장음표시 사용
501쪽
.ppetis omnibus inesse credit elausulam salutarem rebus se. ILintibus, arque adeo
a pactis recedi posse I. Si qua nova
causa , satis idonea , obveniat Il. Si res eo deducta sit, unde incipere non posset. III. Si ipsa pactorum ratio resset . IV. Si necessitas ac utilitas Reipublicae aliud sagitent . Exstat da illis exeiptiovious tacitis in pactis pubi eis Diairibe c. hi istiani otthonis a Boekelen , doctior sane & elegantior , quam a Juvene ejus -tis ex si se asses . Sed
quamvis ais hibeas eas cautiones, quibus exceptiones suas. circurn scribit Bochelen, vix tirnen vel ita cavebis.a Alachia.
Ve' illino , si his perfidiae late biis se inelae renas prurientibus Principum auribus
Decemitate , atque utilitate Reipublicae fidem uti l .ere i irmittit , quid , Db: ecro , aliud est . quam ratio , quam . Meant , patiis , hellua illa multorum capitum
ς ui nemo sere Princeps est , qui ressat 3 di quid tres priores exceptiones nisi totidem . ruptae fidei velamenta λQuisquis una ex his omnibus utitur , mox existimat , a pactis recedi posse , si eorum servata fides , Iebus mutatis , in Reipublicae detrimentum. vergat , Nqui sic' existimat , incedit per ' ignes l. ppositos cimeri doloso: id enim si te mel tardaris , nulla omnino catusa est ob qtiam non impune fallas fidem da. tam . At , inquies , cum in eo statu Rulsu ilica esset, id pactum conducebat,
id ecque tunc in vi , nunc autem , mum lata ,reium facie , pactum nocet, cessRt igitur paci lcendi. eausa , neque . ideo , ex eventu putandus sum in. id conissentisse . Quicquid paciscitur Princeps ,
pacitciuir ad utilitatem . Reipublicae suae , ex hac ejus mente obligatur , si s e. tis Ies cadat, non obligatur , quia te '
Vera non consensit ,1 deficiente autem
consensu deficit ipsa obligario . , . Si ita dii putes , . disputas subtilius , quam verius, & simuI quaecunque Acta,
quacunque libuerit occasione, rescindest
nulla. enim pactio sine consensu elh ,
consensus nullus sne causa consentiendi, mutatio voluntatis nulla, quae causam non habet eam; quae tempore contrariae Voluntatis nun adsuit . Ita fiet , promissionem quamcunque non obligare.
nisi quae ex eventu utilis sit . Ha , si bellum: utilius sit, pax facta dit plicebit,
Ita emtor mercium , imminuto earum pretio . emtionem rescindet , mutata voluntate ob mutatum pretium . Sed,
& ita fiet , ut obligatio , quae Omni jure cogat, in rebus cum publicis, tum privatis, omnino nulla sit. Inter diversas quidem Gentes , quaesiti juris Lint, nihil est, quod jure cogat , silent enim leges , dc ex legibus lota vis cogendi , sed ut inter Guntes promissis stetur , suadet bona fides Autilitas publica , di utrique tantundem tribuendum quantum obligationi validissimae, & sane nulla est validior, quam
quae nititur sola animi magnitudine . Haec virtus, omnium princeps, in prI-mis principem ornat & commendat ,
& hac exstincta , cuncta ab imis tarbari necesse est . Quis Princeps contraxerit cum Principe , cujus Punica
fides innotuit 8 Quid v lebunt pacta de
mutuis commerciis, de auxiliis praestanis dis , de permutatione & redemtione- captivorum ὶ haec alioquin etiam inter
hostes valent , sed quid rei est hostem salic re, si de amicum fallas λQuin .& in ipsa Societate Civili ,
si adeo morosum te praebeas, contradices
Di te omni obli stationi, nam , si dixero 'obligationi civili parendum esse , qui Alex jubet, mox rogabis, cur degi paren dum sit, & ejus rei certam demonstra:
502쪽
DE REBUS VARII ARGUMENTI CAP. X. 433
tionem desiderabis . Si dixero , suum tisque causis verissimum est , quod diis cuique esse tribuendum , quia dominus xit Cicero M. Σ. de osse. prope sn. Lest . quia sic in Civitate habetur, mox is 'res sebementius Ronpubilatim contia rogabis, cur sic habeatur , & ia origia uet , quam Mes . Proinissum igitur , finem dominii inquites. Titio , ales , me audias, etiam tunc ser vandum, cum non magis eum flaudum natura dedit , id servari Reipublicae nota expediar. imo quam Maevio, si occupavit Titius, quia periculosum sit. Ita i pie sentio, & ita Dccupavit rem communem , - urgebis , quoque sensit C Tiacus Lentulus in , Titium sine iacto Maevit ei non po- p. m. 292. seqq. ubi eandem tuisse eripere suam partem . Ad sumis sententiam rationibus, Sc cum maximς mum forte concedes, quamdiu tandum exemplis mascule defendit. naturaliter possidet Titius, Maevium Non tamen rejecerim Omnes excepti ejus occupandi jus non habere . quod nes citas, sunt enim , quas omnium tantundem juris , quantum Maevio , Gentium contensus probavit, ut . si foe- etiani Titio competat, in pari milia derato Principi , qui octio setitur, auxi-
melior sit conditio possidentis , quod ita promisero . ea non . praestem , si ille etiam nihil moveatur , nisi a potiori , ipse Frinceps nullo jure causam belli quodque ideo , ubi par est causa ejus , praebuerit , de qua exceptione dixi su- qui petit, & ejuis qui defendit, nihil pra lib. I. cap. 9. Nnn, inqu. .m , rei
oporteat innovari. Sed quid si nee hoc cerim omnes exceptiones. tacitas , sed concedas . verum ad divisionem proum neque admiserim omnes p. Siorum. cxce-
. ces λ Prosee o, si ita philosopheris, vi ἡ ptiones tk restrictione quas diis ili. quicquam erit certum in dominiis & obli- cura admisit Grotius de iure beIli pu-gatio cibus , omni denique Mettiae causa - sis lib. 2. cap. I 5. β gr. seqq. Sc ex Crassuis igitur hanc re traffandum quibus suas exceptiones tacitas fere adoris est . nam. postquam. lex certos dominii navit Boehelen d. Anitribe. Neque etiam acquirendi modos . pra scripsit , hos 4 4 admiserim, quod placet aliis, magis qui-quemur , quia sine legibus nulla Civi- dem, ut videtur, religiosis, sed non mi-- tas iubsiuit. &, ut iis pareamus, jubet nus improbis, qui nempe pacta publi- ipsa utilitas, iusti prope mater Sca qui. ea violari quidem posse negant, sed, si Atque haec ipsa utilitas diversos prin- damnosa sint Reipublicae , fraude eludici pes obligat ad fidem servandam , et i am- posse facile patiuntur . Hac sententias sileant leges , neque enim Impe-. utitur Auctor disquisetiamι in politicarum ria sine Principe , neque Princeps s. casu 22. Sed quia eam rationibus tue-ne p., et is , neque pacta sine fide ina ri non potest , unice tuetur scelerunt telliguntur. Promittendum , quia pla- exemplis.
. eet, & servandum, quia promissum est. Scio & alios iuris publici Magistros Ar, inquies . promissi praestatio Reipu- iisdem sere vectigiis insistere , sed hos
blicae detrimentum , sepe & perniciem Duees si tequamur, omnes Principes mox secum trahet. Esto , sorte & tunc utis liuelligent , quam facile se non tan te erit fidem servare . Lapsam Rem p tum fallere, sed & falli. Quod ne far, blicam Civium sertitudo , Fortunaeque omni modo cavendum est , & hinc prae benignitas restituere possunt'; sed fides eludςndae excusationes. quibus perfidiam - nimam imitatur , unde exiit semel , suam tegunt improbi Principes . Vet: nunquam revertitur. Iar publicis priva. res Romani satis sciebant, interesse in
503쪽
ter debitorem , qui pecuniam . quam acreditore acceperat, libidine aut alea Missum it , eum, qui ἰncendio, aut lais trocinio , aut aliquo casu trisiore alienaeum suis perdidit, δc tamen inquit Seneca lib. 7. de benefe. cap. I 5. nullam ex cusat;onem receperunt , ut bomines se iarent, fidem utique praestandam. Hoc suis perdicto: Satias enim erat a paucis etiam justam excusationem non recipi , quam ab
rit, quominus promissum praestetur, non permitto eorum, qui pacti sunt , arbitrio, neque enim possunt judices sedere in causa sua , at aliorum , qui neutrarum partium sum . desidero arbitrium , ut Sc olim in causis , publicis ad alio. rum iudicium decursum ella intelliges
ex Grotio eo loco , quem adducebam supra H I b. I. eap. 9. vf. qui.
Descripsi rudi penicillo sementiam
omnibus aliqv. m tentari. Atque ita cum meam de argumento, quod non unius pactis publicis vomparatum est, ut sere belli causa suit . Si hanc cum cura ed satius sit , nullam exceptionem accipere , quam earum numerum in tantum augere . ut regulam, quae fidem datam praestare iubet, Iantum non everxant.
Quid igitur dicemus ὶ una sorte vel
altera exceptio suffecerit . Iusta utique lare, & aliorum lententiis occum re uul lem , librum scriberem , cum maximes adderem, quemadmodum olim Prin. cipes ea in re versati snt , & adhuc versentur. Humani generis ea labes est, ut violare fidem , non ber re Pacta .vixerit, si per eum ipsum Principem, cui quisquam sit, qui re gioni sol iluear,
promisi , flererit, quominus promissum modo id utile esse inreflexerit, vel halunt praestem, ut in specie, quam modo at- Bud dei. s haec describi permittaa, elem. tigi, , d. lib. I. q. Jatius enarrata est, Philosopb. . praes. pane 2. Iap. 2I. quamvis forte quis dixerit , non tam Sie sorte , inquies , viles anima' , icd hanc esse exceptionem, quam usu reteis non Principes, qui altius seirant. A ptam pet lorum interpretationem , sed di , quid de his ipse ille Bud deos alat nihil refert , quo nomine appelles ; si d. p. g. 43 .. Pacia violare erimen es in exceptionem dicas, alteram addo, Prinis privatae sorιis bona ne in Principibus a cipem scilicet non ultra obligari, quam iis . qui rerum summae praesunt . frange- in quantum sacere potest . & , an pos . re foedera pars prudentiae es . Horae cost, permitrendum alterius Principis , qua reserens, sed tamen esse verissimum, ut boni viri, arbitrio. Quemadmodum pri . probem, per m Ille possem currere exeminuatis, qui, ut cum Seneca loquar, alia pia . Quia vero , suae his libris agρ quo casu tristiore al ena cum Dis predia cuncta, sere resero Id Rempublicam sae-ὸerunt , largimur id benefeium , quod derati Belgii, scire attinet , quid ei hac competenιiae vocari obtinet , multo uti in parte sederit. que magis id Principibus Argiemur, si opportune autem sic succurrit , quod bona sice agant. Ab his omnis vis & ordines Generales anno Issts. Elii abe- coactio abesse debet , quum enim vis uiam , Anglorum Reginam , monu inferri nequeat nisi solis armis , quid proderit Principem armis apgredi , ut prasset , quod prasiare non potest λ Si nihil otninus cogas, constituisti eum deis hellare ob eausam non justam . Sed an runt , fidem anno II 8 s. sibi datam , servaret, si existimationi suae coλialium vellet. Cui satis absurdissime Mulier respondit: bonae idei esse Principum contra sitis,ineque eos ἰὼ teneri, s in detrime Princeps pactis sare scssit vel non pos- rtim publicνm cedant, Sc reliqua ejusdemst , & an per alium Principem sei sarinae , ut , hac narrat tamdenus in Elia
504쪽
n E REBUS VAR I ARGUMENTI CAP. X. ss
HUabet ba pari. 4. p. m. 6 9. ex eo ime quaestum , at nihil definitum est . totidem verbis Metalen d. opusculo p. Sed prudentiae erit haec omnia omitis
374. Rem ipsam quoque habet tere j hoe duntaxat superdicto: omnium
raucheus de jure feciali pari. 2. sest. Rerumpublicarum hanc fere indolem 4. quaest. 23. Honesta Sc religiosa or- esse , ut neque grandem perfidiam iis
dinum Generalium orario , sed non mi- recte objeceris , neque singularem animinus religiosos dixeris' Ordines Hollan- magnitudinem ab iis iacile exspecta.diae , nam quum prodiisset liber , cuis veris. jus inscriptio erat , anniκsing der Heliasame Pelitisque pronden en Max meo H CAPUT XLman de Repubi eq -n Hialand en mess- , cujusque Auctor defendehat, ora peregrini ab iam n seratiane Re pu- pacta publica eatenus duntaxat. esse i . blIca snt arcendi 8 i.
servanda , quatenus expedit. mox eum
librum damnarunt, edicto in hane rem Eregrinos intelligo , non qui resecto 28. Maj. I 669. si in eoque palam x ipsa adhuc peregrini sunt , atque
testati sunt, periculosam, abominandam ita sub alio Principe habitant , nam -& detestabilem esse sententiam , fidem quis eos arcessat ad capessendos alibi datam non ulterius obligare , quam id honores ρ sed eos , qui origine quidem patitur honum publicum, & ab ea hanc peregrini sunt , in nostrum tamen Im-
Rempublicam , quae summam sui glo- perium concesserunt, eo translata rerum riam ponit in religiosa scederum 'bse ac fortunarum suarum sede . De his vatione , semper abhorruisse , adhuc 'uaero, conlulta prius ratione , deinde abhorrere. Verba profecto optima i bene , si res tam bonae a per , an au tem semper tam bonae , constitueram excutere singulari eapite , & excurrere per omnes aetates: hujus Reipublicae , lege, an apud nos muneribus & honoribus iungi possint. Et , consulta quidem ratione , non animadverto , si linguae, si legum. si morum , si universa denique Reipublicae , in quam transie- facto initio ab eo foedere , quo circa runt, satis periti sint, cur ab ejus adprimam insantiam Reipublicae inter Mi. ministratione sint arcendi . Arcent ta-sabetham ,' Angliae Reginam , 8 O diis men eos plerique juris publici Ma--s Generales inter alia convenerat , 1gistri , . sed ob rationes , quae me ut Reginae Legatus Consilio Status se non moverint . In indigenis aiunt perpetuo interesset , de quo pacto di. majorem , in peregrinis minorem Ci- jputat d; ustio potitiea d. easu χχ. vitatis amorem praesumi , sed quis an recte , ipse videris . Constitueram , sinistu e prasumat de eo , qui totus cum inquam , ab eo foedςre initium facere , omni familia , cum omni fortuna in& sic tandem pervenire ad faedus , in- nostram Civita em concessit,cujusque adeo ter Imperatorem Germanorum & oris salus ab ipsa salute publica pendet Τ quis dines Generales de praestandis . mutuo perperam consulat Reipublicae, ut, ea per- auxiliis initum 2Ο. Febr. I732. decu- dita, ejus ipsius res & sortuna perdanturΤjus obtervatione haud ita pridem acerri. At ratio & lex ditiorem & digni
505쪽
rem quemque M Rempublicam admini- tibus arcueiunt , ut est in diisu, tἰμὶ si aliuam invitant. Probe novi. sed in peregrinis hae dotes sorte magis pellucebunt , quam in indigenis. Quod si sit, ego utique peregrinum diriorem &digniorem praetulerim indigenae minus citi & rLinus digno , noc est , quod
bus politicis casu 47. Et, si verum amamus . non alia fuit ratio, cur Holla di Zelandique vAiis privilegi sis, a Gra vionibus sibi datis . obtinuerunt , ne
cui extero ad honores pateret aditus ,
quod scilicet Hollandis Zelandisque jam
store serat indigena, si, qui opibus & arbitrio dominari coeperantvirmite Vincit, etiam honore vincat . Burgundi & Austriaci , ' osse dehet Rempublicam, qui eam re. cilius dominara possent i Burgund dccte administraverit largior . sed ejus Austriacos muneribus adhibebant . Non peritia saepe magis peregrini censentur, sibi metuebant Hollanai elan . quam ipsi indigenae, qui cum lacte ma. que ab aliis telegrinis , qui a rpi Sterno se hanc peritiam imbibisse rati , meritisque suis ad honores pro o e. ens piunt industriam . quae reipublicae ad. tur , sed , Impetratis p Ilegos , cun ducendae necessaria est . Nihil ego desi- ctos arcere placuit, M'. deraverim , inisi ut is , qui Magi 'eatu dos & Austriacos exclucere res sun itur , Tros Tyriuive Lat , prxstet oppido Invidiosa apud Principes, a qui- bonam fidem , cum diligentia &'. peri. bus privilegia illa er)nt Impetrandatia conjunctam . Sed tantum abest , ut -Atque Ira, Invidiae Virandae ergo , ge- in Rebus publicis . quae peregrinos ab nerale quoque fuit Trevirentium ecre-u Omnibus dignitatibus plane excludunt , , de quo modo dicebam, quam VrSauhibeantur indigenae ex omni parte revera iolos Gallos tan ret. idorci , ut , delactu h. hit O , ouod ad Non aliam utique ob caulam , quam ulnera, in ipsos collata , serio poti dixi, impetrata fuisse amenui.
cc itiandum sit de his, ut indi u s . peregrinis plivilegia , a 'firuntur. Adco paret tum Propinquo. storia eorum temporum . Huc rei ero , rumve dignatio vel potentia omnes; alias quod a maximis dignItativus uri . bene gerendae Reipublicae rationes ex- Scultetum peregrinos exeiulcrit aistinxit . . B:irgunda in legum quas Hol-' Non tamen omnes pereoranos promi--Zelandiique dedit τρ
repulerim eos, a quilius metus est , ne quae recensuit salus publica periclitetur . Quod is ne maxime obtinet , ubi alter Populus alterius Populi libertati imiminet,& per
honores peregrinorum cuncta ad se trahit . Eaque ratione anno sece IgOO. viii lib. 4. rit. v. iap. I. Sed praeter haec gencralia. erant δc adhuc sunt speis
cialia privilegia , quae Magistratus Urbium sibi iminc trarunt , quibulque libertati sua adlluc magis pria pectum exI- Trevirentes, qui Gallorum patrocinium stimabant Secundum haec quibuidam
a novi rant, veriti, ne per hos liber t. as Urbibus neque omnes .so a lalva esse ur,ser , facto decieto landique ad Magistr um vel Onlul et Gallos ce: crosque peiegrinos a dignita- tum admittunrur , , d duo a δx 2
506쪽
eerto terrarum. tractu nati sunt . vel in ipsa Urbe , de qua agitur . ut de Bithynicis Civitatibus memorat Plinius ιι λ' i O. episeol. III. vel qui nuptiis alliquot annorum habitatione Civia ratem limi nacti , vel . quae alia. sunt singularia privilegia. a Gravionibus pi ce vel pretio extorta , ut omni modo peregrini excluderentur Rationem habuerunt illa privilegiam tempore, quo data sunt, nunc nurulam habent , quamvis etiam 'nunc ea servent Hollandi Zelandique e nullus enim hodie ab ullis peregrinis metus . nulla Bu guhdorum , Aultriacorum vel Hispanorum adversus Rempublicam ma-'chinatio. Neque etiam multi peregrini
admitterentur , etsi lege non essent exisclusii , quum . sublatis Comitibus , apud ipsos Hollandos Zelandosque nune se
rerum .summa . Quin si vel multi ad. mitterentur, non tamen ab his metue dum cum non sit Princeps peregrinus, qui in rem suam Reipublicae obtrudat, & per eos res novas moliatur. Peregrini etiam , si vel promiscue admittere nistur , non essent ex uno eodemque loco,
utque ita cesset metus, qui olim suit, ne sorte conspiraturi essent in 'unius e usdemque Priticipis gratiam . Qium ut olim Comites , sic postea Guberna. totes , Reipublicae libertati ita minerent, etiam peregrini in hanc rem adhibiti . sunt , di , quae Gubernatorum auctoritas
erat, saepe frustra iis sunt objectae leges
Quod autem Trevirenses eo , quod dixi , decreto etiam Gallos , qui tempore sam decreti in dignitate erant , ea spoliaverint , omnino displicet . Digniras ne quχratur , recte statuitur.ς iit νη . T. III. quaesita absque crimine auseratur , non sine in ria. Benignius propter utilita.
tem publicam ad plinium rescripsit Tm-janus sa) , ne e Senatu Civitatis Bithynicae ejiceret Cives alienos , quam. vis contra legem cadicriptos . Et beni.
gnius Carolus V. in privilegio , ΗΟ landis dato 7. Mai. Iss s. s3ὶ quum
enim eo, ut mox plenius dicam, qui inhusdam peregrinis dignitatibus in Hollandia sungendis interdixisset, iis tamen, ut dignitatibus tunc fungebantur, vim eri vetuit . Benignius etiam Hollandi, qui, cum anno 1838. Syndicos, Scribas, aliosque Ministros , quos Urbes adducunti ad Comitia ordinum Hollanis diae , peregrinos esse vetuissent , simul tamen lanciverunt, ut, qui tunc essene peregrini . Oiscium suum retinerent β . decreti Ordinum Holl. I 4. Maj. i5s8. ). In transitu noto, quod no tari meretur, id decretum duntaxat loqui de Syndicis Scrinis , aliisque Urbium Μinistris , sic enim cautum est 6 I. quid- ergo dicemus de ipsorum oris dinom Syndico , Scriba vel scribis , .lii Re Mini Ibis λ Eadem plane, si non major in his, si peregrini sint , arcenodis ratio est. Sed , ut dixi , nulla ratio est , neque enim Barneueld deterius Syndici munus gessit, quam alius quis
Ceterum generalia illa de omnibus peregrinis excludendis privilegia ipsis postea Ηollandis displicuerunt , mitigato enim eorum rigore , successit jus quasi talionis: nam ecce perentibus Hollandiae ordinibus Carolus V. 7. Maj.
507쪽
aut Belgi ae linguae imperitum , ad ul- Iam dignitatem in Hollandis admittendum , exceptis Gubernatoribus & Fquiistibus aurei Velleris. Quod pii vilegium eonfirmavit Philippus II. Hispan. Rexa 7. Dec. Isso. sὶ Vides, peregrinos excludi, sed jure rationis , vides Belgas Omnes in Be Igio admitti, & vides Belgis duntaxat admissis . Austriacos &Hispanos , a quibus tunc metus erat jadhuc excludi . sed exeludr inter ceteroso Ut ut autem sana ratio nullum peregrinum , ni sir pericula sum , arceat, in iis quum tamen non est, ut ei Iam illi ex caula per grinitatis arceantur, qui inde oriuncti sunt, ubi no 'rares lege vel mois re Civitatis arcentur . Idque sevari
jubetur decreto ordinum Hollis diae I9 Apr. 363 . aliisque quam plurimis , quae mihi , Acta ordinum euoI- venti occurrerunt . Habet & de his
quaedam Grotius apolog. cc I3. &Groene egeti de Iegib. .abrego ad i. ult. C. decerimine sacrileg. sed nee latis di. ligenter, nec laudatis auctoritatibus
Igitur peregrini . qui Holland 6s ἡon
excludunt, neque in Hollandia ab honori hus excluduntur . Haec esto regula,
sed ab hae excipe Syndicos 3c scribas, quos Magistratus Urbium Comitiis ordinum interesse volunt , hi enim origine peregrini , semper excluduntur ex d. decreto ros8. nee hllic quam refert,
ubi nati sint, & an ibi Hollandi exocludantur , nee ne . Addo aliam exceptionem , quam sug erunt varia Uris
hium privilegia , quae supra compendio cominem orabam . Haec I rivilegia tolle. re , ut in Comitum potestate non suit, sic nec est in potestate ordinum . Fac igitur , privilegia arcere a Magistratu
vel Consulatu , qui non eereo tragit Hollandiae , vel in ipsa Urbe , de qua
agitur, natus est, utique ibi secundum ea non admirremus peregrinum , licet natum, 'ubi Hollandi non excluduntur,
nam jus generale, quod ex lege tali nis est , quodque ordinibus Hollandiae possea placuit, anteriora Urbium privi Iegia non abrogare 3c ratio docet. , &Instinianus constituit in f 4. consistutionis et . de eonfirmando Codice.
Sed quid dicemus de iis, quibus in
dines Hollandiae nativitatis peiegrinae gratiam iaciunt, concessis diplomatibus,
mara , simpliciter concessi , nihil qxile, quam praebere nisi jus subditi , ut sciali cer peregrinus hahcatur pro subdiro , & apud nos sorum sortiat ιr, non vero prodesse ad honores, nisi specialiter hoc iis sit 'insertum . Frequentissima' sune ejusmodi diplomata, sed cui bono, o ἔ- eat Cassius 7 Sane mihi videntur exigui plane usus, si leges , quas dixi , revocemus in memoriam . Si ea diplomata, simpliciter concessa , hon praebeant niti jus su fiditi & sori , utique quisque pere prinuς & advena id nanciscitur , ubi a Magis ratu Ur his , in quam Penates suos transtulit , in numerum Civium est receptus , quemadmodum Magistratus sngularum Urbium quosque peregrinos & advenas sic reeipiunt quotidie . In hane rem igitur privi Iegio Ordinum opus non est . Si diploma concessiim si ad honores. ad honores proderit . sed & μregrinis, etiam sne diplomare, eos capessere licet, modo nati s ni in eo Imperio, ubi nostrates non excluduntur . Sin ajas , privilesia ta
508쪽
DE RE Bus VARII ARGUMENTI CAP. XL
men Urbium plurimos arcere, vel non natos in iis ipsis Urbibus, vel non
natos certo terranam Iractu , Iargior .
sed ea diplomata peregrinis Bon plus praestabunt, quam ipsis Hossandis , ibi non natis . Quae igitur privilegia ipsos
Hollandos excludunt, etiam exclutant. peregrinos , cum ordinum nec mens ,
hec etiam potestas sit , concessis illis diplomatibus , sollere privilegia Utabium . Si qyid video, illa diplomata, simpliciter conce a , nihil quicquam
tribuunt', quod. non Nagistratus dare possit , sin autem ad honores concedan. tur, duplicem praebent usum ; alterum, ut etiam illi peregrini ad honores admittantur . qui ibi nati sunt , ubi nostrates arcentur , nam legis suae gratiam facere possunt ordines ; alterum ut Syndici & Scribae , qui ex causa peregrinitatis plane arcentur ex d. decreto anni 1638. concessis illis diplomatibus, nunc liceat .esse Syndicis & Scribis, Analium praebeant usum diplomata ad honores , nondum potui animadverte e , id autem satis anima duerti , saepius nullam in quam aliquam subesse causam 'imia
plorandi haec diplomata , N. , quod legis est , perperam gratiae tribui Varia exempla ad manum sunt , quibus id ostendere possim, sed res tapti non est. C Α Ρ - U T . XII. Imperism Jur Idinis an
AD jus publicum pertinet quaestio,
an de quemad*odum Misistratus di Iudices In perIum &, jurisdictionem, sibi datum datamve , aliis m dare pos- snt λ Constar, jure Romano Imperium, qυod in gladii potestate coosisteSat , &metum appellabatur , mandari non po
tuisse iurisdictionem , & illud Imperium, quod jurisdictioni cohaerebat , &η sy
mixtam dici obtinuit I. I. pr. ρο ρ r. de osse. eius cui mand. es turbis. Rationem differentiae dedit Papinianus in .. ι. I. quod nempe mandata iuris.
dictione non transferantur, quae specialiter Lege, vel SCto, vel Constitutio. ne Principum tribuuntur, ut est in meis ro Imperio , sed ea tantum , quae . Magistratibus competunt jure suo . At vetaro . inq ies, etiam jurii dictio, quae missistratibus competit, ex lege aliqua descendit , & ejus parres lege di finit
sunt, & se rationem rationis desidera. bis . Si dixero, merum Imperium verinsari circa res majoris, mixtum circa res minoris momenti, non loquar. ut Papinianus loquutus est . Sed hoc jam non agimus, & ne hoc quidem, cur Romanis , secus ac pleriique Gentibus , placuerit , iuriscictionem mandari posse . An propter nimiam negotiorum molem. quibus Nagistratus Uibani & Provinciales saepe obruebantur λ an piopter morbum aliamve causam senticam, qua sorte impediebantur officio suo superesse λ an propter ignaviam , cui sic coninsulere murant Nagistratus λ an propter imperitiam , translata sic iurisdimone in eos, qui pius sapiebant λ Non en verit sorte, qui has smilesve causas .mandandae jurii dictioni originem prae- huisse credat, & simul credat, inde quo que esse , quod Magistratus Romani &judices dederint . & adlessores adhibuerint Quen admodum aurem a judice dato vel a mandatario jurisdictionis sue. rit appellatum, prolixe exsequutus sum
Sed, his missis, nihil puto esse verius , si leges patrias contulamus, quamcmnes magistratus Δ Iudices , sive a Principe creatos , sue ab his , quibus
Princeps eorum creandorum potestatem
dedit , per se si irgi ossicio suo , . & ipsc sex sormula jurisjurandi, antea Iraestiti,
509쪽
rognoscere & judicare de omni causa , se Princeps , vel qui eius vice sungita in criminali, quam civili. Sane nul- tur , quasi mandans. Utque manifestumium osticium Magistratumve mandari est , mandatam sita iuris distionem alte- permittit Philippus II. in 8. ediff. ri mandari non posse l. ult. pr. ff. de de crimin. s. Jul. I 37o. 8c hoc iure ostie. ejus cui mandia est iurisi. sic nec utimur , ut mox per species utriusque possunt magistratus vel judices, erecta iurisdictionis ostendam. eorum, qui ipsi officiis suis surgantur,' Quid igitur est , quod scripst Gudeis fide & industria . Et, ut de crimini boliniis de jure novissimo lib. s. cap. primum exordiar , tantum abest, ut ii, in su. S. exscripsit Groenewegen qui jurati de his judicant, aliis non jibabroq. ad I. F. da iurisd.' Quod nem. ratis jurisdictione sua possint cedere, ut pe hodie potesas gladii non mer; Impe- ne si quidem id possint qui Accusato
vii st , verann pars ordinariae iurisd ctio. rum partibus , Quocunque nomine, fun-nis , atque etiam.mandata jur dictione transeat, per vicariss , non secus quam ceterae partes iurisdi Lonis, exerceatnr. Sed,
si reliqua Gudelini addidisset Groenmwegen, mox apparuis et , haec eum re
serre ad Toparchas aliolaiae , qui vice lacra iudices creant , at ri vel ad eos aeteras , ne sic quidem res salva est romam illi Toparchae . secundum codicitis Ios investiturae, non iudicandi , sed Tan-τumnuodo Iudices creandi potesatem habent , nec subdelegare , sed potius vise Frine is Jud.ces creare videntur, ut ipse Groene egen recte animadvertit ad L uis. J. de osse. ejus 'eni mand. est ju-
Ud. Illi . Toparchae nec iudicant , nec ipsi iudicare possitne , & , eum agimus de mandata jurisdictione, agimus de eo, qui ipse , si vesit; juris dicundi ossicio Engitur, sed, si nolit, in alium iuri L dictionem , sbi propriam , transferre potest . Summae igitur imprudentis est dicere , posse quem hodie mandare iu-νisdictionem, id est, sua vice alium sufficere, qui jus dicat, quod alioquin ipse mandans suis et dicturus. omnes Magistratus & Iudices hodie sunt quasi mandatarii jurisdictionis, ip-
guntur, quorumque adeo officium ablo vitur solis criminum persequutionibus . Quare jubentur illi Acei, satores ibi habit .ire , ubi jura Principis tuentur, di prohibentur alios substituere, quos vultigo vicarios sive Stadbotidera appellamus ita generaliter constituit Philippus JI. in d. 3 8. edicti de crimin. anni 737 . Et ita olim quoque fuit . nam ait βψ . lexum, quas anno x aqq. Hollandis
serten . Secundum haec quoque ordines Hollaόdiae, petente Magistratu Heusdano, decreverunt i 7. Iul. issa. set) ne quis esset Heu illinus Drost, Casiete nen
laraas , nisi qui in Urbe Heu Idana
fixum domicilium haberet . ut sic per se officio suo iungeretur . Scio , earum prohibitionum sepe gratiam esse factam, di adhue fieri, sive palam, dato in hancrctra privilegio , sive clam , per selam dissimulationem , sed i pios Iudices, qui
de criminibus judicant, unquam vicuria opera fuisse usos, vel in eam rem pri vilegium impetrasse , non memini me uspiam legere.
510쪽
De eausis 'civilibus ' sive pecuniariis ilena puro dicendum . A ue ideo, cum iii ψ edicti ordinum Hollandiae etci. Decemb. Is ς 3. U bet mobiurυrus3ὶ,Τl em radii de causs, ibi memoratis, judicare iii sit euent. &'hi sua jurisdictio. ne cessissent Scabinis, res e responsum
I. ω χ. Scabinos de iis caulis judicare non posse , Principem enim selum Iudices facere, & ejus solius esse iurasia
dictionem dare , aupere , minuere : ne
minem igitur jurisdictionem, sibi datam,
ad alium transferre posse, ad instar scilicet mandatarii iurisdictionis apud Romanos. Non est hodie quisquam , si accurate loquamur , qui jurisdictionem propriam exerceat , quieunque exercent ,
exercene jurisdictionem Principis , n que adeo alteri recte mandant , quod suum 'non est . Ad haec qui eligit Masistratum vel Judicem , creditur elegi Die hominem, de cujus peritia , industila, probitate certus est vel esse debet, quique S Drtam , quam nactus est, ornare possie . Sin autem hane transferae ad
alium, longe sorte deteriorem , principem , lectarius cogitantem fallit, & b no publico pessi ne consulit F Ne dicam. aliud esse , juratum fungi munere suo , ut jurati languntur omnes , quibus data est jurit dictio aliud, non iuratam fungi , ut fungere riue mandatarii iuris. dictionis. Unde, cum in locis, quae ab
Hispanis oecupaverant ordiries Genera
les , usu invaluisset, ut per alium OH. cio suo fungi liceret, relatum est apud Aitetema ), ordines anno I 64s. deis crevisse, etiam in iis locis quisque per se langeretur officio suo, sive Politicos sive Militari , sive Ecclesia Neo , nisi serte ἐκ speciali causa privilegium impetrasset. daamvis autem in rebus Ρο- liticis ab eis decreto saepe recessam laeis rit, & adhuc recedatur , non comperitamen, unquam esse recessum quod ad
eos, quibus jurh diiundi provincia ibi
Sane si Iudicibus in Hollandia 3c Zmlandia liceret jurisdictionem , sibi d
tam , asteri' mandare , utique & liceret Senatoribus utriuique Curiae , quae risti landiae, Zelandiae Frisiaeque nomine H gae Batavorum 'ius dieit . Sec tantum abest, ut iis id liceat , ut Comes, Letis cestra nus 28. Iul. is 86. speciali privi
legio s in Senatoribus Suoremae Curiae
conce rit , si leo itiino minor numerus superesset, unum pluret e Senatores , non
unde vellent , sed ex Curia Hollandἰω adsciscerent . Ordinibus Hollandiae id privilegium tribuit Groene egen de te. gis . abroq. ad tit. Cod. qui pro sua νώ ν . udie. Hire dariis post . sed per peram Noli autem putare , ex mandata ju risdictione esse, quod majorum apud
Nos Urbium Magistratus variarum m. rum , quarum alioquin cognitio ad Sca, binos pertineret, alios & sere minores Iustices e stituant, ut in causis mino. ris mornenti , in causis matrimoniali
bus , maritimis, R id genus aliis, quos Iudices appellare solent Coinmissi, isseu Inoli, inquam, putare, id esse ex mana data jurii dictione , nam ejus rei pote. statem ab ordinibus fere periisse videastingistratus, purierunt certe Amsterdam menses, cum alias, tum etiam I7. Iul.
