장음표시 사용
301쪽
bis senadem stipendia seci,nec labor minuitur, std gravatur. Etsi nure non possim jus mihi esse recusandi. Sed si quid componatur, negare non sustineo, ut mihi ipsi eulupam tribuere magna ex parte cogar. Nimbrum se eogito, Musarum castra non facere militiae finem, nec certos habere stipendi rum annos, sed vel maxime hic habere locum, quod dici solet, Imperatorem stantem mori oportere. Quantum ad opera tua attinet, ea brevi aggredietur Blaunpius. Sed optat, ut si qua in adhuc editis addideris aut mutatis de fieri vix aliter potestὶ quampriamum ea chariae committas, oc ad nos tran mittas. Adscribam deinde operibus tuis, quae hic habeo, ut auctiora de si fieri possit, meliora etiam prodeant. D. Ian nius ante menses jam aliquot excudere coepit, quae miseras. Et puto jam prope absolvisse. Seorsim etiam excudet Blaumius, quae postr mo accepta. Nihil tuorum in via utcumque silentio praeterierim in Litetis meis. Nempe tam cupatus scribere soleo, ut non possim non aliquorum oblivilis eoque Literae meae magis animum meum quam seipsis probare tibi debeant. Dionysius meus brevi tibi Historiam Reidani Latine a se redditam transis mittet. Opus egium est. versionem commendare ipse nolo: illud tamen dicere amdeo plurimi laboris fuisse. Mittit nunc P negyricum de Carmen ad principem ante V. menses editum. Nunc etiam commentarios parat in Rabbi Maimonidis libellum de Idololatria quem transtulit ex Hebraeta Mittit filia mea tuae,quae postulatorum comparare potuit. De corallinis operam dedit nec successit. Nunc quoque dum haec scribo in eo occupatur. Nos adhuc de pace discoptamus 3e eventus, in ambiguo est. Princeps Rhenobertam obsedit. Nec Hostes segnes sunt qui iam xx. millium exercitu Mosis transiere. Vale optime maxime vir dc amice, plurimumque saluta Uxorem, Filiam, Filiumque. Sed de Laurenbergium ac Stophanium nostros. Quorum alteri oratimnem nostram,alteri filii Panegyrieum dabis. Hoc enim fieri geminum exemplar mis-
S. P. D. Usi valde faveo novo honori praestantissimi viti de amici Plempti,tamen vere dic cum dolore ab eo avellor. Plane maluissem ut patrium hoc Lyccum ingenii doctrinaeque sitae laudibus decorasset. Praesens ejus properus abitus hasce mihi literas, vel potius tumultuarias literulas extorsiti uberiores dari nunc oportebat, quia raro iis procurandis tam boni offerantur amici: sed
nunc facere quod possum, cogor, non quod volo. Intellexi his diebus editam a te stateram pacis 3c belli, multis quidem ingenii de doctrinae indiciis relucentem, sed
ληξ εο ρον, quam tempora haec ferun Quare & Bruxellas vocatus dicebare: non possum dicere quam id male me habuerit, sed tamen solatur eximia eruditio, dc pius animas, de magni quos habes amici. Nec enim illi patiemur tristius te propterea haberi. Tu quaeso, si consilitum putas,fac me quamprimum de rebus tuis certiorem. Scis
Res esse testiplena timoris amor.
Summi numinis custodia te meque comendo. Scribebo praecipiti si unquam calamo.
Ioanni Hulsemanno, S. P. Cum nihil, Clarissime Hillsemanne, lu
bentius legam, quam Praestantium virorum Literas, tamen adeo tardus saepius sum in rescribendo, ut videri possim metuere, ne si diligentior hae parte sim,nimis multas ab iis accipiam. God non aliunde est, quam a negotiorum mole. Atque haecdncausa etiam fuere, cur prioribus tuis literis, tanto scriptis assem,non responderim. A cessit fiducia i litatis tuae: sed nuncineris etiam praevento, ulterius in stribendo esse remisso non licet, ne injurius videar in amicitiam nostram nuper initam. Quomodo enim, praeterquam Epistolari hae via, coloueam liceat, quamloquidem tanto disjungimur intervallo 3 Itaque non ficile Comittam, ut hae in re industriam nostram desideres.Minumen alii Hulsemanne, amore,
302쪽
acaestimo; acerebro in mentem venit, iucundae illius diei, quo uita de rebus divinis colloqui dabatur: tamque mihi optem tales recurrere; facile enim tum perspexi gregias animi dotes. Atque opinionem de te meam postea auxere duae & viginti dissertationes tuae cruditissimae, quas muneri reliqueras. Deum oro, ut in hac statione dium nare contingat, quo deinccps similibus monumentis Ecclesiam bees. Nihil verb aeque me in sermonibus tuis 'delectavit, quam quod studium pacis ac concordiae junxisses
Nam quod de Ebionitis veteribus Eus ius
scripsit, id nobis accommodare liceat, Novis illis, quos seuncbionitas possis dicere. Rerum novarum, post Rhenobertam captam nihil hic habemus. Etsi vero aliquot ab annis omnia fluxerint ex voto, nihil tamen aeque exopto, quam ut bellum hoc pax excipiat. Cirius spem vel toto sinu admitto.
Non semper imires nubilus hispidos
Manant in agros. Ut monte Flaccus. Quare&nobis his locis,&Germaniae etiam vestrae, imo & nostrae, quandoquidem in ea vitalem primo auram
haus, sperare liceat serenitatem post nubila& turbida. Quo in voto desino, idque eo lubentius,ne longior sim praeter morem,qui verborum parcus esse soleo: solum rogo, ita tibi persuadeas, sicubi usui hic tibi ulla in re esse pbisim, vel aliis etiam, quos commendare nobis voles, operam me daturum, ut i
Orum quos vides,unus est nobilissimus Ata juvenis Guidentarnius Danu cui ει-
rens superstes, Eques auratus, vir ut antiqustemmatis, ita magnae in Regno aut horitatis . Alter est ornatissimus, doctissimis, queFinstius Helmstadiensis, qui in Arademia Sorana iuris Prosesses Meursique nostri Collega fiat. Hi lustrara Gallia talia, sia
cilia, nune domum redeunti magnaeque se licitatis censent, quod Hamburgi sibi compellandi tui occasio erit. Perjucundum mirulii fuit eognoscere iudicium tuum dc optima ratione instituendae pueritiae, neque mihi alius unquam animus fuit: sed proximis duodecim annis, & quod excurrit, vix ulla in Bataviae civitate, potiri ea Doctoris, ac coetus quem describis fixlicitate licuit; ut mnino aut privatim domi alendus fuerit paedagogus, aut puer in scholas publicas a legandus. Cum enim tota Rei p. facies immutaretur, illud etiam cautum facit, nequis extra scholas publicas pueritiam institueret. Quo pacto fiebat, ut nec Ecclesiastico, nec Scholastico munere dajectis studia sua prodessent, ad se suosque sustentandos: nec P rentibus qui Remonstrantibus addictiores forent, potestas esset liberos suos aliis com mittendi Praeceptoribus, quam qui Synodam libus se decretis adstrinxissent: sed Deo tum hoc paulatim in urbe hac, biennio proximo, aut triennio, coepit negligi. Ita ut nunc, tres quatuorve sint qui seorsim hon
stiorum Ciνium liberos instituant, aliqui
etiam in convictum recipiant: ringente ad modum Gymnasiarcharum altero, nomine
Stado, eiusquem de nomine nosti, filio, qui Patri in scholastica hac Palaestra successio. Is postquam Proceres me utriusque scholae suae curam gerere volucrunt, saepe apud me conqueritur, quod ordinum,urbisque D cretum sic negligatur, eamque cautam esse ait, quod tam paucos habeat discipulos, pamcioresque convictores. Nec minus fatigat
Soholarcharum alios, ut quicquid est sch latum hujusmodi distumetur. sed surdis canit, quia plarisque ex ipsis Proceribus, altera magis via placet. Et sane audio, eos
gratulari sibi, de liberorum in privatis scholis profectu: sed quot numero distinctos,
quam multos item in convictum habcant, nondum possim dicere, pleniusque de eo in quiram die crasti no. Nunc fieri id non potuit; nec nisi hesterna die literas de hoc tuas ac pL Intelligo ex filio tuo, uxor m tuam intra octiduum vel circiter hic fore, eamque
Hamburgum cogitare. Id si est, de isto, Se aliis, optima scribendi occasio erit. Habitat Lugduni Batavorum, Vir egregius & Cordatus, Matthias Overbelcius, literatus ipse,aclit torum 'amansi nec paucorum adolescentum, qui sacra studia excoluere Nutri- eius
303쪽
esus ac Memnas. Hic nihil aeque exoptat, ac studet, quam ut ex amplis sma haereditate, quam cum Cohaeredibus adiit, decidatur portio, quae sussiciat sex septem alendis,Philosophiae, ad Tlleologiae studiosis. Ac partim eo movetur, quod utile sit futurum ta-clesiae Dei, his maxime temporibus, quibus
omnes, prope in partes eunt; paucique adeo rectam insit starit viam: partim illo etiam, quod certo sciat, nec ignorare Cohaeredes
possint, eam fuisse defuncti sententiam , cui grave est refragari, utcumque civili jure constringi fortale non possint. Videor mihi
ex Overbescio non obscure intelligere, G- haeredum esseiunum scognatum arbitror quibus haec non satis placeant, eoque a me mirum in modum petiit, ut ad te transmitterem, quem ipse hac de re consignarat, quo plenius mentem suam intelligas; simul rogavit, ut hoc negotium commendarem tibi, quem consilio de auctoritate Hebat plurimum apud Cohaeredes p h. Haec ea sunt, de quibus nunc ad te scribere volui. Vale, vir incomparabilis, de valetudinem tuam, pro qua innumeri vota faciunt, cura diligenter: salutat te familia universa, simul filium tuum, de quo non dubito, quin magnis passibus, in studiispergat; praesertim ex quo tecum assidue est, de te sem ιωκτίου o
Guillelmo ANLepiscopo Cantuariens.
Reverendissime in Christo i ater, Dom.IllustrissTRistem nuncium huc allatum de morte Reverendissimi Domini Archiepiscopi
Cantuariensis, lenivit mox farria, quae adserebat, plurimorum o Vota, ac, ut addebant,
Regis sapientissimi eo consilia tendere, ut tu in summo hoc pulcherrimoque Ecclesiast cae dignitatis gradu locareris. Qira mihi eo magis volupe fuit audire, quia de quo statu Ecelesia Clitistiana nunc sit, S quantum tibi pietatis ae prudentiae ad eam dirigendam, quodammodo videor intelligere. Unde spem maximam concipiebam, sere, ut Do minus Deus, cujus in manu corda hominum sunt, magis magisque huc animos fisisteret. Eo dum flagro desiderio, ecce Haga mihi ab amico Literae, quibus perscriptum, jam eam te in sedem ascendisse. Ac paucis post diebus idem dispersi fama, qua non
aliam laetiorem longo tempore ad aures nostras advolasse possum dicere. Nec tamen tam bene in Batavia hac, nec puto iii Britannia agitur, ut malevoli desint,vel etiam male creduli, quibus quia primaeva sbrdet Antiquitas, exosaque est Ecclesiae Disciplina, eo alteri hoc honoris collatum praeoptent, malinguae id virulentia dissimulent. Sed istis moribus jam a multis annis in E lesia Dei vivitur: beneque agitur cum bonis si tales maledicere solum possint, malcfacere non
possint. Nec interim non magnus num rus eorum, qui rectius sapiant, ac mecum divinam venerantur Majestatem, cujus providentia huc falligit perductus es, de supplices eandem rogent, ut diu te gravissimis hisee temporibus regere Ecclesiam permitta Quae quanto diutius prudentia tua dirigetur, tanto haud dubie felicior erit. Quantum ad filium meum Iohannem attinet, eum ex tuo potissimum, Reverendissime Pater, consilio, & quorundam hic amicorum, reia vocavi: de agit nunc in aedibus meis. Quid facto mihi opus sit, & an remittere eum in Britanniam consultum sit, adhuc haereor ossis tempus me in hanc aut illam partem trahet. Filiorum alter Dionysius historiam patriam e Belgico sermone Latinὰ transtulit, de vulgaviti quam hic mitto:
Auctor Vir fuit dolius, gravis, prudens, Mquod in Historico primum, Reipub. Rusquam describit, apprime intelligens. Sed quorundam judicio, quia Guilhelmo Ninb-vio, Frisiae Gubernatori, a Consiliis esset, Nataviae domui in hoc opere addictior, quam Historico conveniret. Ab hoc fonte & capite esse arbitrantur, quod virali qui laudatissimus & Belgicorum Historic tum facile Princeps , sic Arausionensum Principibus, & maxime Comiti milhelmo Nassovio bene gestorum gloriam adscribat, ut justum decus vix tribuat Foederatae Bel .gicae Patribus: de quibus liberiora subinde judicia occurrunt. Ut mirandum non sit, si minus quandoque pepercerit, vel Serenissimae Reginae glirabethae, vel Gallorum Regi, vel Caesiti, vel exteris Principibus, aut Rebuspublicis. Addidi huic operi alterum .quod cx Lingua Hispanica proxime vertit
304쪽
de conciliandis Saerae Scripturae Locis, qxiae in Pentateucho pugnare inter se videntur Etenim utile visum est Christianis omnibus, quae ad Quaestiones divini operis commentati essent Rabbinorum doctissimi: quorum fere omnes opiniones hic liber complectitur. Uterque hic labor in causa fuit, quominus Maimonidis distertationem de Id
Iolatria consummaret. Nunc tamen ad eam rediit, totusque incumbit, ac vix sexta pars operis superest,ut intra quintum hebd
madem vel circiter Typographo tradi possit. Nec segnius ego desudo in iaclesiae Hiit ria. quotidie deploro, quod non in Villam aliquam me possini ad menses aliquot abdere. Nunc quibus horis non publico munere distringor, iis dicere non poS- sum, quam multi interpellcnt,partim Belgae, parti in Exieri, plerique aut genere illustres, aut doctrina clari, quorum ego affectum non possum non exosculari: sed dum me illis do, dormiunt opera tot quae habeo aste- mobrem, adventante hyeme, galIdeo, quia tum magis meus esse incipio. Sed peccare me video, Illustrissime Domine, qui ob his difficillimi muneris initiis, tam longis Literis tempus ma)oribus S melioribus
eripiam curis tui . Deum optimum maximum iterum oro,u; quemadmodum te Gratia ac Providentia sua in mimi Praesulis sede collocavit: ita ςtiam iptudentia ac sortitudine roboret, cunctis Spiritus sui donis cumulet: ut improborum consi lia& conatus irrita reddat, dieienissimi Domini Regis, deflorentissumi Regni Britannichtotiusque Ecclesiae Calliolicae bonurna.
Qui has desere, nomine Johannes Fr dei icus si ister, Hala6x0,Lugduni aliquamdiu studiis operam dedit; undς per u
bem nostram Helmstadium cocitans, ediit, desidetio se maximo teneri videndi ac salu- talidi tui: quod quo honestius posset lutrum motu prop io, an consilis alieno non talio) nixe rogabat, aliquid sibi literarum
ad te dare vellem. Primum ter versabas non tam quia hactenus non vidissem iuvenem, quam quia occupatissimus essem hoc tempore,& uxorem tiram quotidie hic expectamus, per quam quicquid seribendum esset optime curaretur: sed enim ille instare, M vitas perhoninus, literarumque, ac lite
ratorum amans. Quare tantillum nolui denegare. Prorsus vero erat, ut una mitte
rem Rei danum a filio Latine redditum . Quippe jam mensis est quod lucem vidit,sed
nolui ignotum onerare. Fortasse jam aliunde intellexeris de obitu Archiepiscopi Cantuariensis. Et suffectias, ut audio, Episcopus Londinensis,uir ut mei tuique amantissimus, ita veritatis, & pacis admodum studiosiis, 3c capropter non aeque Carus illis, qu:bus novellitas, dedissidia placenti Deus diuturnam ei vitam det. Aliquid hic e gnovi de colloquio tuo cum Serenissimo Daniae Rege. Aliunde etiam percepi, in Rex Poloniae de te cogitet. Mihi haec per-jucunda, qui optime, ut debeo, tibi tuisque volui semper,nec velle desinam: seri tamen
quid magis exoptarimi sed si Tardipede illo
Deo Dii Batavi tardiores esse pergunt,equidem in elicitatis nostrae eausa illis magistribuenda erit, quam tibi, cui miserum est semper pendere. Qiuod cum dolore inibo. Vale, Vir, dc amice incomparabilis'.
G. J. v liis. postquam has literas crataram, pluribus cum Stistero stim collocutus, dc intelligo esse eundem, qui ante annum locutus mecum de recta studiorum ratione. Saepius etiam me docentem audivit, imo de sermonem tecum habuit Hamburgi. Calixto Germaniae, ut ego quidem ccnseo,Theologo Plincipi, est lamiliaris. Haec quia me fugerant, cum superiora scriberem , attexere volui, quia ad commendationem ornatissimi, de doctissimi juvenis sacere videbantur. Iteriam
CCIX. O. Ioanni Meursio, S. P. Ouam tardus sit Joannes Jansonius in
Axcudendis tuis Regibus Atticis, argumento est, quod nunc demum ad Indicem
305쪽
devennim. IpseMNundinas Francosum m abiit. Petebam ab uxore M Typotheta
primarim quantum excusem esset, occasione hac ad te mittere liceret. Sed absente& nescioJansonio, n abant se hoc auder . Nempe durantib' his inimicitiis inter ipsum de Blauvium, sub quolibet lapide metuunt
serpentem. Forte quia Blau io, non minusquam ipse, utor familiariter, metuere, ne Blaumio ea traderem; is verti quam celerris me recuderet,quo utraque editio simul prodiret, non levi hujusJansonii damno. H ne vererentur, jussi, ut chartas ipsi ad te mitaterent obsignatasi sed surdis canebam. . ad primum operum tuorum tomum pertinetent, recte accepi, inque ineditis juvit culos M animum pascere tot bonis, quae videre erat in laetis S latis illis tuae Graeciae campis. Ringamur duo tres malevoli: justum virtuti doctrinaeque tuae semper pretium erit: invidi autem quid nisi pastoritia fistula excipiuntur a cunctis, qui studia haea sciunt suo prctio aestimare. Ad editionem quod attinet, super co ipse ad te Blaumiusseribit. Metuo ne tibi longior mora vide tur, quod demum poli trimestre editionem auspirabitur. Sed, mihi crede, ita praelum ejus variis fervet, ut ante vix possit. Et praeterea propemodum omni charta destituitur;
nec ille modo, sed etiam Typographorum alii: idque quia Mercatores chartae quod
Bataviae destinatum putabatur, id omne in Moscoriam, de loca alia, avexere. Itaque jam tertium mensem in Exercitationibus meis Grammaticis cessare operae creantur, me plane illibente. Nam exonerari tandem minutiis illis exoptem, quo totum me demistis, unde & plus mihi honoris, de quod caput, publicae gloriata Mitto tibi Rei danum a filio Dionysio translatum: de quo judiciaum tuum non anxius exquiro, gnarus ab amicis plurimum, qualiacunque etiam laudari. Hic tamen, ne quid distimulem, satis magnis studiis labores ejus excepti sunt Adeo& clamciliationci locorum ἐνυ ια ιγων in Pentateuchos iptas ab OctoJudaeo iac in urbe inter suos Ecclesiam i a filio vero meo in Christianorum gratiam, ex Hismi translatas, sed stylo qui argumento isti m gis convenire videbatur ne flostulos hic uulos expectes. Si minus ex hoc opere qui quam haurire sit,quod studia tua juvare in sit, poteris donare Academiae nostrae Them
Iogo, vel alii amicorum, omnino invenient
Theologi quod discant. Pauci enim Ra binos legunt, vel intelligunt, At nostet ille Manasses Ben-Istaei sid enim Coneiliatori
nomen est omnem prope aetatem in hujusmodi scriptoribus trivit. Maimonide quem ex Hebraeo filius idem vertit, de notis illustravit, properat ad finem. Rerum novatum publice vix quicquam habemus. Prinis ceps quid agat, ambigitur a exercitum habet numerosisumum. Sed Sc hostium majores,
quam antea, vires sunt, ut non aliud tempus, plus ei gloriae addere possit, siquid praeclari geratur. Quod si privata etiam not rum nosse cupis, Lugduni Festus suam I hannam Cucstinam, suam Rutgersiam D niel Heinsus, Johannes etiam Latius suam Balduiniam amisere. Festi Hommii uxoegraves oc diuturnos dolores, cla cancro e cruciatum corpus habuit.Testamentum una
fecerant ambo ejusmodi, ut qui diutius viis veret, meliori aliquanto loco esta,quam defuncti haeredes. haec ubi certam se morintem manere brevi videt, Callide, marito ignaro, aliud fruit Testamentum. Itaque dimidia bonoriam omnium parte quamprimum cedendum Hommio. Non Bibliotheca, non aliud quicquam, quin justo sit pretio aestimatum. Sed Hommius non tam male ferre videtur, quam alii qui illi optime volunt. Cuctilina ex Bertii liberis non alios haereditatem adire voluit quam duos illos, qui in latriam huc remearunt. Id Bertium pessime habet, equidem doleo propter minimum natu,omni a culpa immunem,quem
Bettius in memoriam si eri meiFranciscum vocarat, spondente pro eo in Baptismo in re mea. Heinsii uxor hydropica erat ex ma lo lienis, quod de alios morbos pariebat; nea multum a delirio aberat. Multum ei morisbum adauxit insoriunium fratri Mercatoris
Amstet amensis, qui foro cessit. Ille vero conqueri solet de sorore, quod propem dum ex asse esset haeres Jani Rutgersit. Qinsi, si qua hic culpa est, ea non omnis in Jano potius Rutgersio, quam Heinsa res derit. Salmasus Lugduni vivit, sed imp tigine ita foede laborat, ut hactenus invisere nos ausis non sit. Quanta simultas Hei sit erga eum nemo Lugduni ignorat. Et quod pejus est, traxit ille non paucos in partes, qui solo Hesnsii amore, pessime de Sa maso loquantur. Redum hoc malum
306쪽
obtrectationis, quo eruditi tantopere laborant. Prorsus satius erat nescire literas,
quam eas foedare sic invidiae & loliginis su eo. Hugo Grotius Hamburgi adhuc degit, sed vitio stomachi mala valetudine agit, ut hesterna die ex filio natu secundo, qui
studiorum causa in Urbe nostia agit, intelleximus. Equidem Deum non intermittam precari, pro incolumitate ejus viri,qui, si t tum aestimemus,parem non habet, superi rem saltem neminem. In Britannia fato nuper functus est Abbotus, Archiepiscopus
Cantuariensis. Successit ei Guilalinus,Lon dinensis Episcopus, vir pietate, prudentia, eruditione nemini secundus, mei quoquc amantissimus; idem pacis publicae summe studiosus, denique laudibus dignus majoribus, quam ego aut alius quiritiam tribuere ei possit. Caetera cognosces ex nobilissimo Gul sternio, & optimo doctissimoque Ern- stiri, qui lustrata Bolgia, Germania, Gallia, Italia, Sicilia, hodie ad suos remeant. Petebant ut ad te literarum aliquid seriberem. Sed satius putavi ut Epistolam hancCiugio tuo darem, ne fasciculo libratio simul egregium illud par onerarem. Dicito salutem
plurimam uxori tuae, a mea, quam utinatis mcliori valctudine aliquando videam. Liberi etiam mei tuos impense filutant. Sed Collegas etiam optimos, maxime Lauren-
tias' salute. Val . . Amstelodami
SImulac intellexi, Clarissime Castu ne,
Reverendissimum Patrem,ae utriusque vostri Me natem, Guillelmum Londinen
sim hactenus Episeopum, ad Archiepiscoralem esse dignitatem evectum , equidem prae voluptate mihi abripi cxtra me videbar, non tantum quod Prasulem utrique no--strum adeo faventem, summum in Ecclesia Britannica tenere dignitatis & auctoritatis locum cognoscerem; sed vel maxime ipsius Ecclesiae causa: cujus statum indies in m lius iturum non dubito, postquam nacta est Antistitem mus pietatis, tam rarae prudentia,
eximiae adeo doctrinae. Non debeo apud
te laudare eum: cujus mirandas dotes mesius
me novisti: tantum felicem praeditate libet Britanniam universam, maximeque Ecclesiam Cantuariensem, fortunatos nos, qui Praesulem huiusmodi nacti simus. Det m do ei numen vitam longaevam, S quotidie spiritu suo impleat ad bonum Ecclesiae suae,& totius Regni Britannici: cmus prosperis ita faveo, ut patriae alteri Oportet. Hic rerum novarum non aliud est, quam quod notaroc hostium exercitus iisdem in campis consederunt. Vires utrimque pares esse ferunturi nisi quod equitatu nos superemus, ex quo auxilia Suecorum squinque millia c-quitum sunt aecessere Plerique ad manus deventum iri antea arbitrabantur. Sed nuna plerorumque opinio hostem non facile se praelio commissurum, solumque hoc am1-rum, ut se castris suis tueatur. Magnus Hum Hamburgi adhuc agit, S a Daniae Rege in catus est magni stipendii spe. An oblata sit accepturus, nondum mihi constat. Dieli sterna hinc uxor eius ad illum profecti est,
credo, ut simul de re tota consultent. Eo auxia magis deliberatio, quia de Illustii simius Oxensternius, Succi ci Regni Cancellarius amicis eum literis invitat. Quod ex conjugo ipsa accepi. Et scio in Poloniae regnoquoq; de eo cogitari. Et jamdiu alicui se regno ad dixissent, nisi Batavorum Procerum aliqui
in causa essent, cur moras necterent. Mab
lent illi in patria eum vivete. Sed ita scissa studiis RespubL emccre non possunt, quod
volunt. Meus quidem animus eo magis i clinat, non diu recusaturum occasiones in latas, quanto tam aversuti a se patriam ex
petitur. Mitto tibi Historiam Belgarum, quam nuper transtulit Dionysius filius m us. Rogamus uterque gratum habeas huncqus laborem. Sententiam fide optima e pressit; &existimatur scripsisse ea dictione. quae historiae conveniat. Caesarem imprimis ac Tacitum imitatur; quos prope in sangui nem & succum vertit. Sed quid. in tu
dicio sibi praeco, qui tuum potius iudicii mi expecto 3 Solum igitur de Auctore ipso addam, fidisse virum Consularem, aliisque dignitatibus perfunctum, etiam Delegatum in neralium ordinum consessia,& a Con
sitis Guillelmo Comiti Natavio, Frisae
Gubernatori: ut non alter melius penetrare
potueru areana hujus Reipublicae. Magna stripsit libertate, non solum quae exteros
307쪽
Principes spectarent, sed etiam quae ad Fc
deratae Belgicae Patres pertinerent. Eoque noluit sua prodire, nisi duodecim annis ab obitu suo exactis. Nempe metuebat ossensas Potentium quas praevidebat. Alterum quod Reverendo Decano Exemplar daretur, non habebat filius: sed ne oci ci ρη sit, mittit ei librum Manasiis Ben-Israelis, quo conciliat ex Rabbinis Perutateuchi loca, ex Hispanico a se translatum. Nec operam ea versione filius perdidit, cum nil prope operosius sit quam ostendere convenientiam locorum Scripturaeqliae pugia re videantur. Non inutilem profecto laborem iis navarit, qui scribere posthaeir in Libros Mosaicos volent. Non omnia in illo volumine probamus. Iudaei est opus, in hac ume rα οντ inter suos . Sed tamen videbimus, ut qui posthac commentari in Mosaica volent, ex Rabbinis sibi non lectis hine depromturi sint,quibus gra
iam ac venerem suis concilient, de multi-jugae lectionis honorem ab imperitis conis quantur: Nimirum sic hodie vivitur. Alii vere eruditi, alii videntur. Pecunias meas quod attinet, rogo, amicissime Calaisone, per Peylterum mihi dimidii quantum anni est mittas. Tantum enim debitum iam a superiori mense, qui September fuit: T
men tam te amo, nolim incommodo tuo iacias. Etiam negotium horti mei, &qui
quid me spectat, tibi quantum possum. in- mendo. Spero dc favorem Reverenditani MIllustrissimi Domini Archiepiscopi prodessae mihi posse in re longe mauissima. Salve
cum conjuge lectissima a me meaque de li
am alnixerit me casus hie tristissimus,
. amisso filio carissimo Dionysio, me Gliam tacente, facile per te aestimabis; ut qui de illum non male, de me cognitum habu ris : eoque perspicias, quantum in eo praesidii fuerit, ingravescenti, de continuis laboribus ac vigiliis paulatim defetiscenti aetati meae. Nec possum non cogitate, quantum amis rint nam minores liberi mei, quorum ille studia, ac mores, paterno potius, quam ει-
temo affactu moderabatur. De uxore quid dicam cujus unus ille molciliam, Scaevitudinem idoneus erat detergere. Quid multis opus omnes ejus obitum vehementer dolemus ; non quidem ipsius causa, qui ut vitam duxit, pietati' ac devotionis plenau ita sanctὰ in Domino obdormiviti sed nostri ipserum gratia: qui in reeenti adeo dolore, fortasse paulo essemus inscelices minus,si in-scelicitatem nostram minus intelligeremus Et tamen cum cogito, quanto nunc meliori
conditione sit filius, Deumque esse, qui de dederit, de abstuleriti eum opti- - -xisse quid filio, quid mihi caeterisque expediret: Illam quoque esse vimatem aliorum libemrum,ut poenitere eorum non possitat quinde plerisque, vel potius omnibus,opi ma maxima liceat sperare: pland , inquam,
quoties haec cogito, ingratissimus quidomi erga Deum fucro prorsus, nisi sic quoque mihi videar admodum talita, dummodo
grata mente sciam, divina agnoscere bene-l ficia, erga me, de meos. Dabit spero Deus,
ut magis & magis haec animo obversentu Et credo a tristibus istis cogitationibus ave
tent occupationes, quae utinam non nimiae
forent; Nunc unde subsidium in tali nego tio foret, inde verius obruor. Non de studiis queror, quae moderari ipse possiim: sed de tam multis, qui quotidie nune consilium,
nunc operam requirunt meam. Nam vix
e Lyceo nostro pedem extuli, cum interpel laudi initium video, non finem, nisi quum ad coenam vocor. Quare interdum cogito mecum de Veteribus Romanis, qui in Tu-stulanum, aut Pomplanum aliquod se aiadebant. Ego id non possum, qui quotidio publico munere distiueor. Sed ut positam,
quando non ut volo i vel potius deinceps deis beo, quod possum. Sic enim Deo visum. In Grammaticis exercitationibus jam tribus mensibus cessatum,quia charta Typographodeesset. Verum videtur jam rare velle ad ea quae inrsunt absolvenda. Multo diutius si disserat, non ante nundinas proximas lucem videant. Est mihi haec mora eo molestior; quia aetati huic alia conveniunt. Scies me jam Juris Canonici Din rem factum. Publita enim cum ex Eusebio, Se veterum aliis enarrassem Historiamtaci sitae, usque cui Concilium Ni num, coepi de Conciliis ipsis tractare, dc jam enarravi C nones Concilii Nicaeni,Ancyrani, Neocri
308쪽
Graeco,aJumnlino eonfirmato desideratur. Vident nostri homines, non paulo aliam fuisse faciem Ecclesiae veteris quam nostrae. Vident de Pontificii, nec suas Ecclesias ad
amussim antiquis temporibus respondere :Imo multa esse maximi momenti, ubi a v tetibus sit recessum. Insolens S argumentum nostris terris, eoque in magna hac urbe, numerosor conventus auditur hominum honestissimorum. Candidius de modestius haea tractare non poteram. Atque hana laudem mihi omnes concedunt, etiam qui quaedam mallent praeteriri 1 quo facilius aliis eant persuasum, Antiquos Patres, in maximis, modiis, minimis, a partibus sitis star Ego verb, ne Crabrones irritem, quod verissimum est, subiicere soleo assignatum Historici munus esse: Historiae autem animam esse veritatem, eoque non videndum, quid horum, vel illorum opinioni, ac consuetudini sit congruentius; sed sine partium studio exponendum, quid antiquis temporibus placuerit: Num vero ubique, an alicubi, anumquam, ubi recessum, prosectum quoque
sit, id non esse huius loci expendere t sed i
men rem utilem facturos, qui vetera tempora cum novis, novaque antiquis componere volent, & causas utrorumque expendere :ut ubi nos melius, gratullamur nobis; ubi
veteres rectius , non nimium deinceps nobis; videor autem mihi hoe modo, apud non paucos, non illud modo consequi, ut minus iis . Brdeat aluiquitas' i sed etiam veritatem fidei, dc pacis , aa charitatis studium, promovere non parum. Adfuit mihi ante paucos dies, utriusque n stri amantissimus civis tuus verticevius urbis nostrae Medicus; retulit autem, ut Ludovico Houmen Mercatori Amstet amensi, cum Iohanne Gualtheri Mercatore Ham-hurgens, controversa sit, ex societate quadam oborta. Hie Ludovicus Hou ren nihil aeque desiderat, quam ut propter rerum
humanarum incertum,tandem ratio utrinque putetur : n is enim id utroque superstite fiat, dissicilia, illud postea fore, magnaque
sertasse secum tracturum incommodae .
Hamburgensis quem dixi, est Affinis D. Assueri Matthisii, qui uxorem apud vos duxit: Et constat omnibus Hamburgeos cum, magno te loco, ut debet, habere. in re elim Gctissimum sit, inter Christianos pati studere, de Ludovicus Houonus, oc
ejus nomine Mediem Verlicerius, Antia
me rogarunt, ut hoc negotium commendare tibi vellem. Putant enim, si paucis eum monueris, sceliciter hoc negotium confici posse. Cum hucusque pervenissem, Medicus Vethoevius intervenit. Quare desinam, ubi unum hoc adjecem,me sedulo inquisiisscide Paedagogio quale desiderabas. Sed nescio, an satis omnia hie voto possint respondere r. Scio qui decem, aut duodecim faeliciteri stituat,sed in uno convictu habet neminem. Quare necesse esset, ut apud Patruum , vel alium Adolescentuli viverent. Alius est qui in victu octones, aut plures habet; qui de ipse ab institutione commendatur. Palatius est aliquanto addictior talotis: quae res es-
fecit, ut paulo haererem ; prima occasione Patruum conveniam. Nunc demum intellectum mihi ubi degata. Vale Amplissime vir, dc mei in sinctissimis precibus memor esto coram Domino; ac Coniugi dic salutem
CCXIIGer. Jo. Volsius, Cl.Salmasio, V CL
S. P. Ouas ante aliquot hebdomadas literas
is, eas; puto accepisti. Alabat tum spe adventus tui, non tanta quidem ac suerat, cum primum de te agebatur: sed non omnis tamen decollarat. Interea ex C ratoribus Academiae nostrae accepi, quom do conditionem hanc abnueres, atque homitestas etiam Cur ita ficeres, causas adferres. Itaque ut video nunc spe mea penitus excidi, neq: ego modo sed quotquot te hic tantopere praestolabamur. Neque consilium tuum hoe improbare ausim; praesertim cum extiteris tuis facile perspexerim, nunquam fiagiste te quid animi alteri foret, qui omnes
moveret lapidem, ut ne iis animis res Vcte tur, quibus oportebat.Intelligo nunc praelum fervere tertio exercitationum marum opore, quod si est gaudeo. Quid de me mirum
qui tot bona me docueris, seu linguam utramque spectem, seu scientiam naturalem, situm locorum de prope disciplinas universis. Vere hoc quoque Exercitationum ad Solinum
309쪽
Solinumnus thes non, non liber. Nec
inferiora. scio erunt, 'Me consequentu
Quin tanto, sonasse potiora, quanto praestat Solino Plinius, cui ni fallor nunc uni des das. Rire niuro es malevoli atquei vidi. lneo midiorum genere nihil sitnile aetas nostra vidit: utinam conspiciat post ritas simile. Sed hoc voti est. Nunc quid*ntinus o qui ista possis. Spem brevi fore, ut non solum de Rep. lit m bene merearicet
noverunt. . Et Iam quidem praeclara h-de argumento exorsus es. Ea ad pertexenda Deus confidovaletudinem suggeret de vires. Eiste occupatissimum scirem de ipse etiam sitis multis distringereri committere tamen non potui, quinat sectum hirtic meum lit
As eo id me iacturis fit, ut i q
esset, quam cui hinc parcns, inde socer, ante annos propemodum quinquaginta fuerint innexi Sed si lidum ac diurnum hoc esse gaudium,non sivit tristissima calamitas, quae me domumque meam adflixit. Puto enim jamdudum ad aures tuas pervenerisima se tui suavissimum Dionysiim nacumis; quo ψmstite, omnia ad is a facilius sewbam. Deum immorialenal quantum ille de inimin prope dixerim,quid non spondebat Q cusa: talisClassicos Scriptore Latinos,&G cos diligenti evolverat Z quam feliciter, etiam ubi magni viri se haerent, enucleabat quanto cum genio imitabatur Quis plurium linguarum notitiam complex e Non ego illas vulgares dicam, in his Gallicam, halicam, Hispanicam , solum nomin is eruditas illa , ut Plebraeam, tum an liquiorem illam, tum Rabbinicam ;herri Sy-r 'i, Ch Maeam, Arabicam; Armeni eum, ac sthiopica dare sese coeperati Vix Mihi ip*tium requirebatiu, quin multa, ma gnave habuisset Resp. ixeraria, studio,ope inque ejus perfecta: Nec illa Linguarum modo variarum, & multiiugarum, eruditi Ohem perantia, sed acie Miam ingenium, limatissimum judicium, α quod ame omu puto, eximiam pieta m. Nunc inuriatu
mota spes omnes abscidit. Nisi quod dispiciam, quid facto optimum de Malmonidae opulatio, cx Hebraeo Latinc ab eo reddito, dic notit illustrato: Iiem de Iulio Cau equem post Sc ligerum ipsum, felicitet in
ius fecit planiorem De caeteris consilium sequar Plinii, ut non perfecta haberi iubet pN Mm i icthratis. Sed stralibus illis missis, in quibus Otristianum pectus, voluntatem divinam pro lege ha rc debetὶ ad aliud venio, de quo j m diu ad tς scribere in animo habui. Credo meministi, mecum his ciles,
nis, ut vestu beneficio stui posse ,. quod
cinarat f i Sed stio me tum locutum Movi, . quia jam alim facta esset promissio. Put vi nunc mihi temporis te nyeniendum inbressimili. Matthaeus meua post lotadas, proximus triennio toto
310쪽
paratus sum, benestrio illi inuntiare, ab eo
tempore, quo dixi, dummodo proximis calendis Januariis succedere eontingat Francisco Iunio, ex uxoris fratre, Ioanne Ozi- miro, nator atque is deinceps filiaturusque ad annum aetatis vigesii num quintumi qua
lege conferti id beneficium selet. Sila prope quadringenti florem mihi decedant, quilia
honeste fruar, partim quia libetis id beneficii collatum, ex bonis Canonicalium,' quorum honesta semper fiuitio fuit, diunni ododignis conferaturi partim quia datum non malla merito de urbis iuventute per tot annos : parilis etiam quia accepi, in silatium plusquam decuplo m Missummae mihi immerenti, turbidis illi; tempestatibus ade puri, Sed enim cogito mecum non tam me indignum esis hujusi pecuitiae, quam do mum amnis defunctu Vidui en Mi cum liberis relictis patva in re est, ut nosse te a bitror.WEst genere ipsa nata per ne
Filius Eranciscus, de quo nunc ago, inc gnomine, sic S nmine avum terere: Et avim stituturum vestigiis, magna spes est. Nec debet videri alienus plane ab uine est ebreuius Parens studia in ut be vestra hausit, vunculus magnus Henricus Corputius , tota os bene de Ecclesia vestra meritus. Sed quod eaput est, avus illius, maximis meritis; omnes toto orbe tetrarum Ecclesilis tab inatas libi vehementer obstrinxit. vir undecumque doctissimus, nee ullo Theol sorum quot sunt, vel fuere, inferior. ι Haec ego pluribus sum persecutus, ut inibi Orieelle videas. Puer ipse optimi est ingenii, eduratio optima. Nihil tequiritui nisi ut studiis substidium sit. Decretum nihi hahere pueri rationem, ne avo vel fiesvi,sit in-deeios. verianc quid nunc serius loquar, deliret triennio toto anticipem, tamen jam alicui ex magnatum cognatis Acta sit pio missio. Ecce igitii reonditio nem aliam. Sihoelia est, de intra annum unum inerum4 4 cpita alicujus anniis riges mus qui notus pii hoe beneficio milius si hactevus' Non repugno, quominus alius,quisquis isse, proximis Kalendis Ianuariis, ubi Matthaeo succedat, dummodo Franciscus Iunius, Io annis Filius, Francisci Nepos, ost annum vel biennii ini; frui eo beneficio eontingat, de iam et ceria promisso fiat. Pluribus, mi
gnate amplissime, non morabor te,quem occupatissimum scio. Et cerae si occupatio-
nes meas scias, taretis me, pretet moren ἴtatri oliis scribere potuisse. Sed quia non mihi me natum stitem, sed aliis etiam, im primis cognatis meis, vel liberoruin me 'rum conscientia non sivit, ut hae in te essetis negligentior. Mutem plurimam dices mptimae iuxori, Si liberis, item praestantissimi vitis, Consuli Beaut mio, de syndico Cat-sio. Item M. Bethio, luto, verio, o manno, carierisque amantibus nostri. Selethri occasio erit, norae operii tua, in silui rionibus ullis, abuti esse censera. ivale . Amstelodami il
Non sinite di m quantola luctu fus
rim i imo quo in dolore nunc quoque sim. Semper enim recursit memoria tam cari pignoris. Dies scio insipientibus quoque paulatim minuit moerorem ; ncc in nostri ordinis hominiae ratio minus valere debet : quin potitu prevenere in nobistempus illud eontinet. Sed enim carendo eo filio,
cuius virtutes rarissimas mecum optime intelligis, Minidiis uram ac magis intelligo, non quantum dubii cum modo, sed quantum ipse etiam amiserim. omnino immaturita decessus, the wquoque, non meorum solum ratione, in studiis contuibavit. Miti res veto nato: Ac Doctorem Ilium, de vita M us ducem' ainiserunti in ea talamitate nulla in reaeque nunc Blatium iuvenio, inque illis quae Deus& Pietas suadent. Jubes Apostolus ne eorum initae vigeamus msi spem Resii uecticinis non habent. Alter mbeatos esse qui in Do zno obdormierunc Praeterea docemur bonis et rinia in bonumeraeis. Paula ille milestis o ii norat quid Vib, qiuid mihi, quid meis expediret. Me si stibinde me recolligo, de cogito mecum
quam irem is futurimi, si qui istius m
pri piis praeire aliis ad constantiam seldo,nilae dolati ipse, eique inusili succumbanis. Magnasque Deo giruias ago quod me spirititu suo firmet,& prosecto quam ingratius crini erga Deum, 'si sesem enitem quid ab stulerit, non stem quantum reliquerisi me in i liberitiam caeteris: Muli- -btibi debeo, amicissime Salinas, quod ipsi