum amilium fustinere,ut eam habeat quam a maleficijs
cohibere, Cr ne alteri nocumentwm in rat,compescere queant, alias con cimus in hoc enutritam ut noceat ,ut
nihil non ausit. Quare Cr dominos obnoxios acit, quintis praeuidilflent talia ex mancipijs minus compositis pose oboriri. Restri cardi.in cle. ne in agro. porro.destitu bo. Gr Bart. in I. de pupillo. β si quis ipsi praetori fdeoperis noui nuncia, Cr postremo Decius.
Prodere coga- crimen no reuelauit: π magis est ut si id probare posset, μ' er non mani'tiret,eadem poena afficeretur. I. quisquis, ad finem. c. ad legem Iuliam mutemita. quamuis Bariota