Ammiani Marcellini quae supersunt

71쪽

CONSTANTIUS ET IULIANUs. 355 HI eonfilium rectum et Iessanum i truelem fratrem, rhindata dudum ab Achateo'itraetura itum, etiam tum palliatum, in Aiaetatam imperii adsciscere origit at Id ubi urgente maiorum impondenuuma mole consessis est proximis, succumbere tot necessitatibus tamque crebris unum se, quod numquam fecerae,i aperi demonstruus illi ita adsentationem nimiam erudiu insaluabant hominem, mihiι esse ita asperum dictitantea, quod Praepotens eius Virtus, sortunaque tam Viciua-nderibus, non superaret ex

more. . Addebantque, DXarum couscientia rimm .

hintei complures, deinceps eaveri debere Caesaris nomen, replicantes gesta sub Gallo Queis adni-3tentibus obtinate, opponebat se sola regina ineam

tum, i. grationem ad longinqua pertimeseena, an o pro nativa prudentia conataleuci commune, omnibusquo memoran a ateponi. debelle Propinquum.

Post ) inultaque per deliberatione ambigua ac , lata , aetio a senteotia abiectisque disputationubus irritis, mi imperium placuit Iulianum adsumere. Cum venisset aeeitus praedicto die advocato omm,4 quod aderat commilistio ,: tri , ali ad altiorem suggestum, eo , quod aquilae circumdederunt et fima, Augustus hinscendens, eumque manu retianens deaaer , haec sermone Placido perornuit , i AMR -- πεια - , o -- μω -- res,sc -- communi amo par---nurum uiritu incit

73쪽

Nemo post hinec finiis retaeiat sed in litaresso

omnes horrendo fragore scuta genibus illidentes quod est prospexitatis indiuium plenum: nam contra eum ham clypa feriuntur, irae documentum est et Morishimmane quo quantoque gaudio praer ter pannos Augini probavere iudieiunii Caesarem

que admiration digna suseipiebant, imperatorii

muricis fulgore flagrantem. Cui trado cum Ve--I6nustate terribiles, vultumque minitatius gratum, di multumque eontuentes, qui futurus fit, ossi gebant, velut armatis veteribus libris, quorum lectio per orporum Dua pandit animarum interua. Eumque, ut mitiori reverentia servaretur, nec supra modum laudabant, nee infra, quam decebat: atque ideo ensorum voce sunt aestimatae, non militum. Suseeptus denique ad Oniasitim vehi--a euli , receptusque in regiam, hunc versum ex Homerico carmine susurrabat:

Haec die octavo Iduum Novemb. gesta sunt, cum Arbetionem consulem annus h heroiciat Lollianum.

74쪽

18 Deendo, diebus paucis, Melena- virginem stantii sororemidein aenei iugali foedere copulata, in iisque uniseriis, quae maturitas proficiscendi post bat, Mitatis parvo siscepto, mal. Decem hun egressus est deductusque ab Aumsto, adusimera Quin duabus eorummis infignem, qui Laumellum interiacet et mei tui. itinerib in recti, risiticis pervenit ubi nuntio percellitur gravi , qui nuPer in comitatum Augusti perlatus, de industri filebi ,rstur, ne parata diffluerent. Inia bat autem Colomam Agrippinam, ampli nominia urbem in s-unda Germania, pertinaci bat haminin obsidion νε---atam magni viribus et doletam. Quo maeirore Perculsus, vinit primo advernavitium Maloriam au.. icio, murmurans querulis oethlis saepe Midieba . . tur nihil se Hus adsequutureis quam ut occupatior at ii teriret cumque Viennam venisset, ingrediem tem optatum quidem et ' impetrabilem honorifices cepturae omnis aulas oncurrebat et dignitas: Proeulque visum plebs universa cum vicinitate finiatima, Imperatorem temeritom adpellans et famistum praevia consonis laudibus oelebrabat avidius

Pompam regiam in prineipa segitiino cernena ' --- muniumque remedium aeruinnuum in eius locatat, Bd-ntu, salutarem quemdam Genium , adsidvissa conclairratis negotiis arbitrata. . Tune antisi quaedam qrba luminibus enm percontando, i quinarii

esset ingrinus . Iulianum caesarem eoinperistri,

exclamavit, hunc deorum templa repapaturum. IX. Proinde quoniam sui Mantuanus vates praedixi excessus maius opus moveo, maiorque mihi rerum astitur ordo, Galliainam tractus et M tum ostendere puto nunc ismpestivum, me inter Prosinctus hardentea vaesiorumque visios casua

75쪽

. o Ha TANTA Usu IULIA uua g55. Mignota quibuscisan, eKpedietas, imitari videar desides nauticos, astu ita sinis cum rudentibus, quae li-euit parari securuas, inter fluctua resaeoire oaetos et tempestates Ambigentes super origine vir a Gallorum seriptore veterea moratiam reliquera nis-gotii semiplenam; est postea Timagenes, et diligentia Graecus extingua taee, quae diu sistit imo-rain, collegit ex invitis Iicibus librior cuius si insequuti, obseuritate, dinliota eadem distincte doce binius et aperie. Aborigines primos in his regio-3nibus quid in Isios esse firmarunt. Celtas nonitae regis amabilis, et matris eius vocabulo Galatas ἀ- etos ita enim Gallos sermo Graecus adpellat. Alii

Borienses, antiquiorem sequutos Herculem, o --

via sciis ab lassa confines Drysidae memorant 4 revera fuisse populi partem inefigenam': sed vitas

quoque ab iustasio extimis conlluxisse et tractibus transrhenanis, crebritate bellorum, et alluviobe

servidi maris editius suis expiasos Aiunt qui in s

paucos post excidium Troiae, fugitantes lascos ubique dispersos, ioca has occupasse, tuo vacua. Regionum autem incolae id magis omnibus adseve sirant, quod etiam. una legimma in monumentisinorum

incisum, Amphitruovis filium Herculem ad Geryonis et Tauriae saevium tyrannorum perniciem festinasse, quorum alter Hispanias, alter Gallias insestabat superatisque ambobus coisse cum generos sonituis, suscepisseque liberos plures, et eos partes, quibus imperitabant, suis mominibus adpellasse. Atho ea vero Asiaticus populus Barpali 7 ivclementiam vitans, Cyri regis praefecti, Italiam navigio petiit Cuius pars in Lucania Velium alia madidit in Viennenci. Μassiliam: dein sequutis aetatibus oppida uexa virium copia, instituere non pauca sed declinanda varietas, saepe sigietati con-

76쪽

siuneta Per haeo in Ioea homini a paullatim ἀ- milias, viguere studuis lautia biliuiti doctrinarun, inchoata per Bardos . Euhages, et Druidas Et Baedi quidem soletis virorum illustrium saeta horoia

eis composita vertibus eum diaethu lyra modoIia Eantitarunt Euhagea vero serutantes ' seriem et sublimia naturae pandere conabantur. Inter honumsidae ingeniis caviores, ut auctoritas Ρythago-τan decrevit, sodaliciis adstricti eonsortiis, quaestionibus occultarum rerum Iliarumque erecti sunt, et despectantes humana pronuntiarunt animas im

mortales i

i X. Hanc Galliarum piggam, ob suggestus moni. tium arduos, et horrore nivali semper obductos, orbis residui incolis antehac paene ignotam nisi qua littoribus est vicina munimina claudunt undiaque natura Velut arte circumdata. t a Iatere quidem australi Tyrrheno adluitur, et Gallie mari: qua caeleste suspicit plaustrum, a seris gentibus fluentis distinguitur Rheni ubi Oeeiden tali subioeta est Meri, oceano et altitudine ' Ρyrenae eingitur ; inde ad solis ortus adtollitur, amoribus cedit Ab Pium Cottiarum qua rex Cottius perdomitis Galliis, solus in angustiis latens, inviaque locorum

asperitate confisus, lenito tandem tumor in amiciatiam Octaviani receptus principis, molibus magnis exstruxit ad vicem memorabilis muneris, Compendiarias et viantibus opportunas, medias inter alias Alpes vetustas, super quibus comperta paullo post-3 ea referemus. In his Alpibus. Cottiis, quarunx

initium a )Segusione est oppido, praecelsum origitur iugum, nulli fere fine discrimine penetrabile. Est enim e Galliis venientibus prona humilitate deis

vexum, pendentium saxorum altrinsecus visu torri-

77쪽

CON a TANTI Ua m aua. IANus 355 est hue, praesertim verno tempore cum liquente geli, nivibusque solutis flatu adidiore ventorum, lordiruptas utrimque angustias, et lacunas pruinarum congerio latebrosas. descendentem eunctantibus plantis homines et iumenta procidunt et carpenta: idque remedium ad arcendum exitium repertum est solum, quod pleraque vehicula vastis funibus illi gata, Pone cohibente viromun vel houm nisu valido, Vis gress reptante paullo tutius devolvuntur. Et inaeo ut diximus, anni ,emo contingunt. Hieme vero bumus crustata frigoribus, et tamquam slevigata, ideoque Iabilis, incessum praecipitantem impenit, et patulae valles per spatia plana glacie I erfidae vorant nonnilinquam transeuntes Ob quae Iocorum callidi, eminentes ligneos silos creautiora loea defigunt, ut eorum series viatorem ducat innoxium D qui si nivibus operti latuerint,

inqntavis defluentibus alvis ' eversi, ingrestibus praeviis dissicile pervaduntur summitate autem 6 huius Italici clivi, planities adusquo stationem n mine artis, per septem extenditur millia et hinc alia cessitudo erectior, aegreque superabilis, ad

Matronam porrigitur verticem, cuius vocabulum

easus teminae nobilis dedit Unde declive quidem iter, sed expeditius ad D castellum Virgantiam patet Huius sepulcrum reguli, syem itinera

struxisse retulimus, Segusione est moenibus proximum manesque eius ratione gemina religiose o tantur: quod iusto moderamine rexerat suos, et adscit in societatem rei Romanae, quietem genti praestitit sempiternam. Et licet haec, quam Uixi-Sinus hviam, media sit et compendiaria, magisque celebris, tamen etiam aliae multo antea temporibus sim constructae diversis Primam Thebaeus Her-sciae ad Geryonem exstinguendum, ut relatum est

S ms eversi, grave agrossi ius Q at via.

78쪽

et Tanriseum denins gradiens, prope maritimas composuit Alpes Neque Graiarum indidit nomen: Monoeci si diis arcem et portum ad Perennem sui memoriam consecravit. Deinde emensis postea saeculis niatis, hae ex canis fiant Alpes excogitatae 3υPoeninae Superioris Africani pater P. Cornelius Scipio Saguntinis memorabilibus aerummis et fide, pertinaei destinatione Ahorum obsessis itum auxiali in Hispaniam, trad 1xit onustam manu valida classem sed initate Poenorum Marte deleta, annibalem adsequi nequiens, triduo ante transito Rhodano ad Italiae parte eontendentem, naViga tione velo dii intereurso spatio maris haud longo, degressurum montibus apua Genuam observa bat, Liguriae oppidum, ut cum eo, i. oopiam ωrs 1edisset, viarum asperitate satigato decerneret in i amitte Consulens tamen rei coinmuni, Cn. Scipionem fratrem ire mouuit in Hispanias, ut Hasdrubalem exinde fimiliter empturum arceret Quae Hannibal doctus a perfugis, ut erat expeditae me tis et callidae. Taurinis ducentibus aeeolis, Ier Tricastinos et oram ' Vocontiorum extremam, ad saltus Tricorios venit. Inaeque exorsitis, aliud iter antehac insuperabile fecit excisame pe in immensum elata, nam cremando vi magna flammarum acetoque insus di istis, per Druentiam sumen gurgitibus vagis intutum, regiones occupae vis Etruseas Hactenus super Alpibus, muta ad

restantia veniamus.

al. Temporibus priscis, eum lateron hae a te ut barbarae, tripartitae fuisse creduntur, An Celtas eosdemque Gallos divisae, et Aquitariris, et

Belgas, lingua, institutis, legibusque discrepant . aE Gallos quidem, qui Celtae sunt, ab Aquitanis

79쪽

Garumna distermina sumen, in Pyrenaeis orienseo sil va, postque oppida multa transcursa in oce no desiisseens Belgis yero eamdem gentem Sirona disi eruit ex Sequaua amnes magnitudinis geminae: qui sueut . per Lugdunensem, post ei e uraci usum ambi iliasulas Pariliorum castellum, ' Lia etiam nomine, consentatim meantes Prounus prope nostr Cousta ia landuntur in mare mo rum omnium astu veteres Belgae dicebantu esse sortissimi, apropte , 'od ab humaniore cultu longe. discreti, ne adventitiis effeminati delieiis, di ouintra-itieuanis certavere Germanis. inqui-staui enim avd quorum liuora ut prox in merdaque merces advectitiae eo vinuntur, moribus ad mouliuein lapsis, facile in ditionem venere Romanam. Regeb tur autem Galliae inues. iam inde uti6 crebrita- bellorum urgenti cessere Iulio dictatori, potestate in partes divisa quatuor quarum Narbo--uru, una, Viennensem intra se continebat et Lugdunensem altera Aquitanis praeerat universis: superiorem et inseriorem Germaniam, Belgasque duae iuri distiones iisdem rexere temporibus. At7nuo numerantur Provinciae per omnem ambitum

Galliarum: seciinda Germania, prima ab occidentali exordiqns eardine, Agrippina et Tungris mu' nita, civitatibus amplis et copiosis Dei primas Germama, ubi praeter alia municipia Mogonti eua est, et Vangiones et Nemetae, et Argentoratus barbaricis eladibus nota Post has Belgica primas Mediomatricos praetendit, et Treviros domicilium Principum clarum. Huic ata x secunda est Bel-togica, quo Amisiam sunt, urbs inter alias eminens, et Catelauni et Remi Apud Sequanos Bisontios videmus, et Rauracos inis potiores oppidis mul tis Lugdunensem primam Lugdunus ornat, et

80쪽

Cabillonua et Senones, et Minrigae et moenium 'Augustuduti magnitudo εtusta. Secundam eni- Lugdunensem Rot magi, et Turones , Mediola num stondunt, et ' Trie nici Alpes Graiae et Poeninae, Excopiis ' obscuriori,as . . . ahent et Aventicum, desertam indam civitatem, ea non ignobilem quondam, ut aedi is semiruta ni noquoque demonstrant. Hae provineiae, urbesquS

5 sunt splendidae Galliarum In Aquitania, rivum

Pirenaeos montes et eam partem spectat omani,

quae pertinet ad Hispanos, prima provincia est Aquitanica, amplitudine eivitatum admodum ex ta omissis aliis inultis, Burdegala, et ' Arverni34 excellunt, et Santoves, at victavi. Noven populos Ausci commendant, et Vasatae. In Narbonensi Elusa et Narbona, et Tolosa principatum urbium tonent. Viennein civitatum gisestat decore multarum, quibus potiores suu Vienna ipsa, Ma

Iate, et Hlotitia quibus Massilia iungitur, ouius societate et viribus in discriminibus avduis fultam 35 aliquoties legimus Romam. His prope Salluvii

sunt, et Nicaea et Antipolis, insulaeque Moecha-τ6 des Et quoniam ad has partes opere contexto Per-Venimus, silero super Rhodano, maximi nominis numine, incongruum est et absurdum. Α μά- nis AIpibus ossuliore copia fontium Rhodan fluens, et proclivi impetu ad pIaniora degrediens, proprio gminis ripas occultat, et paludi sese ingurgitat no-

in Lemanno, eamque intermeans, nusquam

quis miscetur externis sed aurinsecus summitates undas ' praeterlabens segnioris, quaerit in exitus, irviam sibi impotu voloe molitur. Unde fine iactura rerum per Sapaudiam sertur et Sequanos longequo

Progressus, Viennensem latore sinistro perstringit,