Tractatus de iurisdictione ordinarii in exemptos, deque illorum exemptione ab ordinaria iurisdictione multis pontificum decretis, et SS. Congregationum S.R.R. Cardinalium declarationibus illustratus. In iudicio forensi opido quam vtilis ac frequens.

331쪽

trum exempti exemptione clari seeundari Dioecesis Leod possint debitores:suos actione nersonali conuenirecoram Abbate S. Laurenthpriuilegiorum conseruatore.

l. Muevire potes debitorsuum σεδ ει Constituit Papatu ob fit publim M. Variri σιρο stes a suo rvd QVod in prima instantia musa exemptorum ventillari possint eoram conseruatore Nauar. - .n-.a.- tremis de refertis exsecraeongregatione audiuisse ego superius varijs in locis late ostendi. Ratio esse potest quod conseruatores deputari ad uniuersitatem causa iram maris ordinariorum quam delegatorum iure censeantur, Neuissa-eonis . V anaias deaeussi laboram auo nullstin proponi post,nu. I.

Sed quid opus emendieatis suinagiis omissisque fontibus sectari riuulos eum ad manus habeamus priuilegium Sixti Pontificis editum anno I4 s. septi mo idus Novembris quo apertis verbis conceditur exemptis facultas trais hendi suos debitores coram Abbate Sancti Laurenti, priuilegiorum conser. uatore etiam alia in cauia quam beneficiali planeque prophana aut patrimb. niali.

332쪽

, is Δια--siit quasi priuata lex ulteriusinon sivinuest , dum qu ----- sui lcgis aut prurilegi 'It expressus nullasso peresse poteti dubitanu occasio, a sim consi .nu. p. Parsitu conf=36. par. s. Et quidem hoc priuilegium usuuenit non modo cum exenapii expermotur comtasiao debitores sede iam cum implica:obabum cun aliquor uiones cuius ina petitione Glarcsi is egem piorum creditoris i volum mediante congrua lolutione absolui. Tuua quod ita ab exempto conuentus debitor exempti censeatur etiamsi exemptus ei pecuniaΙjὸς obligaretur acressitori e sed omnius de reb.ανέιζ Tum quod debitor creditor 1unt correlatio , Tapti a Sancto Blaso correlatiuunu.Lpar. r. dispositumque in uno conelatinorum censeatur quoquς in alio dispositum etiamsi versarentur in materia a iure communi exo1mtante stricta vel odiosi, Raptista, S. Blasiaduco nui. Signanter veroquod textus Privilegij hribeant hanc verborum emphasim malios qualicumque&quauis occasione.Dispositio enim facta verbis generalibus praegnantibus ad Oirmi,uiniatur, scarduae probat. oly.canes.ἔπι-u. F. Di

Quo in articulaetiam animaduertendum Pomitu evibvsurn figura quam Reth res panalepsim hoc est repetitioneverborum qualitercumque riuauis occa fione quae fierialiter non assolet quam maiore cum significatione energiaqua voluntatis quadere latc.podi Ioannem Baptistam aS.Blasio praeses Euerhardi, in locis legatum loco urgemanation Io.a S. Blasior ad gemanam ideoque subit verbi, rum includi non porest dispositio, si eontendatff. de fideiussoribus stannploratio timch4-kis quo posui latur permititurque ei cui exceptio compe tit ficultas conneniendi excipiemsi seu agendi non coram iudice eius aduersusviem exceptio oro ponitur sed coram iudice eius cui exceptio competit qui a- hoc in Darcimi rei fangeretur. Qua de re abunde alio in loco tractatam e Quas actio cumsit personalis ita idem est prauudicialis alteri steticini qualia

cumque.

Di quocum colaseruatores sint iudiera exemptorum possunt exempti qui

ΦλHatque materiaeco as alii olim respondianus in haec vel ba.

333쪽

Impetrantesi iurisdictioneordinaria exemrarmato inua orhine declararet ireis competere ius excipiendi seu soluendi opponentibus iuxta valorem pecuniae nunc currentis at veroopponentes e con tradicunt se habere iusti conseruatoris iurisdictioneman viri non posses Ah

Quaeritur quid tutis. Respontatuo iurisdictionem conseruatoris ordinarij iudicis exemptorum esse praMuniam ideoque ex aduerso scabinale tribunal rec lamari non posse. Primo, Quia cognitio tu alitatis pecuniae teli ituenda praeiudicialis est actioni

reali Gui de seris de instri Guarensi M. nu. ιι undam Titianum ubi Sarth-Fde ex in proinde ea coram iudice praeuento ventillati decidique debet. l. ubiceptum=de is Secundo coram conseruatore cognoscitur de iure excipiendi competς x reis impetrantibuaturis autem est explorari. Reum siuenem tempota peruenire . exceptionibus coram suo ba lice, Isicontendat Ude stata inter caeterosis terminis Mineisdem verbis tradit Caesar contardu Mussamara cap. 1 ηm cunfismarque id automate a lexandν Deo Boinjeciuosequitur Biareri, i diffamari ev.F.num. ι .vosquemadmodum Oreu cognatin data μωνι ηuy. Rationem adfert praecitatus Blare ius in haec verba. Reus culexceptio competidpotest super ea sui ordinaiij iudicis ossicium implorare licet iudex a floris non sit cum ilia exceptio iam examinetur principalitemuralias in iudicio aetore agente examinaretur incicienter atque ex ea ratio ne possit examinari coram illo iudice coram quo actor necessarici actionem de

bati sex proponere in quo etiam actor non grauatur cum ipse Mad hoc de iu-

ita ilia Tertio, cimi timeo molestari licet mihi amreeoram meo iudice ad declara sconem iussu . Contaiam sis .eis nobis. ωώopatrant υόνιgis. Visis r iunidque perimeliorationem iudicis oluiei it ei inhibeat a quo mole ltari indebite timeo uti notanter etiam tradit. Rem censa a & hoc modo inquit captur aut exemtio poterit euitari Rem aetansi se debitor enim eo in casta non est in. mora soliuendi, ossa L .υ.pet seg

Quarto non obstat quod creditori habenti instrumentum quarentigiatus competat electio actionis. Respondetiu enim quod actor eligere non possit iudicem quando reus pri-

334쪽

cedit quod debitor praeuenlans in proposita ne suae exceptionis coram suo iudice Contax Gisupraper obiectιο--nussitatu insumenti Laneetieae artent istup-t. a.capta .num. O. .sγγιο petitionem ut instrumentum guarentigiarum

aut insorma camerae ex peditum reducatur satisfactione congrua ad arbitrium boni viri qualis inconseruato executionem remorari potest. Lancenda araeut 'part.a p. s.num. s. Denique impetrantes hic experiuntur conditione, personali siquis conto istis μυ- ωυανα- ad immari cap .--rar cuius quidem beneficio legis potest isqui debitor est agendo praeuenire cressitorem suumcompellereri iurisdictioniiudicis acquiescat. DD. aclo sic-

Quinto pro eo videtur casus etiam interminis apud AbbatemwFDiseon. tranum. 2.desero compar in haec, ba Nota regulam vulgatam quod actor se-ouitur forum rei limita quando de aliquare principaliter contendaur secus si agitur super aliqua exceptione et quia reus orignarius antequam conueniatur vult funer exceptione Ucre quod aliquando potest hoc in casu agendum est coram iudice coram quo ageretur si ipse reus conmeniretur quia attendi debet cauta naturalis origo non quod accidentaliter contingit. Nam hactenus ostendum vi principaliter cognoscendum esset de qualitate pecuniae soluendae quod id fieri deberet coram iudice actionum perionalium p ssetque debitor coram alio iudice conuentus causam ad iudicem suae persona retrahere. Porro certum est quod sicreditor hoc ius excipiendi aut soluendi in actionem deduceret quod ea proponi deberet coram iudice debitoris quaestio enim de qualitate pecunἰae soluendae perionalis est peream enim creditor seu actor inia

tendit sibi dari oportere. reat. 6.vpellamio instit deact. Ideoque ea actio coram iudice earum actionum quae sunt in personam venit proponenda.

Sexto priuilegio Eugeni, Papa membra secundari, eseri Dioecesis Leodiensis neque agendo noque defendendo ordina in iurisdictionem prorogare non possunt. Quinimo Pontificum priuilegijs quae notoria sunt motu proprio conis cessa iurisdictioni Conseruatoris active passive sunt subiecta. Septimo debitor volens offerre pecuniam debitam potest id tacere eoram seoludice non coram iudice creditoris Eoo decis I . num a. hi verriae fit deinhitor velit Merre pecuniam debitam&ereditor recuset reciperes debitor velit eam deponi facere autoritate iudicis ne ullam moram vel poenam incurrat secundum formam l.aeceptam C. de Hur quis erit super hoc iudex compete de se an debitor sequi forum ereditoris an vero torum debitoris detene

turabeoncludit. MIdus ind. l. acceptam s. quast quod serum iudicis rei deis bitoris non forum creditoris quia debitor iudicem adhoriresia: non ut agens.

335쪽

Octauo extan nostra memoria sententiae evira iudicia ab ossi tali Leodien. qui iurisdictionem suam exercuit ineaufis reorum qui iurisdictionem suam pre uenerunt sublata hoc modo actoribus eligendi iudicem facultate. Idque non m rum eum vigilantibus iura soleant subuenire. pupill f qui fraudem. Quodrplum hocin facti contingentia coram Conseruatore.in praxim viamque forensem deduci posse suadet analogiae proportio utriusque seri, isqi 'reis Euo- νά in Acis legalibis loco aproportione, o noseria-His in loco μι risuri ses.oia.

Nono N consequenter opponentes post impetrationem mandati a consereatore agendo realiter in praeiudicium mandati a conseruatore impetrati attentasse dicendi sun qnando enim per primum iudicem est inhibitum vii hoc in easu non potasteoram secundo iudice de eadem realia actio in ui Lanceloti

Ratio, Quia inhibitio facit attentatum redditque illicitum quod alioquin esset

licitum Laneianum. εs. Hinc est quod executionet vigore executorialium authraehissaecularis legitime obtenti dicatur attentata Laueelpare. iaca auampi, s. o. Instrumentoque uarentigiato vel in forma emetie expedita superueniente inhibitione executioni demandari non possunt. Lancina ./6.n ιs, ι . Massa ab ad vi ca-er obes particula o r. n.y. σφIdque adeo verum ut nequeagenti ad reuocationem attentatonam obstet ex-eeptio non iuris nisi tamen de eius non iureconstet per eiusconfessionem secus si aliunde constaret de non iure ut puta ex probataonibus vel aliter.Nam ius re noeandi atrentati potius causatur exi culpa attentantis quam ex aliquo iure quocohaereat illi contra quem attentatur. Quare coniri ludo hiletalaicalia attentatorum iure esse reuocanda ulteriusque esse derernendum & declarandum opponentes poenas in mandato tactas incurrisse perlate tradita a Roberto Lancelotio de vitentatu eaps num3 ι. 3 'O Opama.'a inprafatisnenum.ιo. . . .

Nec quaestio dominationum vestrarum arbitrio ecim miri a magni momenti est si iurisdictionis punctum de quo disceptatur in sputiamus sed longe maioris ἡst curae ev momentis periculum animae consideretur. De iurisdictionispuncto adpeluim usque prioribus in seriptis tractatum est natergo tantum hic dictu esto Conseruatorem datum adropulsandas iniurias axemutarum posse eriam cognoscere de causis, sol

336쪽

2o Conseruararib- Ecelesiasticovendo retinendo debitume reditori sita suo debitore inium ast cuiam

rem est.de instrum.erit. 5.nunc vero aliqua refluit interminis Guido Papa quaest. μωMm.3. alijone priori scripto a me notatidito hac sententia clare facit S. D. N.

Sixti Papae euidens textus Bullae Conseruatoriae cuius verba ea prioribus scri .ptis sumi poterutieiudicibus sagacibus mansum in eos digerere videamur si D. U.lubeat ipsam Conservatoriae Bullam quae alioquin ex se obuia omnibus est ostendemus. De periculo vero anima iudicium, advocatorum hic agi dico propter Bullam illam coenae Domini timoratae vitis conscientiae valde metuenta 1 dam ut quae omnes excommunicatione tonodat turbantcs Rom. Ecclcsia priuia Iegia iura mediate velim mediate subiecta.Cuius suidem Bullae tenor talis est vel iura ad ipsam Rom Ecclesiam pertinentia dictae Ecclesiae Rom. mediate velim mediate subiecta nec non supremam iurisdictionem in illis nobis & eidem Roman.Ecclesiae competentem de facto usurpare perturbare retinere vexare a vis modis pratam uni nec non adhaerentes fundatores defensores eo tum seu illis auxilium consilium vel fauorem quomcdolibet praestantes. Quando autem exemptorum priuilegia di iura mediate siueimmediate ad Rom.Ecclesiam spectenti utpote cuius interest multos habere ab ordinati iurisdictione exemptos sibi immediate subditos testatur aperte Petrus Rebumis

Rel'o a. ut proinde dubium non sit quin iis sub dispositione huius Bullae

Coenae Domini comprenendantur.Insuper eadς Bulla Comet Domini excommunica dirisque vovet violatores Ecclesiasticae libertatis quemadmodum hoc late ostendit inexplicatione istius Ballae eruditiss. Gregor Myr in theseum

11 Quae quidem Ecclesiastica libertas consistit non modo in priuilegijs Ecclesiae uniuersalis sed etiam particularis alicuius Ecclest siue ea priuilagia a Deo siue al)apa siue ab aliquo principe concessa aut praescriptione acquilita sint late idem

Astractis Eul astibere. Itaque quin exemptione clari secundarij quibus se suaque membra artatecta a quacunqueturisdictione defendit siit Ecclesiasticae libertatis nemo est qui am-pit viroinde eiusmodi Ecclesiasticae libertatis Ecclesiae temeratores liberos&immunes et se a censuris nemo etiam credo est qui audeat asserere. Quare ut unde exordium sumpsi illuc redeam non possunt non iudices hac in quastione Ecclesiae suae matri fauentes obsecundare nis malint se illius censetis ditis a Dulla comminatis irretire. Idque non obstantibus quibuscumaue principum aut Iesperatorum si quae sint tales constitutionibus quod non crea eri etiam a clero secundario exempto S Sedi subiecto accςptatis.

in mammulla Coeis Domni praeterquam qu9d neminem eximat sed omnes

337쪽

eonstitutiones ei aduersantes propter clausulas irritantes es inserta inliciat bitiaritet etiamsi illius violatores regali aut imperiali splendore fulgeant, Grinr. ναν- b. s. p. s. nu. o. re certo centus est quod elerus exemptus contrariis

constitutionibusobediendo aut eas acceptando nihil agat exemptioni enim suae libertati quae sua non est sed Papae renuntiare non potest, lex cap cnm tempo-- νάι Abb. DD. Garbum,idque satis euincitur ex constitutione Martis V -wstit adreprεmenaisin verbuersam occasione eulusiumques si i mequeiudices tuti sint, hae Bulla eerte neque etiam ipsemet partes nori modo quae agendo aut conueniendo in libertatem Ecclesiasti a impingunt. Sed nequidem pars ea quae conniventibus oculis sese ad eiusmodi iniquum examen aut iudicium incompetens trahi patriirmo partem ream non reclamantem incidere in Bullam Coenae Domini aperte respondit Martin.Mauari cons. . quast. α

κ. δι. de conssi Denique ab hoc etiam censurarum fulmine non possumus exime is re aduocatos procuratores vel alios quoscumque causarum institores qui studium laborem operam impendunt eis qui in Ecclesiae iura priuilegia libertates insumunt uti etiam m explicatione bulla Geni Domini censuit Cardinalis To Ietus Alphonius Uinandus nu. .patrocinando enim causae illicitae auxilium xia. vorem quis praestare censetur inquit Ioannes Anania,sn capse aduersianum a G1- haratisiqua de re quoque extat horrenda constitutio Martini κ. incip. ad -- primens in hac verba. Ad reprimendas Minfra hos igitur aduersus talia praesumentium temeritatem remediaimponere&super his salubriter prouidere cupientes hac nostra irrefragabili constitutione perpetuo duratura tenore prae sentium statuimus decernimus&etiam ordinamus quod omnes singulaeie sonae Ecclesiasticae iaculares®ulares quavis perfulgeant dimitate quae aliquam personam Ecclesiasticam in actione reali mixta vel personali ciuili vel criminali etiam occasione cuiuscumque submisionis vel alias ad forum siue iudicium lateale directe vel indirecte trahere praesumpserit causam ipsam Momne ius in re vel ad rem causa vel occasione huiusmodi quomodolibet competens poenitus amittant&singulares persenas easque illi in praemissis cohaerentes Secernentes exeommunicamus& nihilominus omnes& singulos iudices laicos laicales personas postquam exceptum fuerit de non iurisdictione eorum aut euidenter appareat eiusmodi cognitionem ad eos de iure non spectare talia prae-4umentes vel ratam habentes vel eis facientes dantes auxilium vel fauorem ea. iustumque dignitatis gradus vel conditionis existant excommunicationis sententiam incurrere volumus ipso facto nullosque a ijsdem sententiis palium

quam per Romanum Pontificem praeterquam in mortis articulo absolui valeant siue possitquodque etiam procuratur fiscalis causarum curiae camerae Apostolicae contra culpabiles in praemissis desuper summariae intormatione praehabita

338쪽

se veIalium seu assos agere&procedere possit& valeat hactenus eonstitutionis verba quae non solum ligat in urbe sed etiam per totum orbem quia quaelibet ομdinatio Papae habet vim legis generalis ut dicit Gemimanusi cap. .s ara an evasitam tenam deharrea ASe ideo Paulinde Eu --ρνι-- -- citiamere quamlibet constitutionem Papae publicari Romae quae est caput omnium M. Hel larum, orbis nec requiritur inquit quod in singulis locis fiat publicato dc eiusdem sententiae est Gomeon praemia et rast. Namson .da constit. Qu 'revi multa in pauca conseram redeamque unde diuerti iterum concludo conseruatorem in prima instantia de causis exemptorum siue active seu passive possσcognoscere quod praeter precitatis respondit Nauas.rans .is Oscis atq; ide iure scripto moribus obseruari in Francia retere Nicolaus Boerbas ad cansem Bitur. tit.R. s.f. u. . multo magis vero in conseruatoria Abb. S.Laurensia S. DωN. Papa concessa huius verba adeo sunt clara perspicuaek certa ut nulla interpretatione in ambiguum dubiumue sensum contorqueri possunt. Quibus rationibus moti clariss Domini bene prudenterque recerint&equo Ioue quod dicitur indicauerint si iuxta desiderium nostrum tot pragmaticorum responsis compro batum pronuntient.

Icholaria Lovaniensis an possit coram conseruatore Privilegiorum suae acri Ga euocare: conuenire alterius academiae scholarem audexemptam

PRoposita fuit mihi nuper hae quamo in qua respondi non posse. Porro

quia responsum illud non pauca in iure forensque usu non infrequentiae complectitur censui ne actum agam illud unicuique librandum propon re ac alterius cuiusuis acutius meliasque sentientijs iudicio subiacer

339쪽

L Seusin inusiua dammodo inpostolis terdici subena vel excommunisaris. Usmiata ηοημα non possint. Visis atque ad iurisprudentiat incudem reuocatis proeessibus inter Reuerendum Dominum Ioannem de S e praepositum &canonicum B. Ma-- Cinacensis dioecelis Leodiensis nune appellantem QM. Martinum veris appellatum in secunda instantia oram Reuerendo admodum Domino Decano LSeruati, Traiectensis pendentibus talis proponetur hypothesis. M. Martinus veris scholaria Lovanientiseessionarius anni reditus 3o.florenora 66.vocat in ius coram conseruatore priuilegiorum uniuersitatis Lovaniensis D. Ioannem de Mye praepositum & Decanum B.Mariae Cinacensis Dioecesis Leod. tandemque poli varias hinc inde forenses vetitationesD.Ioannus de Sosea conseruatore condemnatur Huie appellatio ad summum Pontificem est interposita qui eam Deaeano S.Servavi eommisit coram quo primae instantiae actis prius perlustratis libellum appellatorum formavi displicis species exceptionis siue graua mina complectentem.Nullitatis nimirum iurisdictionis& sententiae conseruatoris eam causicatae deinde iniquitatis etiam atque iniustitia eiusdem sententiae. Nullitatis quaestio bimembris est prior.Num conseruator priuilegiorum uniueta statis Lovaniensis iurisdictionem sibi possit vindicare in exemptos eri secundash dioecesis Leodiensis quia omni iurisdictione ordinaria Mextraordinaria exempti sunt atque S sedi immediate subiecti sunt uti est appellans. Posterior.Num sententia in fauorem M.Martini lataeo etiam ex capite nulla aliet possit quod sine actione expertus sit.

Quoad prioris membri nullitatem videretur euipiam prima acie eonseruatorem uaniensem iurisdictionem habere in exemptos cieri secundari, Dice-cesiis Leodien ob clausulas illas praegnantes priuilegiis Lovaniensium de prima

340쪽

officiales non sint praeterea non obstantibus quibusvis alijs constitutionibus&ordinationibus Apostolicis quibuscumque seu si indultum sit quod interdicasu pendi vel excommunicari non possim. Verum re exactius perpens placuit magis iurisdictionem non habere in exemptos huius Diceresis multis eoiuidem

ex causis.

Prima, Quia exemptio cleriseeundari dioecesis Leodien.amplissima etiam, est ab omni tutis distono ordinaria, extraordinaria cum energia ton dere quarumcumque clausularum contraria priuilegia irritantium uti liaque ex diplomate Nicolai Papae t si 4 idus Octobris & Sixti Papa anno 14a septimo Kalendas Novembris. Quo fit ut scholares Leodiensis ui privilegiati sunt priuilegio suo contra exemptos Dioecesis Leodiensis pariter priuilegiat sunt uti non possiant,lsedes militaufri eri .eut.l verum f. sciendum miseequeri minoris D Dalrisiuitassis Priuileieria iate Tira depia causa priuileg. r.

verssed quodcumseqq. costiaZcumta plantarenum. Io δερν Eeg. eaque ratione unius academiae scholarem ab alio academiae scholari euocari non posse censuis, Pec sus de iuresistendi. cap.sAum... Sc ante eum mimini s/tfrens lib. . cap. a

quodin ab analogia fori quae est inter scholares eu exemptos uti alias scrip-u bb. .de iurisdict.ord.in exempl. quaest. s. idem hac in hypothesi est respondendum.

Secunda priuilegium exemptionis cleri secunda ij longe validius priuilegio

scholaritatis illi debet praeualere. Tum quia exemptiones hae sunt in fauorem S. sedis ex religiom quietem. Rebufras'. r asscripsi lib. I. da iurisdictoia.m exempto cap. . nu. . Tum quia huic fauori accedit priuilegium commune quo actores forum rei sequi debent,eap.eum uenerale deforo HL L vit Cubris remini validius autem est priuilegium commune priuilegio speciali, DD. Leenturos invulg. c pup.rires depriuilei2ώ.ver edhuevsuggestum dedecimM. Tertia priuilegium Lovaniense activum de euocando Reum ad suum iudi eium iuri aduersatur quia scholaris forum sui debitoris sequi debet, Bald auth. habitaeol.s versi eddubitatur Cne in pro patre.at vero priuilegium cleri secundaria ne euocari possint iuri conlarme e sud. l. . Cubi in rem actio proindeques cum scholaris euocant exemptum vigore priuilegij proprii de suo compendio

Muta empti dicti cleti secundus niluilegium habent Deciale ne coram