장음표시 사용
621쪽
.ad lithi scium,inquiens, sed & hoetaruium assis irandum,ac stupendum quoddam,incredibili . que spectaculum, ceu naturae miracviunt habeo, ipsimique adolescentem Dei potius voluntate, quam ulla humani arte sabatum fuisse statuit. cui Hildanus,dum capite graviter-adusque ce-1rebri substantiam insigniter vulneratorum. cura- rum tamen , aliquot recenset exempla, hoc ab
Antonio Faro mutuato subscripsisse legitur epi- Stammate: O. 'naudis metrinarrantii credis vidi Vi
Q fieri dism,r patet abnaeam. . Cum tantus semper fuerit Diaboli in. Gerius humanum livor,utincensa litis,ac rixarum fiat, in ,eo non tantis moveatrix nitur i. animos, ut alter alteri vim manu inierat, adeoque manisestu. committat homicidium , verum etiam viperina lildaastupa artemaromines veneno extinguendi de l, ὰ viventium medio tollendi, siros edocueritas lx que aded non raro contingat,ut magistratus cen itis indieiis , ac praesumptione dustus &in line li quoque casia Medicum requirere,aciliabita sussi-eienti cadaveris inspeetione,sententiam ipsius ro-we cogatur; non abs re fore existimo, u appendicis instar,fs,'uae de lethalitatis in iis, qui ven no extincti sunt adjicerem. E
622쪽
cum prim3 quidem intuitu n ouum hopi 1 ire nisi palam & inanifestum sit omnibus in no
aa conjectura vidζatur consistere,ita ut iam olim, , ipsus leni tem bre; inter Romanos Meducos agitata fuerit controversa:uti impropri sint notae veneni assumpti,nec neoperae proinde pre esse duco, certa quaedam reserre, ac trade signa, qui biimedicus ad inspectionem requia . situs,Magistratum certius insormare , sitamῆue super hae re dicere sententiam facile poterit, nec tameti de Venenorurn natura , & proprietatibus,nec de Virulenta eorundem virtute 3e effectu, iam dum dicendi, sed signa tantum , ex quibus an de veneno assumpto constet, vel secui, tradendi est animus. Brevitatis autem studio sena ista omnia in duas potissimum classes redigenda a furor; quarum prior antecedentia,posterior L. ro praesentiae otianen inter antecedentia I. Praesumptionem; η mort ii constitutionem de eo
plerionem, symp atum relation in ,
nior is conditionem ireferenda censeo.
Prisui aptionem quod spectat, attendendum praeprimit in Vitae genus illius , in cujus cadaversabenda est inquisitio, & inquirendum proinde,
antites, ac con entiises habuerit cum aliis; an in sinsularem Wptus fuerit invidiam ab alijs ; an conjuratum unum alterumvὀhabuerit hostem, & adversarium; vet,an ex causa aliqua extema, ipse sibi,xitaeque suae invidus fueritatque mole Hinc constitutio non miniis & complexio ipsius mortui attendenda, atque adeo considerandum est,an, dum adhuc in vivis erat boni vel mali
623쪽
forem, vel balneatorem quemvis , sed talem; squi rerum anatomicarum bene ac sufficientet tagnarus, & in Chirurgia , ac vulnerum tractatione, ac regni ine, probe exercitatus, & juratus artis suae Magister est , se deo ; utrumque enim nisi obtineat, κακρύον est-; sectiones , quippe administrare cum oportet , quia Medi- ei minister est ι suam verb insimul dicere sententiam, quia chirurgus est, & frequenter , aequotidie curam habet vulnerum ; proptereaque
tutum non minus est ipsius judicium. Non soli tamen chirurgo multd minui imperito Barbitonsori, vel balneatori) committendum negocium, cum, teste experientia , vix centesimus eorum in Anatomia &artificiosa cadaverum praeprimis sectione , solidi quicquam . sapi't . quapropter inquirendum utrumque & i Medicum & Chirurgum , dixi superius; hunc' quidem, qui in loco est, & curam vulnerati habuit; illum vero, nisi praesens sit, ex vicinia vό- fandum , censeo. Caeterum quod inspectio, nem ipsam attinet, & quando Medicus & ChD rurgus requisiti iam jam circa ean deni occupati lsint, non minimum sandinterest, ut ab adstan- tibus alternatim , dic aliud quasi agendo, in litis occasionem, armorum genus, de qualitatem, 'laesionis modum, ejus conditionem, dc alias inquiram circumstantias , utpote ex quibus non minimus acquiritur rei praegustus , nec inane
inquirendi judicium 3 porro manus dum admovenda
624쪽
IpIa esh in cadavere a sordibus per chirurgi; dissipulos bene prius absterse , laesio externa ii quaevis, ve vulnus sit, sive contusio , secundum ilongitudinem, latitudinem & prout vulneWis partis affectae fert conditio profunditatem, i prim5 omnium notari debet sedulo ; hinc par-
tes externae, vel singulae seorsim, vel prout neces' sitas requirit,plures simuLartificiose tamen , ac incaute, ne Chirurgus vel lanienassianauseam e citet spectatoribus , vel turpi quicquam laedat incuria, removendae sunt: aperto jam eadavere, ' aperire autem de secare cadaver omnino oporiatet, etiam sine minimum quidem, ut fieri interium contingit, in externis partihus laesionis ap- ρareat vestigium ; nec styli suffieit immissio, ac 'bla pereundemfacta vulneribus exploratio, ut-ρote quae de ipsa fallax pariter, atque suspecta est languis extravasitus, qui repetitur,' spongiis ex- , .cipiendus & abstergendus, ut vial nui eo facilius, aut ipsum se exhibeat; aut cbiathab dior ulterius inquirendi detur occasio, quod tamen, si prosundius§ione ulteriori opus sit, caute prOcedendum,ne,vel exsecandi imperitia,vel manus temeritate, ac violentia, vulnerentur partes aliae,
i vasa in primis, quibus ab homicida tamen nulla illata fuit injuria,&vulnus ita novum vel studio,vel lix secandi ignoranti , fiat majoris non raro mὐοenti,eo quod inflictu filii ex injuria. Repertum hinu detectumq; vulnus abstergedum est sponilis; magnitudo ipsius,&profunditas stylis explo inda:omniavero iisprqsertim,qui ex Magistratu sectio-
625쪽
sectioni intersint, ut & aliis viris honestis, retussi, istartim testibus demonstranda sunt. Quibus tandem peractis redintegrandum cadaver, quantum possibile est, & quidquid ex ipartibus internis diuectum fuit, artificiose, Se quantum quidem possibile , iterum applicandum,apponendum,ac cutis denique ipsa filo trajecto,affabrὸ consuenda est: Qis omnia,ut legitime expediantur & de
center, Medicus,tanquam providus, ac prudens totius negotii director,animum diligenter atte dat, dicat, jubeat, moneat, ut inspecilio admini- i siretur,& procedat, ut artis est. lFieri autem haec omnia dicuntur ad inforamationem 3udicis&recte; cum enim Magistra tui a Deo de dandatum sit in hominum malia tiam animadvertendi ossicium , inter omnia autem facinoruin-delictorum generae , abominandum satis coram eo Homicidium sit, ita, ut terram, quaeansontium cruore maculatur, expia- iri aliter non posse, nisi perianguinem ipsius , qui lalterius sanguinem fuderit, ipse Zelotes velit, & lpraecipiat Dominus gebaoth; magna tamen laesionum sit diversitas,magna circumstantiarum dc accidentium varietas, dubiusque patiter re i even- itus, maximum propterea interesse videtur, uti Magistratus prudenter , circumspectἡ & cauld iprocedat, nihilque intermittat, quod ad perfe- ctam, ac sussicientem, circa commissum homucidium notitiam, informationem, oc certitudinem facere vale ta
626쪽
Rult. QHare verδ inter primas tenere iure dicitur tesse . cadaveris deflaneti ex vulnere inspectio u pote quae pariis laeta monstrat situm, structuram, connexionem,actionisq; ipsius, usus & officij r tionem;vulneris item magnitudinem , prosunduinem,aliasq; qualitates obibet , &accidentia, 'mortisuipuus causam reddit&φ sicatilli ergo rectὸ&staicienter insemetur Judex , oportet omnin5,ut Medicus &Chirurs , omni ope,ac studio eo invicem allaborent , ut inquisitio decenter fiat,&legaliter , ne ipsorum sive ignoran. tia sive negligentia & incuria vel impunitus dumittatur, &asolvatur Reus , ves innocens &mortis insons damnetur capite , ac advocati, Meausarum Patroni commodam inde dubitandi aedisputandi ansim arripiint, & culpam ita omnem
in eos quibus inquirendi & inspiciendi commi sum ibit nesotium , devolvant;undricum & hiddillieite sane sit Judicium, Medico praeprimis,ni si,ut supra dictum susscientem habeat artis Anatomicae notitiam,fidus suaderem amicus: manum
de Tabula. Ubi omne qui tale in se suscipiunt negotium, memores velim istius,quddscitum satis monuisse Vessalius legitur, inquiens et Quae sanὸ cuncta summa animadversione spectare, atq; dignoscore peritus Medicus debet, ut, si quando illi coram Masistratu de illatis vulneribus pro testimonibdicendum sit, rem tot ad veri normam expromere queat 3 quae una cautio illi summopere tenenda est,ut nunquam a vero deiciscat, praese tim ubi de capite agitur,nec livore, invidit,odio, M mi aut
627쪽
aut ilia Ula perturbMiono i ictus , niinis e cujusdam impulsus a Dei timore, a 'eri tatis amus declinet;sed vulneris naturam,magni tudinem sedem affectam,&quam altὸ testiari de . Mnderit,& quae in eo lethalia,aut secus,apParue re hinpipisata,accuratu describat. Et sebi2iqs,. in de Judicis informationς loquitur,'in portet enim in hoc Casu minum habere an omisi. eou 'perturbation ς hiberum,ac vac99m c dendo, Deum κοι ιογνώςη nobis adesse, maces rum nostrorum imis; inspectorem esse o-cylatis linunt;siq;contraverita & aequilaxis it e gem sententiam tulerit 'μω , Uadicem severisses 'na; sin pro veritaxe te'mus, Autψrem &r muneratorem benigninimum ; inagnum quippe rimen eis,&impietatisa lenissimum, eum, quia mortis poenaliberari potest, falso & ihiquo testia monio reum facere;peccatum niaximum. servare velle illum, them ob vulnus illatum lethale, leges homicidarum poena damnarunt, quae si obsera a 'erint, uterq; suae satiuacit& conscientiae α of scio. Quemadmodum autem ad formalem vulnem lethalis rationem instantis ex vulnere vitae termiani brevitatem requiri, non sine ratione stiperius dictum est,ita explicare omnino oportet, quo- usq; se iste extendat terminus, & quid de nono
vulneris die, astrui lintriistitenniuntineag tritho cum vulgo, sedpraepriemis cum ratione sentiendumstῖν Cum ergo ex Principussi ore Medicorum percepissemesiam succurrat , lethaliter vulnorato
628쪽
A, yel muit.in tamen de ipsorum naturi particibhare,secursi as seram . . vulnus ehimoia nemorbum esse,&ad Tertium morborum genus, m
paucarum horarum , vel dierum, mori,ac perim spatio,nullussine possimi , . quin yuin ra ista letha a ad acutorum morborum classem vel reui Et qua yis acutum propriς mo buni exitu
motum in corpore provenire vitio,as criti e siri vi ; vulneravero,deqqibu nos lis extemis produci causis,non nesti , nisiloanunus tamen,quin vulnus letiale ad 4cutos rese latur morbo , quid φbitet non videό ; posito enim,quod ponitur & dicitur ab omnisos, esse dehatura & serinas acutomni ratione , moveriserites,sublid &Rqn scne insigri giavi uni conge rie stin om una pervenire ad si tum & Alvi,stave salutem,/Ve ad mortem eriti quis nega bin deni vuln eribus eontingere letalibus utpote & ipsa moventur celeriter soc est , sunt de excitantur,non praecedente aliqua spontanea las studine,capitis dolore , anxietate circa praecordia &c.Ηt acuti fiunt omnes,sed statim,citd, ictu, In momento , subitὁ & non sine insigni gravium eqssterte symptomatum H statum perveniunt id est,uel statim,atq; έnfli ii Ulnus est,uel brevi sotarum spatio marinia vhlneri subveniunt Φmowmata, dolor puta,pry partium ratione ex- quiuitium iiii Gnimatio , labris, delirium mo-Mm i ius con
629쪽
. CAERO Q. . 3q9onsueveruno spatio sue a natura,in sanis,& r bustis,sponte, sive concurrente ac murur ope, & consiti' etiam maxima soleanx vulnera, cum tertio plerumq; vel quarto ad summum vulneris die , sipputet vulnus,ac d lori&sebris, q; remittere soleant sym oma ta,& materia , vel pus coetum & laudabile essiciatur , donec brevi temporis spatio vulnus cpris solidetur pi Θ, vulne ratusq; ita restituaturi'.
. Unde non male concluditur,eum qui , vula . ratus graviter,post nonum tandem moritur, non mori simpliciter ex vulnere,sed ex symptomatum di accidentium supra relatorum ut plurimdm congerie.
Quid de musculi laesione non vulgariter tan qtum in idiotis & mulierculis credamr , sed ano ii paucis insuper,non dicam Medicastiis , sed qui artem, cneta dictio exercent chirurgicam, di istatuiq; soleat, neminem latere censeo ; scilicis credunt plurimi, si quis ex vulnere vel eontusi ne externarum partium moriatur , eum propte ea fato concenisse , quia musculus h us eis s
b esse circa tempora inprimis, Temporalem humeros , Bicipitem praecipue,vel aliam quam vis corporispartem , certum ac singularem musculum, vel nescio quid in musculo, in quo vita quasi resideat , &, quo laeso ipsim exstirare anumam, rumnqnsit,cum 'alenus ipse fiteatur, ae ceat , musculos temporales , Inter omnes misculos,coiivulsiones, subres,soporem inserre, ' Mm 3 si lae-
630쪽
muscus γ,xii sit, quod vel Vitam comiteritare : vestrione ni inducere simpliciter possit, opinionem hane risu ppityi & cachinno , qui sdedighahi iudico; starimi a V qua' lysQ tei'porali accidere dicun irinustu , sympto, irata a vj vim copia , ma,nitudine cerebrio; vicistia provirilire non dubito.' i sed quid, si ovis ex accepta soli moriatur a
lapi ' Ex accepta enisti Vesunica si a quosdani
rijsse constat;id quod vel illa Nerij Filia , qu
ab: b amica mulie eula lata, ut dicitur,manu pabiba nobis ) plagam accepit δή nono die moitu Est; & iuvenis qui ab accepta alapa apoplecticus eoiscidii & post p uca hqras mortuus es , testari,identu i . Dico proinde , bis ea ipsa leth lis eo non capitis contusio,v serumq; rimini , ac cerebit compresio ethile eam non elle, etiamsi inoria. tu qui earn cceperit ; c in nec instrumentum, trianus puta,ex armi sit lethiseris, nec laesio ipsa sensisu, obvia ae de ea iudicari post sed mo temeY lubita animi i causa externa , constern ione, spirituumq; vitalium de animalium sterio, te quasi Matione , sutae tione contigisse,praesumere potius liceat; quemadmodum ex si oac insperato gaudio eundem in moduri' imops testantur historiae. I