장음표시 사용
361쪽
duram comminationem saeuiis , dc formidinem incutiatis & terrorem, quod nisi defixerint, gravio. ri poena plectamur, & quousque satisfaciant, a se. rendo testimonio repellantur. Datum Anagniae se. ptimo Idus Octobris.
QUONIAM enormitat Ibus & seeleribus ini.
quorum Pontifieali aut horitate , prout opor ceret, non Occurritur, insolem la& protervi. eas malorum quotidie augmentatur, timor Dei eon. temnitur, Ecclesiis&Ecelesiasticis personis debitareeterentia & devotio denegatur. Qitia vero tantis malis Saeerdotali ministerio nos oportet occurrere, di ne succrescere valeant , attentam providentiam SDIlieitudinem adhibere, Fraternitati vestrae per Apostolica seripta praeeip endo mandamus, dc man. dando praecipimus , quatenus omnes Presbyteros , Dia eo nos, ct Sub.liaconos , qui contra speciale interdictum nostrum vel Episeorum suorum seienter Divina eelebrarunt, aut de caetero in terris excommunicatorum , ipsis exeommunicatis praesentibus , Divina celebraverint, vel aliquos celebrare coege rint , omni ossicio de Bene sieto Ecelesiastico aut hinritate nostra privatos denunei et is , donec ad nos veniant, dc mandatum nostrum reeipiant. Quod si super hoe mandati nostri eontemptores fuerint, ipsos exeommunicetis. Et si excommunicati cantaverint, eos quos poteritis comprehendatis, Ec retrudatis in Monasteriis, ut ibi poenitentiam perpetuam agant,& aliis poena illorum formido existat. Datum Ana gniae octavo Idus Octobris.
Iboniae Cantuariensi archi , Episcos Ioannes
s CONSILIUM Domini Senonensis & nostrum
est, si vobis melius non Oeeurrit, ut litterae urgentiores, quas babetis penes vos de justitia exedicenda, si pax non suerit, celerius Rothomagensi di Turonensi Archi - Episcopis ostendantur , saltem , ut audiat hostis dc terreatur. Praeterea desiderat, ut suae reddantur Auxitano dc Burdegalensi, quia dceausae prodesse poterit, dc perseeutoris minuere vires, si in Guaseonia auditum suerit terram ejus in .ierd icto subjieiendam esse. Nam ad Biturieensem quidquid de guerris contingat, semper saei lior probabiliorque speratura essus. Et memineritis quantum perieulum di insoriunium ad se traxerit moraro trigendi conventionales Λrehi - Episcopo Rotho. ni agensi, dc Episeopo Nivernensi , dc item prohibi toriis Ei raeensi Λrehi. Episeopo dc Episcopis transmarinis. Nec dixeritis, quae progenerunt nobis non fuisse praedicta, sed potius quod omnium auspi .eantium more sit btilitatem vestram vaticinia, quae non erant a spiritu, deluserunt. Utinam non sit M. eeptionis hujus morbus irreparabilis, sed nisi eae litus
data fit, relevatio seu consistatio, non occurrit. Et quidem rectE, ut arbitror, cum nos alieni ingenii imiginationibus vanis praesumeremtis evolvere cordis humani latebras, quarum solusve iri arbiter est. Quid quaeso, magis temerarium , aut in Deum quihoe singularis eminentiae privilegio novit, injurio sius est Nani se ipsum nosse, etiam Apollinis oraculo, summam esse sapientiam , adeo celebris sententia est apud Philosophos, ut ei nemo veterum ausus sit refragari. De caelo siquidem, ut aiunt , descendit notis Clyton, , festo te ipsum. Quia ergo hic humana deficit, & Angeliea eatenus non attingit, sola Dei sapientia est , quae consilia dc e gitationes hominum non imaginatione phantast ira conjicit , sed sicut sunt usquequaque cognoscit. Vaticiniis ergo renunciemus imposterum , quia nos in hae parte gravius insoriunia pereulerunt. Qui corda finxit illa examinet , nos quid Domi nostrae sit,
Ine; pit eoncordia inter Henrieum Regem Angliae de Thomam Cantuariensem Arehi . Episcopum.
Episcopus pacem mecum feeit ad voluntatem meam. Et ideo praecipio quod ipse dc omnes sui poeem habeant. Et faetatis habere ipsi Arehi Episcopo, dc Omnibus suis , qui pro eo exierunt ab Λnglia , res suas bene dc in pace, dc honoiisee se ut habuerunt tribus mensibus antequam ipse Archi Episeopus recessisset ab Anglia ,δ: saetatis venire coram vobis de legalioribus di antiquioribus militibus de honore, de salt*ude, di eorum saeramento faciatis reoeognosti quid ibi habeatur de laudo Archi . Episco patus Cantuariensis, dc quod reeognitum fuerit de nudo ejus esse, ipsi Alchi. Episcopo habere saeialix
Thomae Cantuariensi AreM . Episcopo Hem cur Rex Anguae.
nire non potui ad terminum, quem praelocutissimus inter nos, quia signi statum mihi fuit ab Λ mi eis meis Franciae , Regem Francorum praepar te se ad eundum in Alverniam super homines meos di ad male saetendum ipsis di teriae meae. Ipsi autem homines Alverniae idem mihi significaverunt, rogantes , ut eis succurrerem . Quapropter ad terminum quem statuimus inter nos ad vos Rotho magum venire non potui. Sed mitto vobis Ioannem Deea num Sates tiensem , samiliarem Clericum meum . vobiseum in Angliam iturum, per quem significo Henrieo Regi Λnglorum filio meo, ut bene, &inpaee, dc honorificὰ habeatis omnes res vestra se qiii etiam emendari faciat, si quid minus actum est , quam oportuerit, de his quae ad vos spectant. Et quoniam mihi dc filio meo pIura reseruntur de mora vestra quam facitis , quae Hrsitan vera non sunt, vobis, ut eredo expediret, ne ire in Angliam diutius
362쪽
iram suato, di tonde in tristitiam elus in I. iiDa in commutavit . Ne e dubium Pater , quin sinob s .eta dieentibus ab initio fuisset ereditum, cornua retunderentur eorum, qui ventilabant , contem
rebant, & variis plagis vulnerabant Ecelesiam , ut
extraminata morsiis libertate erus&evae in auth ritate Oiviae Legis ingererent consuetudines aut pintius abusiones veterum tyrannorum, Ron anus Pontifex neseiretur in Anglia . disponis Christi privi- Iegia sine reparationis spe delerentur. Mee enim ad novissimas litteras vestris . quibus Domino Regi
ΛΜIoeum innotuit, quod ei ulterius non parceretis. Mut nee peperentis Piederico dicto Impera. tori . eum intellexisset terram epis amotis omnibus
subtersariis Interdicto subitetendam esse . de Episcopos . si qu fort. non ob dirent, iaspendendos 2 exeommunieandi, s. illita nobiseum paeem Deit ad honorem Dei, &millimam, ut speramus. Ec clesiae utilitatem. Nam de consuetudimbus, quas
tanta pertina ia vendicare eonsueverat , nec mul repaesia mpsit. Nulum, nobis .el aliquo nostrorum exegit juramentum. possessiones quas easione dissensionis huius tae in ii ostis . bitulerat, mout eussu ehartula expresse a mus , nobis concellis. Pacem,
de ieeuritatem, & testium omnibus nostris proini siecto seu lum, si tame , vellemus eum eatenu 1 perur- aeri r ut non modo in omnibus a ticulis uictus apis pareret, sed ut m jurus dioeretur ab his, qui auli rant ipsum jurasse. quod non erat nos ea die in Oseula reeepiutus. Nos autem habito fui tum sapientium eonidio , di maxim/ Domini ianonensis. qui cem nostram caeteris sollieitata di efficacias procu aabat, cum ipso ad eossos um Regis a Gessimus , quem Deo faciente, qui omnes illos amoverat, qui Anctitatem vestram uariis dolis ei reum venire soliti .sunt, adeo mutatum invenimus, ut quod sine ei diomstantium admiratione non contingit, animus
ejus in nullo νideretur , quietis eonsiliis abhorrere. Nam ut nos procul adrentantes conspexit , ei reum-sisa turba exiliens occurrit properus , dc capite detectonos in salutationis verba prorumpere gestiens salutatione praevenit, &babitas paucis sermonibus, silis nobis praesentibus eum Domino Senonensi , nos allo divellente, stupentibus u versis, traxit in partem. δt diu tanta familiaritate collocutus est , ut Wideri posset, nunquam inter nos aliquam suille di stoedom. Omnes sere, quotquot aderant, laetissi ara admiratione stupentes urimorum genis lachry-matum imbie madentibus , glorificabant Deum , di benediisebant Beatam Magdalenam in cujus solemnitate Rex eonversus est 1 viis pristinis, ut toti terrae suae laetitiam reformaret, ac Ecclesiae redderet facem. Corripuimus eum adhibita moderatione . uam oportuerat adhiberi, vias quibus incesserat , misera Tom. X.
di perieula quae undique imminetiae , patenter
ostendimus. Rogavimus dc monuimus ut reditet ad eos, ut dignos Mehu poenitent se iaciens, S E e. Isiae, quam non medioeriter laeserat, manifesta bonit eompentatione sati Derens, purgaret conscientiam, dc redimeret famam. Nam ab in quis e stliariis p. ii ex . quam , propriae volantatis instinctu giave ulti. lusve dispendium pati batur. Cum autem haec orna nia non modo patienter . sed di bemgnE .udiret, dei emendatiouem promitteret , adi 'eimus sibi neci rium est ea3 salutem de liberis suis, ad incolumita tem dc indemnitatem eo nee is Divinitus potestatis . ut in eo Sanctae Cantuariens Ecelesiae Matti suae dimgentius satisneetet, in quo eam nuper gravissi Misserat. Nam filium suum contra jus antiquissimum
Eeelasiae nostrae fuerat enormiter coronari, usurpatione Atehi . Episcopi Eboraeensis, qui contra ν tustissimam eonsuetudio m. et post prohibuionem
vestram, de etiam in aliena Provineia cons erati nem hane exequi eaera nimis dc temeraria amb tione praesumpsit. In quo ille paululum reluctans, prote status tamen ante se nihil proponere vel proposit tum esse animo contendendi, quis, inquit , mr
navit Regem Wilhe mum . qui tibi Aneliam subji, gavit. dc Reges succedentes Nonne Ebora et, sis, aut alius Episcopus, prout illi placebat, qui emo. nandus erat in Regem Ad quae nos , quod ex erimbri gentis nostrae claret historia, tespondimus , quod eo tempore quo Anglia capta est a Normannis, ni uariet si a Mesesia proprium non habebat Anti. aitem. sed quasi eaptiva tenebatur 1 quodam Stiga
do. qui iliam sicut de Uintoniensem , de Londo. niensem . dc vigornensem , di Eliensem Melesiam
publieae potest alia de amicorum vim seontra inhi- .ionem Romani Pontificis eupaverat, Aposto lica Sedis communione ea rens dc glatia . Unde de demandato ejus praelato RNe captus in ea reere diem obiit. . a ne iis ate tune, quod nee ante .
nee post lectoas est vel auditum , Λ r. hi Episto. pus Eboraceniis, qui clarioris erat opinionis, illi Regi eoronam imposuit Lanst. neus .ero filium ejus Regem πιι heiarum, cognomento & eolore Rusiam, consecravit in Regem praesente Thoma Eboracensi Archi. Episeopo, nec in eo sibi omelo aliquid .emlieante. Post eurus obitum elim Sanctus Λnselmus Cantuatiensis Archi Episeopus exutaret, ex eadem causa, qua de nos, unus suffraganeorum Cantuarienta Ecclesiae S. Girardus Heren densis, vise Arehi. Epi pi sui tune absentis Regem Henricum rum contradirente Arehi . Episeopo Eboracensi eoniseravi. . Revertente autem ab exi. lio Beato Anselmo aeeessu ad eum Henrteus, πνdens ei diadema , & rogans ut eum coronaret ,
tine imputaret illi quod ipsum neeessitate Regni
praepediente non exspecta erat. Fatebatur enim coistam omnibus hane esse Cantuariensis Eeel aedi , talem, ut Anglosum Reges inungat de eo niseret . Si hae quidem sitisfactione pia ius sanctus Areebi . Episeopus approbavit, quod . s Maganeo suo iactum suerat, de Reκimroii alii in potuit. Quarἡ eigo tune siluis Eboraceniis Arehi - Episcopus, ehsibi Cantuariensis Eeeleliae sussr g neum praeserta iustinuit δ Nunquid Thomas Senior, qui Eboracen. sem regebat Ecelei iam . de Lan staneo Cantuariensi de litteris& Λmi tum copia intum, feens multos Ia.
testexuit, ct Ecclesiam suam ampliavit in plur,
363쪽
nus, his obmutuisset, pauperi cedens Epistopo , nisi sibi de Λtehi . Epistopi Cantuariensis primatu de dignitate mastarn δ Deinde post triginta &. sex
annos Regem Stephanum, pria eslarem vestrum, λ deeessiste nostro Wilbelmo fuisse consecratum , praesente Tutilano Eboraeensi Λrehi - Episcopo , nee se immiserate negotio , aut contradicente , certo cratius est . Quo post novem dc decem annos in sata eollapis bonae memoriae Theobal dux Cantuariensis Λrehi- Episcopus, qui pro νestra promotione cum suis omnibus labores innumeros, iamna i reparabilia, ct pericula plurima memoratu relaxa hoirenda sustinuit, & Regnum quod in aliam familiam iam transietat ab Avi vestri Liberis, vos nunxit & coronavit in Regem, presente illo Eb saeensi Rogerio qui nunc est , dc ut scitis, nec eo
Perante nec eontradicente, nec aliquid agente, nisi eo modo, quo minimus Episcoporum, saetis indutus vestibus audiens intererat solemnitati . Cum Mgo tanta facilitate animi, aut potius consiliari O-.xum vestrorum pravitate, Matrem vestram Cantua -xiensem Beelesiam, sine causae cognitione , jure
pntiquo spoliasti . qu*d plusquam octuaginta an lyis ineoneu M possedisse dignoscitur, nunquid per-luare voluistis inimicitias inter Ecclesiam de Li- os vestros ρ Aut si ta nium praesumptionis Eboraxensi Arehi- Lpiscopo fuerat indulgendum , ut BO' vo Regi munus Coniserationis impenderet , cur Provinciam suam excedens invasit nostram λ. Cur tam ipsum, quam Suffraganeos nostros in crimen inobedientia impulistis' Reeaperant enim inhibi.
xionem Domini Papae, ne hoe in absentia nostra liquo modo praesumerent. Denique si labstituito. nem filii de cinsecrationem properabatis impleri ,
ut eos, quos ab Ore Summi Ponti fieis nominatim, nobis excommunieatos esse ponstabat, lanii Sacramenti solemnitate non eurastis me ludere λNunquid niseratio sine partieipio execrationis non videbatur implemla ρ His oc pluribus aliis ad hunc articulum pertinentibus , quae temporis brevitas non admittit, diligenter di modesti propositis rogavimus attentius , ut hujus laesionis nostrae jacturam pro amore Dei, de salute sua, de liberorum indem.
natate repararet, dc tantae praesumptionis emenda.
rei meessum. Ille vero se de mandato vestro, quod pridem obtinuerat, adversas hanc petitionem no stram tutum esse respondit, dc super hoe litteras pro
tulit, quibus constitit Episcopis relebraturis hoc munus sibi indultum esse, ut filium suum faceret, , quocWmque vellet Episcopo , coro ri o Ad quod
ei respondentes supplicavimus , ut reduceret ad ani mum quando dc quare litteras impetrasset, quibus suum di Episeoporum defendere nitebatur excessum. Constabat enim eas , quando Cantuariensis Ecclesia vacabat, eo proposito Disse impetratas, nee Eboraeensis Arebi Episeopus, si praefatam Cantua. riessem Ecclesiam diutius vacare continWret, adia novandi Regis coronationem prae taeteris Provin.
ciae nostrae Episcopis auderet aspirare. Et ut, Domine mi Rex, baee fidelius de similiarias remutis, nonne tunc palam solabatis asserere, quod filium vestrum malletis decollari, quam ut saere dictus Eboraeensis capiti ejus haereticas manus imponeret Certum vero est , quod priori maadato per posterius derogatur. Esto ergo, quod tune tales lit. teras impetraveritis, nostrae vero, quia posteriores sunt, illis debuerant derogasse, unde eonstat umbis, di aliis sapientibus, eujus momenti habendumst, quod contra jus usurpatum est, praesertam eum
Regis eonsecratio, sicut di alia Sacramenta, de . j re causam habeat, de totam substantiam nanei scii.
tur. Neque tae dim videamur, quia degradari velimus filium vestum, aut in aIiquo minorari , quia suecessus ejus ac ampliationem glariae exopis mus , dc ad eam Iaborabimus modis omnibus in Do. mino , sed ut indignationem Dei di Sanc larum , qui in Cantuariensi raelesia requiescunt, dc graviter injuriati sunt , a nobis dc ab illis pariter arceatis. Quod fieri posse non eredimus, nisi per condignam satisfictionem , quia λ Meulis inauditum est, quod aliquis Cantuariensem Beelesiam laeserit, di non sit correctus aut eontritus a Christo Domino . Subintulit ergo Rex vultu hilari Ac voee jucunda et si filum meum dilauit , duplici line facitu quod
quia paucos ibi quos lator praesentium indicabit, ubdebat amatores discordiae, di odii incentores, ait , it tam illorum , quam omnium , ne quid mali die rent, ora praecluderet: s Ego, eum areb .Episeopum
ad omne bonum aramm favemam, ei vicissm bonus M. fuero, tunc reo nequioν taeteris hominibus , o mala quae
de me dicuntur, vera esse probabo . Nee ahad eo si m .emur aut utilius crediderIm , qa- us ipsum furiam benignita e praecedere , tam Gar/tate quam benefici νβuperare . S. monem Regis eum summa gratulatione sere quotquot Merant , exceperunt. Misit ergo ad nos Episcopos suos, qui monerent, ut petitionem nostram coram omnibus saceremus. Et si quorun.
dam ex ipsis consilio eredidissemus, in arbitrium ejus contulissemus prorsus de nos dc totam eausam E esiae. Nam ab initio usque nune , Seribis de Pharisaeis suis egressa est iniquitas, de de aut horitate mnioriam in laluit, qui debuerant regere populum. Sed benedictus Deus, qui non perm; sit, ut in consilium illorum transiret anima nostraaec Melesiae libertatem aut justitiam Dei exponeremus eujuscumque hominis voluntati. illis autem dimissis,habita deliberatio ne eum Domino Senonensi di Christi pauperibus sociis peregrinationis dc pro seriptionis nostrae, in eo fir
mavimus propositum,ut quaestionem consuetudinum nee damnorum quae Eeelesiae nostrae intulerat, nec usurpatae Consterationis querelam, nee Melesiasib
364쪽
in libertatis aut honoris nostr dispendium aliquomodo conserremus in arbitrium ejus. Et sicaeeedentes ad Regem & suos, eum omni humilitate ro. gavimus per os Domini Senonentis , qui verbi no. stri bajulus erat, ut nobis gratiam suam restitueret,paeem dc seeuritatem tam nobis quim nostris , Cantuatiensem Eeelesiam dc possemiones ejus, quas ex-eeptas in Chartula Iegerat , & ut miserieorditer emendaret quod contra nos & Melesiam nostram fuerit idi filii sui coronatione praesumptum : pro mittentes ei amorem dc honorem, de quidquid obsequii Regid: Prineipi potest ab Arelit. Episcopo
exhibeti in Domino. Ille verbum acceptans annuit, dc nox de nostros qui aderant, recepit in gratiam suam. Et quia non praeceperatis, ut ipse nobis dc nostris ablata restitueret neque a nobis poterat impetrari aut poterit Deo authore, ut ea remitta mus , iuxta Mandatum vestrum repetitio eorum dilata est, non sublata. Nam si praecepissetis eo ubgore, quem in novissimis expressistis, ut restituerentur, haud dubium quin satisfeeimet, de poste ris dedisset exemplum, toti Melasiae Dei dc maximERpostoli eae Sedi perpetuo profuturum . Tandem Τtaque nobiseum multa de diu eonserens, eum nos duo soli set Eusque ad vesperam collocuti essemus , lseeundiim morem familiaritatis antiquae . ia hoe leonvenimus , ut eo discedente rediremus gratias
a tirri Christianissimo Regi, Ac aliis benefactoribus lnostris , reversuri ad ipsum rebus compositis , dc aliquamdiu moraturi ei rei eum, antequam redea. lmus in Angliam, ut omnibus innotescat, in quan ltam samiliarit item de gratiam nos receperit. Ex spectabimus autem in Franeia donec redeant Nune ii nostri , quos ad recipiendas possessiones nostras destinavimus, quia non est in animo nostro, ut redeamus ad ipsum , quamdiu de terra Eeclesiae pas um pedis abstulerit. Nam in restitutione possessio. mum faei IE advertemus, qua sinceritate agatur n histum. Nee tamen veremur, quin impleat quod promisit, nisi eum praepediant ansiliarii, quos de pravitate eonscientiae stimulus quiescere non permittit. Hi si quidem ne comprehendantur in operibus
manuum suarum, errores suos impunitate donari moliuntur. aut horitate dc consortio Regiae Maj statis . Hi nos in soriem Balaamitarum conantur iimpellere , ut vivificantes animas , quae non vi. ivunt, eriminosos in stetere deprehensos absolvamus sine poenitentia dc Consessione erroris. Quam utique potestatem Deus, nec alii indulsit, nee retinuit sibi. Nisi adquieverimus, pacem dc contordiam tum Domino Rege initam machinantur instingere. Sed, Deo aut re, nee si e nos inducent, ut sedem ponentes ex adverso Altissimi, gloriemur inanitet nos vivificare aut justificare quos ii Ie non vivifieat. Certum enim est quanti eumque Pastoris sententiam iure veracissimo non tenere, si Divino
Judicio reprobatur. Nos tamen sub ipso discessu no- tro, sive paei invidens, suε amicis de familiatibus pro ieere volens, ad instantiam, sicut dieitur . 'Gaufredi Cantuariensis Archi Diaeoni, Lexonie n. lis Episeopus satis argute dc instanter , Rege , Episcopis , dc Proeeribus praesentibus, sollieitavit
eirea attieulum istum, dicens oportere, ut quem - dmodum Dominus Rex fideles nostros ingratiam receperat, ita nos omnes, qui eum it Io steterant ,
in gratiam reciperemus. Cui respondimus, hie, si
areret illi, distinctionem neressario admittendatis
Nam in eis, quorum advocationem susceperat ,
erant homines diveris conditionis . & alii noeen tiores, alii miniis , alii in communione Eeel sae, alii excommunieati L contractu & partieipatione anathematis aut sententia , alii in Summi Ponti seis constitutionem inciderant , di sine auis thoritate ejus absolvi non possunt, alii ex variis
eausis, nobis vel ab aliis Pastoribus suis iusto sunt
anathemate condemnati . Proinde in personis de eausis tam dissimilibus ratio juris dc aequitatis vetat idem esse judietum. Nos autem ad omnes quantum in nobis est , pacem charitatem habentes , Domini Regis audito eonsilio ad honorem Mel siae Dei. suum, dc nostrum , nee non di salutem illorum , quibus reconciliatio quaeritur , negotium Deo propitio moderabimur, ut si quis eorum quod absit, pace caruerit,i reconciliationis expers, hoe sibi, non nobis debeat imputare. Clim autem ad haee praefatus Gaustedus Archi-Diaconus , adhue exeommunicatus , sicut incentor distordiae , ita di eontemptor juste sententiae, tumidus responderet, Dominus Rex, ne suborientia hine inde verba eausas odii dc sopitae inimicitiae somitem imstaurarent L nos de turba extrahens , rogavit ne eu-
raremus quae dicerentur a talibus, dc ut pacato animo & tranquillo dc Iieentiam de ianedictionem dan ἀtes, eum gratia Dei dc sua rediremus ad holpitium nostrum. Postea vero aceepimus, quod venerabiles viri , Dominus Rotho magensis de Episeopus Nivernensis, quos inter nos di Dominum Regem justitatis esse mediatores, dc qui de pace nostra solliciti exstiterunt, Episcopo Sagiensi transeunti in Λngliam dederunt in Mandatis , ut excommunica tos nostros absolveret , sed incertum est , an ei for. mam quam illis dederatis , praeseripserint, aut si praeseripta est, an eam sit idem Episeopus seeuturus. Verumtamen nee illis mandare lieuit, nisi quatenus potestatem a vobis aeeeperunt, nee it Iealiquid egit, si fines, quos praescripseratis , exeessit.
Unde si placet, necesse est , ut si aliter absoluti
sunt, pr et piatis eos sententia . qua tenebantur .
at tari, donec seeunt am Ecclesiae formam jurent . ut ante juss ratis , se vestro Mandato parituros, de illis, qui taliter absolvi me iuerint, in virtute ob dientiae injungatis, quatenus Mandatum, quod eis ex parte vestia saciemus, inviolabiliter observent , .el ad vos infra terminum, quem praefigetis, aec dant , ut audiam vestium subjecta poena, nisi paruerint , ut in pristinani sententiam sublato appellationis obstaculo reponamur. Neque haee dicimua , Deo teste , vindictam expetentes, esim scriptum
esse noverimus, Mu quaeres iationem, nec ra--πυinjurse Civium tuorum , sed ut Ecelesia eorrectionis exemplo possit per Dei gratiam imposterum robora ri , dc poena paucorum multos aedificet . Nam ut Spiritus S. author est , flagellista pesti=ntesapiens eruditur. Nec vigere poterit Λpostolicae Sed is aut hori. tas, nisi percellantur Zc hi, qui Lateorum patrocinio abutentes, exeommunicati aut prohibiti praesumpserunt Divina celebrare. Quid enim solus Episcopus, quantumlibet Ecclesiae Romanae devotus ,
poterit, si ab obedientia ejus ad nutum Potentum ieeesserint Sacerdotes di Clerus suus Nihil enim est , quod Ecclesiam magis debilitet, quam quod Apostoli ea Sedes talia , cum emergunt, facile pretie
365쪽
alii inpunita. - Eleentes scimus nobis in his tam quendis, si placuerit vobis, magnos, Deo inmeo propitio vineibiles, imminere labores. Sed prae legimus arctam di angustam viam sequi, quae ducit ad vitam, quim latam dc spatiolam, quae per illece. bras creuli trahit ad inseros . De Mandato vestro
damnorum nostrorum ad praesens taeita est repetitio. Plaeeat Serenitati vestrae, qualiter vos hie procedere oporteat a latore praesentium exaudire de in . juriam corrigere, quae nobis de E Iesae nostrae ill ta est in Coronatione filii Regis, alio contra morem antiquum dc Mandatum vestrum invadente ius nostrum dc Provinciam nostram . Necessitas nos coegit exectere modum scribendi, timor dc reve. xentia de dieendis plura reprimere compulerunt , sed Apostoli ea dignatio dcelementia Paterme mansuetudinis immoderationi, si plaeet, veniam dabit, di quae direnda suera ni , , latore praesentium solita pietate exaudiat, dc petitiones, quas per eum podirigimus , eelerius jubeat adimplati.
SEGNIUS initant anti m demssa per aurem , quam quae samorum subjecta de ιιιώ. Si de his Mitur, quae auditu solo didici, minus tum lentam
mero narrationem, veniam peto. Constantia enim veritatis di manifestior quaesitorum 1 vobis expositio est penes illos, qui rem gestam eonspexerunt. --vit autem dilinio vestra Dominum Rothomagen .sem di Nivernensem Epistopum a Domino Papa ad Regem Anglorum pro transectione inter inaedictum rigem de Dominum Cantuariensem formanda transmissos fuisse Legatos . Arripiens igitur iter Vivemensis ad Mandatum Domini Papae, deserens Deum transactionis rumam Domino Papa dictatam cum Comminatoriis ad eundem, in Neustriam usque pervenit. Conveniens itaque Rothomagen sem paratus erat transfretandi inire laborem . Erat enim Rex Angliae, ut etiam vestra novit dilectio , tune temporis in Anglia . Rex igitur auditis his Nivernensi obviam misit, mandans dc monens, ne casus subiret marinos, sed ipsius adventum in Nodi mannia patienter praestolaretur. Erat enim in praesentiarum in fines illos remeaturus . Regressum ergo Rothomagensis di Nivernensis diligentes, eon. venientes commonitorias Domini Papae, paeis si-eiendae lamam continentes illi obtulerunt, qu
tum istino hoe demum fine resedit . Spopondit Rex praetaxatis Iegatis is ad nutum di voluntatem Domini Papae sin. sum simuliatis restituturum D mino Cantuariensi parem suam, Ecclesiam suam , possiessiones Ecclesiae, suae in integrum , gratiam etiam suam, lim de Praeeepto Λpostolieo ad gratiae restitutionem non cogeretur, unum Vehementer laborans, exeipere de his quae Dominus Papa mandaverat, osculum videli tr quoniam huic pu.blire in eonspectu Franeorum apud Μontem Martyrum abjuraverat. Reversi sunt ergo Rothom agensis de Nivernensis ad Dominum Cantuariensem S. nonis, seria quinta, ut recolo, hebdomadae prae.
cedentis Festo Magdalenae , Nunciantes illi quae penes Regem invenerant, Ac ut ibi pariter diem Re .conei liuionii saetendae assignaren x. Inter agendum
autem ho Rex manelae, Ac Rex Aetliae diem ea,
loquii statuerant, seriam videliret laeundam anto Festum Magdalenae . in limiti bos suis inter Fit . tatem, oppidum stilicet in Pago Carnotensi, de Fleti valle, Castrum videlicet in Territorio Tur
nensi. Dominus vero Senonensis interim consili adederat Cantuariens , quatenus una secum , ducum Rothomagensi de Nivernensi, Regum adir-eolloquium , adjiciens inter ipsum de Regem suum;
dum tanta locorum intercapedine disjungerentur . nequaquam posse eomponi. Dominus autem Canisi uariensis, lices in prineipio renitens injussus ad Iloquium accedere, consilio Senonensis demstra acquievit, prosectique sunt pariter ad mlloquium , Cantuariensis, Senonensis , Rothomagensis, Nisuernensis. Convenerunt igitur Rmes in unum ad tempus colloquio praefixum, rebusque sitis laeunda de tertia seria ante Festum Magdalenae tractatis , nullam de Cantuariensi lacerum mentionem, ita
etiam ut Cleriei ipsus 1 eolloquio seeunda die ad
Domnum suum revertentes nuneiarent et Reges finito negotio laci recedere , vehementerque expa
verum, ne quid ad colloquium non invitati aeres
serant, reverterentur consus. Intereinerant tameα
interim latita diligentia pro Cantuariensi ad Regem Angliae Senonensis, Rothomagensis , Nivernem sis, e cessitque illis tandem Rex se in Festo πιν
dalenae Cantuariensi collocuturum , dc omnia ad praereptum Domini Papae eidem redintegraturum . solo osculo excepto, ad eujus concessionem apud Montem Martyrum, nee etiam Regis Franciae preeibus potuit inelinari. Λdjeest etiam dc iuramento sanetvit se in hujus negatione nullas Cantuariens praetendere insidias, de Deum saepius testando non ensem super ordinis sui periculum interposuit fide iussorem. Dieitur etiam ieeedentibus stete ita instillam, se, etsi inviis, o solum prius Diurum, quam pace insecta ipse dc Cantuariensis recederem distordes . Reversus itaque Senonensis ad Canina oriensem, indieavit ei quam dc qualem dulcedinem
eum in vultu , tum in verbis Regis invenerat, r-gans dc monens ne in osculi exactione paratam mismini sui amitteret dilectionem, multisque intermin
sitis adseit etiam, quod dc Rex ipse idem prilis p blice promiserat, Regem, elim in suas possessiones
veniret, illum eum pacis osculo dc maxima grati rum actione recepturum. Consilio igitur Senonenissis Dominus Cantuariensis tanquam paratus etiam
animam pro ovibus suis ponere condescendit, destro iacto nune latum est Regi Domini Cantuari missis responsum. Manε autem redeunte in Festo Magis da lanae , summo diluculo Rex ad limites usque ita inter ipsum de Regem Franeorum colIoquia
assignatos, quos dc Cantuariensi, ut convenirent, assignaverat, eum infinita suorum multitudine pio. ressit. Cantuariensis autem se torreremus, combiante illum Senonensi di Comite Theobaldo, eo eurrentitias etiam catervatim Franeis, qui eum Ringe suo ad eolloquium venerant, ad limites pervenit assignatos. Rex stutem, ut Cantuariensem venien tem cognovit, I multitudine eireum stantium erum.
pens, illi occurrit, praeveniensque tantuariensem salutavit. Finitis ad invicem se lutationibus , datis dextris de amplexibus, seresserunt in partem Rex.
Cantuariensis, de Senonens s. Cantuariensis autem
Regi suo de injuriis sibi di Melctae suae illatis condiquerens s
366쪽
querens, sermone usus est vehementer commotivo, ut revertens Senonensis testatus est, materiae tali
admoduin cognato. Deinde soli duo , Rex scilicet dc Cantuariensis, in partem secedentes, de Secretis suis multo diei spatio dimeruerunt, adeo ut quam pluribus adstantium taediosa fieret tam diutina mora collocutionis . Conquestus est autem ibi Cantua riensis de laesione dignitatis Beelesiae suae, maximὰ in novi Regis Coronatione, enumeratis quot & qu praedicta Ecclesia Regi contulerat, maximὸ eum de Raegni Corona inter ipsum dc Regem Stephanum
fieret disceptatio. Rex autem eausam Coronationis supra dictae assignans, tum statum Regni, tum iram quam in Cantuariensem exere uerat, promisit te om nia correcturum ad voluntatem Domini Cantuariensis, adi ieiens filiam Regis Franciae nondum corona tam ab ipso coronandam, filium etiam suum denuo ab illo Cotonam laseepturum, cum recognitione dignitatis ad Eeelesiam tantuariensem pertinentis .
Ad lixe promima Cantuariensis Regi suo gratias agens ab equo destendit, seque ad pedes illius humiliavit. Rex autem eum festinatione equum lin quen , Cantuariensis equum reascendentis ascensoxium, quod vulgo stii varium dieitur, tenuit. Sic igitur reversi sunt Rex ad suos, Cantuariensis ad Francos. Rex autem non inito alio eonsilio publice nune lavit se eum Cantuariens pacem feeisse ad honorem Dei de suum. Convoeatis igitur hine inde adstantibus testituit Cantuariensi paeem suam, g tiam suam, Ecclesiam suam dc possessiones Eccletiae suae in integrum . Proeesserunt etiam Coexules D 'mini Cantuariensis, qui adsuetant , dc ad pedes Regis se humiliaverunt: Rex autem suasi liguli re nituens, suam benignὰ pacem eo .cessit eis dc g a tiam : his itaque gellis voluit Dominus Rex, ut
Cantuariensis seeum statim in Normanniam veniret, tum spatiandi causa , tum ne occuli ret con cordiam diuturnitas dissensionis . Promisit etiam Cantuariensi di suis sumetentem neeessarior madministrationem . ontuariensis autem, qilia absque licentia a Rege dc Ecelesia Francorum accepta,
sine laesione nominis luis recedere non poterat, re
vertendi ad ipsum induetas expetivit. luitu igitur
Rex interim Cantuariensem ad posse:siones suas Jc suorum recipiendas aliquem Clericorum suorum in Angliam transmittere , ita tamen ut prias ad irum Legatus veniret, reeeptisque litteris suis ad filium suum, dc ad eaeteros Regni custodes securus trans fretaret. His itaque meeutis, Rex requisita a Da
mino Cantuarienti benedictione reeessit. Quia igitur Λmi eo nostro, sed Λmieissimo dc in omnibus
voluntati vestrae devoto magistro Hereberto Legaliolixe injuncta est, rogo quatenus vestra oratione ad Deum intercedente adjutus tutior incedat. Valete ,
EXPERIENTIAM retum matrem de nutrIcem
esse, Philosoplitae celebris apud antiquos ocvera sententia est, dc ipsius Apollinis testimonio
comprobata. Nee immerito, cum expertus quisque
de rebas, in quibus verinus est, pollit fidelius ju
dieare, dc inexperti de rebus incognitis sit plerumque vana dc Daudulenta imaginatio. Qitae idei recipr miserim, ut vel nunc animadvertatur, quanto
perieulo Eeelesiae dc meo , aut potius Apostolieae Sedis, eujus privilegia non sine multo dc ejusdem discrimine tueri aggressus sum, Dominus Papa mihi experto credere noluerit, qualiter sibi dc Eeele,siae Dei agendum esset eum Domino Rege Λngliae.
Ecce enim ut sacta est vox nuperrimae comminationis Λpostolicae in auribus ejus, qua constitit ipsum reponendum esse in conditione dicti imperatoris, de terram ejus subjiciendam esse interdicto, de Μandati praevarieatores Episcopos suspendendos & Geommunieandos, illi eo ad honorem Dei de Eeel sae, ut ex conditionibus insertis pacto concipi de l buit, utilitatem, paeem fecit , cujus serinam exl litteris Domino Papae missis planum est intelligere . . Nec dubium, quin infra duos primos exilii nostri annos eam secisset, si eum ab initio hac via aggressus en et Dominus Papa, aut quos ad ipsum desti navit in primis habuissent spitiium nostrum . Quid enim Rex potuisset in illos, eum perpetuo verum sit:
nee spem aliquid, nec extimescas, exar veris 1m.
l potentu Iram' Aut quid tetitavit in vos, quem nec prece, nec pretio, nec blanditiis, nec minis, aut
i quibuscumque sollicitationibus deflectere potuit avia recta Verum quia Romana Ecclesia, quod pace omnium in aure vestia dixelim , posuit firmamentum suum sol midinem , aut res captat , aut personas accipit , dc aut horitate, qua Ptaeeminet, iniqua gerentibus non occurrit, propterea flagella
Dei gravia, dc toti mundo vix portabilia veniunt super eam, ut instabilis facta fugiat a faeie persequentis, dc in tribulationibus vix subsistat . Sed apud quem rectius iit a deplorem, quam apud eum, qui a piae satis vitiis per gratiam Dei immunis solis miseris eompassus est, I solatium tulit, dc tanto Regi do omnibus complieibus suis in saetem restitit. eo quod erat reprehensibilis, do gratis dc nimis impugnabat Leclesiam ' Et quia st tenuitas vestra Cantuariensem Ecclesiam Protexit in advertis, par est demeristi me consentaneum aequitati, ut se patrocinio dc voluntati vestrae subdat in prospeiis. Vestrum erit quod plae uerit die stare prece vel jussu, quia in no-l ro, mei dico dc meorum proposito est, vestris o temperare Mandatis. Ex scaceritate erg conscie tiae vestium asseclamus obsequium, ad vos latorempi sentium destinamus, tam ipsum quam petitiones, quas per eum Dorn. no Papae porrigimus, dilectioni
vestrae a neci uoltus commendantes . Hoc autem ce
sto certius sit, dc per vos innotescat Domino nostro, siquia si in omnibus articulis causae nostrae, aut potitus suae, eundem rigorem exercuis et , Regem ad satisfaciendum de omnibus facile potuisset urgete . Quae scienter hic, dc de industria retieentur, Nun cius, Deo propitio, viva voce supplebit. Provis deat etiam vestra diseretio, ut urgentiores dc eme-ciores litterae, quas Dominus noster pro Ecclesia Regi Anglorum transmisit , registro inseramur ;quia Posteris magnum in ei tamentum virtutis est ,
quoties eos anima velint exempla majorum. Λd negotium vero nostrum sperum es , litteras quas acce pimus, remiti inius vobis, ut si λαε editorum exem.
ruria desint, ea mutuare possitis a transcriptis.
367쪽
rammis Castuarissis Ax E se a ribam Episcopo. OTIOSUM est in auditu eius verba praetendere,
qui ex paucis multa perpendere consuevit, &magistrae haritate Amicis justa petentibus non deelse. Quod in multis & magnis frequenter experti , ad sinum Clementiae vestrae Iatorem praesentium,cum omni fidueia destinamus, tam ipsum quim petitio nes, quas per eum Domino Papae porrigimus , sanctitati vestrae affectuosilis commendantes, &. Og an tes attentius, ut eas dilectio vestra solita bonitate sudeat promovere. Audieiis, si placet, abi piis , qualiter eum Domino Rege Anglorum fecerimus parem ad honorem Dei, di ut speramus, Melesiae utilitatem, & dilatandam apud ringlos aut horitatem Apostolicae Sedis . Nun eius supplebit caetera , quae hie seienter & de industria reticentur.
mst o Episcopo . SICUT ad loeum, unde exeunt, fiumina revero
tuntur, ut iterum fluant, sie ad agendas pieta. ii vestrae gratias flexis genibus mentis debemus accedere, ut per vos in ministerio Ecclesiae roboremur, quia ista miseratione post Deum vires accepimus, ne caderemus in manu hostili. Λmiei nostri di proximi noliti steterunt contra nos, persecutorum gladiosae uentes,& ut nos confunderent& contererent,etiam sub ipsis iacti sint in arcum pravum . Sed fides vestra in camino tribulationis nostrae & pressura Beelesiae semper examinatae larescit, &charitas non quaerens
quae sua sunt, sed quae Iesu Christi, a Patre mitericordiarum o inuit pacem, quam Mundus dare non poterat aut sperare. Nos enim ad Dominum nostrum Regem Λngliae in humilitate debita aecedentes, cum eo secimus pacem , cujus tamen tota substantia subsistit in spe, sed quae aut hore Deo non confundet. Nam ut res sequatur, qui fecit, ipse per fietet. In sabant aliqui eorum , etiam qui columnae Ecclesiae videbantur, ut nos di totam causam Dei conserte mus in arbitrium ejus, sed a nobis, Deo propitio , me obtentum est , nec obtinebitur , ut quaestionem damnorum, quae Eeelesiae Dei & nobis illatae sunt, aut querelam consuetudinum, immo potius abusio. num , aut Divinae Legis, velint nolint Prine ipes fidelibus observandae eustodiam in arbitrium hominis conseramus. Quantalibet enim Potestas Divinitus ordinata minor est eo, qui instituit eam, & im- poenitentibus precata dimitti non posse perspicui &perpetui iuris est. Et si res ablata ab eo a quo sol. venda est, non reddatur, constat me itentiae veri. tatem non exhiberi, sed exerceri figmentum malitiae mendae io palliatae, aut, ut ver iis dictum sit , bis pollutae. Error si quidem pristinus perseverat, &nova fraude caleatilis cumulatur. Cstera supplebit Nuncius, quem & petitiones, quas per eum Domino Papae porrigimus, Paternitati velitae desideramus attentita commendari, & promoveri.
IUSTUM est, ut Eeelesia Cantuariensis, quae I post Deum vestra & paucorum Amicorum induat iri a & Iabore venit ad portum vobis & vestris in omni devotione & exhibitione obsequii se obnoxiam recognoscat, Nam inter praecipuos & primos Λmi eos & Dominos vobis adseripsimus, quod Dei praeeunte auxilio erepta est a tribulatione malorum ct dolore. Transistis pro ea maria, penetrastis&luperastis Alpes, an partibus nostris pugnastis ad bestias, & in ipsa Curia . ubi validius di acrius ex. pugnabamur, laepe & diu portastis pondus diei &aelius: & tandem quia labor vester erat in Domino, sapienter & utiliter triumphastis . Sensimus hoe nuper in concordia, quam inivimus cum Domino Rege Angliae, cujus formam, si placet, a latore prae sentium audiatis, & petitiones, quas per eum Do mino Papae porrigimus, solita bonitate promovea iis, habeatisque hominem attentius commendatum.
Si laborantem Agricolam oportet primum post
redditas Deo primitias edere, justissimum est , ut vestram charitatem , quae in sublevatione S. Cantuarientis Ecelesiae sere jam pereuntis, plus & diu tius jam laboravit, & quod magis est, fidelius reemeaeius , laboris sui ab ea in omni gratiarum actione & exhibitione obsequii per ei pere Ductus. Nam cum aliorum Amicorum serε omnium fides esset exinanita, vos illoium animos pusillanimitate in spem erexistis , solidastis manus di Glutas, genua debilia roborastis, di attentius auditor verbi, verus Christi diseipulus , eonsor ν Apostoli, haeres Petri, fratres vestros, qui ad cultum justitiae, & patronatum Melesiae praeordinati erant , exemplo confir. mastis& verbo. Expetierat enim Sathanas Etele .liam Romanam in tributatione vel ira, sicut di nostra, ut eam cribraret sicut tritieum, & suos proba.ret, & eonvineeret infideles. Sed Christus de ipsa tentatione proventum operatus est laetum, & ut iis lem fidelibus universis, sed vobis qui alios superastis in fide, prae teris gloriosum. Nos enim per gratiam Dei & vestram, cum Domino Rege Anglorum secimus pacem , ad honorem Dei, & Ee. etesiae, ut speramus, utilitatem, cujus formam la. tor praesentium vobis exponet, quem desideramus vobis attentius commendari , & petitiones, quas habet in manibus, qua consuevistis industria, pici-
Ex quo, Pater , in auribus Regii Anglorii m
eomminationis Apostoli eae tuba eonsonuit, ditam sibi, qui mireriae suae se petitatem Melesiae et e
368쪽
didIt imminere, nobiseum pacem feeit, promittens firmiter, quod de tota Mandati vestri continentia
non tota praeteriret aut apicem, quin eam penitus.
adimpleret . Cum autem sic deelinasset turbinem sententiae imminentis, in quibusdam artieulis a pactione resiliit, subtrahens nobis adhuc quasdam possessiones Eeclesiae , quas decessor noster in omnibus diebus vitae suae ineoneusse possedit, dc nos exinde, donee in Λngliea nam Melesiam tempestatis hujus
procel Ia surrexit. Promittit tamen interdum eum super earum restitutione eonvenitur 1 nobis, quias exspectaverimus ei devotionem pristitiam exhibentes, quod ita satisfaciet nobis, ut nulla justae eon. questionis relinquatur oecasio. Caeteram promissionibus fidem demunt de mores hominis dc operis non exhibitio, quia nihil adhue ab eo preter verba
potuimus impetrare. Quod ut vobis evidentius constet L latorem praesentium dc litteras, quas a Proc ratoribus, qui negotia nostra in Λnglia expedite debuerant, ad sanctitatis vestrae praesentiam curavimus.destinari: interim quantum in nobis est, modis omnibus ea ventes te scindere paeis initae conventionem , licῆt conscientiam nostram remordeat ,
quod damna Eeelesiae mi. dc Christi pauperibus, dc projustitia Dei exulantibus, de pro seriptis, Sa
cerdotali non exquirimus aut horitate . Timemus enim supra modum exempli perniciem coaetaneis , nisi Divina Pietas medeatur, di posteris noeituri .
Sed quia nobis si e saetendum esse Maiestati vestrae dc
Dominorum nostrorum, qui circa vos sunt Prudemia censuit, pro bono pacis siluimus de silemus , lnihil Divini Iuris, quod inspectore eordium teste in lauribus vestris de Mesesiae dicimus, impaenitentabas tremittentes aut remit Iuri . Scimus autem, quod in extremo examine districtus judex non praeteribit irrequisita, ad quem lachrymabiliter quo die clamat concussa dc laeerata Ecc esia ; Domine vim ραιον , responde pro me. Cum ipsa dc pro ipsa clamamus , et nos iuxta Consilium dc Mandatum vestrum, mr plectentes interim pacis umbratilis occasionem , donee adspiret dies, de evanescentes inclinenturumbrae.. taptabimus autem gratiam hominis, quantumcumque salva libertate de honestate Eeeletiae , Poterimus , dc testimonio experientiae nostrae experimentum facturi , an vel sie valeat ad mansuetudinem revorata . Misit nobis C ementia vestra litteras , quas ad correptionem dc correctionem tam Eboracensis Archi Episto', quim epti coporum nostrorum certum est, dialatas occoueeptas 1 Spiritu Sancto, dc quae Regis excessus ut horitate , quae suectis rem Petti de Uiearium Christi deret , redarguunt . Sed quia timemus ,
ne teneras Viti praepotentis aures verbum mordax
exulceret, dc nuper initam pacem impediat, sanctitati vestiae tota devotione prostrati supplicamus , quatenus detracta mentione exedilaum Regis , de enormiter praestiti juramenti, dc consuetudinum Pera eriarum, Ac non exa, cautionis in Coronatione novi Regis , eandem sententiam in praefatum
Arehi- Episcopum dc Episto pos infligatis, eo quod In Provineia nostra, nobi x pro justiti adclibertite
Ecclesiae exulantibus , coronationem hanc exertere Praesumpsit: eum omnibus constet, quod Ecelesia nostra per multos annos eoronandi Regis possessio
nem habuit, de quod ea non debuerit sine judieios liari. Sie enim ad gloriam Dei , dc honorem
Apostolieae Sedis speramus praesumptionem tantam Deile di commode posse puniri, de mei Melesiaei nullum ex hoc adtari impedimentum . Necessarium quoque ducimus, ut Domino Regi seribatis affectuose, quia ad hoc in specula totius Eeelesiae D minus Sedem Λpostolieam ordinavit, ut omnium fidelium eausas examinet, dc pro merito in retributione pinnae aut praemii respondeat universis. ideo.
que neminem debere turbari, si ea dictante, qui ibbet in sinu eolligat caulam suam, ne eorum Angelis di hominibus ex causa indiseiplinationis mittatur iuignem aeternum. Regi plurimum detulistis, sed licet ei peperceritis, dissimulare non audetis excessus de crimina Sacerdotum. Ad haec quia veremur, ne pax recens ex variis causis impediri valeat aut turbari, suspensionem aut excommunicationem Episco
porum nostro, qui ad Dei di vestrum honorem , quod in verbo ejus dicimus, omnia pro viribus exeonscientia reseremus, si placet eommittatis arbitrio, excipientes, si visum fuerit di vestro judieio reservantes Λrchi . Episcopum Eboraeensem, qui malorum omnium incentor dc caput est. Et quam-quim Londoniensis Episeopus Signi set totius hujus seditionis, ne sthis latis dicamus , exstiterit , ro gamus, ut nobis tam illi, quam Sares beriensi Episeeopo lieeat misereri, si sinε schismatis instauratione
juxta Mandatum vestrum puniri non possunt . Et quia praecepistis, ut in verbo hoe juxta consilium Christianissimi Regis Francorum procederemus, re primendo vel Oilendendo litteras vestras, sicut princedimus de consilio ejus , monentis , ut speciales litteras impetremus a vobis de suspensione Eboraeentis snὸ laesione Regis, de alias de exeommunicatione duorum Episcoporum , dc tertias de omnium suspensione Episeoporum . Hoc etiam impetrato . ut singulis utamur, prout tempus exegerit de necessitas causae. F.uctuat enim, licet ad portum venisse videatur, Ecclesia Anglicana . Et nisi Rex ei pro missae paeis conditiones impleverit, neeesse habet , ut adversds insidias malignantium, de persecutorum incursus, muniatur armis protectionis de consola
tionis vestrae. Quod quidem ita fiet, si littetis v. sitis praeceperitis venerabili Fratri Nostro Domino Meldensi, dc probatae Religionis Uiro B Λ,
bili S. Crispini Suessionensis, quatenus Regem con veniant, ut possessiones Ecclesiae , di damna nostri, de nobis illata restituat , stitutus severitatem Melesiasticam exercendam in ipsum di terram suam, nisi Mandatis vestris obtemperaverit. Et si nee sieduxerit adquiescendum, . conserte nobis, si placet, authoritatem , quam Domino Rothomagensi eon. tulistis, de Episeopo Nivernensi, aut etiam ampliorem: quia quanto ille potetitior & semeior est. tanto ad ipium vineiendum dc inpia mendum arctioravi neula magis necessiria sunt de durior baeuius . Praeterea quia turbationibus huiusmodi seminarium di semes exstitit, quod EborMensis Eees m Matri suae S. Cantirariensi Melasiae subtrακit obedientiam , redintegrate, si plaeet, Melesiae Anglieanae unitatem, Praecipiendo, quatenus Om,ii appellatione de ea ne remota, Eboracensis Archi Episeopus de Eeeles a sua nostrie jure Prima tu, obediat. Quod si Deeinbrum vestroru .n vestigia volueritis imitari . liquet saetendam esse Registris eorum di Iigentet A. spectis. Neque hoe, quod Deus novit, quaerimus ad gloriam nostram, qui utinam Pastorale non su- epissemus
369쪽
epissemus offieiuni oeul dubio morte aeterna aut plurimis plenum angustiis; sed ut in diebus nostis divestris frequenter emergentium sebi inraticorum praecidatur occasio, & Α nglicanae Ecclesiae perpetua vestro beneficio pax reddatur. Haee vobis di cimus coram illo, qui utriusque nostrum Iudex est,
di mi tenemur de omnibus reddere rationem. Ille vobis inspiret, & doceat quid potissimῆ facere debea
tis. Λudistis agonem nostrum, sed, ut nostratum Proverbio diei solet, solus Uis, αι vicinatur irati, satiram m. Credimus nos in Angliam prosecturos , ad pacem, an ad renam, nobis incerium est, sed Divinitus ordinatum, quae sors nos exceptura sit. Ideoque Paternitati vestrae commendamus animas Dostras, gratias agentes vobis di Apostolicae Sedi super omnibus consolationibus, quas nobis vi no- siris in tanto neeessitatis articulo ministravit. Pr terea noveritis indubitanter, quod Uen. Frater No
stet Bartholomtus Exoniensis Episcopus a culpa prpsimpiae Coronationis immunis est, de sub hae tempestate ab adversariis Leclesiae propter justitiam multa sustinu t.
Thomae Cantuariensi Ααhi-Episeopo Nuneii sui. Domino suo C νύ o salutem, fidele
MANDATUM uestrum , juxta quod potui
mus , adimplevimus , litteras vestras mil. helmo de Emessordia, dc gilhelmo filio nigello li. beravimus, de eos quaeumque poena usque Londo niam attraximus, simul cum Turstino & os berto . Et eum litteras Domini Regis, quas apud vos habuimus juniori Regi Angliae ostendere parati essemus , nullus istorum eoram Rege apparere ausus est. Consilium enim a quibusdam acceperant, qui
eos, ne starent nobiscum in negotio, penitus de. clinaverant . Nos vero quibus incumbebat nego. ltium , aempto nobiscum solo Roberio Merista Cantuariensi audacter, dc eum omni diligentia, consultis tamen milhelmo filio Rideli, oc Radulpho
filio Stephani, aecessimus ad Regem in Camera sua apud westmonasterium, die lunae proxima post se- sum Beati Miehaelis, residentibus cum ipso Rege Comite Reinaldo, Archi Diacono Cantuariensi , Λrehi-Diaeono Pictaviensi, Wilhelmo de S. Ioanne, dc multis a Iiis. Comes autem Regi naidus audita pace; similiter dc plures alii, sed non omnes , Deo inde eoram Rege gratias devotE reddiderunt . perlectis vero litteris, nobis amotis eontilium indevex se rapturum respondit. Tunc vocato Walthe. rode Insula, dc eum eodem habito consilio, revocati sumus, de praesentibus nobis Arehi-Diaeonus vester Cantuariensis in haee verba respondit: Do.
minus Rex Mandatum dc Praeceptum Domini sui Patris aerepit d inde eonsilium habuit. Respondit igitur se: Randulphus de Bloe, dc Ministri ejusdem Rindulphi similiter eum aliis Ministi is terras , ac possessiones Arehi. Episcopatus, Ac res, Ece Iesias, de reditus Clericorum Archi-Episeopi diversiis in loeis Praecepto Regis Patris habuerunt . Et quo
niam nisi adhibitis praelatis Ministris insta amen.
tum cum manerio Λrehi Episto, veraciter stiri re inquita poterit . diem praesentis Mandati plenius exequendi ponit dc assignat vobis Dominus Rex diem Iovis crastinam Beati Calixti Papae. Quidam autem dilationem istam audientes de pace firma penitus desperantes, malam pacis esse significationem conlianter afferunt ἔ Quidam vero reditum termini hujus habere nolunt: quod potius credendum est . Sunt itaque omnes vestri, quos in Λnglia inveni. mus , ita de pace desperati , quod neque litteris D mini Regis, quas extra sigillum pendentes ostendimus, neque nobis, qui paci factae interfuimus, de
voce viva jurament O amrmamus, credere nolunt ,
nee possunt. Quidam vero nostrum , cum Dominus Rex de Londonia versus minthielis res iter ne ret , in via accellimus ad eum, Ac ex parte vestra eum omni humilitate dc diligentia salutavimus ; ipse velo benigne nobis respondit, dc multo vultum a Ia-eriorem nobis ostendit in via, quam eoram justitiis
tuis prius ostenderat. Consulunt autem vos secreto
per nos Λmici nostri multi, quod ei rea Dominum Regem moram faciatis, si quo modo fieri potest .
donee plenilis gratiam Dus di bonam voluntatem adipisci mereamini. Fere tamen omnes, Cum quibus loeuti sumus, ita personam vestram diligunt , dc accessum, dc praesentiam vestram ita eo neu pi. stenti animo desiderant, quod vos vix crederetis .
sed timor ipsos dissimulare cogit, quasi non diIigant. Domine audivimus, dc , quodam familiari quondam vestro pro certo didicimus, scimus etiam, quia verum est: Dominus Rex Λngliae per 'galiberum de Insula, dc per Brevia sua per eundem in partibus illis transmissa sub monuit Rogerium Eboracensem, dictum Arehi Episcopum, Gilbertum Londoniensem, Ioeelinum Saresberiensem Episcopos, B: de omnibus Eeeleiiis, quae vacant in Anglia , quatuor vel sex personas, Clericos, ut Episcopos suos st-
eundum ejus voluntatem , de praedictorum Epist porum eonsilia eligant, dc eosdem seeundum voluntatem suam, dc istorum consilium electo Summo Ponti fiet ad detrimentum Ecclesiae Cantuariensis , dc vestri eonfusionem , quod Deus avertat, conis. erandos destinent . Inde si quidem est . quod a d. ventum vestrum in Angliam tantum cupiat: dcici confusione personae vestrae ita frequenter & implo M persistat . Uidemus autem hujus mae, initionis
Diabolicis nimis certa, dc omnibus Regionem ibiam inhabitantibus credibilia indicia . Episeopus enim ille dictus Londoniensis, sed non verus Epi Deopus, jamdiu in partibus Beveriacensibus moram feeit, de quasi Beatum Ioannem ibidem adoraturus, falsam peregrinationem simulavit, ut inde similis Domino suo, do Pastoris sui operibus detrahxi, de ipsum non aliter, quim cruentis manibus jugulare maehinetur. De his omnibus, Domine venerande, vobis providere diligenter studeatis, de secundum eonsilium, quod i Deo desuper datum vobis fuerit, cura pervigili, animo discreto, infestatio. nes vobis inlidiantium Dei auxilio, qui non det dilinquit sperantes in se, valide excutere possitis. De caetero Domine, quὲm citius litterae Domini Regis visae dc auditae fuerunt, audivimus dicere , quod Rex dc Λrehi.Diaeoni statim Nuncium quemdam ad Regem in Normanniam transmiserunt, sed quidurandaverint, penitus ignoramus . Idcirco Lato
370쪽
tem prBsentium eum maxima selli iratione ad vos mitt=mus, ut quod augivimus dedi diei mus, vobis lignificemus. Eundem ergo vel alium sine dilatio. ne ad nos mittere noa disseratis & nobis super his voluntatem vestram & plaeitum plenilis renuneietis, quia si e ut iste ore vobis dieere poterit, soli sine eapite, de auxilio flimus. Nullus enim, quem nobis proposuistis, Mandato vestro , neque Praecepto obedire ausus est, praeter Robertum Sacris am , qui quantum scivit&potuit, in negotio operam adhibuit. Cum vero, si mri4 evenerit, die nobis statura restitutionem rerum vestrarum secerint, sicut audiemus de intelligemus, in continenti vobis renunciabimus . Valeat Dominus noster. Lator iste secreto quaedam vobis ore recitabit, quae ut pro vero credantur, abominabilia sunt: dc tamen vera sunt.
Non est opus , Domine, ut pluribus ista revelata sint, sed si plaeet, sepulti sint sermones, eum solus ea audieritis. Hoe saepe dc sepios, Domine ,
vobis memoriae eommittimus, ne in Angliam veni
re festinetis, nisi puriorem gratiam Domini Regis adipisti possitis. Non est enim homo in Λnglia ,
nec etiam solus inter omnes, de quibus confidebatis, qui non omnino de paeo desperet, dc colloquium nostrum , dc habitum circa eosdem, qui vobis eon. sulere deberent de de quibus maxim4 eonfidebamus, vitant omnes communiter de sugiunt. Valete.
NOVIT inspectoreordium, animarum Iude
dc vindex culparum Christus, in quanta animi puritate Ac si neeritate amoris vobiseum secerimus Pacem, credentes , quod simplieiter de bona fide nobiscum ageretur. Quid enim Serenissime Domine, aliud eon et pere debeamus ex verbis vestris , quae vel arguendo. vel mulcendo nobis vestrae benignitatis communieabat humanitas. Litterae vestrae, quas ad Dominum nostrum Regem, filium vestrum, destinatis, ut nobis de nostris omnia, quae habueramus antequam recederemus ab Anglia, restitudirentur, quid aliud quam benevolentiam, paeem, di securitatem omnimodam praetendebant Sed G- , quod Deus novit, nobis pro honoris vestri perieulo , quam pro utilitatis vestrae dispendio gravius reputamus, rerum exhibitio non simpIicitatem ρος- tendit aut bonam fidem. Nam restitutio , quam
nobis de nostris fieri pr epistis, dilata est in diem deeimum sub obtentu Ranulphi, quem Consiliarii Domini nostri, filii vestri, interim eonveniendum,
ut Mandatum vestrum impleretur , censuerunt .
sint illi, de quomodo, de qua fide, res gesta
sit, vos, eum plaeuerit, inquiretis. Nobis autem persuasum est haee fieri in dispendium Eeelesiae, di salutis vestrae dc honoris, nisi diligentilis corrigatur vobis. Nam praesitus Ranulphus interim in bona melesiae debare hatur, dc victualia nostra in Castrum de Sali de etiam nune palam congerit, B Mut ac opimus ab his , qui id vobis, si placuerit, pro bare parati sunt , multis audientibus gloria tus est, quod non diu gaudebimus de pare vestra :quia non cam ad ma panem intagium in Anglia , C. g. Lupiverarim. X.
amequim ille, ut minatur, nobIs auserat vitam Mitis autem , Serenissime Domine , quia eulpaepiniceps est, qui cum possit corrigere , negligit emendare. Et quid praefatus Ranulphus possit, nisi vestrae voluntatis fretus dc armatus sit authoritate pQuid litteris Domini Regia filii vestri responderit super hoc negotio, seribentis ad ipsum, audiet de judieabit beneplacito sto discretio vestra. Et quia sicut nune ex perspicuis apparet indietis, S clantuariensis Melesia Britanniarum mater in Christo , petit odio eapitis nostri: ne illa pareat, sed evadat.
tam saepe dicto Ranulpho, quam Complicibus suis
Beelesiae Perseeutoribus eaput pro ipsa, Deo propi. tio, exponemus, parati pro Christo non modo moisti, sed di mi ite mortes dc omnia tormenta excipere. si ille per gratiam suam dignatus fuerit patientiae lar. giri vires. Ad vos, Domine, redire proposueram, sed me miserum ad miseram Beelesiam necessitas trahita ad illam vestra licentia dc gratia rediturus Mdc fortassa ne illa pereat, periturus, nisi vestra pi tas aliam nobis consolationem relerius praestare di gnetur. Sed sivi vivimus , sive morimur . vestri sumus , de erimus semper in Domino: dc qui Gquid nobis contingat de nostris, benefaciat vobis Deus de liberis vestris.
COGNlm ex litteris Ven Fratris nostri Thoamae Cantuarientis Arehi Episeopi , quod ei
omni turbatione de raneore deposito gratiam Mamorem tuum restituisses, tanto laetitiam dc gaudium concepimus, quanto id Deo gratius de magis acceptum existere, dc tibi amplius honorifieum de tuae consideramus fructuosum saluti. Tanta enim eundem Λrchi Episcopum Religione, prudentia, honestate, ae fidei viriute praeeminere cognoscimus,l quod ipsum tibi dc Regno tuo fidelem dc devotumi existere, honori dc incremento tuo pro viribus de posse , de animo se intendere de pro augmento gloriae dc exaltationis tuae fideliter de sollieitis vigilare non dubitamus. Caeterum quoniam non remittitur precatum , nisi restituatur ablatum .
de lieti idem Archi Episcopus , pro patientia de
dilectione, quam erga te habet, hoe fortὸ su liceat; Nos tamen qui salutem tuam summope. ia eupimus , id minime reticere debeamus , ne tuam decet magnificentiam , quem Dominus ita magnum de potentem constituit, jura de bona Cantuariensis Eeelesiae detinere, Regiae Serenitatis Cl
mentiam rogando monemus, dc exhortamur attemtius, quatenus exemplo Lachii, de quo Iegitur in
praedicto Λrehi Episeopo de Meles ae luae ablata reis stituere, damna & det timenta, quae illis intulisti . in brevi studeas emendare, ut in eo, quod deliquisti, Deum sie possis plarare, dc nos tibi tantam ostensam dignὸ indulgere possimus, de idem Archi- Episcopus ad obsequium de devotionem tuam, Maugmentum honoris tui &haeredum tuorum debere promptissimus inveniri. Volentibus autem inter te dc ipsum paeem relarmari, benigno favore M.