Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

361쪽

mm copia colle tu expertus est,ssis probauit Est meristitutus locus in Oenotria, in Lige Uulis ψmibin deae scendit oe ab omnibus passim conigitur. Neapolitanir ges occlusere locri,ne quis fisse uectigali colligeret. Dini locius occlusus fuit, non docendit,co recluso, uectigali remoto, iteru descendere coepit. Sed C iteru clauso loco e tertio recluso, clauso celssauit: ut nece Surius erit, reges quib9sq; permittere,ut colligere possem t. Hoc mihi retulit illustrifimata sanctifima sabella Neapolis reis gina, lauB. Federici regis ipolitani dignifima uxor,

quae M. D. xxxiii Fereolae obiit, dum illam in graue fccnti aetate, e libre acutis a laborantem curarentia: quam ter cHRis Timari res co scamm putamus Sunt Hannae tris aute trionarinae genera,in Calabro solo collem. Vn-,

supra 'lia quod per uest, ita vulgo apAd calabros appellatiam manna de 'lio quippe rusticillia

aptant, incluti tegete extendiit plantant torustalioru arbores, ut aptim colligatur, C paru supra altam rem cadat terum enim prmo deterin est, quod in iis ni- colligitur, supra arboru caudices hoc mannantum et trunci uocant. Tertiugenus in terram cadit,crateri deterivi odii niterrae dicitur. Eade igitur re. Dpra diuersa cadens ia non as uarium genMilit

ngtriti sints bicamur: quia coriandroru grana habuite fir--maute supra natura id fit, quod singulis dira

362쪽

R AE DAE NIMAE V Μ. 33αbm pluere manna, e insufficienti copia ut nutrirentur in hominum millia, er si quistiam magis quam pro uno in die,aut duobus diebus fissis colligeret,putrescebat,proapterea altera rem fuisse Hebraeoru mannam si bicamur, quanqua dici posset, Deum rebm naturae semper miracula ficere in quanto magis naturae propria fieri possunt. --

Ideo illa Hebraeorum fuerit uera manna granula screta,ut Calabra uidetur,sed miraculis ui quatitate uerit, meo quod ingulis diebus pluebat,emo mandatu putrescebat,quam in maiori copia,quam esset mesiura data, seruaretur. Ex partibus etia orietalibu ad nos destrtur,er praesertim ex monte Libano. Venetis magna copia habetur Tamen ego semper calabram manna caeteris prae astro est nonnullos aduersarisciueris. An uero Diosco erides de manna loquutMst,multi dubitarunt. Hermolaus μ' Isub elaomeli comprehendit: nam etsi pruno dubitet, an . - . euomeli eromeli fit,infir minense in hoc esse perpensis im-, ut idem sint,quod nossentire non possum M: quia

elaomesi ex arboribus sponte manat,ueluti oleu, ideo Crelaomel dicitur anna uero e coelo Lest,aere descedit, non ab arboribM. Nos tamen euomet nunquam uid M. Atio esse mannabcmus,nec iudicare possumus quisnam melius loquatur, Diostorides, an Pisus, quisecus deis cc 33. DOmelesentit. Tamequum Pliniuidere fere incem O Potius Dio. qui uideatur, Dioscorides de sibi certifima ideo potius seu 2'μ' Dioscoridi,quam Plinio credere suaderem:adderems de dendum. manna nusquam a Dioscoride tractatu, id est,de manna, quaeros est: nam mannam thurisermo libro describit. -

363쪽

n, Em AMEN succo RVM loquuntur: ideo nusquam in ηψήpud hos mores reperiis tur . Propterea Averrois τι et cclibet, annum unum ex immam his esse,quae a Galano scrip φρη μηt quamure uniusit ' Galeni locws,ut infra edocebmM,in quo manna designata' VEuidraturi De Serapione quie miror,qui Hibix sentenae νω- tim de manna ita dicentes ribit Adstringit uentrem,erest siccae naturae manna. Vnde orbitror de manna thuris Dbix ei e loquutum Soapione ero manna thuris mulcum manna roris confudisse. 4m x eius de sentcntia a

dii mannam copositiones mcdicingrim magnus ingredi. coniti autem ad reprimendiam tonsam medicamerorum

uim G mannam thuris, C Gumimi ut iocine fatetur in magnus compositiones misceri ideo certus s-Ηibix de manna thuris loqui At quia aliquiβ putare pol et eo capite scrapione de manna thuris loqui, de manna roris tractasse ostendo.QEippe inquit fecunda arbores, super' uas cadit. iuersas uires habere. Vndecti cadat supra re, maerificumM tu'm ualet. Quae de manna rori loquide, monstrant.Quippe manna thurta quu pului fluexcocus su thuris Actvi supra arbores aliqua no cadit Aliud ei de quo miror Arabes duo capici Accre Alteru,de manae

tur Verta ex orienαlibu partibuε, er meridionalibus aterugenm mannae portatur,sicut mel liquidum,praeter aliud albicansv ulosum, haec est mana Arabum:m

terentibimet na rores sunt, B tereniam est hi

364쪽

qu- eam adstringere dixit,ex hoc etia ostenditur, quia Serapionem in capite de tereniabm adducit,ubi terenia ubis uentrem emollire fitetur, biim educere. Non deri fuere tamen qui Arab aerentabim, Dioscoridis succharum esse exist a rint: hoc uero absurdu est, quonia serapio,ubi de saccharo pertraddit,id praesse scribit, quod a Dioscoride de suo saccharoprius di trierat. Adde,supra

cannas saccharu colligi,sed tereniab supra omnes arbores mare serapioni teremabo, id est, manna nostra, alia res es ab antiquoru saccharo,er idem cum mea de aiat quo Auicentia, quod supra lapides arbores fine apum auxilio condensatur Uue uisus est tria illa gener que -- separatim in arbores bis π terra colliguntur,agnouis se At Galani fiententii Hert,nusquam apud Galenum de manu usi uno loco aer quomodo cum alis rebus misceatur, enire licuit Arbitror hos Arabes alios libros hebuisse. ad nostras manus geruenerint Galeno filso inscriptos n suibin multa reperirentur,quae add Ma ipsis tine nunqua lcripta inueniuntur. Non postu id creat

dere Arabes adeo temerarios essὸ,ut rem adducat, quam uel in fonte non uiderint,aut ab aliquo adducta non comperissent cohata aute. os in psimbadraecos adducere' de quibu3 nu'ruim loquuti uni agare aput Dioscorividem manna non reperitur,quonia saccharu non est:qui opesaccharum in arundimibta cocrescit modo salis,manu

365쪽

rore generis est non ira exin Uliuo,nec copiose proue Em . N eminita, tuando in estite,super arbor , herba, rumq; 'lia, nicati qμ pserimur pertinmmisisse, ut mirudio exui autes rustici cantarent,u ppiter melle pluities his nou colentus Galan in causam a didit, inquiens preticeferat aut nox,ut per αstatem,satis frigidi numi-

anni aestι in tempus erat) pridieq; Mida sicca fueratu . a rι constitutis. CUM ob rem peritis naturae interpreae ilia halitu e terra, atq; aquis prodeuntes, solis calore exactὸ attenuati ac cocti, frigore sequutae nossis in unu eoacti ac condensati fuissee uidebanturAed apud nos raro id decidit in monte aut Libano,quotannis persaepe,adeo ut expansis super terra uelleribus, mel a concusis obmbin decuens excipientes, ollM ac fictilia plena referant: --t auge mannam istamura abbria has M. in

visibin scribat quonia apia ipsos non extilist,stat nos raro etia fit. eiam materia fit meli nam apes mal em suom folia Galares colligentes et parant. Ver I crsi linguis amis Ferrariae meisiat, rem manna non ca

366쪽

R AE DAE N DO' Vm . iam distositiones,quae per astrorumotulfiunt, edoce turAdem lenti Pomm lib. xi cap. X ri ex aere, C mari αισω 'xime; γderu exortu fieri,praesertim Vin ipso Sirio plenis dente. Iris prima aurora 'lia arborumelle roscida inis ueniretur, asi qui matutino sub diuo misere,undia liquo , re uestes,capillumq; concretum sentiantAiue ille est coeli sudorsiue quaeda foderusaliua,sive purgatis feaem fucis cms, ut inci esset Criurma liquidus, Crsuae naturae qualis deguit prino Vt ex his constet Pliniuitiam hoc loco manna tangere. Nam meridibonte ictis in arbois ribus manna est succharu uer,non esse mannam,non μα

viii ubi inquit ampli fimum sacchar ,nucta avellans magnitudine esse est uero me in arundinibG collect-, manna aut est potius liqvida C quae concreuerit, lucis auellanae amplitussime non habet nec manna dentibin statagilis est, sei est ualde tenella. Voluit enm duritie ostenti,dere Plinius per id quod dentibus fragilis fit nam manna digitis etiam frangi potest, non antiquorin sacchar .

constat istitur nos Arabibus debere qui mannam ex guim M. coste edocuertunt, 'lim uires in d- sspecies dissecantes, minanam e terentabo. Μanna liquida est ut mel, denis lsatur autem:tereniabm est manna coagulata.Verum hoc nomine nanain omnibuwabututur, quod apud Hebraeos. anna aicquid es hoc,significat quanquam ipsi man, non manna zz

prostrant. Haecci de manna satis e T super. EN Igitur Saccharin consequetur. BAE A. Non minorem difficultam saeeharutem moues,quam quae de manna pertravita est quippe

nostru sacchar aliam rem esse ab intiquoru s.cinam const

367쪽

constit. liquor inmsμcharum,ut Dioscorides o pitalia teli,ntur, geni medis est supra cantiti concreti. Nost x, heebur ex expresione cannar fit hoc ΞΠ modo re ipsa patet consideratis autoribm, sed Her, molius clare sentit,antiquor succharu, ex hoc nostrum --οὶ diuessa e FQGr ante Hermolaum Genuensis ex eo etiam

accipitur ubi omnia antiquorum colimenta melle sitabant Iimbo nunc addo,serapione nostru succham ignois

M.tari quu desaccharo loquitur, Dioscoride s lenum adducit, qui de saccharo, qμod mel canniel lo auuntur tame de Taberetet mox loqui uidetur, ac si ura confundat. Vnde a serapione de nostro saccharo nihil hac bet r,Avicenna autem penul.cap. ii tib ipsi distincte pertractat. Acuci o ab Avicenna dicantur, in epistoli 2 Franciscin Tott- Lucensem apud Leonicenu egea obieris: quia non arbitror nostr sacch - sub αυ

-- autorumellibus comprehendi: tam dici post'. a canisui solis exire, e postea in mod- salus

368쪽

o Leoniceno his miror, quis alem Ud- Mindysse sat lassi saccharo Taberetet probare uoluit, C Herculanua Ge utilem reprehendit Avicens interpretes, qui in capite de H Alberitute linguae saland , id est, sacchar sandum

exponunt.Verba aute Anicentini DL canone, O te

de Asbericite linguae 'bricitanti , talia sunt: sal,quaaψοmtur ex india, tis colore alis, e dulcedine muleonicenus Avicenna reprehendit, quum ult: Hostremedi a Paula accepit, ideo opus est more Pauli bale

intelligere. At paulus pro sale albo eu intellexιt,ctu pro condimeto cibis admiscetur. dit,sacchar candu non esse albis,sed potius coloresublute . Reuera Leon ceno multa debeo, quo sempere praeceptore is usus best raueriἀti qua se per incorrupta serumstudemus Ιαφ Pauli Lemm conjiJerantesii. up. cap. LIIII.

deprehendatur, salem iud- Dioscoridissa bsu elle, quod caia appellm potest, quisis meA -pt.

369쪽

ut nostr .musti ueris, pr eram Venetisset Genuit, ut buperlucrentur,n ituri imita lites, arte puris ideo Herculanus e Gentilis per odum sqlem,saccharu canduin, terpretari uoluerunt,nec si blμι et est sed quanto ex uti sim tint,magis albi int,pribertim natura costim. Tu venetiis saccharum noli, Memes, ex eo plures 1 pecies... Illud inpriinis eme quod ri bri uocatur,exprmaco tutara factu uel secunda imperstet si,uel quod infecunda o Etura degenerasut quo in encmatibus utimur,qua uis per fictius uti deberemus. Etiam emas quod secunia coctura perstctu, de madera, isse saccharsi russeu' nuncupatatur, et infit iocatu habeas,quod ex tertia, quarta, uel quinta coctura fit. Nec a saccharo cando abstines ouodsi naturale habere poteris supra canas stonte cotis cretum,conueniens erit:=m mirum, Giet sarte paratumes Suadere uero ut Genuae saccharu ex madera metaris,quoniam uiliori pretio ibi uenditur. Nam=cillime ex

Histantie Sicilia in Liguri a defertur caete rasaecha i i rigenera,ut candum, filum,uiliori pretio Veneti, uesiduntur. De saccharo aut cando an qui oueniat suo loco dilbinre decreu in quia plura a Leoniceno contrare centiores dicti sunt, quis mihi ueritati quadrare non uiα dentur sE. Galenus saccharu non cognouit BR Non, sed emtum Dioscoridis sacchura. a. Fiebat ne Galeni

tempore cannaru expresἰios An A. Sistebat, ostendit stignorasse,quia de ipso nunqua loquii tm est,uel de expressione uel de ipsis cannis.li tu tramet quod dicit 'io ,

scorides, cannis concrescere. a. Arbitrandum igitur . Galeni impore critin non esse. A. Hoc arbitrari

370쪽

ui quia non omnia poli momnes, nec ualde 'equens erat Gippe exiti Marci Varronis Narbondis carmina. II. expreisionem harin cannarsi in hunc modin dicentia: iudica non magna nimis arbore crescit arundo, Illivi e lentus emitur radicibuthinor,

Dulcia cui nequeant succo contendere mera constat aute Varronem ante Galeni tempora extiti ς, cuia uixit ante Cici sui aduent i, quin caesar imperium occupauit Galenus aut post incinis sirinom uixit eruore Marci Antotuli eratori6,Θ Tre TZmni in cuius gratiam theriacam praepar

vit uti Romet in primo libro de antidotis scribit, ubi de

innamomo uerbuli sit. s. Hoc nonis paruu est o misi mi Galeniam illaru cannarusatem radices exprim imi solare sed Cr Smtit Papinius, qui tempore a Neruae imperatoris uit,id est,ante Galeni cmpora icet par-,trmenisi Fluis harum cannaru meminit,dicens: Et ques praecoquit Eb ita cannas.

Vbi Hermotius imp ta lagendu corrigit, a fluuio Ira, pasi quo etiam populi indiae uocantur. q. Nec istud parum testimonium est BR A. Alia etiam addam Num strabo in India non solum ex cannis, sed ex radicibus e prmidocet e sottam de India pertractis ex radicibu' - σβquarundam cannarum inquit succum exprimi ad dulaedi ne mellis. Vnde certu es ex radicibω posse fieri nost saccharu emabundantius quis ex ipsa herb ,sci iis is, nerationem reseruantur nullus uero dubitat, Strabonem β' γ a. te