장음표시 사용
21쪽
ARGUMENTUM ORATIO- nis pro C Rabirio.
ne constar ex hac oratione: oeero qualitatem tam magni ce disputa .r,ut cryr..dentu Consulis, eloquentis Ora oris laudem ex hac oratione sibi irae Δι erit. Ego in C. Rabirio perduellionis reo quadraginta annis ante me Consulem, interpositam Senatus auilioritatem sustinui contra invidos, atque defendi, ait de Confutatussus laud/bus is Psonem. lus omne retinendae maiestatis Rabirii caussa continebatur: ergo in omni genere amplificationis exarsimus, ast m Orisiore. Pruaentia autem has
22쪽
M. T. CICERONIS PROC RABIRIO, PERDUELLIO
Oratio. Ts i, Quiritta, non ea mesco suetudinu. in tio dicend rationem reddere, qua de caussa quemq. δε- fendam: propterea quod cu omnibus civibus in eorum periculusim- persat ustam mihi causam necessitudinis esse δε-xie tamen in hac defensioue capitu amae fortunarum' omnium c Rabir 7, Proponenda ratio videtur isse osci' mei: propterea quod quae Iustissima mihi caussa ad hunc defendendam esse vis est,ea
dem bis adabsolvendum debet videra. nam mecum amicitiae vetustas um dignitas hominis, tum ratio humanitatis, tum meae vita perpetua consuetudo ad 6 I birium defendendum reni adhorta- L. estia: tum vera ut id diosissime acere aias Rese tata. publicae, consulare oscium. 6onsulati denis ipse
mihi unci vobisium cum scrute 'Respubtica commendatus coegit. non enim o RaArium culpa d hesti ion invidia, Mi turpitudo,non denι'. vel res ustae graue , inimicitia civium in discrimen capitis vocaverset sed,ut it Uummum auxilium majestatis ais imperii, quod nobis ά mgoribus e LErraditum, de Republica tolleretur, ut nihilposthaeau Zorit.usinatus, nihιl consulare imperium, nihiIeonsensio bonorum contra pestem, ac perniciem ciavitatis vat et , iacirco in his rebus evertensiu
23쪽
P. RAMI PRAELECTnnim hominis si tectiis,infirmitaου, sebiuris tent
Ia es LPRAELECΤIONES. PER DuzLLioJ Perduellis qui proprio nomine dicebatur apud veteres, is postea vocatus est hostis, lenitate verbi tristitiam rei mitigante. Hostis enim apud veteres dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus, ut Cicero in ossici. I. Hoc verbo Plautus Lepe utitur, Teleboarum perduelli .Et alibi,Perduelles penetrant se in fugam. Et Livius Σ. bello Punico ait, Salvos incolumesq: vietis perduellibus victores. Ergo a perduellis, perduellio crimen hominis in Rempub.hostiliteranunati dictum est. In Iulia lege vid rur perduellio species esse imminutae ina estatis. Grammatici perduellionem ctiam perduellem vocant: exempla nullum proserunt,neq; dum ipse animadverti. Exordium judicii quaestionein summam proponit ablolvendtura esle Rabilium; & ex adjunctis personae & caussae ita concludit:
E/siJ Dissimilitudo propositioni pra ponitur: Luid
sensionis rationem reddese non soleo, tamen hic reddam. R.traonem ν diaeret Reddidit tamen pro Roscio, in Ve rem .& postea pro Muraena, Flacco, Sylla & aliis. CopitoJSic pro Quintio Ego qui caput alterius,famam fortunas'; dessendo. ec in proxima pagina idem iterabitur. Quintilianus autem in compositione decrescentis huius orationis compositionem reprehendit: sed ineptε cum ad compositionem nil id attineat. Fama autem hoc loco significat, quod vulgo dicimus honorem; ut qui eam amittant. sint infames. Proptereat Syllogismi propositio hic est: Quae caulla me commovit ad de indendum, eadem vos commovere debet ad absolvendum. m me cumJ Sen tentia
24쪽
tentia assumtionis. ii3 qua numerantur caussae Ciceronem commoventes ad hanc defensionem: quarum postrema de salute Reipub.praecipua est. Non en mi Confirmamzpostrema pars assumtionis de Reipub salute ex majestatim imminutione, quae hic accusatori tanquam fini spropori tur. Mai Ara Politia inquit 3 Polit.Aristoteles est ordo civitatis, cum aliorum magistratuum, tum prax pue sum mi summariue rerum praepositi rivalis tempore Ciceronis Regia fui t in Consulibus, aristocratia in Senatoribus, d mocratia in unive so populo. Hanc civitatas ordinationem Cicero majestatem hic appellat, & tribus illis partibus d sinit, Consulari imperio authoritate Senatus, consensionubonorum. Ovidius s Fastor. majestatem poetice quidem,
sed valde magnifice describit:
pe aliqui tio, quod tu Saturne tenebin Ausus de media Hebe sedere Deus. Ita Drus Oceano quisquam Deus isdψenis junxis :Thesi extremo sepe recepta loco ect. Donec Honor, plac dot decem Reserentia sultu Corpora legitimu ιmposuere rhori . 2 estis Maj sitas, qua mundum temperar omnem , E-os die partu eZZ editis, magna sest. Nec mora: constit meri ιbbmis Olympo, Aurea purpureo conssuraen sinu. ψιν mul Pudor Merus: amne sideres Numen ad hanc Quous composuissessos.
Cicero igitur majestatem queritur Rabirii damnati ne violari: qu a lananetur is qui tali politiae & civitatis o di nationi paruerim Sotituri J Ila selus homo dicitur,
25쪽
.seselit o hominis. Solus interdum dicitur, qui amicis det titutus cst: sic hominis solitudo, eiusnodi destitutio: uomodo Cicero ait Actione 3, Patres vivos liberis consu-
auxilia Rei publicae labefactara convellissi videat. ferre opem patriasuccurreresalutifortunis'. communibus , implorare civium dem, suam salutem posteriorem salute communi ducere: αἱ etiam bonoris Ufortium civium, quales vos omnibus Re . .. publicae temporabus extirotis, intercludere omnes
mum in Consulibus imperium summum in Senatu consitium putare: ea qui secutussit, laude potiusta honore,quam poena Usupplicio dignum uicare. quamobrem labor in hoc defendendo praecipue meus est, studum vero conservanda hominis commune mihi vobisium esse debebit. Sic enim ex Lmare debetis, Uuintci poni hominum memoriam rem nullam mavorem . magisperaculosam, magis ab omnibi vobis providendam, neque a Tribuno plebissusceptam, neque a Consule defensam, neque ad populum Romanum esse delatam. πιIur enim nihil aliud in hac caussa, Quirites, quam ut nullumsit posthac in Repubtica publicum consilium,nusta bonorum consensio contra improborum Drorem, S audaciam, nultam extremis Reip. tempora μου perfugium ,*praesidium Ialutis. Uua cumitasint, primum, quod in tanta dimicatione capi-r famae fortunarumque omnis eri necesse e f. Iove optimo m imo cateri uriis, Obmque
26쪽
IN ORAT. PRO C. RABIRIO. immortalibus quorum ope S auxitio multo magis haec Rens ub. quam ratione homanum, es consilio gubernatur, pacem ac veniam peto, Precors ab ii
ut hodiernum Zem ta ad huius salutem consi vandam, G ad Tympubi constituendam illuxisse
patiantur. Qai AMOBRεMJ Complexiosvllogismi amplificata per quandam definitionem boni Consulis, & bonorum
civium, ex eorum factis collectam. Lonorum 6 6umi
Civitas significat aliquando urbis locum, aliquando frequentiam hominum ejuslem urbis incolarum .ali illancio civium multitudinem & politiam i psam. Hinc civis, qui sic politiae particeps est, ut in ea magistratum gerat, aut certe gerendi jus habeat: nec civis bonus bonitate mora idefiniendas, sed studio conservan dae politiae & civitatis ut bonus remex, nauta, proreta dicitur. ctianas iit ina probis- sinus pirata. Vide Aristol. 3. Polit. Sic ad Lentulum C: α loquitur, cum ait: Quem bonum civem semper habui siet. eundem bonum virum esse pateretur. IntercludereJ Allegoria est a bello, ubi adversus hostes civitas sollis, praesidiis rebusque aliis munitur. .rmobremJ Iteratur complexio syllogi sint , addita Ciceronis officiorum & Quiritiadiissimilitudine. Sic enimJ Locus attentionis proprius,exadjuncta amplitudine &caussae& pctionat una. Icturi Repetitur racio assumtionis ante jam polita, dc salute publica.quae hic attentatur. Qua cum His sin J Repetitur
tertio loco sententia complexionis, sed implorationc de deprecatione variatur. Platonica autem & Dcmostlic nica figura est, quam Cic. in Oratore deprecationem vocat.
J Sed ipseJupiter, id est, juvans pater. quem conversiscamus appellamus a juvadoJovem, a poetis pater divumque hominum i dicitur: a majoribus autem nostris optimus maximus: & quidem ante optimus, id est beneficentissimus quam maximus; quia majus est,certeque gratius,rrodesse omnibus,quam opes magnas habere. Cic. de natura deor. 2. PacemJ Pacem ac veniam petimus a diis,
cum metuimus iratostia nobis propitios esse post ulmus:
27쪽
& pacem veniamque a diis petere, est eorum opem & ar xilium implorare, quod per exclamationem dicitur, Pradeum Bom/num hi dem Sic pro Flacco Cicero dicturi bellis gerendis a diis immortalibus pacem ac veniam PG tere: dc Virgilius 3 AEneid. Hic Helen-, ea sis pr/mum de more se encri
Quasi pacati da sint etiam propitii. Deinde vos Quirites, quorumpotestas proximε
ad deorum immortalium numen accedit, Oro a
que obsecro quoniam uno tempore vita C. Rabirii, hominis miseerrami atque innocentissimi, salus Re
pub vestris manibus suffragiis' permittitur,adhibeatis in homini ortunis misericordiam in Re pubsistes ientiam, quam soletis. I unc qu mam T. Labiene iubgentia mea temporuangustiis obstitisti, meque ex comparato S constitui pacis L circulum defensionis insemihorae curriculum coegistirparebitur,ta quod iniquissimum e Laccusatoris condirionn,2 quod miserrimum,mimicrpotestati. quamquam in hac prascriptione simibora patroni mihi partes reliquisti, constuleg ademisti: propterea quod ad defendendum propemodum satis erit hoc mihi L temporis, 'temporis, verum ad conquerendum parum. 20si ad conquς' forte de locis reuissis, ac de lucis, quos ab hoc mo-xς04ψη, P latos .sse dixisti pluribus verbis tibi respondendum putas. Vuo in crimine nihil e l unquam abs te dι- Olum, nisii ά acro ofectum e se criMen id c Rabirio. In quo ego demiror,meminisse te quid objecerit 6 Rabirio I acer inimicus: oblitum esse, quid cqui ta jurati uicos IudGarint.
28쪽
DEINDE J Convertitur imploratio a diis ad Quiri tes & absolutio Rabirii rursus cum salute Reipub.conjuu- itur. Sub arrai J Caussa enim haec agebatur ad popu-um, qui sun ragiis suis damnabat, vel absolvebat. Nunc quoniam J Descendit ad contentionem caussae per apo strophen in accusatorem,de cujus facto conqueritur,quod tam exiguum desentioni tempus praescripserit. δρομ' AHJ Allegoria est a ludis Curulibus, in quibus ut a carceribus ad metam spacium certum cursoribus definitu erat: sic in foro oratoribus certum tempus praescriptum, ut in
caussa Milonis acculatori horae duae, defensbri tres, lege Pompria. Euanquam J Hic methodus &dispositio orationis consideranda est. Proposita est adhuc summa quaestio Rabirius absolvendus est & significata deserationis ratio simina,quia Reip.calus & authoritas id postulat. Secu-do loco tota caussa distribuitur bifariam: ad patroni siquidem partes quinque, extra perduellionem , crimina reseruntur; perduellio ad Consulis querimoniam. ortet Refutatio primi criminis ex testimonio judicum. De locis religiostii Locos religiosos Catullus vocat sepulchreta, Christiani coemetetia. Lucus nemus erat religiosis locis aut delubris vicinum,& sere numini alicui sacratum; quomodo fere semper apud Virgil. I AEneia
Et 7 AEn. Unde etiam Tra via. templo lucisas sacratis
Trgo sacrilegium ingens fuit locos religiosos & lucos
violaste,caesis arboribus prostratisque sepulchris. Simili de cauila in Clodium exclamat Cic. pro Milone, Vos Albani tumuli atque luci , vosque Albanorum obrutet arae, quas ille praeceps amentia, caenis prostratisq; sanistissimis lucis , substructionum insanis molibus oppresserat.
de peculat acto, an de tabulario incenso
Anta oratio est expromenda 3 quo in crimine pro
29쪽
P. RAMI P R IE L E C T. virtutesiua eu honestissime liberatus: ipse vero Ri binus non modo injudicium horum criminum sed . ne in renu/1simam quidem si picionem verbo e PE unquam vocaturi de fororis is diligentius ref i endum est, quem ab hoc necatum esse dixisti, cum adjudicii moram semitiaris funeris excusatio Pareretur λ quid enim ens tam verisimile,
quam cariorem hulcseroris maritum, quam sororis filium fuisse λ atque ita Oxiorem, ut alter vita crudetis e privaretur, cum alteri ad prolationc .. jussim biduum quareretur ' e si de servis abeanis contra lege Fabiam retentis,aut de civibus ' manis contra legem Porciam verberatis rut necaris, plura dicen sunt Z cum tantostudio Rabiacia pa- rius totius ε utiae .singulari voluntate campa-. v nue vicinitatis ornetur: cumg aduus propulsem periculum non modo homines ,seia prope regiones ipse convenerint, aliquanto etiam latius excitatae, quam ipsim vicinitatis nomen ac termini postulabant. AN DE P E c u L A T uJ Resutatio secundi criminis ex simili testimonio, quod augetur collatione minorum. Ablolutus est Curtius, nujus ulminis reus: Rabirius ne suspeetus quidem fuit. In hoc autem Renere comparationis negatio i vpe reticetur. Non modo in judiciu Intellige, non modo non in judicium. Pecula uJ Peculari est publicam pecuniam furari. Hinc peculator&peculatus, sui talis & furtum tale. Tabularari Tabularium in quo tabulae,acta, literae publicae asservantur. Virgil 2. Georg. - Nee ferrea j ura, Insanumissorum, aut populi tabularia via r. Erant autem multa in soro Romanoriusnodi tabularia qualia hodie in foro Parisiensi videnses. An defromi Tertium crimen levius refellitur ex adjunctis: quia verisi-
30쪽
mile non sit, inter propinquos levi de caussa tatum sicinus
zmitti. In jus autem vocari non oportet fimus famaliare ducentem, justave mortuo facietem, ut Ulpianus ait 2.Digestae . de injus vocando. Sororu filioJ Nepos ad avum refertur; fratris vel sororis filius Latinuin nomen non habet. An defer J Quartum crimen de plagio & vi facta; quod refellitur publico &Apuliae& Campaniae testim nio. Desertis Qui servos alienos s licitat vendit,cmit, retinet, aut liberos pro servis, plagiarius dicitur: crimen, plagium.Vide legem Faviam, lib. Digest. 8. Hanc legem Cicero luc vocat Fabiam. Legem 1 orciam J L. Valerius Confiit de provocatione legem tulit diligentius sanctam: tertio ea post Reges exactos lata est, sena per a familia e dem. Caussam renovandae saepius non aliam fuisse reor, quam quod paucorum opes plus quam libertas plebis p terant. Porcia igitur lex sola pro tergo civium lata videtur. quod gravi pcena,si quis verberasset, necassetve civem Romanum, sanxit. Valeria lex, cum eum qui provocasse vi
gis caedi, securique necari vetui siet; si quis adversus ea secisset.nihil ultra quam improbe factum adjecitnid qui pudor
hominum erat visum credo satis validum vinculum legis. Nunc vis servo ita minetur quisquam. Haec Livius lib. io. De hac lege paulo post plura Cicero ipse dicit. Torsus Mos Romanis olim fuit, reos publicis laudationiabus commendare δε ea de re septima Actione Cicero, Prini sim in judiciis qui decem laudatores dare no potest, ii nestius est ei nullum dare, quam illum quas legitimu numerum consuetudinis non supplere: &pro Cicerone ipse viginti millia civium vestem mutaverui, Senatus idem facere statuit. Rexiones Vsal Hac hyperbole utitur in Piasonem: Cum mihi ipsa Roma prope convulsa sed: bus sitis ad complectendum conservatorem situm procedere visa
est: quae me ita accepit, ut non modo omnium generum. anatum, ordinum omnes viri ac mulieres, Omnis fortunae
ac loci: sed etiam moenia ipsa viderentur, & tecta urbis, templa laetari. Termim postulabanti Sic rursus in hae Oratione: Si nihil longius quam vitae termini postulabant.