장음표시 사용
591쪽
D x M o T u C H Y I. I. SSIIta quidem pulsione praecipue sanguis ad dextrum cordis Trahitupventriculum Venit . sed an non quoque & in auriculam & in dextrum ventriculum trahitur' Ita arbitramur: parte enim ejus sangmnis quem accipiunt interiuS ali debent: quod autem alere debet, trahi debet, quo pars eum sanguinem accipiat qui illi est utilissimus; pulsione enim etiam inutile
amandatur; ut optime Galenus, ut solet omnia, deducit libris I. 2. 3. de nat. s. c. Tractio autem haec non tantum est vicini sanguinis, sed etiam remotioris, ut omnes partes vim eam habent, ne cito alimento destituantur. Sed an non quoque cor quia dilatatur trahit, metu vacui, ut solemus appellareὶ Non est verosimile, quia in ejus dilatatione nullus metus vacui esse potest, ut mox fiet evidentius. Ut sanguis ad dextrum cordis Dentriculam ita quoque ad Eadem sinis um venit, nisi quod impulsionem sanguinis conciden css amo te pulmone, ex arteria venosa in sinistram auriculam non Ttam validam quam e vena cava potuerimus observare; aliqua , ietilliis,
tamen manifesto est. et . Impulito autem in utramq; auriculam Sc in cordis utrumque ventriculum eodem momento accidit nisi in moribunia Comis it-dis, in quibus aliquando observavimus non eodem tempore utramque auriculam , aut urrumque ventriculum pulsare.
Ubi autem ita languis In ventriculος cordis pellitur , cornullum oculis manifestum motum habet, sed imposito cordi digito aliquid intrare in cor sentimus S cor plenius fieri:
quod & observavit Harve/us cap. 4. Imo septuagies , aliquando centies pulsasse auriculam Observavimus, antequam cordis sequeretur motu S. Ut jam habeamus quomodo sanguis in cor moveatur. Videndum nunc quomoὸo moveatur in arterias. In Arterias sauciis pessione movetur: facto enim in arte- Ε eo de nria foramine dum cor se constringeret, exire sanguinem vita ar G.r, dimus, ita & disci Ta a corde a orta aut vena arteriosa cum μ'
cor constringeret ut sanguinem effundi; discita cordis mucrone eoque erecto expelli sanguinem & e corde exilire; discisso corde medio transvertim in systole sanguinem expelli, nec unquam in diastole exivisse vidimus. inaod autem quidam in vivis dissectis se in dilatatione vidisse exire sanguinem asserunt, in eo suisse illos salsos arbitror, quod
dilatationem eam esse existimaverint, quae revera est con
strictio: quod insignis ille Anatomicus quoque
notavit, i. I . de re Anatomica. Etenim
592쪽
J o H. N A L A E ii sEtenim in motu cordis, oportet ejus constri monem,quie intem , & dilatationem exacte distinguere.
Mim con- In constrictione cordis De systole , mucro cordis accedit
si ictionis ad bat in , ideoque nonnihil elatior fit. Et in iis animalibus cordis, quibus a orta non basi cordis . sed versus medium nonnihil inseritur, ut in cuniculis, anguillis & similibus, balis quoque
cordis accedit ad mucronem. Latera autem cordis quae costas
dextras sinistrasque spectant propius ad se mutuo veniunt. adeo ut si alterutro lateri mucronem abscideris , ut appendeat , in constrictione ad integrum latus, & quasi in locum suum redibit. Latus autem cordis quod sternum spectat attolitur , & quidem praecipue circa basin; atque ita totum cor undiquaque tenditur. Eaque pars vicina bati sublata , maxime videtur pectus serire & quem sentimus pulsum facere ; quamvis & mucro possit. quod magnus illa Ana tomicus Riolanus quoque observavit, lib. 6. suae Antroph.
Eum autem cordis motum quem jam desicripsimus, revera constrictionem esse , quo nobis certo constaret , cordi aliquando abscidimus mucronem, aliquando transvertim dissecti imus per medium;& manifesto vidimus, cum eum quem
diximus motum ederet, ventriculorum cavitatem minorem
fieri, & immisso cordi digito, ventriculos ad digitum sensiimus constringi. Eum autem quem jam diximus motum cor exterius ostendere dum constringitur, interius quoque ostendit: niti quod in septo intermedio nullus motus videatur: forsan ne si septum ad sinistrum ventriculum constringendum, sinistrum cordis accessisset latus, dextram ventriculicavitatem reliquisset majorem. Oisisis cordis tensio constrictioque est, qua sanguis e cordis ope fibra- ventriculis in arteriosam venam & a ortam pellitur. Ea au- νμm. tem ubi languida est, sit ope tantum fibrarum quibus caro cordis donatur; sed ad validiorem , majores illae fibtae concurrunt , quae in ventriculis cordis visuntur: ut pe disiecti cordis ventriculis in vivis observavimus. Fibrae autem illae in ventriculis, & in ipsa eordis substantia manifesto constrictionem saciunt, quia in latum undique distenduntur, quare in longitudinem abbreviantur ; non aliter ac musculos, omnes nostri corporis partes ita motum absolvunt: qua reuubi cibum masticare volumus, tumere &indurescere musculum temporalem sentimuS. Hoc tumore cavitas quoque ventriculorum cordis redditur angustior.
593쪽
Dx Moru CHYLI. III Et quidem tumor ille carnis majorumque fibrarum a basi
incipit,& sensim usque ad mucronem pergit. Quem ob motum si Maximin Medicorum in initio lib. de corde, cor quoque musculum validum appellavit, eleganter sane ejus mOtus rationem explicavit. Uoi in arterias sanguinem sua constrictione cor expulit, eo ficor ad naturalem statum redit. Mucro enim recedit a basi, coput quoque basis a mucrone in iis animalibus quae egressum n sit m in arteriam aortam in basi non habent: dextrum vero sinistrumque coi dis latus versus costas se extendit, & quod ster num respicit latus concidit, ibi maxime ubi orificio aortae respondet. atque tum totum cor quiescit ac larum & molle
Nisi autem superius illud latus concideret prorsus, hoc ad naturalem statum reditu cor dilataretur : ut corde disiecto tangere & videre facillimum est. Verum id superius latus concidere debuit , ne praecedenti constrictione cor inani
tum , vacuum pateretur. Ubi vero e vena cava , arteriaque
venon novus sanguis in cor propellitur, & qui in eo continetur sanguis a calore rarescit, tum superius latus assurgit:&reliqua latera, ut jam diximus, manent extensa. Atque Atqμet limium cor in sua dilatatione est , nec aliam totius cordis dilatationem praeter hanc est observare.
In particulis vivi cordis dissectis e corpore exemptis; non alia quoque dilatatio est quam a constrictione remi Tio. Equidem in illis particulis ubi constrictio desiit, reliqua quandoque videtur quaedam palpitatio , sed ea alterius generis motus est a spiritu in carne contento & quaerente exitum; qualis & non raro in musculis integris aut dissectis mox ab obitu in dissectis animalibus potest videri.
Adeo ut dilatatio cordis & constrictio eadem ratione ut reliquarum partium accidat, ventriculi, intestinorum, vesicae, uteri, quae ab eo quod illis immittitur extenduntur, quod ubi expulere , ad naruralem statum redeunt. Hunc autem cordis motum non melius possumus observare , quam in iis animalibus quae unicum tantum cordis ventriculum habent, aut si habeant geminum quando incipiunt animalia languere, alias ubi ea animalia valida sunt ob celeritatem motus, eum agnoscere dissicile est; simul& quod duo ventriculi illos motus geminos exhibeant; quodque coinnus dextri ventriculi, cum minus altuς sinistro sit, ubi retrahitur ad basin obliquum motum faciat. Sed
594쪽
J o H. A L AE u sSed redeamus in viam, videamusque porro quomodo san-Quis ex arteriis cordi vicinis, per totius corporis arterias dispergatur 3 1llud manifesto fit ligata enim quavis arteria, ad ligaturam intumescit valde & tenditur in summam duritiem.' Sanguinis tamen gravitas ejus motum deorsum promovet , unde cor propinquius capiti, quam pedibus esse situm
Trahi quoque in omnes arterias sanguinem verosimile est , quo illae illisque vicinae partes convenienti sanguine nutriantur.
Sed dilatatione trahere arterias nulla videtur esse necess1-
eas: solo enim impulsu sanguis propelli potest , & arteriae possunt pulsare : disrupta quippe arteria & facto in carne
a neu rismate, a neu risma in carne, eadem ratione ut arteriae,
pulsare sentitur; in quo manifesto caro sanguinem dilatatione non attrahit, sed in eam fanguis pellitur. Quale miserandum exemplum nuper in Experientissimo viro D. Iohanne Elemanno vidimus, cui disrupta arteria a neu risima quartam thoracis partem occupaverat. Qtiale & observavit Riolanus lib. 6. Anthrop. cap. I L. Et revera ab impulsu sanguinis arteriarum pulsum fieri, pulsus undosus, vermiculan S, formicans videntur ostendere, aliique non pauci qui motum sanguinis in arteria evidenter imitantur, Equidem verum est, in Galeni libello an sanguis in arter. contineatur, verbis ultimis asseri, intrusa arteriis cannula, arteriaque supra cannulam ligata, ultra ligaturam arteriam
non pulsare, etiamsi sanguis per cannulam pelli post t. Sed mutilum eum esse locum mihi suspicio est , quod ea ratione qua ibi describitur , succedere raris Iam e & dissicillime operatio possit: libera enim arteria praescribitur ibi secanda , equa disse et anemo non novit quanta vis sanguinis exiliat, adeo ut vel moriatur animal, vel pig languore nullae arteriae, vel saltem non remotiores queant pulsare. Sed locus integer sit, & ut ibi jam describitur operatio successerit, fieri potuit ut languente prorsius animali ob fanguinis essi uxum, citra cannulam pulsu ς sentiretur, quod cannula intrusa arteriam reddens angustiorem ex parte sanguinem sisteret, ut facile sanguis replere arteriam posset& attollere. Ita non raro vidimus arterias quae vel languidum vel nullum exhibebant pulsum, manifestum edidisse quando non ira remo te a corde comprimerentur. Ultra vero cannulami Ga-
595쪽
DE MOTu CHYLI. a Galeno pulsus non fuit animadversus , quod per cannulam arteria multo angustiorem, minus sanguinis arteriae reciperent. Et tale quid facile potuisse contingere in cuniculo animadvertimuS, cujus aortae, ea utrimq; ligata, cannulam intrusimus, sed quod solluta ligatura animal e morer tur, Ope Iae pretium non videbatur supra cannulam arteriam ligare, visi tamen nobis sumus aliquem usque ad cannulam pulsum sentire , nullum vero potuimus supra aut ultra cannulam. Nec praeterea id experimentum nobis unquam successit, quod haud facile sit commodam arteriam invenire. Et ea ub Ioblata debiteque dissecta sit, Ocyssime tamen animal aut haemorrhagia, aut, quod mirum est , convulsione moriatur. Ut non aliud appareat quam impulsum sanguinem arterias posse permeare, & ab eo quoque arterias posse distendi. Nec aliam videri ad arteriarum pulsum causam arcessendam , cum ab his peragi pulsus post e.
Solet tamen saepissime natura plura auxilia ad operationes suas instituendas advocare, quam nobis quidem necessa- ria videantur , qui non semper ejus possumus secreta rimari. Ita Sc hic quaedam a Galeno indicia observata sunt, praeter Indicia ta- eam dilatationem quam arteriae ab impulsu sanguinis ha-
terias nostri corporis & in fanis de in vivis dissectis eodem
momento pulsare : nihil autem quod in distans movetur eo- riarum ad dem momento ubique esse pote fi ; quare nec eodem momento ubique distentionem facere. In testina dum flatu Anatomica replent, & coqui, Vicina parte priusquam remota distendi conspiciuntur. Verum equidem est, arterias non ansang. in inanes, ut intestina , sed ex parte sanguine plenas dilatari: arter. c. 8.cum tamen qui e corde venit sanguis propellere vicinum debeat & is iterum vicinum, atque ita porro usque dum ubivis repleantur arteriae S distendantur, non videtur etiamsi elato in angustum fiat, hoc uno momento peragi posse. non aliter ac videmus a pueris viginti lapides serie, majores primum,collocatos, primo celeriter disjecto, reliquos omnes
Quare suspicandum videtur, arteriarum diastolen & ab- impulsu sanguinis & a propria dilatatione fieri: & utrumque ad movendum sanguinem operas conferre. - Hinc quoque apparet impulsum illum fanguinis tan- Pul Oautum a corde fieri, nec unam arteriarum partem in aliam
596쪽
mento nequit dilatari, omnes autem eodem momento dila
ει ὰλι hyiis Atque ita quidem ianguis movetur' er arterias: Exin γε, iri , e teriis autem tu venctis , e venis minoribus in majores ipsa n venis-- que venam cavam , sanguis quoque impulsu movetur. Oua noribra in vis enim in vivis ligata vena, versus cor concidit, repleturm ρηρε parte , qua a corde remotior est. Pettitur ; Ea autem pullio ad cor, a quavis videtur venae parte con-
Ahua, i, U Ggζre , ligata quippe Vel compressa in brachio vivo vena ,
xonae pa/a tantum remotiori a corde parte tenditur, sed & in rea.
iietila, liqua quae cordi vicinior est concidit&inanitur; quam viciniorem si quoque liges , & ea ultra ligaturam distendetur& intumescet. Pulsio autem illa contingit fibris quibus venae
ει ιγabita Asbitramur tamen quoque venas trahere, ne sine delectu ιυγ. sanguinem accipiant, sed id allicere queant quod sibi est utilissimum : pultione tamen magis videntur sanguine in quam tractione accipere, quod ligatae venae mirum in modum
In vena cava sanguinis quoddam penarium est, in quo sanguis in futuros usus recondatur, quando copiosior est quam qui cordi omnis debeat suppeditari. Ita quoque Atque hae omnes causic motus naturalis sanguinis sunt. pμsu chI' Qubibus causae motus obli non sunt absimiles: etenim fibriso msi re si is constringens ventriculus, quidquid chyli concoctum exprimit. Et ea pressione aperire quoque simul pylorum' videtur: non enim spontaneus ullus in pyloro motus, qualis
in ventriculo aut intestinis, videtur. νιν istosi- In intesinu chylus longam moram non trahit, sed quam- J, primum)ibra ruin tranflersarum constrictione pso pellitur: dum autem multae & quq se mutuo consequuntur fibrae simul agunt, premitur chylus nec totus potest deorsum elabi, unde pressi chyli aliquid venas lacteas ingreditur me tamen chylus nimis cito ad anum defluat, inferioris transversae fibrae constrictione iistitur: atque ita inferne super neque conclusus compress usque , per rugosam intestini tunicam ad venas lacteas quasi per colatorium premitur. Haec autem fibrarum transversarum constrictio , in omnibus intestinis tenuibus omnibusque cras is, certa serie, per intervalla , contingit. Perve/ras Per venas lactea ς chylum in venas portae, in hepar, quan--β doque quoque venam cavam pulsu moveri, ligatura ostendit.
Vero quoque simile est, ex intestinis lacteisque chylum
597쪽
Dt Moetu CHYLI. sis It attrahi. celerius enim ex iis movetur, quam intestina venae quoquei ve lacteae pellere videantur & promovere. trahιtur. l Chylus in ramo me sente rico, vena portae, Vena cava sanguini permistus, ab ea movetur causa, quam dirimus ibi
Per peculiares autem venas potius quam per me saraicas suare non sanguinem continentes defertur chyluς, quod meserat cael sanguinem admissurae, aperiri osculis in intestina debuis sent, per quae facile sanguis in intestina suisset elapsius. nec ei
incommodo poterat vis tractrix obviam venire , quae multo hic obscurior, multo imbecillior expultrice est. Ut hic chyli motus. ita quoque sanguinis quasi in orbem motus suo sui , suas commoditates habebit, quarum hae videntur praecipuae. Quod continuo illo per cor transitu , continuo quoque I Otiosanis sanguis calefiat, S: dum alius paucies alius pluries cor trans guinis coni vit, omnis qualitatis sanguis in venis inveniatur : qui dum tingit in ad singulas partes desertur, & omnem suum thesaurum natura illis exponit & offert, melius calefieri, & accipere id alimentum possint, quod maxime ad earum nutrimentum& robur facit. Sed & is motus non minimum confert, ut sangui S in in- Ee ut contegritate sua servetur: nam pervetur, Vitium capiunt, ni moveantur aquae.
quod & in sanguine esse vertit imum, quotidie obstructis va-1iς licet observare. Contribuit quoque ad sanguinis persectionem,dum continuo motu rarescit & attenuatur. Verum praecipue ad ejus Impos- persectionem facit, quod sanguis modo attenuatur, incale- crsitur μι scit Sc rare fit in corde , modo iterum condensatur & quasi S' 'concrescit in corporis habitu. Nulla enim pars in corpore corde calidior, nulla minus calida corporis habitu sentitur.
Unde quaedam quasi circulatio contingit, non absimilis qua Chymici suos spiritus tenuissimo ς reddunt & perfectissimos.
qui Enim a calore attenuatus est sanguis, ubi a frigore condensat . in ea potest tenuitate persas ere , nec ad pristinam crassulem ieest: a qua tenuitate ad majorem tractu temporis calore pervenit, in qua a frigore condensatus denuo conservatur; atque ita tandem ad generationem vitalium spirituum aptissimus evadit. Hunc ob finem fanguis n orbem movetur; sed an non is Sanguis qui
praeterea alicubi alium motum habet Θ E minimis Arterio.
598쪽
A A A A. Venae atque arteria Mesamica vulgares, a Porta derivata.
B B B B. Vena Laclea , ab Asellio deteritae. C. Glandula tu centro Mesenterii. quam Assiim Pan creas appellat is ad quam ramuli lactei undiqus
D D. Duo rami Laciei caeteris majores, juxta Portam ascendentes . Hepati inserti, ex opinione ejusedem Asedit. Ε E. Lobi Iecinoris. F. Vescula feliea. G G. gntesinum Idunum. H H. In testinum Ilium.
O O. Caro glandulosa in canibus juxta duodenum o jeju- . ni principium pro tensa , qua in iis Pancreatos pars inferior dici potent. lis sanguis recta in carnem defertur ut humorem in nominatum, rorem, gluten, cambium constituat: nec remeat unde venit ; ne transfluens per carnem sanguis, humores hos ag-' glutinari partibus impedivisset & assimilari. Fluit hic autem quandoque praecipue, quod ex arteriolis
in carnem pellatur: Et non raro quoque praecipua causa movens attractio est: Etenim non line tractione ossa ad sui nutritionem crassiorem accipere humoris partem possent, &reliquam tenuiorem humoris partem ad sui nutricionem ineptam in vasiς relinquere. Sunt quoque qui arbitrantur sanguinem e corde delatum retrorsum cedere & per arterias denuo ad cor redire. Quod illis ideo videtur statuendum ut causa dari mechanica possit. qua cordis valvulae in orificio arteriarum, decidant & occludantur. Nos equidem praeclarum semper Erasistrati institutum aestimavimus, omnia quae in corpore nostro contingunt Mechanice explicare, sed divinam sapientiam sua metiri temerarium judicamus. Eas vero machinas esse statuendas quas evidens ratio & potissimum sensus ostendant. Hic contra sensus observant a corde non ad cor per arterias sanguinem moveri; & in raro languidoque pulsu non ultimo arteriam qua cordi nectitur, ut fieri deberet, sed primo intumescere.
600쪽
s6 J o H. A L AE u smescere. Valvulas mioque a remeante sanguine non occludi, hoc videmur indicium habere, quod si arteria duobus digitis a corde ligetur,& ea inter ligaturam valvulasque ita aperia
tur ut libere exire sanguis possit, quare nec cedere retror' sum, nec remeare; valvulae tamen aliquoties bene constrin- Santur, cor ordinate moveatur, & non nisi in sua constri
ctione sanguinem effundat. Quamobrem si ulla hic nobis
eligenda esset machinatio communem admitteremus Opinionem, quae ut cordis ita & occlusionem valvularum, con
tract ione fibrarum fieri asserit Ea quippe fibrarum in corde contractio passim obvia in conspectum prodit.
Alia vero ratione sanguinem naturaliter recta moveri per Vena S a corde, per arterias cor versus, nullum equidem habe-Nhe iis disi- us indicium. In gaudio quidem humores extrorsum ver-
mi afficti- gunt; sed id potest per arterias tantum contingere Et in tri- l. t si ilia humores possunt introrsum per venas tantum moveri:& omnino debent, quod cum pulsus non cesset in hoc affectu, pulsu autem continuo aliquid per arterias extrorsum
eat , dissicillime posset aliquid per arterias introrsum & ad
cor moveri. Praeter naturam tamen humores alium Quam quem nunc
descripsimus motum habent, dum homo res levitate sua, vel alio impetu sursum vergunt, vel gravitate sua deorsum descendunt, ut in varicosis est manifestum. Occlusa quoque ea Via qua solebant moveri, aliam quaerere coguntur. Ita in Anate aliquoties in vasis pectoris variegatum sanguinem vidimu ς subcandidum alium, alium rubentem , qui constricta arteria ad cor N a corde movebatur secundum arteriae latus diversum : is tamen motus non diu duravit, nec eo mO- tu unquam sanguis cor ingressiis est, Atque his praestantissime Bartholine. me tibi arbitror de motu sanguinis respondisse. In quem inquisivi scrupulosius, quo melius humorum naturam S eorum defluxum cognoscerem : a quo humorum stuxu innumeri morbi oriuntur. Credidi quoque me posse exactius intelligere quomodo bonus malusve fanguis generaretur, si cognitar mihi eae partes essent a quibus transiens humor immuraretur. Putavi quoque me melius judicaturum , quomodo plurimi morbi curari debeant. si cognitum haberem cujus venae incisio has illasve potius evacuaret palles, & quas pertransire partes remedium debeat antequam ad affectam partem queat perve nire ' Occurrebantque innumera per totam Medicinam diffusa;