De arte excerpendi. Vom Gelahrten Buchhalten Liber singularis, quo genera et praecepta excerpendi...

발행: 1689년

분량: 350페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

HISTORIA

Et vero,si audimus summo prudentiae litterariae auictores, habemus ea se affatim curia communicandis hae in parte nostris laboribu abstineamus,ne vel in rapinam,vel conρemtum nobis, o

xium cedant. Vel solus illeclarissimo Morbo non adductiis modo,sed laudatus etiam Polyhis.

lib. I. V. pag. i6M locus quem non assiciat. Is ita habet Hur pertinet illud Alexandri icheti praeceptum, in arcan. studiose method. cap. o. Metna arte fama fustinenda,servandum areanum lentiariorum ope Geniorum. Nam etsi θecimen eruditionis semper si dandum in publico, remo ambitione , praesitas humanitate 3 dramen, quopraesas aliis, aperiendum no= es,ne coronam tibi euampraecipiant, tui 1g culorum moreplumisse eonvestiant. Sit tamen

aliquidquo emineas; si aliquid, quodsiuggerore proferas inauditum,parcyb modese, ne pro aetas tua, tuus testolis r sates, agnoscant

ex ungue Leonem. De Hebraicis, Arabicis, de Iurisprudentia Medicina, Historia, saliis a canis,salis modo in*ersis, quanea lateant, fusticentur. Tu ero laudibus, s argutis interrogatiovibus , Ianssiliis erue arcana eorum,sipotes. Fientiae genu es hoc genuae doli boni. Huc etiam pertinet ARCANUMi MAXIMAM, NE CUIQUAM ADVERSARIA, notas, dictam tua pervoloenda peromittas ne cuiquam dixeris, quo sudeas moto, ad cas,aut conscribas arte, quos haberi am

212쪽

canos libros. iam ea, qua latent, fullisione

fiunt.' Mdieto Virum doctum , habitum contemtui, quiasenoris apertis Acribebat , habendum alioquin in pretio saaminutione maxima,

si sudendi modum arcani majesate obveiasset. Haec Fichetus, 2 quidem judice RECTE

precipit. Nam qu=d desicriptis celandis ait verissimum es. Ac nori ego, h.rc nutionc viris doctis multos laborumsuorumperiisseefructra,cum alii eorum Visaspro lub tu caederent, atque ex pantam materia, quae vellent, aedificarent. Sed haec uti fama, ves fami adeo excerpta sua colligentibra adornantibus, edentibusegregie sint confultae sic unice ad Charimtem Cbrisianam, qua par est resignatione mentis, ab omni lucro&honore temperatae, cuncta referentibus,sanen si modo se probabunt Quippe qui , modo

prosint aliis, vel suo cum dedecore etiam, nedum aliquo lucelli dispendio,incommune cono ferent quidquid instructioni atque auxilio esse ulli post credant instar sontis nempe cuilibet scaturientis, sive potari exinde velit, sive sordibus etiam sivis, mox subsidendo depurandum risum haudquaquam diuinis auris,lavari. Ego sane, vel Te, una eum auditor bin me, cun Iis, juxta cum conscientia mea,DEOQUE reses habeo idone, latis atque locupletes, quam nihil quidquam unquam meae Vesiectilis bratae velitteraria tapitata, riptaeve, collectae, ut

213쪽

excogitatae clam habuerim quenquam , inde quid addiscere volentem ac valentem. Neque enim domesticis saltim mea patuit bibliotheca semper,etiam me per dies, imb hebdomades integra domo,aut urbe adeo absente sed & commodato accipiendi ex iisdem, vel modice noto copia facta est prompta viaicui ci omni tempore. Cosiectanea vero etiam mea, vel meditation αδ propria excogitata, quantumvis imperfecta, ferculorum instar in culina etiamnum inconditorum cinordinaturum, ad saporem nondum aut asipectum delicatiorem paulo , aeque ac par erat vetiae dii simus ea declinandae ergo instructa, neque tamen eo minus mihi saepe labore magno comparata,facillimeque ab aliquo plagiario

in se transmovenda , non modo non celavi un-

qiram, sed 3c iis, quibus docendis praefui , Ccasione qualibet insticienda non raro obtrusi. Certe quotlascoygioprivato satis numeroso, tertium adeo repetito, artem excerpendi proposui, non Contentus ad calamum dictasse prηcepta, declarasse per exempla, mea quoque ipsius Excerpe omnibus omnia ostendi, Migressus, quamdiu edent perlustranda singulis & universis reliqui non dissimuiatis etiam erroribus , in iisdem a me commissis, dc ab ipsis, meo dispendio ut lucrarentur, evitandis. Atque ianc adeo liberalem meam beneficentiam, Deo benignissimo hao in parte longe sublimior exempl6 praeeunti,magis quam oppositum, occultandi mea, mihique

214쪽

servandi studium, placuit se, cum alias etiam divinioribus longe documentis , tum vel hoc ipso argumento non contemnendo sum certior fatus, quod tam incustodite committenti, tot parintim adhuc puerilium, partim alias jure suspectorum moribus, mea tamen in hunc usque diem

neque philyra ulla, nedum liber aliquis fuerit

surreptus.

Nam an aliqui mea mihi relicta pro suis

memorando, vel ex scribendo actitaverint, id vero ne per somniur quidem mihi cogitatione adeo minima,nedum cura,vel indignatione prosequendum arbitror qui nihil mallem , quam omnia mea lub alienis nominibus, posse vel aeque saltim, vel amplius,si sieri queat, etiam publicata prodesse. Cui fini plus semel aliis obtuli mea,&offero etiamnum, ac offeram occasione qualibet data modo juventur inde alii, an per me, vel alium id faciat Deus,atque gratum, imo sine mei nominis mentione , ut ab invidia & superbia mihi tutius, ita longe quoque gratius habiturus.

Absita jam animato, vide itum frustra te petiturum vereri debeas, ut soriam Excerptormn meorum continua serie, non do utito succes suum sinistrorum , aut potius errorum in illis commissorum ullo, pertextam, aliorum atq; Tuae in posterum cautelae ingenue describam. Pro secto jam ante id fecissem, ac lubens, si ante id a me petivisses.

Nunc vero seciam etiam eo libentius,atque

215쪽

locupletius, quod in ipso recensendo de ArteEx-ccrpendi libello meo, ad editionem publicam dest malo, nunc versans, video illius praecepta universalia plurima inde posse multum ili inuri. Dum obstacula& impedimenta, ex obscuritate minutiarum aliquarum, ut operosam, difficilem nimis expressionem universalem , ita perceptionem sitne applicatione ad exempla etiam ancipitem habentiu,residua, non aliter magis quam exemplo,alicujus errata in quoque genere sua ingenuo candore profitentis, tolli posse videntur. Quo minus proinde parcam hic pudori meo, nihil quidquam eorum, quae aberranti mihi nocuere, ne aliis similiter noceant , dissimulaturus. Imo haec potius illic in artis praeceptis ob infinitatem suam omisia pleraque, quam commoda virtutes , universim satis jam in arte ipsa commendatas,hic descriptione partita prosecuturus. Itaq; ut aprima orda pueritia scito me

vix octavum annum agentem, eo jam excerpen

dlardore quasi naturali stimulatum fuisse, ut nemine auctore, sponte mea PRECATIONES ex

libris etiam a nutrice mea mutuo petitis, ad alphabet seriem ordinatas exscriberem. Vide annon hic instinctus jam tum ad usus admodum egregios potuisset, directa judicio aliquo maturo puerili sedulitate, converti Quod tamen quo minus factum sit, neq; parentis mei piae memoriae laudatissimi, atque hac in parte nihil negle-etiari, neque praeceptorum culpae, sed meae qua

216쪽

industriam hanc ipsis occultabam, imprudentiae habeo imputandum. Itaque puero nihil excerpendum in scholis quidquam est datum, nisi quod phrases, uti vocalit, praecipuas latinas, atq; voces Graecas, ea qua sese tractantibus auctores bonos ferie offerebant, enotare jubebar, relegendas deinde saepius, ut memoriae infigerentur, non vero unauam ordinandas, ut excerptorum aliquo volumine asservarentur. Postquam autem vere. uno salutis reparatae 6s6. atatu vero mea δε-

cimo quarto , amburgens Gymnasio adscriptus ibertatem aliquam meo genio in studiis versandi majorem sum adeptus: erupit illico pressus hucusq; Excerpendi nativus instinctus, instar ignis tanto violentia majori flammam eructanistis, quant contra naturalem impetus sui agitationem diutius olim arctiusque inclusus, in liberiorem tandem auram eluctans, cum sumo flammamin scintillas latius spargit. Quamvis enim primo etiamnum semestri,vivo beato parente, ac praeceptore privato bis hebdomade qualibet ad nos visente, atque rationem studiorum exigente , cogerer horas publicarum lectionum quotidie quinas, irivatas insuper aliquot assiduo frequentare,quodq; supererat stylo exercendo, ediscendis aliquibus c. impendere tamen ipsa illa aestate adhuc ordiebar Excerpta variarum TABELLARUM GENEALOGICARUM,

qua historicarum ex libris variis, qua Mythologicarum, sive fabulo Iarum ex Nat etsi Comite collectarum. Hasce quidem v erstomacholia- ηα

217쪽

sae Graeci, quam tunc in Homerica Iliados 24brospriores duos adornabam illas vero Unia

pe=sal Hisoria, quam tunc professis Historia.

rum Celeberrimus Petri Lambecius praelegeis

Art, apponendas. Quarum ut aliquae servantur mihi etiamnum, ita non millae, jam aliis elaboratae auctoribus, editaeque,vel minus mihimet accuratae visae, abolitae deinde fuerunt. Postquam vero sub autumnum illius anni, subsecuta mors praematura beati parentis,

hinc praeceptoris privati remotio, plenam mihi libertatem concessit, lecta Drexetii auria fodina consiliato no Michael Hirsemo, Matheseos tunc Prontare publico, qui cum fratre meo me una bis singulis hebdomadibus hora integra in stylo soluto , ligatoque, vere A. C. Igs . admittebat erudiendos , atque spe

tradendi de optima excerpendi ratione praecepta peculiaria, mirum in modum exhilaraverat, aegre mihi a multis excerpendi propositis volu - minibus in argumentis temperabam, in char tas interim sparsa, suturo thesauro praecipua nonnulla collegisse contentus. Donec impa liens dilationum, ovibus diem de die trahebat, immaturitatem judicii meam prudenter considerans D. Rirstentus, ausu meo, nihil ipsi aut euiquam ea de re significans, adornare coepi M. 3. lumen vastum Alphabeticum in quarta, uti vocant, forma, SENTENTIARUM MEXEMPLORuM,quibus Laetii Lini iam mihi sufficere

218쪽

ficere non videbatur, colligendae farragini. tibi statim in eo peccabam, quod ad instar Langi sententiis exemplisjungens, latio ad dimidium complicato, interiori cuique dimidiae paginae sententias, extortori vero exempla, titulisve pagina una singulis, vel binis, prouti

fertiliores aut steriliores fore praesumebantur, collocatis subscriberem. Unde statim impari copia, modo sententiarum, modo exemplorum oborta, exemplis quandoqs deficientibus,quau doque titulorum numero molem sententiarum indistinctimis promiscue congestarum valde superantibus, relinquebatur vacuum communis tituli parte paginarum altera sepe aliquot foliorum praeterquam quod puerilijudicio titutis exemplorum formansδά inania, nec nisi chriis conscribendis, Messarciendus apta colli gens, peram totam ludebam. Sententias etiam magna copia,nullo discrimine secto congerens, ex iisdem ex quibus Langius auctoribus,

multa cum illo communia, certe cuncta ios quoties aliquid usurpandum erat, inquisitiori

cumulata maxime postquam annorum aliquot spatio, moles, numerus titulorum iisque subnotatorum adauctus,vi memoria localis, ante subsidio magno esse solita, tum aliorum studiorum,&excerptorum majoris momenti accessione labefactata , repetendi facilitatem etiam pristinam totam evertebat unde poenitudis

219쪽

HISTORIA

& nausea hujus masiae tam inutilis, quid mirum, si demum est oborta. Quam tamen quomodo usui etiam alicui deinde: selectu facto, non amplius poenitendo, adhibuerim,deinceps num , ad id temporis ubi narratio mea pervenerit,edocebo. Nunc illius anni, intercedentium collectanea prius absolvam. Eadem ergo etiam adhuc ni fallor aestate, nondum exeunte, cum ad

Collegium laudati modo P. Lambecii privatum invitarer , quo CLUVERII GEOGRAPHIA TABULIS compraehensa proponeretur, atqῆ audirem non nisi quatuor imperialibus menstruis licere illi Collegio interesse, hoc ab iis qui jam aliquandiu eidem interfuerant impetravi, ut

tabellam unam alteramve mihi exhiberent a Domino Lambecio confectam. Qua conspecta, illico similem unam alteram aue mihi elaboratam,ad stuporem eoru rma quibus hoc arcanum acceperam communicatum,ipsit mostratam,nec a suis multum abludentem exhibui indeque per totam Cluverit Geographicam continuatas magno ardore paucis mensibus absolvi. Quas, ro,cum ipse Lambecius suas etiam accuratiores,&accessionibus, aliunde quam ex Cluverio excerptis, aliquibus paucis auctiores, postea A. Iogo publicaret, asservandas amplius non duxi. Τandem Anno sequente4668 ineunte, flagitatione improba aino misenio obtinui,ut donec v. amplius quid excerpendum moneret,ELOGIA SCRIPTORUM. quorum notitiam furnmΟ- pere

220쪽

per flagrare videbat, adeo ut publicam bibliothecam, quod ad philosophicos libros&historicos,descriptam non modo indicibus, ad materiarum ordinem ibi asservatis, sed memoria, uti vocant,locali complexam haberem, singulis etiam ad unum manu mea versatis, ordine adversem enotare permitteret, libello in Octava forma tantum ad id consutor Ied quein Mimii posincrescentem, in formam quarram , partim describendo,partim agglutinando ab alterutra sola parte repleta, partim interponendo utrisque plena folia redegi Eodem anno IUNGIANAM LOGICAM TABULIS, etiamnum usui memoriae meae,magis indies latiscentis, optime inservientibus delineavi. Deinde pHRASES collistere coepi,ordine adversario primum, & quidem separando Poetica ab Oratorio reliquis peculiari volumine, sed quas deinde, viso incommodo hujus separationis,quando ad orationem selutam non raro excerptis ex Poeta,&viceversa in carmine excerptis soluta orationis indigebam,mox anno

sequiente in unum eontraxi volumen contentus

ex adscriptis cuique phrasi auctoribus, discrimen hoc intelligere. Quindi offensus ea distractione, quod simul usurpanda tam diversis locis erant quaerenda, IN ORDINEM EINRICA IANI AERARII OETIChalino sequente cuncta reis degi descγipto militi eapitibiu, quis is ipse divise in subdivi fas materiin erat complexmini me moliae locali servitent, etiam citia indicis alpha

SEARCH

MENU NAVIGATION