Nova acta physico-medica

141쪽

Loperiae Genus. Imus; rami patentes, alterni, cauli consimiles, sed ramuli lare teretes. Folia omnia petiolata, ovata, glabra, argute serrata, sed remote, ut prioris speciei denticulis tamen minoribus Flores terminales, racemosi, decrescentibus nempe soliis floralibus adeo , ut vix tres lineas, ac demum vix

unam cedant. Pedunculi solitarii, fructiferi penduli Corolla fere pri ris speciei Fructus turbinati. 3. Lopeata axillaris. L. caule subangulato, erecto, ramos, glaberrimo foliis ovatis, acutis, argute dentatis, glabris infimis oppositis, superioribus alternis, sis premis ovato lanceolatis floribus terminalibus axillaribus. Lopeata miliaris Schweigger Aoniob Arch. I. Isuhrg. a. Suia. Observ. a Caulis pede altior . inferne obsolet angulatus, superne teretiusculus, ramosus, totus atro sanguineus, sed coloris tamen dilutiusculi. Ram teretiusculi, obliqui infimi oppositi, reliqui alterni. Folia ominania petiolata, Vata, acuta , argute remoteque serrata . suprema ovato- lanceolata Flores sedunculati , axillares Pedunculi unifori, florentes erecti, solitarii, fructiferi patentes pendulive , Corollae petata spathulata. saturatius rosea, quam in prima specie reliqua ut in prima specie. q. ope etia oppositifolia. L. caule subquadrangulo, glaberrimo foliis ovatis, acutis, obselete remo- te dentatis inferioribus ramisque oppositis, floralibus alternis , supremis lanceolatis, demum evanescentibus floribus axillaribus, apice

subaphyllis MLopezia oppositi lia. I agas ca in litti

Habitat in xico gobs Caulis vi pedalis, erubescens, obsolet quadrangulus ramo. rum paria vix duobus plura et hucusque soli opposita, supra supremum

142쪽

ramortim par omnia folia alterna et floralia, omnia vasa, acuta, seliis 1pecierum praecedentium similia, sed obsoletius dentata suprema lanceolata evadunt dentesque manifestiores nanciscuntur, sed valde decrescunt, ut tandem sere nulla evadant Flores solitarii, miliares, in longis pedunculis unifloris. Pala petalorum spathulatorum ovata, cum suo ungue uti et petat duo parallela linearia concoloria, rosea , sed macula saturatior in confinio palae cum ungue Parapetatum album. Fructus turbinati, penduli, sed flores patent . s. 'opegia minima.

L. caule quadrangulo, subsimplici; soliis omnibus ovatis, acutis, argute denticulatis, subacuminatis , plerisque oppositis, summis alternis; ramis abbreviatis Lopeetia minima. Lagas ea in luti Habitat in exico 'Obs Caulis vix semipede altior, subsimplex, ramos quidem serens,

eosque oppositos, duos, quatuor si Ve, sed brevissimos, simplices, et qui statim flores promittunt, caeterum quadrangulum, basique atro sanguine est. Folia pleraque opposita, sed superiora alterna , similia foliis reliquarum specierum, sed subacuminata denticuli acuti Petala quatuor majora concoloria, colore Rose m aliS, cum macula saturatiore in spathulatis ad confinia unguis, pala per aetatem pallescente, eaque Vala est. e talum quinium seu Para talum album Flores duplo minores , quam in priori specie. 6. iope Zia druficosa. L. caule suffruticos , ramoso; foliis lanceolatis , obsolet dentatis. h. Lopegia fruticosa Hori. Paris. Lope Zia miniata. 'ii ld. num supplem.

De hac alibi locus erit dicendi.

143쪽

Lopegiae Genus. 93 Adn. Harum specierum ultima a reliquis maXime recedit i duratione, et colore floris, a palis orbicularibus , A petati Paralleli obverse lanceolatis 5 ad unguem tauriculato hastatis, O glandulis duabus unguem coronantibus 7 foliis etiam basin versus attenuatis prima differt sua pubescentia a reliquis quatuor, caetera similibus , cauteque tereti. Sed tres intermediae stirpes aegerrimo ab invicem distinguuntur , identur tamen constantes. Tertiam olim in horto Landishulano sub dio sevi, continuabatque ipsa se ipsam quotannis eodem loco serere, et ex sua semente propagare, sed locum illi adsignavi satis umbrosum, qui nimi maturam germ nationem prohiberet.

144쪽

ILLUSTRATUM

1 ulmonariae genus minime specierum dives suis tamen non caret dissicubtatibus. Ad Asperi foliarum Raji familiam certe pertinet sunt tamen quaedam species minime asperae , quod . illi cum Cerinthe genere commune est. In Asperifoliarum familia ordinem cum quibusdam aliis generisbus constituit seminibus quatuor nudis , fauceque corollae glandulis forniciabusque accessoriis destituta distinctum a reliquis. Jussaeus hunc ordinem Praeter genus, de quo sermo est, ex Coldenia, Heliotropio Echio. Lithoisermo, nosm v constituit, plane ad naturae leges, simo deniam Xceperis, quae non semina quatuor nuda, quae operas communi impraegnentur, sed capsulas monospermas quatuor cum totidem stylis habet, iit habitu quidem accedat, characteribus tamen, quos essentiales diacimus , prorsus aliena siti Quae hactenus disputata sunt, nullam quidem dissicultatem habent. Sed dissicilius est generum discrinsina certa constituere. De Heliotropi quiadem atque Echio laborandum non est, quum illud varium habeat, quod

145쪽

Genus Pulmonariae mcapsulam quadrilocularem tetraspermam promittit, pereuntibus tamen maturante fructu et disIepimentis et communi pericarpi . ut semina nuda relinquantur; corolla praeterea praeter obo limbi quinque totidem cum his alternantes denticulos habet. Echium ero corolla campanulata irregulari facillime distinguitur, cui character alter, qui a calyce quinquepartito desumitur, etsi priore inferior, sumagatur Lithos permum et nos manon minus inter se, quam a Pulmonaria, siquidem plantas ipsas inspicias,

facilius distinguuntur, quam id fere verbis fieri credi possit. Et Litho-spermo quidem Ono Smaeque calo est profunde quinquefidus, ut passim quinquepartitus dici debeat et saepe fere pentaphyllus videri possit, quum

Pulmonariae tubulosus sis, solo apice in quinque dentes, non admodum longos , XcishS; carini praeterea quinque percurritur, quae prismaticam illi formam conciliant. Corolla in Lithos permo infundibuliformis est, tubus cylindricus, tota fere sua longitudine aequabilis, certe ab hac forma quam levissime recedens in Ono Sm ima basi contractus, dein ampliatus atque spatiosior, quam ut pro ratione magnitudinis, quae in hoc flore obtinet, tubulosus proprie dici queat, ad campanulatam formam accedens, quemque adeo ventricosum dicunt, quod minus recte fit. In ulmonaria denique corolla regularis est, infundibuliformis, ut in Heliotropio , sed limbo erectiusculo, qualis omnino corollae infundibuliformi competit, quum in Heliotropio planus corollam hypocrateriformem efiiciat. In plerisque praeterea speciebus fauX, quanquam omnino pervia, pilos tamen habet, in aliis quidem rariores, in aliis densores, in aliis in fasciculos quasi collectos. Generis ergo character essentialis dere hunes in modum construi

potest Pulis

146쪽

Pulmonaria. Pentandriamonogynia. Calyx Coro uaque libera Semina

quatuor nuda.

Caly tubulosus, quinquedentatus , quinquecarinatus Cor. infundibulisormis, fauce pervia limbo quinquelobo. Stamina corollae tubo adnata. Nihil addo de stigmate marginato ejusmodi characteres, etsi veri et

fortast constantes, nimis minuti sunt, in plantis siccis fere semper oblitterantur, nec in vivis sat manifedi, certe, quod in consesso esse reor, numquam ejus dignitatis, ut ob eorum defectum novum genus Ungi debeas. Haec de genere sussciant, jam species videamus. Habitus omnibus subtristis, pubescentia simplex , in aliquibus vi ulla, inflorescentia racemosa, quae ad corymbosam accedit. Qui fieri potuerit, ut ussi aeus .m ritimam inflorescentia spicata gaudere dixerit, ego quidem non intelligo; Plantam non vidisse, descriptionemque erroneam legisse credendus est. Species omnes in Juas facile familias dispescuntur, quarum alteri calo est longitudine prope ubi corollini, alteri abbreviatu seu minimus est, tubo corollino Ionge exserto. Percommoda certe haec in duas familias divisio accidit, propterea quod characteres, quos folia largiuntur, fere nonnisi comparativi sint, aegerrimeque speciebus illustrandis et in pleno lumine collodandis, si soli sint, sussiciant.' Calyce corollae tubum sub aequante. I. Pulmonaria ossicinalis. P. foliis asperis caulinis sessilibus, lanceolatis , acutis, has attenuatis, rad, calibus serioribus , cordatis, petiolatis corollarum fauce glabra. p. Pulmonaria ominati. Omnium aut horum. α foliis albido maculatis.

β. foliis immaculatis.

147쪽

Genus Pulmonariae. 97 Caulis soliosis, vernus, absque soliis radicalibus Polia sessilia, lanceolata , plus minus acuta, deorsum versus suam basi sensim attenuata Tempora deflorationis succedunt folia radicalia, longiuScule petiolata, cordata, acuta. Corolla primum purpureo carnea, tum caerulea Fau glabra.

Fgcile ab omnibus aliis hujus familiae distinguenda foliis serioribus seu

radicalibus cordatis. 2. Pulmonaria mollis. P. foliis mollibus caulinis lassilibus, lanceolatis, radicalibus serioribus. lato in anceolatis, acuminatis, basi attenuatis corollarum fauce subpisiosa: seminibus pubescentibus. II . Pulmonaria mollis Wolf - Heller urceb suppl. P. 3. Habitat in Franconia praesertim in Magno Ducatu urceburgensi. Caulis pedalis, altior, foliosus, vix ramosus. Folia caulina latiuscule lanceolata basi subattenuata , semiamplexicauliari radicalia seriora , latissime

lanceolata, acuminata, petiolata, in otiolum elongato attenuata, una cum

petiolo pedalia et longiorari qua parte latissima sunt, fere quatuor digitos metiuntur; omnia utraque quidem pagina subaspera, sed haec asperitas adtactum molli pubescentia densissima ita minuitur, ut fere evanescat. Flores, ut fere in P. ossicinali, sed copiosiores. Character et descriptio ad sicca specimina Herbarii Schreberiani et ad viva horti bolanici Monacensis exhibentur. 3. Pulmonaria tuberose. P. soliis asperis, lanceolatis, acutis , utrinque attenuatis radicalibus serioriabus, longatis, latiusculis, in petiolum attenuatis corollarum faucebarbata. I. i

148쪽

dis de Selirank

Pulmonariae III species altera. Clus pan. p. 76. Pulmonaria IV. Plinii angustifolia. Taber n. p. 948. Pulmonaria angustissilia. Mil id spe c. I. p. 768. n. I. non synon.

Habitat in avaria prope Rosenlieta Schmidi in Carinthia

wulfen . Caulis subsimplex pedalis, altior, foliosus. Folia omnia lanceolata. aspera caulina selisilia, semiamplexicaulia radicalia seriora, petiolata, utrinque attenuata, acuta, pedalia circiter , semialterum digitum lata, saepe ad latitudinem P mollis sere accedentia. Flores P mollis Radix vetula valde incrassata, ut tuberos evadat. Hae observationes ad viva specimina , quae pluribus adhinc annis in horto creverant, factae sunt. . Fulmonaria angustifolia. P. soliis asperis , omnibus angusto Manccolatis , elongatis, acutis , utrinque attenuatis caulinis sessilibus corollarum fauce fasciculis quinque pilorum. n.

Pulmonaria angusti lia caerulea C. Bauli. pin. p. 26o. Pulmonaria I. angusti lia. Tabern P. 48. Pulmonaria ΙΙ. Clus Pan. p. 67 Pulmonaria III austriaca Clus hist. II p. 60. Pulmonaria montana uisen in liti ad schreb. sester agurea. Schultes ob s. p. 28. 29.

sorte etiam Ienae Halle . Caulis erectus, vi ramosus sed saepe plures caules ex eadem rassice ;hispido, pilosus, soliosus. Folia aspera, lanceolata , acuta caulina anguin

149쪽

Genus Pulmonariae. 'sto laneeolata, utrinquo attenuata, sessilia, et fere decurrentia infima

elongato Ganceolata , utrinque attenuata , sati angusta, petiolata, saepe caulis totius longitudine. Flores terminales, subcorymbos, fere speciosiores quam in congeneribus Caly quinquecarinatus, sere usque ad medium quinquefidus , longitudine ubi tuboque multo capacior Corolla infundibuliformis , tubo gracili, albido , limbo campanulato , ampliusculo, eleganter caeruleo , quinquelobora obis patentibus. Stamina ad faucem, filamentis brevissimis , et ad horum basin totidem fasciculi seu potius congregationes pilorum minutorum. Stylus jam corolla brevior jam longior. Character ad sicca specimina Herbariorum Schreberiani et Stembergiani et ad Schultesii descriptionem formatus est. s. Tulmonaria armena. P. soliis radicalibus anguste lanceolatis, longato , petiolatis, cauteque sub hirsutis . petiolis basi alatis , calyce lanato Momentoso. - Cynoglossum armenum flore roseo, Profunde laciniato, calyce Omem

Habitat in Armenia. Mancum specimen Herbarium Schreberianum possidet, idque adglutin intum Sequentes tamen notas observare licuit. Inflorescentia plane ut in Pulmonariis, sed calyx, qui nonnihil inflatus videtur, lana albida fomentosus corolla profundiuscule quinquefida laciniis acutis, fere ut in Cerintheminori, sed profundius separatis seu glabra videtur. Cauli subhirsutus, sere phyllus. Folia integra non adsunt, sed sunt manifeste angusto Iam ceolata , in petiolum elongatum valde attenuata, ac demum in illo evanescentia, ut tamen in ejus basi denuo emergant, et alas forment.

150쪽

ub corollae calycem longe e X cedente. s. pulmonaria maritima. P. foliis omnibus spathulatis pala ovata , caule ramoso rami obliquis; calycibus dimidiam corollam subaequantibus. .. Pulmonaria maritima. Mil id spee. I. p. 77 . . . a. maritimae uropaga foliorum pala ovato lanceolata. Cynoglossum procumbens , glaucophyllum, maritimum nostras, floribus purpureo caeruleis ' Plu ken Phytogr. ab ara fig. 3. Patria Anglia, Norwegia, ad mari littora. β. maritima labra dorica foliorum ala ovata , acuta. Pulmonaria maritima. Flor. an. ab. 25. Cerinthe maritima procumbens, doliis et floribus caeruleis i millen elth tab. s. fig. S. planta tamen gigantea.

Habitat in Labradoria. Prioris varietatis specimen, quod unteum in Herbario Schreberiano Gest, nimis mancum pro ulteriori descriptione Posteriori varietati caule phares X eadem radice, non proprie decum-hentes , sed sua natura erecti videntur; sunt quidem exteriores basi ascendentes, quod tamen in omni planta cespitos crescente contingit. Folia glabra , verruculata tamen, minu manifeste petiolata, quod solium ipsum per omnem petiolum decurrit, unde folium sessi spathulatum emergit. Flores terminales, in fasciculum fastigiatum, quasi in umbellam collecti Calyx in planta europaea tubo corollino dimidio brevior, in sibi adorica illi aequalis, caeterum in utraque flores parvi, vix ultra tres quatuorve lineas longi.

Ad specimina Herbarii Schreberiani sicca characterem descriptionemque hujus specie concinnavi. 7. Pul-