P. Rami In Ciceronis orationes et scripta nonnulla, omnes quae hactenus haberi potuerunt praelectiones quarum catalogum versa pagina exhibebit. Recéns in unum volumen ordine congestae, & accuraté emendatae. Adjecto indice copiosiss

11쪽

P. RAMI PRAELECT.

ARGUMENTUM ORATIO- .nis pro C. Rabirio.

gnifice disputaseo,ut przaentu Consilu, eloquentis Oratoris Iaudem ex hac oratione sibi et siesi erit. Ego in Q Rabirio perduellionis reo quadraginta annis ante me Consulem, interpositam Senatus auilioritatem sustinui contra invidos, atque defendi, ali de Conse latus Iaudibus m msenem. Ius omne retinendae majestatis Rabirii caussa continebatur: ergo in omni genere amplificationis exarsimus, ari se Orisiore. Pruaent a autem has

ex λψentione o dissositione Dialem sicut eloquentiaca elocutione rhetorica in parrabus singuia, a ex summa tandem partiumsiub mone perc/rietur.

M. T.

12쪽

IN ORAT. PRO C. RABIRIO. s

M. T. CICERONIS PROC RABIRIO, PERDUELLIO

NIS REO, AD MII R I T E soratio. 7 si, cui, ita, non erimes consuetudinis. inhio dicend rationem reddere, qua de caussa quemq. δε- fendam et propterea quod cia omnia μου civibus in eorum periculusim-

persali ustam mihi caus*m necessitudunis esse δε-xi: tamen in hac defensione capitu amae fortunarum s omnium c . Rabir 7,proponenda ratio videtur e se o cq mei: propterea quod qua usti a mihi caussa ad hunc defendendum esse visa ess,ea

dem vobis adabsolvendum debet vi ra. nam mecum amicitiae vetustas,tum dignitas hominis, tum ratio humanitatis, tum meae vita perpetua consue-iudo ad 6 Rabirium defendendum resε adhorta- L. estra: tum se .uti ludiosissime cerem salus 'ia lata. publicae, conseviare oscium, consulatu denis ipse mihi una vobisium cum scrute Reipubtica commendatus coegit. non enim o Rabirium culpa de-l EG ion invidia, ta 1 turpitudo,non deum vel res disti grau I, inimicitia civium in discrimen capitis vocaverit ista,ut it,dsummum auxitium

majestatisati imperii, quod nobis ά mgoribus Errassitum, de Republica tollaretur, ut nihilposthae auritoritas sinatus, nihil consulare imperium, nihil eo ensio bonorum contra pestem, ac perniciem ciavitatu valeret ; idcirco in his rebus evertensiu

13쪽

c P. RAMI PRAELECTnnius hominis editas,infirmi dolitudos tent

ra es f. PRAELECTIONES. PER Du 2LLioJ Perduellis qui proprio nomine dicebatur apud veteres, is postea vocatus est hostis, lenitate verbi militiam rei mitigante. Hostis enim apud veteres dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus, ut Cicero in ossicita. Hoc verbo Plautus saepe utitur, Teleboarum perduelli I.Et alibi Perduelles penetrant se in fugam. Et Livius 2. bello Punico ait, Salvos incolumesq: victis perduellibus victores. Ergo a perduellis, perduellio crimen homi nis in Rempub. hostili ter animati dictum est. In Julia lege vid tur perduellio species esse imminutae in Restatis. Grammatici perduellionem ctiam perduellem vocant: exempla nullum proferunt neq; dum ipse animadverti. Exordium judicii quaestionem summam proponit abiblvendum esse Rabir tum: & ex adjunctis perlonae de cauilae ita concludit:

Quibus causta mosetur ocero ad defendendum Ris b/rium, osdem Eutrates moὐera debent adab L

EU7J Dillimilitudo propositioni praeponitur: Di defension is rationem reddese non soleo, tariten hic reddam. Rationem re eret Reddidit tamen pro Roseio, in Ve rem .& postea pro lituraena, Flacco, Sylla & aliis. Copitri Sic pro Quintio Ego qui caput alterius, mainfortunas'; defendo. de in proxima pagina idem iterabitur. Quintilianus autem in compolitione decrescentis huius orati nis compositionem reprehendit: sed ineptε, cum adcompositionem nil id attineat. Fama autem hoc loco signifi- t, quod vulgo dicimus honorem; ut qui eam amittant. snt infames. ProptereaJ Syllogisini propositio hic est: Quae caussa me commovit ad defendendum, eadem vos commovcre debet ad absolvendum. Nam mecumJ Sen.

14쪽

IN ORAT. PRO C R ABIRIO. r

tentia assumtionis. in qua numerantur caussae Ciceronem commoventes ad hanc defensionem: quarum postrema de salute Reipub.praecipua est. Non erimi Confirmamzposti a pars assumtionu de Respub salute ex majestatis amminutione, quae hic accusatori tanquam finis opora

tur. Majestini Politia inquit 3 Polit.Aristoteles est ordo

civitatis, cum aliorum magistratuum, tum praerapue summi summaeque rerum praepositi rivalis tempore Ciceronis Regia fuit in Consulibus, aristocratia in Senatoribus, d mocratia in universo populo. Hanc civitatis ordinationem Cicero majestatem hic appellat, & tribus illis partibus d finit, Consulari imperio, authoritate Senatus, consensionubonorum. Ovidius s Fastor. majestatem poetice quidem,

sed valde magnifice describit:

er caelum Disos in Acissumma inis .

Et is, ianares exiluUM equi. Sed nes terra diu carisines catera Phetbo Sidera cedebant par eras omnis honor. pe aliquissetio, quod tu Saturne tenebin ,

Ausus de media plebesedere Deus. Lum Oceano quisiquism De oadse ena junxis: Thetinoe extremo sepe recepta loco eLI. Donec Honor, placidos decem Reserentia sultu Corpora legitimis ι osiuere rhoris. λ estis Majesta/, qua mundum temperar omnem , EMAEI die':rtu eZZ edita, magna fuit. Nec mora: consedit meri kbbmis Olympo, Aurea purpureo conspiciendas u. onsedero ul Pudor Cr Mems: omne sid res inen ad hanc Quirin composuissesuas.

Cicero igitur majestatem queritur Rabirii damnati ne violari: quia damnetur is qui tali politiae & civitatis o diuationa paruerit lituo J Ut solus homo dicitur,

15쪽

S P. RAMI PRAELECT. ere ui illis is t ' ψης , P tres vivos liberis eoiis i upui quis firmissiunopta suamobremsi es F boni son Aulis, cum cuncta auxilia Reipubticae labefactara convellist videat Icra eorem pat Accurrerstat ortunim commum , implorare civium fidem, suamstutem possemorem state commum ducere: αἱ etiam bonoru ta fortium civium, quales vos omnibus Te L. summum Zu . 'N'' intercludere omnes esse in c. I - qn' - , munire praesidia Reipubl. ' im mum in Co tibi imperium ,summum in Sen luco numputare: ea qui secutu sit, laude potuisci Bonore quam poena Vticio dignum Iudicare. quamobrem labor in hoc defendendopraecipuέ

meus e t,s Hum vero conservandi hominis commune mihi vobisium esse debebit. Sic enim ex Lmare debetis, Gutraici post hominum memorιarem nusiam mavorem . magisperaculosam, ma is

- a bonorum consi o contra improborumsur

rem,qaudaciam, nustum extremis Reip. te o

ra ver fugium, Spraestatum salutis. suac in

Iasnt, primum, quod in tanta dimicatione capit .famae,fortunarumque omnis eri necesse eris

ab Iove optimo maximo, teri u diis Obusque

16쪽

IN ORAT. PRO C. RABIRIO. immortalibus,quorum ope S auxilio multo magis hic Re Iub. quam ratione hom num, ta considio gubernatur, pacem ac veniam peto,precors ab iis.

ut hodiernum diem ta ad huim, salutem consi vandam, G ad Tempub constituendam illuxi se

patiantur. u A MOBRεMJ Complexio syllogismi amplificata per quandam definitionemhoni Consulis, & bonorum civium, ex eorum factis collectam. Lonorum ci ouant Civitas significat aliquando urbis locum, aliquando stequentiam hominum ejusdem urbis incolarum aliquando civium multitudinem & politiam ipsam. Hinc civis, lai sic politiae particeps est, ut in ea magistratum gerat, aut certe gerendi jus habeat: nec civis bonus bonitate mo alidefiniendus, sed studio conservan dae politiae & civitatis ut bonus remex, nauta, proreta dicitur, etiamsi iit i inprobissimus pirata. Vide Aristol. 3. Polit. Sic ad Lentulum Cic. loquitur, cum ait: Quem bonum civem semper habui siet. eundem bonum virum esse pateretur. Intercluderet Allegoria est a bello, ubi adversus hostes clx itas sollis, praesidiis rebusque aliis munitur. Θ.-obrimJ Iteratur complexio syllogismi, addita Ciceronis ossiciorum de Quiritii dissimilitudine. Sic enimJ Locus attentionis proprius, ex adjuncta amplitudine &caussae&personarum. Agituri Repetitur ratio asstinationis ante jam polita, de salute publica quae hic attentatur. Qua cum His sinest Repctitur tertio loco sententia complexionis, sed imploratione de deprecatione variatur. Platonica autem & Demosthenica figura est, quam Cic. in Oratore deprecationem vocat.

Jσὴ Sed ipseJupiter, id est, juvans pater, quem conversiscamus appellamus a juvadoJovem, a poetis pater divumque hominum i dicitur: a maioribus autem nostris optimus maximus: de quidem ante optimus, id est beneficentissimus quam in imus; quia majus est,certeque gratius, Prodesse omnibus,quam opes magnas habere. Cic. de natura deor. 2. Pacem Pacem ac veniam petimus a diis, cum metuimus iratostia nobis propitios esse postulam :

17쪽

L. circulum L temporis,

ad conque rendun, pa

xo P. RAMI PRAELECT

& pacem veniamque a diis petere, est eorum opem & a xilium implorare, quod per exclamationem dicitur, Pro deum hom/numpsidem J Sic pro Flacco Cicero dicit,inbellis gerendis a diis immortalibus pacem ac veniam P tere: α Virgilius 3 Eneid. me Helenu , ea sis ramum de more juvencri

Quasi pacati dii sint etiam propitii. Dra naevos Quirius, quorum potestas proximε

ad deorum immortalium numen accedit , oro atque obsecro quoniam uno tempore vita C. I bini,

hominis miserrimi atque innocentissimi, si s Reipub vestris manibus f petiis' permittitur, arihibeatis in homini ortunis misericordiam, in Re pubsistes ientiam, quamsoletis. I unc quo-nsam I .Labiene Hlgentia mea temporis angi iis obstitisti, meque ex comparato ta constitui pacis defensionis insemihorae' currictilum coegisti par bitur,2 quod iniqu/smum e s accusatoris condiation s quod miserrimum,inimicrpotestati.quamquam im hac prasi riptione semihora patroni mihi partes reliquisti, consulit ademisti: propterea quod ad defendendum propemodum satis erit hoc mihi temporis, verum ad conquerendum parum. forte de locis religiosis , ac de lucis, quos ab hoc violatos esse dixisti. pluribus verbis titi respondendum pretin. suo in crimine nihileni unquam abs te H-

Rabirio. In quo ego demiror meminisse te quid objecerit o Rabirio tam cer inimicus: obi tum esse, qui ιqui ta jurati Iudicci Iudrizarant.

18쪽

IN ORAT. PRO C. RABIRIO. aD IN Dal Convertitur imploratio a diis ad Quiri te, absilutio Rabirii rursiis cumgitur. SugearoiJ Caussa enim haec ageb xv pQpiatum, qui suffragiis suis damnabat, vel absoluco. . avoni tm l De endit ad contentionem cauilae V p

tam exiguum defensioni tempus p ip ς- mul de oria est a ludis Curulibus in quibus ut a carci.

conl

do loco tot auisa listribuitur bifariam; ia xdem partes quinque, extra perduellionem runt r. perduellio ad Consulis querimoniam, rel furatio ptimi criminis ex testimoniosudicum. V Loeo, relistiosos Catullus vocat si pulchreta Christ ni et metetia. Lucus nemus erat religiolis locis aut delubris vicinum,& sere numini alicui ruratum; quomodo fere semper apud Virgil. I AEner Lu - in urbe' t 'um a.

Et AEn. Unde etiam Trivia templo lucu cratu

Cornipedes arcentur equι.

Tino sacrilegium ingens suit locos relisosos Sc lucos violate caesis amoribus prostrati ques uictitas. Simili draam Clodium oci nat Cic. pro Milone, Vos Albes Llumuli atque luci vo que Albanorum obnix tam '

Praeceps amentia, canis prostratisq; faeissinus lucis Mactionum insanis molibus oppreuerat.

G de peculat acto, an de tabulariis incenseolonia oratio est expromenda 3 quo incra re pro

19쪽

. P. R. AMI PRAELECT. sic rerum sentetularumq; inventione & dispositione contextas &cotinuatas demonstrassem, populum admonui, cum in oratoribus dialecticam non minuS quam grammaticam perpetuam conspiceret, tandem aliquando dialecticam in oratoribus esse crederet, vetcremq; illum vanae' opinionis errorem deponeret: nec existimaret

inventionem hanc & dispositionem dialecticae, non esse, ad rhetoras duntaxat attin ere, taquam

alio logica Aristotelici organi dogmata spectarent. Nec enim alios in Aristotelis Logica argi mentorum locos,veuyllogi sim oriam modos ex-ὶ poni, quam in inventione Ciceronis & colloc tione declaranda sequeremur, quin connexoru&disjunctorum syllogismoria &universam methodi artem hic ostend oremus, quam Aristotelis' organum non attigit Ict. Haec,inquam,populiani docui Sc admonui . Ac jam si quis dixerit multa in Dialecticis Aristotelis contineri,quoru nutilus sit usus in oratoribus, nil repugnabo: addain

etiam eorundem nullum omnino humanum usirin inveniri: nec idcirco tamen Oratores, non

dialecticos esse fatebor, sed Ari stotelica illa Dialecticae nileile profitebor, quia nec ex vero usu. depromta sint, nec ad veru usum referri possint: Aristotelemq; semper assirmabo abundantissimo ingenio hominem fuisse, qui cum multa a Platone Dialectica theoremata didicerit de tota& inventione & methodo, iis tamen non contentus, Dialectici auri preciosi limam quandam fodinam per se quaesierit, multa estoderit decumularit: sed aur illud argento, aere, plumbo, r. lapi-

20쪽

IN ORAT. PRO C. RABIRIO. 3 lapidibus pinis, terra deniq; inutili obrutum reliquerit, in fornacem non conjecerit, nec igne veri & naturalis ustis approbaverit, nec Ciamin distinxerit, it in Alistotelicis animadversionibus doceo. Qitiae monita qui nostrum in hac arte studium reprehendunt, nunquam audierunt, scd quasi Sirenum cantus formidarent) obturatis

auribus preterierunt. les enim sunt reprehensiones adversus nos editae,ut caecos depictura,aut sirdos de musica credas contendere, dum clamant alatas potius in aere balaenas, quam dialecticam in oratoribus se visuros esse. Verum spero tempus illud brevi futurum, ut hi caeci surdiq; videant & audiant,valdeque mirentur principes &rectorcs hominum, non homines, id est oratores, non dialecticos, non rationales animantes&logicos sibi visos esse. Quamobrem, Lector,

in oratoribus ut prammaticam, sic dialecticam perpetuam esse, haec oratio primum, dcinde Consulares Ciceronis reliquae,ut spero,persuadebunt. valc.