Antonii Musae Brasauoli... Examen omnium simplicium medicamentorum quorum in ...

461쪽

e Pudinem sivificat hic upi uelis appellatur, quia

sngum is color miratur,aut quia fluentemsistit n me timuis inuenitur,quem si ura mini colorem habet. Plinim capite x x libri quinque genera dustinguit. Sed

tibi satis est c genus uulgare hab re, quod si bisectu,

rubrum uel nigrum, durum atquc planum firme fordibus, nec meas, litibus uarii tur rabeat ineptior enoni est qui lineas habct. a. Aut Veneti famam aut rusticos quos udam expectibo qui singulis annis in 'rti portanter uendunt. A Gallis ematistes, a Germanis pla et tein id est, L pis Io lapis sanguinis nuncupatur sa Lapis Iudaicus sequitur. su neu in qua nascitur novic forti: rese; hic ita pis,nam ex Palcsthri Uriae A sextariam, e Tlbstruentatis affirtur Marmoreis frustulis adulteratur, adusteria depreheditur qui arte Atti in omnibus aequales sunt, eris si per aequeses habent sed naturales in imo utere quandos euariant nec pimndu est incas illas naturales,

linea esseesed uellati putidia sunt per quendam ordine dius Ela,quae simul ordinata linea quati seiungi uidentur. Antiqui medici eo ad uesicae lapide utebantur ideo tili nommmposuere,iecolithosii est,calaulos assumens lapis, si qμod nono de simplicium medicamentorini Acultat sta a Galeno distilicere videtin Quicquid tamen fit,ego in li Herenim si equenter usus sum, Toptinerr cit.φαnet semere poteris, sed ab adulteratis caueto. Hoc solo

462쪽

μ, a saeua renium aegritudine liber L ME. Leph biicis sequitur L 1 Ab antiqui. ncm uocatur exurisa Lyncurium. lancis esse ibuuntur. Vnde fit aput autores,non constit: ramen multi de eo loquutior,arbitrantes,quulynx oculautissimulatimes, oe obliuiosis mura iugit, ex terrae uri

na lapide generari,qui γη curium uel lapis bacis dicitur. Ego hoc obseruauimbncibin duobu3, quos magnificus generosus comes Nicolaus asson Mnutriri iciebat: in terram mmgebantsequentisime obseruaui,terram, periniddim, Ursicca seruaui, mire foetebat, sed nihil unae quam concreuit Abulam eno sunt quae de hoc lapide cim cunferuntur. Constit tamen biicurium esse ipsam biicis

urinam, quam in officina habere poteris lapide ueris cum Plinio capite 111 libri di xxvir non inueniri censeo, in V. tibi Theophrasti, Dioscoridi uerbis non credit. Osten 'n'γώ es duΗtuero nostri pharmacopola, oe Veneti lapidequenti δε dum 'Ongiosum, subnigrri, aliqua parte cineritire, quem pro bncurio vendunt adeo omnia in praeceps iere Contasulo ut hic lapis, a tua oscina absit Vrinam uero Uncis, s habere poteris, seruato. Em. Unde hanc urinam mam BAE A. Iucem potius emas,uc nutris, sed magnata tura hoc Acies, propterea omittenda potius haec uritana pauci' is rebus utilis, quam tam magno dispendio comparanda. ME N. Ita agere decreui. o Hllu sequitatur. M A. Noti)fima est costassus gelu es uehementius CrystaIlus. concretis,ideo nunquam nisi in frigidifimis, e nivosis locis inuenitur haec uera costasius est sunt enim multae aliae imperrectiores species,ut ea qua uos utimini, in Isti

iii alpibMinuenta uenenum esse costast listam, m

463쪽

bere in uero non sentitur autem in maiores micas red Ederetur, orte uentriculi parietibu inhaereret Istud uero non fit, quia natura omnia ad intestina dirigit per hune modum institi. Quam ob rem nescio unde emanarit hoc, quod uulgyiis fixe receptum in hominu anmis,ut nullus non credat perniciosis in uenenum esse costillaem, quum fit ueneni antidotu, de quo Pliniin lib. XXX viti cap. iii diffuse pertradit. uomen comune habent Ganli, Hilhant,e Germani, Cristi ut nec una litera differit. Magnα 4 E. Magnes sequitur. ERA Opis hic ob efferitum quem licit in trahendo ferru,notis Mestumo ut inquit Dio αscorides,eo perstctior est,quo magis trahit,ab inuentore; eo nomine infignitus:probais Dioscorides magnete,qui in caerulewm colorem magis inclimet tamen quem nos habemus,optime ferrum trahit, coerulem uero non est, sed potiuιβrrugineus Sed ea parte quam coeruliu inclinat, vehementius trahit,ut Dioscoridem uere loqui mansi tu sit. Fabulantur ex magnete integrinm montem essee,qssumis inmeris inueniatur In Hispania ais Germania potiistismum is uenis ferri colligitur,sub principatu illustriis ismonte ducis suacembergi criniben loci quamuri Pliis

tuatur,ersurus ipsius species enumerat tu si lubeat domi omnes ecies legas sed satis es' nc hecie habere,

inii, Miramenta de hoc lapide libutitur. Inuentus est,

ob na

464쪽

ut ferunt unde tracti cuuis omnes periere: uehut in savit mim,ex cum crepidarum, cusbide baculi rati haerentibus, quum armenta pasceret quis im milnavigationem indicam in calachut fecere inclaui uis tu inneis compaginates, ob magnetem se uidisse eitatis tu ne struis claus a magnete tractissubmergatur. AI s

culem ideritis. Diogenianus amor Ux,uerum mirasset immina argento similis ut decipiat. Hunc autem lapidem, ouem magnetem appellamus heracbeotem nuncupadum, ouicauid Diogmianus dixerit: nos alioqui apud autores, C re ipsa comperimus Venetiis emes,aut Genuae, uel in Germaniam mittuε sunt qui pro ueneficis er incantationibus album magnetem quaerant.Si adreratur,rubrum cori larem enanciscitur,ut pro haematite uti possum A Germanis manneth, ab Hisipanis a mate magnes appessatin PN. Lapis aquilae sequitur. in . O quot superseitio L pu Mines c infinitae uanitates, C prope pueror , delira

menti in hoc lapide fiunt: hoc uolui brax detegi,hoc non posunt etiam opima cibaria edi, hoc futura praed ceretentant, hoc deprehenduntur uxor furta, sed haec ab L/. instituto nostro aliena Plinius libro X X X v I cap. X X --.

Mature Aetitis genera describit, quippe idem δ' sepi Aetho. lites, O lapis aquψω. In aquilaris nidis duos iuueniri azitratu roreas .ua parere filios lapides innitad- comportauerit. Apud nos duo genera sunt album

465쪽

der uocrat, quasi intus uberum lapidem Abin habeant, N qui sonet si quati rursularim uon inguit Diosi ides, sed cuicunq; fit modo pret' cliuo brachio sus Asm foetum contincre coxae,par re icit Plinius, s recenιes id fieri arbitrantur,quoties in aquilarum nidre inlienistisunt,quod nuncium cchi rei dic 'M,nec Dioscoritides hoc sentitan Apuli frcquens inuenitur in mole Gargano ero Apennino monte uariis locis. Qui alba est,in f inib A inuenitur. Si per hos montes quaeras,ubi caturiunt rivuli,s magnorum fluminum initia fiunt fortassinuenies .m Apulia firri iubeas,aut Venetiis emas suis ex Aranenia Almandriam,post venerias firtur Lofri. na tua hoc lapide careat, non multum curae fit. A Gallis plene de Ligle, a Gerniam adlerrtem nuncupatur. a. Ant-' Antimonium sequitur lapidibus ad mineralia

uer- transire uideris,sed hoc nihil impedit, quoniam

cropides mineralium naturam sapere uidimur. Plinim libro xxxiii capite a. antimontium a recentiis dia ,- umquatuor nominibus appellat, immi stibiiam, audi ἐά b Dium arbason sed hoc nomen fibium poti imium serg. q. uat,er 'inimi mox nomen a Dioscoride positum addit, Ptioophthaison, quia oculu dilatat,ta an oculor me a diem plarmi videt, ut Galatius nono de implicium .. med. evo rum mulcatibus te titur. G ace prae aeterea appellatin ,quia eo mulieres lucatur eliquata aquamine is si Italiae parte Dioscoridis autem c pisii tempore apta b e sibi ocularum supercilia antimonio, praesertim mulieres iust mae, quibis nullae in luxum ma in ais prona metalluacitatilia uar: distinaca M

466쪽

sulphuris habet. In hoc a plumbo diistri, quia teritur ernon unditur' i bura ditur Cr non teritur. In mare C foeni na distinguut, mus horridior scabrior Cranum ponderosus, ac minus radians, Crarenosior foemina. Ex Germania ad nos a Prtur, licet adultcrinum quoddam. Veneth fit. DEN. Ergo quod nos antimonim uocaismus, stibium est apud antiquos autores, C si immiIequo mistae magna sibi promittunt ex lapide argenis twm exprimere. As. Illud est Galli Latino nomine utuntur Germani sipie*la appellant. Alia prostquaris. L M. De lapidibus nihil ampluri habeo, quorum in mea

osticinius fit me lapide laetuli exequi superesset, nisi

in marchasida illi tra dilui sies. Η Ε . Non possium deiuis ceps effodere se in praudeamus sim prandebmm,si ad hanc offam coquendi te a cinxeris. Ham ignem ex hoc fatice excutiam e in fungum illum siccum excipiam. sa M. Ago cit um). interim in prandium ais ratur, alia nonnusta probequi conuenici, ne tempus perimntes o tam conteratur, quum melioribus intenti esse posm . a. Pretiosa si Vmeta sequutar, quae quu pauis coma sint, interm breui expediri incipiemus. BR In montibG inueniuntur,non me diis sed quur inter lapiis des non enumerastis sa Ouoniam in con uetae notabis fragineti appellare, C a lapid: bus istiu re. st . Esto. Tua haec pretiosa fragmontra reis

censeas, est, si Latine loqui uelitamm,tuas gemmaF, aut gemamar partes. Q

467쪽

iragmentis, quorum in Phar naacopolariam misi, cinis usus est.

est e, Q. Sapphiriri dicunt autores.lta supphiri sunt, quos pro supphiris

uenditis, ut tu ipse sapphiru es. Qui g mM aptant,atq; tradunt,gemmari corruleium colorem habent,id est, simile coe sti in perficta serenitate, quem nostra uulgari lingua aetumo chisae ro perfecto nuncupare possinus nome autem hoc aeturaro corruptum est a Laetulo sapphnri tamen pellucidi non sunt,nec possunt scalpturi admittere,ob centra costilliae: M aduenientia si bole percutiantur, uigorem ire ardentem emittuntix India optimi conuebuntur,ex aliis par αMM non probati suaderem ut onmes sapphiros paruos myos,q- in officina habes proiicere; quonia sapphisi non sunt, . Venetiis praesagmina eorum qui aptantur a gemmari rimaram,id in causa est, cur fragmenta appelleris,quia frustula fiunt in aptandis 'adm,quae pro ornanias digiis a tmadinam collis ineptabunt. Deinde compositiones tua pro exussae portione uenderes. a. Emptores pretio deterrerratur, e a mea omina abigerin

468쪽

tur. 3, A. Ergo et Maecipere potim,s in m m no hominu disyendio,u scilicetAssere,quam unu uetatearum emptore amittere Suadeas emptoris apphiros, γα, cinios maragdos,Gralios pretiosos lapide fictilia ultra esse ae ueneni naturi sapiunt, postea quae lubent agat ille. Aut ueror sapphiroru fragmenta habeas, Cr meptoribus preιisi igndicato,quod ingens non erit, si fragmen illa emeris, quae ap tes abradunt. E. Devnceps ita

agam, ne cluis a me defraudetur e R A. Abviis ani et itaphira,a Gallis sapbis nuncupatur. a. smaragdisequuti .max gdu. tur. Dca.Et hi quos quos habetis in aliqua officina uir ira sunto alia uiridis marmoris frusti.Venetis apud geniarios uera fragmcta,Cr minutis a micμ ad ornatim Libruptas emG. Desimaragdo psinius lib. X X II. cap.v. mi

diffu i sim scribit Pulabriorem uiriditate habet, quum

habori posit,omnc etii herbas uiriditate uincit olige 'M mur .m ut Pliniuε inquit)contuitu oculos implent, nec satiant. Duodecim genera enumerat,qui ex Sothia affetaruntur, caeteris praestini. Genuue u ampliam habetur ex

maragdo, pulcherrimum quid , pretio carens, si ex smaragdo fuContigit me si me uidere,cwm illustri imo Hercule Esteuse nunquam uiriditate pulchriore,aut florridam magis uidere licuit,sed ansmaragdinsit ignoro,no

ex eo quia magnum uM at,nam mustyampliorusimaret αdori Plinius praecitato loco meminit Fabulantur ipsi paropside esse,in qua dominus nostera RI cum luda ingebat manwm: quod an uerusit, ali studiis candu relinquo. Satis est Pisium praedicto loco magnos smaragdos C aptos ad ues parand-ω-erm. In

469쪽

sequitur. AE A. N ira in diui rhus mac potarii offaei nisuidere c5tigit seu itini, qui pror bino a cist carbun culo apide quenda sum ut G qui coli timc lapide pro macintho litantur Veros hyacinthos habent aliqui utastrum,alii ultra illi M coloris transparentia cx quibuε eaenestrae in templis fiunt. Facilimu acinthos habere, m e Uenci ς'Astutia gcm ijs uili prcti cinere Gem eg/γacinithus in qua uuor uiolacem dii tus eiit Plinio,oram. teste Tria cn . inuemuntur,utilii Serapio crem και γ i. cap trtur, Crinibertus libro de lapidibu , c re urea ita VI Aliqui sunt citrιni inquiunt, id est,colore clatri coloris antimori δε est,in caeruleum,C coeli cois lore inclinant itide apud poetata coelo h acnithino coae lare usi eoum reperitur, c nonnulli cxl acintho cta arbitrunnu alij rubribunt id cst fulgore rubro splendente ceteris ad rom mi dicam aptiores Tu potius omittas, quam vitras ere,ut multi Sciunt. Apud nos ruborE habentes frequetiores sunt. A Gallis iacintes, ab Histanis Rubiniis incinda uocantur. a. Rubini sequuntur. Em A. Eundem lapide ut diximus aut idem uitru pro rubino disi, cara binculo inmmmho plures accipctit, imo omnes pharamacopola cim ferme cs,quam Veneti ius etia cara

470쪽

Pliniu lege cap. vii lib. Ux, ii si de carbunculo plu uidere an osit. Anthrax altero nomine dicitur nosq; Anthram. non finie ratione rubinu a rubore appellam in nihil par tur is igne Autores duodecim species en-erant. Μusti sunt qui rubino a nobis derocha uocato uerintur, qui mi nus aegre qui, quum in carbunculoru generesi rubianus de ochiae nobis dictus Histant, Galli,et Germani una

tint m litera dis, rut in hoc nomine.nam primi rubi,ali

rubis: Germani rubis,ut nos fere appellant f E. Granati Granat sequuntur B R A. In hac re phaermacopolas pudere deberiret, qui pro granatu ultra seruent, Cruendant, quum conpiose, Cr uili pretio granatae habeantur, C de eo magis mirandre,cur pro carbunculis granatas non sumat, quae in eodegenere cot:nentur.Tres species habent granatae,aut tribus distinguutur. Una species est, quae rubore in moduforis mili granati habet,propter granata nucupatur, inde nomea nostris uulgaribus accepit. Antiquum nomen non est,quia antiqui carbuncula uocant. Alteras ecies est, quiue rubore habet,sed in Dacinthi colorem mclinatrum Tertia hecies rubra est, in uiola colare tendens: hanc caeteris perfictiore arbitrantur,ta rubinu de rocha uocat apud nos in uiliis o pretio funt deo ueris grana αιι careremo debes: G sit rubini desint,pro ipsis granatis utaris. Grenas a Gallis,ab Hi stanis granada nuncupatur.

g. Sardinin sequitur. AE A. Rem colorem habet sin Sardonis. Album,nigro, rubro, aut nubilo commixtu B R A. Ergo

sardonix pro sere oportebat, a loco in qu potismum, nascitur appellatu3:de quo Plin. lib. x x x M. cap. v I