장음표시 사용
21쪽
di ipso opere veluti insciis & aliud quasi agendo
instillare visum est, ut adeo non racusiationem, sed laudem, si quam habere Vellemus, mererentur, quae a sciolis intempcstivo carpendi pruritu atro carbone notantur, vel ab iis, qui animum huc non advertunt, superflua putantur. In hac parte tertia Iuris naturae agitur de modo acquirendi dominium & jus proprium aliud quodcunque in genere derivativo, cum de modo idem acquirendi primitivo egerimus in parte secunda. Quoniam vero jus consistit in potentia morali agendi, quae nulli usui est, nisi simul adsit potet tia agendi pItysica, in qua possessio consistit , ideo
quoque modus acquirendi possessionem una explicandus nobis fuit. Ad utrumque requiritur &actus dominium vel jus transserentis, & actus acquircntis. Actus igitur istos distinete explicare& cur transbativi & acquisitivi sint demonstrare debuimus. Retinuimus terminos artis, cujus jam ante indicavimus rationem & quod fecimus inceteris quoque Philosophiae partibus & in sequere. tibus observabimus, quemadmodum fieri debe.
re ac utiliter fieri alibi jam ostendimus se, Enhn- vero jura di possessiones non semper statim trans.
22쪽
PRAEFATIO.senantur, sed frequentissime homines ad dandum vel faciendum sese sibi invicem obligant. ita ut actus in futurum promineant. Quamobrem modus, quo persecte sese sibi invicem obligare possint, quam distinctissime evolvendus nobis fuit, & quomodo is vim suam ab obligatione naturali, quae a lege naturae venit. trahat ostendem
dum erat. Ea de causa amplam instituimus depromissione uactationem, cum ex ea descendat obligatio dandi & iaciendi externa atque persecta. Nemo autem miretur, quod de promissio. nibus demonstraverimus, quae vulgo de pactis& contractibus tradi solent. Neque enim soIum ex demonstrationibus nostris liquet, singula promissionibus convenire, quae demonstrantur, sed& pactis ac contractibus, quorum hi ab istis naturaliter minime disserunt, eadem non convenire' nisii quatenus promissionem continent & per eam actus obligatorii efficiuntur. Perficitur obligatio mutuo consensu sufficienter declarato: cui fini cum inserviat sermo, officium quoque hominum circa sermonem expendendum nobis erat, ut dilucide constaret, quid circa eum iraecipiat lex naturae, Vel permittat, quid ex adverso prohibeat. Interest humani generis, ut, quan-
23쪽
do sese sibi invicem obIigant, certa sit eorum, qui se obligant, fides. Quamobrem cum fides veritatem dictorum supponat non erit tuta, nisi
de hac tibi constiterit. Dictorum vero veritas, moralis scilicet, quae verborum cum actibus in)ternis exigit consensum . probari aliter nequit,. quam per testem conscientiam, aut Deum. Et 'haec ratio nos impulit, ut in praesenti Tomo Iuris naturae de asseveratione quoque & jurejurando ageremus. Quoniam vero etiam contingere solet, ut dominus partem quandam vel particulam iuris sui in alterum transferat, vel in gratiam alterius eadem se privet ; nostrum quoque esse duximus in genere nonnulla tradere de modo constituendi alteri jus in re sua. Denique cum ius certum acquirere nequeamus nisi a domino, difficiIis vero, immo in plurjmis, si non - plerisque casibus impossibilis est insipecti . num a domino rem sive corporalem, sive incorpora- Iem acceperis; dominium & jura cetera ab aliis acquisita incerta evadunt ac in perpetuum incertae manerent, nisi praesumtionibus locum faceret ipsalax naturae r ultimo igitur loco egimus de derelictione praesumta, quae quantum conveniat Iurinaturae clatissime , nisi toti fallamur, evicimus, &
24쪽
PRAEFATIO. quomodo inde nascatur usucapio & praescriptio oemonstravin ius, ut appareat. quid in ea sit juris civilis, quid vero veniar ab aeterna illa ac immutabili lege, a qua Gentibus recedere nefas est. Quemadmodum Wro jus externum ab interno' sollicite ubivis discernimus, nec ea tantummodo docemus, quae ad Iustitiam externam spectant. verum etiam quae virtuti materiam praebent in Moralibus suo tempore usui tutura, ita idem in praesenti quoque observavimus argumento, ne quod impune fit inter homines recte fieri putetur , nec ex peccato alieno alter sentiar damnum k quod peccans tanquam poenam promeritam serre de hebat.. Equidem non dissiteor. opus de Iure Naturae , quale animo concepimus, fore amplum
atque diffusum. siquidem cum mole illorum librorum comparetur, qui hactenus de Iure naturae conscripti publice prostant; non tamen roprehendi potest prolixitas, quamdiu non demonstretur, nos tradere a Iure naturae aliena , aut quae
Juri omni penitus peripiciendo nullam affundere possunt lucemo Juri naturae eam tribuimus amplitudinem, quam revera habet, cum Omnes omnino regat actiones hominum liberas, alias praecipiendo, alias permittendo, alias denique pro
25쪽
hibendo , ita ut in Iure positivo nullus ne fingi
quidem possit casus, qui ex Iure nostro suam non habeat definitionem. Nec hanc ignorare licet, quando Ius positivum ab ea in diversium abit. Quoties enim Ius positivum dat licentiam agendi, Ius autem naturae denegat Ius; vir iustus agere non vult, quod impune fieri potest, siquidem jure suo hoc facere nequit conscientiae puritatem ConserVaturus. Externa justitia per. mittit , ut a virtute discedatur; sed interna justitia
a virtutis tramite ne latum quidem unguem unquam recedere licet. Quae justitia externa tan . quam malum necessarium tolerantur , non tollunt ea, quae VisIutis sunt, selicitati, unicum sundamentum. Hanc consequendi medium pro scribit Jus naturae, cujus adeo notitia ad illam con. sequendam necessaria. Luculentius ea patebunt,
quando theoriam naturalem Iuris civilis ex jure naturali condendi, cujus jam aliquoties mentionem injecimus, demonstraturi sumus. Qui
adeo judicium suum deproperando sibimetipsis
nocere noluerint, eos non mei, qui praecoces. immo iniquas aliorum censuras dudum contemnere didici. sied ipsorum mei gratia rogo, ut de opere nostro non sibi sumant judicium, nisi toto
26쪽
pRA FATIO. conspecto, ubi abilutum fuerit: nulIus enim dubito fore, ut allicr sentiant, modo non Obstiterit mentis hebetudo, vel corco affectuum impetu in transversum agatur animus. Ego non aliud intendo, quam ut veritatis agnitione homines evadant justi ac virtuosi , cumque aeterna ista lex , quam explicandam mihi proposui, me ad hoc obliget, ut, quicquid a me proficisci potest, id lubentissime ad veritatis agnitionem conseram, ex eo, quod debeo, petaemium nullum expecto. Satis mihi erit, si allis me acutioribus lucem quandam accenderim, qua usi ad magis abdita penetrare, aut iis, quae dedi, meliora pervidere valeant. Quod si Deus vitam & vires eousque conservaverit, ut ad Artem invcniendi, qua- Iem animo concepimus, pedem promovere dotur 3 luculentissime me demonstraturum confido, aliorum quoque errores , aut imperfecte ab aliis tradita haud raro necessaria esse, ut, 'quae ad ve ritatem recta ducit, via pateat. Quamobrem ego iis etiam gratiam rependere soleo, qui errore suo viam ad veritatem liquidam mini commonstrant, ad quam sine eo pervenire mihi non datum fuisset, nec ideo me iis acutiorem reputo, qui nisi ipsorum acumine adjutus eam videre potui,
27쪽
PRAEFATIO. tuissem. Paradoxa forsan haec videbuntur nonnullis: ast qui in Astronomia & Philo phia n, turali attentionem suam desiderari non pals sunt, nec principiorum psyChologicorum, per quae pa tet facultatum nostrarum usus, ignorantia labo. rant , nihil a me dictum deprehendent, quod non multiplici documento probari possit. Non addo plura, quae his magis paradoxa videri poterant, etsi ad redarguendam sciolorum temeritatem Onducant, quoniam ea capere non cujusvis
est , hic autem loci pro dignitate doceri . minime possunt. Ha . d. Vl. Aprilis. A. Ι7q3. IURIS
28쪽
MODO ACQUIRENDI DOMINIVM ET IUS QUODCUNQUE, PRAESER
TIM IN RE ALTERIUS, DERIVATIVO.
De Modo acquirendi derivativo in genere.
I quis aliarere debet dominium vel jus quos Gomoarimproprium ab alio, necesseesut hic imini amisi mam vel ius sudin ipsum trans π.Quoniam vel ἐπινυ enim nemini dominium rei suae 3. 338. Wiem a para.a.Prarat. Jlec jus quodcunque aliud μῶν. in Hacquisitum invito auferri potest 3. 336. I, pari. a. Fur. nar. ; dominium vel jus, quod alteri competit, tuum fieri nequit, nisi is velit, ut jus sibi competens sit tuum, consequenter verbis vel factis hanc voluntatem, molpi Bri reas. Para IIIJ A quae
29쪽
quae sibi est, sussicienter declaret. Enimvero qui verbis vel factis sussicienter declarat, se velle ut ius, quod sibi competit, sit alterius, jus suum in alterum tranSsert 66 1. para. 2. Iur. nat. . Quamobrem si tu acquirere debes dominium, vel jus quoddam proprium ab alio, necesse est ut hic dominium vel jus istud
in te transferat. E. gr. Si liber meus est, tuus fieri nequit, nisi ego vesim, ut sit tuus, adeoque susscienter indicem, me hoc velle, consoquenter nisi ego dominium ejus in te transsero f. 66 I. y rt a. Iuri nat. . Similiter mihi competit jus re mea utendi 3. I 36. Parta a. Dr. nat. , nec pati teneor, ut tu eadem me invito Lita. 1is f. Iaa. parnia. Iur. naz. . Quamobrem si tibi compe:ere debet jus eadem utendi, necesse est, ut ego Velim , tibi esse debere jus re mea utengi, consequenter jus utendi in te transferam s. 66 I. Par/. a. Iur. nat.
Muptatio Accipere vel acceptare dicimur, quod ab altero offertur, si vjdsi. verbis vel factis sub quibus etiam non facta comprehenduntur sussicienter declaramus, quod dari vel fieri velimus, quod alter se dare vel fieri velle seruienter verbis vel factis declaradE gr. Si dicis, te mihi dare velle nummum aureum , ikego sciscienter indico me veste, ut des, munus hoc acceptare dicor, seu me nummum accipere velle dicendus sum.
s. 3. Volunturis Voluntas expressa dicitur, quae verbis sussicienter declaratur: exprefa V tacita vero, quae ex factis vel non factiS, aut alio quocunque iacita dis modo colligitur.
serentia Ita expressa Voluntas est, quando dicis, te mihi nummum aureum, quem porrigis, dare: tacita vero, si rogo ut des, & tu mihi silem eundem porrigis.
. n volun- Quoniam voluntas praesumta probabiliter ex quibusdam indiciis
30쪽
De modo acquirandi derivativo in genere.
indiciis colligitur g. a 4s.'art. a. r. natJ, v Iunias Uero, quae ras gaeua verbis non declaratur, sed aliunde quocunque modo colligi-μ' sim.tur, tacita cst 3. 3. ; omnis volantas prasimia lacua es. Quo- ra es commaim tamen voluntas, quae verbis non declaratur, sed siuude Ira. colligitur, non minus certo, quain probabiliter colligi potest, voluntas vero praesiumta non est, quae certo colligitur s. a 4s.
Similiter Muntas expressa est, quae verbis sufficienter de- Mus aeclaratur; lacua vero, quae aliunde colligitur. expresse s
Ita expressa nolumas est, si quaeris ex me, an nummum au- tacita qua- Teum, quem manu renes, tibi dare velim, re ego respondeo, ni Acquod non; ast si eundem capio & sepono, noluntas tacita est. s. 6.Patet vero eodem prorsius, quo ante s. 4 , modo, nolun- an κοί--tatem omnem praesumsam esse taetram, scd non ex adveris notan tas ρυ-tem omnem tacuam esse Iraesumtam. sumta sis Vulgo noluntas tacita sub tacita voluntate quemadmodum tu Unon lactum sub facto comprehenditur. contra.
Dominium vel jus quoddam proprium transferri nequis nisi in Arreptaris acceptantem. Qui cnim dominium Vcl jus quoddam in alte- ad orantia um transfert, is vcrbis ves factis declarat, se Velle, ut domi-iunem vi nium vel jus quodcunque sibi compotens sit alterius I. 66 I. -mirari. a. Fur. nat. . Quodsi ago alturius fieri debet, necesse est, linis ut velit id esse suum, consequenter ut alter jus suum in se tranMnis repiferat cis. . Etenim si vel maxime ponamus, jus quoddam μα. proprium, Veluti dominium rei, in te transferri sola voluntate transferentis, quamvis ipse id habere nolis ; dum non vis, id statim derelinquere dicendus fores . a 49. para. a. Furi nat. , adeoque dominus esie dclineres, dum esse incipis I. aso.