장음표시 사용
191쪽
DE IN p IMO VENTRE. Issdigiti longitudine , sed bene omnibus membris externis Scinternis conformatum descripsit ex litteris Nomeleri ad Gothostedum H monum Salmath, nec de fide historiae ipsius dubitat. In collo uteii idem perfici illae stiper elationes
videntur demonstrare, quando partus conceptioniS prius excluditur, ut majori in utero locus detur exituro. Sed illa praeternaturalibus accensenda, raris lime contingentibus, siquidem vera sint. Superseetatio autem sive in utero sive extra , ab uteri continui virtute dependet. Ad igitur conservationem necessarius est Uterus. Quanquam etiam ad Indioidui sanitatem conserat, tanquam totius cot poris emunctorium : Tamen sine illo vixerunt plurimae etiam diutissime de se liciter, teste Aben Patre, Egineta, Uiero, Zactito. In prolapsu putrefactum citra periculum totum sere abscissum observarunt Rhases, Carpus, Mercurialis, Langius, C. Nega, Paratis, Bauhinas aliique. Fernelius a se visam resert puerperam , quae una cum foeta uterum radicitus evulsum absque vitae dispendio emiserit. Alia recenset Saxonias. Soranus in Galatia sues habitiores
fieri ait, utero abscisib. Plinio teste castrabantur foeminae sues, suspensis pernis prioribus, recisa vulva , ut amista libidinis usu magis pinguescerent , fierentque gratioreS.
Nec ratio aliena, quia multorum morborum mater est ; a vasorum angustorum obstructione & humorum prompto decubitu, qui absente utero, alia via patentiore promptius expurgantur. JUlterius actio uteri statuitur motus quidam naturalis: mi unde Plato uterum animal esse voluit, de Aretatis velut animal in animali ob motum. Nam in coitu & appetitu concipiendi uterus nunc sursum nunc deorsum movetur , & ad penem hiat instar animalis. Deorsum item movetur ad foetus & secundinae expulsionem tanto aliquando impetu, ut
Deinde rebus odoratis movetur, gaudet 3c oblectatur: at Cur odora-Aetentia, ut castoreum , assam saetidam , &c. fugit. Hinc mρ ea' Aristoteles ait gravidas mulieres ad odorem extinctae lucer
Sed uterus odores sentit non sub odoris specie, sed assici--ρtur ratione conjunctae materiae tenuissimae,& vaporum. Sicut etiam videmus recreari omnes spiritus a rebus bene olentibus,non ratione odoris, sed vaporis conjuncti, qui spiritibus familiaris est acceptus. Unde citius partes genitales
192쪽
Uterus extra corpus positus cum annexis, testibus, vasis omnis generis, & vesica urinaria proponitur. F 1 G. I. A. Vescat urinaria ad inferiora reυoluta. BB. Ureterum in vesicam insertio. CC. Cervix uteri, sive vagina , in quam plurima vasa dij feminantur.
D. Vteri fundus. ΕEEE. Duo inferiora m rotunda uteri ligamenta abscissa. FF. V s caeci , seu Taba uteri, hoc loco ligamento superiorie, lato adhuc annexum. GG. Idem um iu opposito latere a ligamento lato separatum. UH. Vasa deferentia utpiusque lateris is tesibin ad uteri funiam desinentia. II. Superius membranosum uteri ligamentum, alis vesperatilionum assimilatum , per quod complura vasa is p parantibus orta disseminanitin L . sa praeparantia unim lateru,nondum a ligamento membranoso liberata. L. Vasa praeparantia alterius lateris , a ligamento membra-noso liberata, ut eorum in ce stem insertio conspiciatur. Id M. Testes , quorum dexter membrana sua tectus, sinister omnino nudus ostenditur. NN. Venae arteriae plurima in cervicem ct fundum titeri disseminata, expurgationi menstruorum o nutritioni foetus inservientes. OO. Nervi per uteri corpus disseminati, nimis magni exsculpti. FI G. II. A. Vteri fandus. BB. Inferiora o potunda uteri ligamenta abscissa. C. Regio , in qua est osculum uteri interuum. D. Testis dexter membrana sua adhuc vestitus. E E. Ucsia deferentia ad uteri corntia is Testibus porrecD. F. Superitas ese mombranostim uteri ligamentum, vasa defύ- irentia testibus alligans.
G. Membrana Testis ab ipso separata. H. Glandulosa tosis substantia.
I. Vteri cosiumstae cervix, vulgo v ius. I K. Ductas ex υ e referante ortus , in cervi em uteri E iatus, in quem gravida seman Vaculari dicuntur.
194쪽
I 1 LIBER I. assiciuntur , quia acerrimo sensu sunt praeditae: & quia bene
olentia bonos & gratos vapores habent conjunctos; foetentia vero tetros & foedos ; ideo ab his spiritus impuriores redduntur, S cum spiritibus resertus sit uterus, haec aversatur, illis gaudet.
Cur qui- Repertu prur vero mulieres pravum habentes uterum,
ιμμ*m quibus suaviter olentia hystericam passionem pariunt, Aetl- .. . .. da vero sanant: quia his irritata natura una cum scedis vapo-,AM ribus hisce materiam morbi excutit. Illis vero excitantur inceaηις utero vapores tetri prius latitantes, ut ascendant ad dia phragma, cor, cerebrum,&c. unde uteri strangulatus, spartim per insensiles poros, partim per venas recurrentes δc reserentes ad superiora vapores cum sanguine uterino. Actionem enim Regiminis sine viis manifestis tu notis cum Hel- montio non admittimus. Ut erus autem non ascendit ipse aut loco movetur, nisi distentus majorem locum occupet, nec instar globuli revolvitur per capacitatum abdominis, NHippocrates 3c Fernelius divinarunt : Nec cornua uteri tumefacta magis oberrant quam uterus, ut suspicatur Riolanus, alligata enim sunt membranulis suis, & in abdomen semen effundere nequeunt interclusis viis, vapores facillime , quibus dissipatur, abdominis tumor subsidet. Praeter sensationes odoratus, gustus, tactus, pollet &quodam brutali intellectu , ex mente Helmontii, unde su-rit , si cuncta non respondeant voto. Caeterum Platonem
haec sapiunt,qui improprie animali comparavit Furor unde sit jam dictum. Quod addit Nobator ille, vivere saepe , tumultuarique a morte muliebri quam intulit, nemo facile sibi persuaserit. A totius enim vita ejus dependet vita; &sia morte tumultuetur, vel statibus remanentibus adscribimus, vel De tui, etiam mortua matre exitum quaerenti, ut
variis exemplis docemus. Sphynae Theologico-Plailosophica narrat extinctae matris ab utero , subit b pusionem emisse claro vagitu salvum & incolumem egressiim fuisse. Quomodo Scipionis de Manilii ortum describit Laurentius. Eberus duo exem pia habet embryonis mortua matre exclusi, ut Sc Iob. Matthatis, nec dissimilia hic multorum memoriae obversantur. Sed contra negantes Irin chlerum , vertingemm aliosque notandum I. infantis necessa rium esse robur. 2. matris amplum uteri orificium. b. mOriente matre diducendum os ic divaricanda se mora, ali quin ante suffocatur scelus quam exire possit. JC A P,
195쪽
DE INFIMO VENTRE. I 3C A p. XXIX.
DE utero in genere hucusque egimus, ejusque partibus Vide tab.
similaribus. Sequuntur dissimilares partes, in quas eum XXvII. dividimus: videlicet Fundus, Collam seu cervix, sinus pudoris, cum partibus annexis. Fundus est pars ab orificio interno usque ad finem ascendendo. Dividimus eum in partem angustam inferiorem , &lam supe1 iorem ; cui tertiam partem, videlicet os ad
Angusta inferior est inter os uteri & amplitudinem inci- cossis pientem , atque vocari potest, ad differentiam veri & longioris colli. Nam antequam amplitudo fundi incipiat inter hanc & os interius, intercedit quasi alterum collum, vel angustior canalis, quam est amplitudo landi, idque tu in hominibus & in brutis. Et hanc partem , cervicem vocatam fuisse a veteribus, ut Galeno , Sorano , &c.
vult Fadopius. Pinaeo haec pars est pollicari longitudine longa , in cerva nos longam quinque digitis transversis inveni
Hujus cavitas non est ampla , sed talis, quar stylum majo- Sterilitatis rem , vel parvam pennam admittat. Aspera est, ne semen attractum essiuat, quemadmodum fit in nonnullis sterilibus, quae hanc partem ob pravos humores lubricam habent. Asperitas haec a rugis si, quae ex observatione radices habent in seriae litas, aciem vero interne seu superne tendentem , ut ingressum facile, regressum dissicile serant. JAmpla es suprema pars praecipue Fundus dicitur. Atque ndηs. haec pars uterus S matrix proprie appellatur , estque par Spraecipua, in cujus gratiam reliqua: factae sit ut, amplior &latior quam reliquae. Situs est supra os pubis, ut ibi dilatari queat. In homine unicam cavitatem habet, quae nullis cellulis civitate est donata, uti falso septem cellulas ei aliqui tribuunt. In
brutis communiter bipartitus est : unde cornua dicuntur bina binae istae in brutorum utero partes: licet cornuum sorma non in omnibus brutis conspiciatur, sed in vaccis,cervis, ι ovibus, capris, lice. Cornua tamen ex imitatione tribuerunt etiam humano utero Autore ς, quia ad latera fundi protube- meantu=rantia utrinque est aliqua, ubi vasa deserentia inseruntur. Raris.
196쪽
a 4 LIBER I. Rarisin me vero muliebris uterus bipartitur sicut in brutis, qualem in quibusdam observarunt B-hini frater , lvim, Riolaum, & ante lios Obsequens. An talis iit illarum quae geminos pluresque scelus enituntur dubito. Duplex membrana involvens duplicis uteri loco sunt. Labente, anno Hasma plures eminae gemellos ediderunt praeter consuetudinem illarum , imo terno ς, nihil tale ante aut poste a passar. Non igitur familiis genti litium, aut ex duplici utero, quod siemini imputandum. Neque in duplici utero concipi, placenta uterina convincit, quae sola multis scetibus
sussicit, sed totidem funiculos si istinens divisis locis , quot embryones, ut nuper in historia simili depinxit Beseri s. JDividitur tamen in partem dextram & sinistram In illa
ut plurimum masculi generantur: in hac scemellae. Et raro aliter evenire compertum est, testibus Hippocrate dc Galeno. t signum an mas vel scemina in utero geratur, hoc habent Venatores, si percusi ae serae in dextrum latus concidant, ma-Tem conjiciunt, quia in dextro latere pondus gestatum latet, contra, si foeminae. Mulierculas serunt marem gestantes semper dextrum pedem in ingressu magis elevare quam sinistrum , ut annotaa Salmuth. Quae omnia signa tamen
sunt fallacia. Alia recenset Hippocrates ejusque sequaces, ab hoc loco aliena. JDiscernuntur dextra Sc sinistra pars, per lineam vel suturam obscure prominentem , quam medianam vocat Aristoteles. similis in externo abdomine sub umbilico conspicitur, in duas partes regionem illam dividens, quam tum conspectiorem credunt quando gemelli gestantur. Sed in spraegnantibus nonnullis hanc lineam vidi manifestam , quae
unicum tantum faetum postea enitebantur.
Stiperficies externa est laevis & aequalis, atque quasi aqueo humore obducta. Interna multis poroiitatibus gaudet, quae ora sunt, per quae tempore gestationis sanguis facile ex venis uteri exeat, pro nutritione foetus. Vsus est semen recipere, foetum continere, nutrire, &c. orificium vel os interitis uteri Sc transversum, sed angustissimum quando vero dehiscit orbiculare fit& rotundum : unde forte obstetrices Germanae vocant die Rose rofam , Gallicae vero, coronam , D couronu ement de la
mere) instar soraminis glandis penis, ne intret nocivum aliquod ; nec exeat facile attractum semen. Si quando extra vulvam procidit aut invertitur, os tincae piscis exacte refert. JSitus
197쪽
DE INFIMO VENTRE. IpsSitus si immutetur, ut non in medio recta fundum respiciat; ad illud recta vir semen ejaculari non posse putatur, &semen potius refluere quam concipi. Si plane deest, quod Sirrilis raro fit, sterilitas omnino in curabilis caussatur: uti & steri- tis qualitas fit, si aliter assiciatur, videlicet cancris, scirris, obstructione, callositate, nimia pinguedine: praesertim nimia hu- μ' mectatione& relaxatione, vel ex nimio congre Tu, ut in scortis, vel ex nimio profluvio humorum. In gravidis viscosa, & glutinosa materia an nascitur orifi-eio , ct collum breve fere opplet; ut humectatae hae partes facilius in partu aperiantur. Intra canalem hujus oris inferiori ejus parti tuberculum oblongum additum est, quod foramen exquisitius occludit, ex obsiervatione Riolani. Ejusdem monitu circa hoc tuberculum pori sive foraminuta consipiciuntur , quae videntur esse extremitates vasorum deserentium, ad cervicem desitanentium. Uasa illa pestinatim seu digitatim insita, sanguine plena, invenit Columbu3. JPer hoc orificium uterus semen attrahit, quo concepto I pus e laudi dicitur : & vulgo quidem aiunt ita claudi, ut ne specilli aciem aut acum intromittat. Unde frustra & Medici per syringam liquores insundunt, & scorta foetum conceptum extrahunt. J At reseratur in superseetatione pravi con- Os mdipi ceptus, salvo foetu ,ejectione, quae interdum fit, emissione se- cis quando minis, & praesertim admirabili modo aperitur in partu; ubi pro scelus magnitudine dilatari debet, ut aequalis sere cavitas sit a fundo uteri ad pudendum, perquam faetus exeat. Et hoc, inquit Galenm, mirari possumus, intelligere nou possumus. Et idem hic monet agnoscere nos debere sapientiam & potentiam artifici ς, qui nos conformavit. ΓSed ex
membranis corrugatis hoc orificium, ut uterus maxime
constat, quae explicatae immensum dilatari queunt. JCAP. XXX.
IN uteri lando tria observavimus fundum ipsum, cottam Vide tab.
minus, ct orificium. In collo majori 1tidem tria occur XXVII, runt. Cottam ipsium , hymen, ta' os vesca. De hymene vero sequente agemus capite.
Collum, cervix sive canalis uteri, Aristoteli assiquando
198쪽
etiam matrix dicitur , & uteri ostium, Fac pio sinus pud Ἀ-
Iis. Estque canalis oblongus; scavus etiam ante nativita tena, ct stilum & digitum admittens, ut in recenter natis videre est. JSitus inter os externum de internum, penem recipiens instar vaginae. 'Figum. Contortum nonnihil & obliquum est collum, brevius item & arctius, quando laxatum in se concidit; ut
parte S internae non refrigerentur. Atred tum est Sc ampliatum. I. In coitu. 2. In fluxu menstruali. 3. In partu, ubi admodum distenditur ad Scelus sor mam ; unde etiam parturientium summus dolor :& tum, uti& in menstruis, non parum refrigerantur foeminae.
Magnitudo. Longitudo communiter est octo digitorum, vel septem, ut digitum longiorem aequet. J Latitudo est qualis recti intestini. Sed adeo variant longitudo δc latitudo. ut dissiculter describi queant. Nam in congressu ad virgae magnitudinem se accommodat, fitque cervix haec longior vel brevior, latior vel angustior, & pro sceminae libidine varie turgent: quod dum fit, carunculae protuberant a spiritu
replente, quemadmodum apparet in vaccis & canibus lasei montibus ; canalis vero arciatur , & minor redditur, uti xin coitu, ut penem arctius comprehendat: ideo
Substantia est & ex carne dura nervosaque , & nonnihil spongiosa & fungosa , ut penis; ad dilatationem & constrictionem. Intus superior pars rugosa quidem est, quando non Rugi in distenditur , at ampliata , lubrica est & magis laevis. Caete- 'λμim etiam in diducto collo rugae orbiculares sunt & multae, in principio canalis prope pudendum fantica prope vesicam maxime, minus versus intestinum rectum. cui incumbit. illudque J ad majorem delectationem ex titillatione ab attritu glandis facta. Et in juvenculis rugae arctiores sunt,
cervixque angustior, per quam menstrua expurgantur, etiam in virginibus ad ultioribus. Verum rugae obliterantur,& latera callosa fiunt, atque laevia, ob factum crebrum attritum, I. In vetulis. 2. In iis, quae multum concubuete , aut
pepere e. 3. In iis , quae longo fluxu laboravere menstruali vel albo. Atque in his omnibus substantia etiam fit durior, ut quali cartilaginea tandem evadat in vetulis, & quae saepe conceperunt. At in juvenculis mollior est atque delicatior. Vsus Colli. est membrum virile erectum recipere, ad prolectandum semen.
199쪽
Tandem ultra partem mediam J ad finem colli antica f& o serum
superna parte, J non longe a vulva in conspectum venit δε- sca insertio, ut urina ibi per communem )uctum expurge tur. Ddigitalis internodii longitudinem aequat, exter tuo carnosa, vel potius carnoso sphinctere obvoluta, Pinaeo observante intus nigricat. ejusdem substantiae cum urethra hominis , quemadmodum quivis videre potest, facto prius a Rio-tino indicio. Notavit intepus in suis observationibus extremitatem colli vesicae exteriorem, non eodem in cunctis foeminis loco apparere , pluribus supra colli uteri angustias exteriores sub nympha conspicitur , paucis introrsum in superiore pudendi parte latet. J A tergo vero ingressus vesicae occurrit, quando
adest, membrana Omen dicta: de quo modo agendum. C A P. XXXI.
HYmen seu membrana eligion dicta, claustrum virgina- Vide Fig. le aliis appellatur, item flos virginitatis; quia cum ad- V-
est, virginitatis nota adest. 1eti
An vero aliqua virginitatis nota , dubium esse nou bis,i,h, a debet. Experiuntur enim Omnes , qui virgines uxores ducunt, obstare aliquid, quo minus absque magna vi & Impe in virginita- virga in trudatur. Unde Terentim ala , primam coitionem esse acerrimam. Et haec cum fit; ut plurimum cum magno dolore sanguis egreditur, paucior vel copiosior: quem etiam sanguinem florem virga natatis vocant. Nam ob dilatationem angustioris colli, & lacerationem Cur primo bymenis, omnes virgines primo coitu dolorem & sanguinis cβυμ νυ -- profluxum habent. Juvenculae quidem illum majorem, hunc minorem , ob hymenis siccitatem & vasorum exilitatem :
Adultiores vero menstruaque expertae, illum minorem, hunc majorem, Ob causas contraria ς.
Si vero menstrua fluant aut paulo ante fluxerint: ob par- Exceptio tium relaxationem facile penis intromittitur, unde paucus aut nullus dolor, paucus etiam aut nulluς sanguinis proqu-xus. Ideoque tum temporis non instituendae sunt nuptiae, ne
virginitas sponsae suspecta sponso reddatur. Quid vero sit quod obstat & prohibet virgam ab ingresse , hoc est, qua in parte virginitatis nota consistat; opinio iuitanes discrepantiae variae sunt: st
200쪽
1 8 LIBER I. I. Arabes Hymenem dicunt esse centonem efformatum ex quinque venis ad colli medium , utrinque insertis, ita ut dextrarum venarum oscula cum sinistris jungantur. Haec ficta sunt: oris, io II. II. Alii sinter quos Fernelim δέ inmmJ latera colli ad haerescere statuere, in cujus distentione vasa rumpantur, quae ibi feruntur. Sed hoc contra experientiam est, quae testatur etiam in minimis puellulis cavitatem collo adesse , nec late
ra cohaerere. IlI. membranam transversam.
Et hoc quidem recte. At falso, qui cribri modo perviam finxere, di in extremitate infima sinus locarunt: per quam
voluerunt urinam emitti.Ι V. Recentissima omnium opinio est Severini Pinaei,
chirurgi Parisiensis peritissimi, qui integrum libellum de
notiς virginitatis conscripsit, alioquin non inutilem. Habet vero ille pro hymene quatuor carunculas myrti Armes, per membranulam vinctas, in exteriori sinu positas, de quibus postea. Et eum hodie nonnulli viri docti sequuntur, sui l Bati hinus. Nos in nuper nata hic dissecta, non aliud invenimus. JU. Sententia communior est, hymenem esse membra- - nam transversam intus in collo uteri, paulo supra collum vesicae, quae obstat primo penis introitui. Atque pro hae' opinione stant experientiae & authoritates plures: & primo quidem quatuor clarissimorum Patavinorum Anatomico- rum , Vesulii, Fasivit. Aquapendentis, Casserit. Et vetustas isere tota non ignoravit. Unde autor ipsius carminis antiqui: Eu magnum crimen perrumpere virginis hymeu.Α stipulatur Archangelus, Alexander Benedictus, meras . Cognovit idem & Carpus, nec ignorasse videtur Scaliter exerc. IIS seci. r. ubi loquitur de radice quadam mirifice ad Venerem faciente. Ait enim : Si quis super ea urinam reddiderit , illico turgere libidinibus Hunt: virgines , qua praesunt pascuis , s super ea sedeant, aut urinam fuciant, eis perinde rumpi natura membranam , atque si a Siro fuerint mitiatae. Columbus & Sebietius ter invenerunt, Bauhinus bis, uti testatur in libro de partibus similaribus , & in institutionibuς assentiri videtur qui Pataviae se invenisse testatur. Γ Adnvigetius in omnibus virginibus se deprehendisse assirmat, de noς cum Vestivio Patavii vidimus. J Nee opus est omnium authoritaIes huc afferre.