Ammiani Marcellini quae supersunt

241쪽

Minus A. Visnnae quιnquen in calebrae quomolia. Conflantium A. breMi moriturum praeno erit: ot a,inrita artibus futura praenoscendi C. I. Iulian. f. Viennae Chryzi 'num e smulat illicienaa multitudinia causa γε de dis es in ecclesiinter christianos Deum precatur. II. Vadomarim rex Gamannorum, ν ωf-Grs, per emissario similes Maseam ει Linin nem omitem cum pauci iraescit. III. Loliau. . inutere.tis V dominii luteris ad Constantium A. aum in conAGO O rehendendum curaDie et Alamannis aliis oecisa, aliis in deditionem accepi a caeteri pacem petensibus Mail. IV. Iulian. A. miliusfuos a qui eur, et in Merba sua un-rsis digia, Constavit Ahiarum in turus. V. Constantius A. Fausinam ducit uxorem auget fure mensis exercitum Armeniae et Hiberiae reges donis Fhi conciti t. H. Const. A. - tiochia tum agens, per Gez-entium mi-ium Africam iis poto Me μα reιino, et Euphrage rarisito Edessari 'in exarcuumque Onferi. VII. Iulion s. A. pomoresina a res aut rum, ripam Danrabit Mia, Misoriem militum per Baliam perque Raetias praemialia. 1II. INurus a Flarentius consues, ac praefecti praetorio, hic per I ricum, lepor taliam, fugiunt a rπλ- quam Iuliam A. Lucinianus magister equumm, qui rerisere Biaiano parahat, opprimitur. IX friaiuntas A. Sirmium, caput Itbrio occidui, una se prate dio in indem recipiti Succos oecupat , et ad Senatum foribu contra Consta ium. D- legiones Constantianae, quae apud Sirmium ad Iulisnum transierant, ab eo missa in aulas, Aquileiam occupant,onseruientibus

242쪽

Intorcluso hac bellorum dissicili sorte Constantio

trans flumen Euphratem, Iulianus agens apud Viennam formandis in futura consiliis dies impende . bat et noctes, Iantum opes patiebautur angustae, altius semet attollens sempηrque ambigens, utrum Constantium modis omnibus alliceret in concor diam, et terroris incutiendi gratia lacessore prior. Quae sollicite reputans, utrimique sermidabat, et amicum mentum, et in aerumnis civilibus saepe victorem maximeque Galli fratris exemplum mentem eius anxiam suspendobat, quem inertia missae quo periuriis fraudes prodidere quorumdam Eria

gebat tamen aliquoties animum ad multa et urgen tia, tutissimum ratus inimicum se ex confestis monstrare ei, cuius ex praeteritis motus coniectabat ni

prudens, ne per amicitias fictas infidiis falleretur occultis. Parvi igitur habitis, quae per Leonam Constantius scripserat, nulloque arbitrio ita promotorum suscepto praeter Nebridium, quinquenn lia Augustus iam edidit et ambitioso diademate utebatur lapidum fulgore distincto, cum inter e ordia principatus adsumpti ili corona ycircumda-5tus erat xystarchae similis purpurato Inter quae Helenae coniugis desunctae suprema miserat Romam, in suburbano Viae Nomentanae condenda,nhi uxor quoque Galli, quondam soror eius, sepuuta est Constantina.

, Μ cireumdatus erat.

243쪽

Accidebat autem, incendebatque eius cupidi statem pacatis iam Galliis incessere ultro Constan tium: coniiciens eum Per vaticinandi praesagia , inulta quae callebat et somnia, e vita Protinus ex

Et quoniam erudito et studioso cognitionum omnium principi mali'oli praenosceudi futura pravas artes adsignant, advertendum est breviter, unde sapienti viro hoc quoque accidere poterit doctrinae genus haud leve. Elementorum omnium spiritus, 3 utpote perennium corporum ' praesentiendi motu semper et ubique vigens, ex his, quae per discipli vas Varias adfectamus, participat nobiscum munera divinandi et substantiales potestates aitu diverso Pla-tae, velut ex perpetuis sontium venis ' vati , Cina mortalitati suppeditant verba, quibus uineu

Praeesse dicitur hemidis quam ex eo, quod fixa fatali lege decreta praescire ' facit in posterum, quae τε inm sermo Graecus adpellat, ita cognO-- ruinatam, in cubili solioque Iovis vigoris vivifici

theologi 'eteres collocarunt. Auguria et auspicia non voluerum arbitrio sutura s

laescientium colliguntur: nec enim hoc e in Piens quisquam ' dicet sed volatus avium dirigit

deus, ut rostrum sonans, aut Prgetervolans Pinna turbido meatii vel leni sutura praemonstret Amat enim euignitas numinis, seu quod merentur ho-- lues, seu quod tangitur eorum adsectione, his quoque artibus prodere, quae imperident. Extis item pecudum attenti fatidicis in spe iocies converti suetis innumeras, accidentia sciunt Cuius disciplinae Tages nomine quidam monstrator est ut fabulantur, in Etruriae artibus mersisse Iubito visus e terra.

244쪽

xi periunt tunc quoque Ventrira, cum ' aestuant hominum corda, sed loquuntur divina So enim ut aiunt physici mens mundi, nostras mentes ex sese vetat scintillas diffinditans, cum eas incenderit vehementius, suturi conscias reddit Uude Sibyulae crebro se dicunt ardere, correnti vi magna flammarum. in fignifieant super his cropitus v eum, et occurrentia figna tonitrma quinetiam et fulgura et fulmina, itidemque siderum sulci. 1 SOmniorum autem rata fides et indubitabilis s ret, ni ratiocinantes coniectura fallerentur. Intem dumque, ut Aristoteles adfirmat, tum fixa sunt et stabilia jum animantis auius quiescentis ocularisi δ' pupilla neutrobi inclinata, rectissime cernit. Et quia vanities aliquoties plebeia strepit, haec qimpexite russando, si esset praesentiendi notitia qua, dam, cur die se casurum in bello, vel alitis hoc sapasmirum ignoravit, aut illud susciet dici, quod

et grammaticus loquutus interdum est barbare , et absurde cecinit musteus, et ignoravit remedium ineqicus et non ideo nec grammatica, nec mufica, , nec inedicina subsistit. Unde praeclare hoc quoque, ut alia, Tullius, signa δι- mur, ait, radiis rerum futurarum. In his ii quis 'aperit, rotaesorum nasum, sed hominum coniectura pes capit. F. igitur extra calcem , quod dicitur, sermo decurrens lecturo fassidium ferat, ad explicati da prospecta revertamur.

IL Ctim apud Parisios adhuc Caesar Iulianus,

. quatiens 'seutum Variis motibus exerceretur in cam-

ΡΟ, axiculis, queis orbi erat compaginatus, in vanuia excussis, ansa remanserat sola : quam retinensa valida manu stringebat. erritisque ut omine diro praesentibus cunctis, Nemo, inquit, ereatur in

bessirmiter, quo tenebam. Item cum apud L

245쪽

anxiam postea quiesceret ob ius, 3 hora ore med1o Moctis uvago quaedam visa splendidior, hos ei ver- ius heroos modo non vigilanti aperte dixit, eadem

saepius replicando quibus retus nihil asperum i superesse existimabat. Τέρμα ψ ο- βισολ- γερον - λτώδυνον Θι. Agebat limine nihil inherini de statu rerum praesen a tum m- - , sed animo tranquill et quieto incudentia cuncta disponens, paullatimque es coo'horans, ut dignitatis ument virium quoque -- gruerent incrementa. Utque omnes, nullo impe-

diente, ad fili favorem illiueret, adhaerere inui Christiano sugebat, a quo iam Pridem occulte de Riverat, arpanorum participihu paueis, haruspi Cinae auguriisque intentus, et caeteris, quae q rum semper fecere cultores Et ut haec interim seelaremur, feriamin die, quem celebratile mense

Ianuar o Christiani'; Epiphania dictitant, progressus in eorum eclesia in , Hllemniter numine Orato discesssit. IlI. Dum haec ita aguntur, propinquante iam Vere, nuntio percitus inopino, ad tristitiam versus est et maerorem. Didiuit quim Alamannos a pago Vadomarii exorsos, unde nihil post letum foedus sperabatur incommodum, vastare confine Baetiis

aractus: nihilque sinere intentatum manus Praedarioria fusius discurrentes Quod ne distimulatum a rediviva bellorum materias excitaret Libinonem quemdam Conritem cum Celtis et Petulantibus misit

246쪽

si 53 AMMIANI NARcELLINI xxx, 3. 4. hiemantibus secum, negotium, ut poscebat rathri S correcturum. Qui cum mature prope oppidum

Sanctionem venisset , Riage visus a barbaris, qui

iam certamina meditantes est per valles ahdide rant: hortatusque milites licet numero impares, cupid ne tamen pugnandi vehementius irritatos, adgreditur inconsulte Gεrinanos interque dimia candi exordia ipse concidit omnium primus cuius

interitu erecta harbarorum fiducia, Romanisque adducis vindictam accen1is, certamen committitur obstinatum, et urgente magnitudinis mole disiecti sunt nostri, occius paucis et vulneratis.

Cum hoc Vadomario, et Gundomado eius si a tre, itidem rege, Constantius ut iam relatum est firmaverat pacem Post quae mortuo Gundomado, hune fibi fore existimans fidum, secretbrumque ta- Citurnum exsecutorem et syemeacem, mandabat Isimae solius admittenda est fides) scribebatque, ut tamquam ' rupto concordiae pacto, subinde ossi initia sibi vicina vexaret quo Iulianus id metuen 6 nusquam a tutela discederet Galliarum. Quibus ut dignum est credere obtemperans Vadomarius, haec et similia perpetrabat ad perstringendum farulendumque miris modis ab aetatis primitiis aliens, ut Postea quoque ducatum Per Phoenicen regens sostendit. Sed re ipsa convictus abstinuit. Capto enim a stationariis militibus notario, quem miserat . ad Conflantium, scrutatoque, si quid portaret, Epistola eius reperta est, in qua praeter alia multa id quoque scripserat Ges in tuu disciplinam nouhabet. Iulianum autem adsidue per litteras dominum et Augustum adpellabat et Deum. IV. Haec ut erant periculosa et dubia, Iulianua

an exitiale iuHum eruptura considerans, in unum omni cogitatione intenta, eum incautum rapere

247쪽

CONSTANTIUM ET IULIANus 36o a 39sestinabat, u securitatem suani provinciarumque Iocaret in tuto et iniit consilium tale Philagi tui a notarium, Orientis postea Comitem, ad eas mise-Tat partes, cuius prudentiae fidebaι olim sibi com-Perti et eique inter multa, quae pro captu instantium rerum erat acturus, gnatam qu0que chartulam tradidit, mandavitque, ne aperiret vel recitaret, nifi Vadomario viso cis Rhenum. Perrexit Ρhila Sigrius, ut praeceptum est eoque praesente, et negotijs adstricto divessis, transgressus adόmarius numen, ut nihil in profunda metuens pace, nihiLhue secus gest0rum simulans cire, viso praeposito inditum ibi degentium, pauca loquutu e more, ultro semet, ut suspicionis nihil relinqueret abit ora, ad convivIum eius venire promisic, ad quod erat etiam hilagrius invitatus. Qui satim ingreL4RS, rege conspecto, Imperatoris recordatus est verba, causatnsque rem seriam et urigentem, ad diverserium rediit scriptisque lectis doctus, quid agi conveniret, confestim reversus aiscubuit interaeaeteros. Finitisque epulis adomarisin sortiter sadprehensum, rectori militum arto custodiendum apud figua commisit, textu leeto iussorum, comiti-hus eius ad sua redire compulfis, super quibus nihil fuerat imperatum. Exhibitus tamen idem rex sad rincipis castra, iamque spe veniae omni prae Clusa, cum interceptum notarium, et, quae scripserat ad Constantium, comperisset iam publicata, ne eonvicio quidem tenus compellatus, missus est ad Hispanias. Id enim studio curabatur ingenti, ne Iuliano discedente a Galliis, immanissimus homo Provinciarum statum aegre compositum licentius

Conturbaret.

Hoc casu elatior Iulianus, regis opinione citius Tintercepti, quem prosecturus ad longinqua λrmidabat, nihil emittentibus curis barbaros adoriri

disposuit, quos peremisse Libinonem Comitem in

248쪽

ε congressu cum militibus i iocuimus paucis. Et nurumor adventus sui eos ad remotiora raducereti superato Rheno noctis alto Mentio, cum auxiliorinuexpeditissimis Iobis, nihil Metuente huiusmodi

circumvenit excitatosque hostilium fragore armo rum, dum gladios circumspectant. et tela, celeriter thvolavit et quosdam occidit, orantes alios Praedamque offerentes deditioios cepit: reliquis, qui eu ansere, pacem precantibus dedit, Nelein pollicitis simam. V. Quae dum mentibus aguntur erectis, Con .iectans, quantas intestinae classis excitaverat mo es, nihilque tam con Enire con tibus subitis quam q-leritatem, sagaci praefidens metite, professa palam desectione se tutiorem fore existim vita inuextusque de milisum fide, placata ritu secretior Bellona, clas fico ad concionem exercitu convocato saxeo suεgestu insistens, ian que, ut adparebat, sideotior, haec clarius Iolito disserebat : Iam dum tacita uelibertations aesimo, magni hcommilitones, sorum Excuos ara Plu ridines, fisos eriri consitum, ut re en ιε, ψη Derantur, Perm inpossint , et praeociferi P enim audire u am loqui milites aecet, actibus ' coiai sum gloriosse nex hali noctialia aegra viaitis sentires rectorem, quam ' ea, qua Iaudrari igne yp Yuerunt et probari. Ut igitur, quasi Fωui ab iactis abfODam, a retit Or benivols, quas ET '

250쪽

s Hoc sermone Impera oris viae alicuius oraeut comprobato, mota est incitatius: Omnis concio et rerum cupida novamiarum, 'humiuininuti consenta voces horrendas immam scutoruin fragore miscebat, magnum elatumque ducem, et , - -ert' est, tot tutiatum' domatorem gentium adpquans et reguis Iullique universi in eius nome iurare sollemniter, gladiis cervici bus suis admotis sub exsecrationibus diris, verbis iura'ere conceptis, omne pro υc κωs, quoad vitam profuderint, si id necessitas ex gerit, Perlaturos: quae sequini rectores, omne

' que principis ' Proximi fidem simili religion sie-axmarunt Solus..omnium, dicet proposito abii audacter tamen Praesectus epugna'it Nebridius, . . iurisiurandi nexu contra Constauuu nequaquam neonstringi posse commemorans, cuius benefici .ga obligatus erat crebris et multis . Quibus auditi cum stantes propius milites acriter ivssammati eum adpetereo trucidandum ad geo su prolapsi i Imperator paludameuto ProwRit et iudeque reversus in regiam cum antegressum in vidissigi , suppli-que iacentem orare, ut levandi causa timoris ei mi, rigeret dexteram. Ecgma, ait, Pr εο -- amisi

lianus, ut poscebat neg'tii magnitudo, praestrucus, expertus, quid io rebus tumestuos auteversio valeat et praegressus, eqr tesseram edici itinere a Pannonias, castris promotis et signis, temere se se tunae commisit ambiguae.

VL Replicare nunc convenit tempore, et narra re summatim, quae dum aguntur in Galliis ante