De absoluta ratione extrahendi olea, et aquas e medicamentis simplicibus: accepta olim a quodam empirico, postèa vero ab eodem Bessono locupletata et rationibus experimentisque confirmata, liber / [Jacques Besson]

31쪽

OLEIS ET AQVIS confundatur, percolabitur tota aqua perlineum pannum, in aere dico frigi do dc distillatione refrigerata tum de natam omne oleum sicco actum in panno residebit, quod post modum culi ello facile colliges, indeque in phialam Conljcies,per quam tandem si opus est in subtilem liquorem resolues uel minimo calore. Potest etiam alius quiuis pro industria aliter oleum a suo uehiculo secernere, quod nos quoque uarie possemus referre, si id fore uideremus admodum necessarium aut ii uia haec in aliquo deficeret. Haec igitur de industria separandi oleum a suo uehiculo dicta sufficiant.

32쪽

Exceptiones iam dictarum

re uiarum.

Exceptis prima.

σα hactenus dictae sunt de extra

ctione oleorum ex simplicibus, quati generaliter dicta fuisse uelim exi stimes: quandoquidem omnes siue minores oleorum distillationes quae accidere possiunt minus comprehendunt, nisi pro maiore copia, aut minore materiae oblatae quam in exemplo statuebamus,scias in proportione tum augere tum minuere fornacem. Item dc figulinum uas,in cupreum, ac illius a quo, seruata inquam omnium forma, nec non tempore morae omnibus competente. Sed tamen si minus olei elicies molestum erit. Nam imminuta materiae quantitate ex quibusdam simplicibus uix decem guttulas educes .Aucta uerbis ateria diuturnitas temporis

te fatigabit. Ob quam causam delege

33쪽

OIOS AQVIS. arram praelictam quantitatem materiaee aquae cum requisitis uasorum formis an quibus me magis eXercui, quo

possent esse distillantirinasii norma ad

quam aliarum quantitatum disterentiae Xaminarentur pro rei necessitate. Secunda exceptio.

Aeterum hoc etiam excipitur,

quod dum oleum ex herbis extrahitur, etiam iuxta praepostam rationem, multo maiori vase cupreo opus est, ct aquae copia in eo coniecta, quam cum ex seminibus Maromatibus: ipsumque uas aptare debet in fornace siue figulino uased arena, argilla tamen circumillitum cum fornacis margine. Requiritur enim figulinum, arena, seminibus duntaxat aromatibus: quia ipsa sunt tenuioris substantiae ut liquide constat ex ipsorum maiori caliditate, d liccitate quae eadem solutiora, ct minua tenacia reddunt, id est mo

34쪽

is Y TRADEM dice turbulentam educeret: idelique ignis uis quodammodo in eis persectam distillationem conturbaret, nisi illis me dijs rem ut fit moderaremur . Cupreum autem uas hic longh maius,& cum maiore aquae copia desideratur, quoniam herbae plus loci occupant quam semina Laromata. Illae enim non sunt adeo in sese compactae: ob quam rem etiam plus quae appetunt,ne adurantur.Et haec de Xceptionibus primarum regularum sussiciant. De aliquot quaeritionibus ante dictorum holuendis,dialogismus. Cap. V.

SVper his quae dicta sunt in uniue

sum multae quaestiones moueri possunt, quas hic ordine,ut potero,soluendas duxi,quarum prima est.

35쪽

OLEIS ET QUIS 'Vt ignis sursum delatus aequabilius ubique agat, quod non posset si fuisset

laterata ob disiunctione angulorum. Cur statuis in fornace,inter craticu-

lam geminas uirgas ferreas spatium paulo maius dimidio pede ' Item cur formam figulino uasi adscribis similem calatho, aut cono truncat,& in uerso ' Haec duo fiunt,primum, ut iustum locum carbones sic obtineant secundo ut ignis etiam competentem sedem habeat, in qua aceruatus commodius in subiectam distillationem

agat. O aceruatur autem isto eodem modo inter fornacis latera, conuexum figulini uasis quoniam is dum in principio magis uiget, maius spacium nanciscitur ob angustiam fundi figulini sub finem uero dum eius uis evanescit, minus spatij inuenit, propter ampliorem distussionem uasis figulini. Curtias cupreum constat figura Ouali Quia haec ob rotunditatem,sa Ilia capax est. Deinde haec rotunditas

36쪽

cum altitudine coniuncta concoctionibus aptior est caeteris omnibus, ut uidere est in uentriculo quorundam animalium, qui huic rimae non multuna dissimilis est. Cur constituisti capitellum vasis cuprei fatis capaX, d figura hemisphaeri- cum Satis capa constitutum est, ne uapores, seu spiritus aquae materiae distillandae dum in idem conscenderunt nimium cogantur ob eorum copiam,& etiam propter eXitum angustiorem X capitelli uaso ideo ali ab alijs succendentibus urantur . . It porro figura hemisph rica, non acuminata ur 51 plerique solent, ea de causa ut commae, ii sub breuiori altitudine

reflexi spiritus aequabiliter,in absque

longa mora ualeant Xitum commodius petere, per rostrum eiusdem, in longiorem tubum receptorium. Qiaod quidem non posset accidere acuminato capitello, quia in hoc non

esset proportionata forma, i eius quidem

37쪽

dem dimensiones diligenter contem pleris immo uero ijdem spiritus aceruati sub uertice tubis capitelli, praetem quam quod non nisi difficulter pos sent descendere in rostrum propter distantiam maiorem, ibidem diu retenti

adurerentur.

Cur non locatur a te dolium se uia qua condensans uapor es super ca- puellum ualis cuprei, hoc modo : ut

etiam permu

tiali solent,pOtius quam ab eodem procul, ut

la ratione uapo res ante exitum condensaretur,

ideo rursum iu uas decidentes iterum resoluerent sese, ac item saepius condensarentur. ideo beX continua ebullitione perpauci perducerentur ad receptorium unde minus olei necessario X traheretur a materia propolita,

38쪽

3 DE EA TRANEI L

uel siquid esset, id combustione uicia

tum esset. I Cur non uteris maceratione materiae in aqua fontana , prius uidelicet quam eandem distillationi adhibeas Quia hoc mihi superuacaneum fore crederetur quum ea atteras: nam ipsa attritio eX aequo soluit, uel potius digerit, ut illa maceratio quin etiam citius hoc modo eXpeditur negoti hi Quod si loco quae purissimae tu forte uino albo, aut ipsus aqua utaris imprudenter, errabis nam proprios odores sapores oleorum confundes, imminues, aut uitiabis istorum odoribus, aut saporibus VII Curi nuteris putrefactione materiae infimo uel cineribus, i progrederis inde tua eadem uia quo plus olei elicere possis Quia fieri non potest ut putrefactio oleum producat quod noaliquo modo corruptum sit. Nam a. teria putrefacta, putrescit de ipsius oleum quandoquidem ipsum partem ma

teriae

39쪽

oZEIS ET AQUILteriae esse constat. Hoc inquana patet, oleum eiusmodi si non statim, breui tamen uitium contrahere.Huc etiam ac cedit quod uix isto modo uel tantillo plus olei depromes.

Cur igitur absque illius liquoris in VIIr

ternis astragio non operaris, nimirum per balneunt Maria: Quia diuturnior esset quam oporteret distillatio neque admodum laudabilis Lente enim agit balneum Mariae,ila oleum in mora semper aliquid uiti contrahit, praesertim si materia non est suapte ut humida Adde his,oleum ipsum hac ratione non posse facile ascendere. Cur non operaris perdescesium uiuo 1 acant tua eade uia saltem dum extrahis olea grauiora Quia uia qua sequor cudita commodiusvi minore sumptu ac

commodantur in fornace. Item nullum genus olei est quod cum tanta aquae copia,quae in uas cupreum infunditur, facila nox euolet in uapores cuipsa aqua .& in receptorium eo modo deseratur. C

40쪽

34 DE E TRADEM Curias concoctionis non potius paratur eX uitro, aut figulina materia, quam cuprea Praesertim cum cu-prum alafactum odorem ibiginis, uel aliam non probam qualitatem oluis inducere potest Collatur ex hac materia,ne fiat iactura reru, quia piculusitne alia uasa frangantur . Deinde nullum odorem diuersum uel paruum oleis induci in hoc comperimus, quandoquidem non diu,sed sine mora, non lente sed cum impetu, non pauca sed magna aquae copia, ut uisum est, ignis operatur. Quae dum inter se consentiunt concoctioni prorsus aduersantur, quae ex cu pro rubiginosum odorem dc aliud quod uis accidens attrahue solet: nimirum propter moram, dc penuriam liquoris.

Σ Quibus tandem rebus usui erit aqua per quam facta est distillatio tIisdem fere quibus usui esse solet aqua distillatae similibus simplicium

generibus per clembicum. Nam utraque