장음표시 사용
381쪽
isse Arist. α--τείρ. . Atque haec ostenta leges e pressa Ciceronis versibus primo de Divinatione. Diismi . titudo autem est notis ut & certe expressa. me certeJ ἀνταποδεσις, qua separatur hoc ostentum de jactu fulminis, cujus vis est duplex una contringedi solida resistentiaque: altera urendi. Vide Aristotelem Icap.3-τεωρων. Sinulis vero ostenti est illud Virgilianum, Si malum hoc nobώ. ens non iasisse, e . '
Decalo tactas memin/pradscere quercu .
Cotta Quo tempore prior coniuratio inita est. L timari Duodecim tabulae veterum legum aereae suerunt Romae ut Solonis ligneae Athenis, ut stolis lapideae Hieros lymis. Quo qu/dem tempore Interpretatio superioris stenti Aruspicum testimonio confirmata.
I sillorum responsit tue & ludi decem per dies
factisunties res ulla quae ad placandum deosper lineret praetermissa est iidem userunt ulacruforisfacere majus, ta in excelso collocare, ta contra atque ante fuerat, ad orientem convertere: aσ
se sperare diserunt Gillud 'signum, quod videlis,
Solis ortum forum,curiamq) conspiceret Ore ut ea consilia. qua clam esentinita contra si luteid urbis ars imperii si Ararentur, ut ά Sen. tu populo h Romanoperspicipossent. . tque it dita ' eosi candum Consulas Ictistatuerunt sita tan- L. illi loci Ofuit operis tarditas,ut vel Uuperioribus sensiu- runt: tuus, nos a sobis ante hodiernum diem cotticaretur. Hoc quis pote Eesse, Quirites,' tamς a sus άτ o,iam praeceps,ta mente captD ,qui neget haec o- L priceps mnia quae videmus, praecipue1 hac urbem GDeoru furore, immortalium' nutu atquepotestate administraris enim cu et ita responsium, ad 1,incedia, inter- al.& ea petitums* Teipubl. comparari, eata perditis cia rix F.
382쪽
iii P. RAMI PRAELECT. hibus: quae tum propter magnitudinem scelerum
nonnulta incredibilia videbantur,ea non modo co
gitata άς nefariis civibus erum etiamsi cepta esse sensistis.
IτA Maa ILLO RuMJProcuratio aruspicii ad placandos Deos adversus illud ostentum ex Aruspicum scilicet monitis. Dri jusserun, Multa Aruspicum monitum ad eandem placationem: mistior ad orientem futrit conses
Se tatua nDijorfactis, conUersa eis ad Orientem. Die quVJ Concluditur generaliter e superioribus testim niis divinitus conjurationem este pateractam, quod si ecbaliter deinceps agitur. Trem Repetit summa luperioris aruspicii, dc eventu comprobatur.
Illud vero nonne itaprasenses ut nutu Iovis optimi maximifastum esse videatur,ut cum hod emo die mane per forum meojussu ' ta conjurati, Georum indices in adem concordia ducerentur, eo ipse tempor signumstatueretur,quo coLocato,at bad vos Senatums converse, omnia' 2 δ Senatus, ta vos,quae erant contra salutem omnium cogitata, illustrata es patefacta Vbii fis. Quo etiam majoresunt isti odiosiupplicios digni, qui no flum v stris domiciliis a testis , etiam deorum te piis atque delubrassiunt funestos ac 'nefarios ignes inferre conati: quibus ego sime restitisse dicam, ii MDIupiter m --μmam,2 nons fere γ' nis illa Impiter re Brittit, Capitolium, ilis haec tempti, Hehanc urbem, ille vos omnes salvos esse via it. Diis ecio immortati ducibus hanc ente, cuirstes, volAntiat A
383쪽
voluntatemq, s epiat .adhac lata indisia pen- venissam ve/o illa a Tobrogum licitatio a Lentulo,caeteris i domesticisho tibus 'tata res menter creasta' ta ignoris 2 barbaris,commissas Bura nun essent profect nisi dus immort lim huic tantae R audacia considium est ereptum. Mid vero, ut homines Valli ex ciet rate malepa cara,'qua gens una restat,quapopulo Romano se
tam facere' ta posse,& no nolle videatur,spem imperii ta rerum a b imarum ultro ι ά patricii, hominibus oblatam veguerent, vestram γμ- lute ιis opibus anteponerent: idnonne divinitus L. id no diri factum esseputatispraesertim qui nos nonpugniado, tacendosuperarepotuerunt'ILLun v EROJRepetitur summa secundi aruspicii iteque cum suo eventu comparatur& concluditur. Cus Digrestio brevior in hos incendiarios. Quib- Is Revertatur ad institutam correctionem,& concluditur rursus ovis ope conjuratione patefactam esse. Iam
m. J Amplificatur eadem quaestio ex indiciorum superiora adjunctis. Euidisro Producitur amplificatio ex pretinio de fine cori urationis.
suamobrem, suirites, quoniam ad omnia, ulvinaria supplicatio decreta est,celebratore illos Hes cum conjugibus ac liberis is bis enam multi saepe honores diis immortalibus justi habiti sisnt ac debit se rostIZoius Florci nunquam ' erepti enim
ex Rcrudetissimo ac miserrimo interitu, cs erepti f. caede nefanguine ne exercitu, sine dimicatione, 'togati me uno φ togato duce 2 imperat ' re misisti tenim recordamini, Quirites,omno cia
384쪽
jim urbis,mutiois fo/ ita viros' partim ejecit ex dc vitate partim interemit. Cn. Octavius 6on Darmis urbe celligam suum expulit: omnis hic t cus acervis corporum civiumsnguine redimdavit.*peravit po lea Cinna cum Q aris: tum vero clarissimu viris in te e lis, lumina 4 cim ratis ς extinctasunt. Ultus erit hHus victoriae crurissimo ta fortissimo viro Q Catulo: attulit non tam ipsius intentim, T subseca luctum, quam
ii AMonna M Coclusio est propria quistionis. Quare supplicatio celebranda. Nam muli, J Confirmatio caeco lacione minorum, cujus reto madjunctas exponitur.
Tremm J Amplificatur magnitudo depulit periculi comparatione quinque bellorum civilium, tanquam minoria. Primum exortum est, quia Sulpitius Tribunus Syllae belli Miliuidatici provinciam sua lege eriperet, Marioque daret: tum pugna in foro commina, filius QSompeji Cos de Syllae item Cos gener occisus est. Sulpitius Matiusque ejecti. Sulpitius proditus a servo interemtus est: duodecim principes Marianae factionis hostes judicati. in quit,' M rius pater & filius suere. Vide Liviu lib. r. Cn. Octissimi Secudum civile bellum inter Octavium & Cinnam Cossipto revocatione exultim qui hostes judicati fuerant: tune cincta gladiis concio fuit, sed vicere quibus pax charior fuit, quam plurimi autem cives caesi sunt, Cinnaque pulsus est. Superisisti Tertium civile bellum inter Octavium& exules, Cinnam & Marium: tum Roma quaternis castis a Cinna, Mario, Carbone, Sertorio obsessa& capta est. Crudelis inprimis pater Matius filii, sed filius crud
385쪽
& syllanos: tum sinito bello septuaginta millia in pace a ia simi, praeter innumerabiles in bello caesos. Vide Florum de his bellis civilibus. msse El Qivntum bellum civile inter Lepidum & Catulum pro tunere scaeli, Scillae.
i , quc non ad- d lendam,sidad commutandam Remptab iram perii erat non ic nullam esse Rempublicam, sed in ea qua 'esset. ostprincipcimeque hanc 'urbem conpageare sed si in hac urbe frere voluerunt. se Diri tamen omnes' dissensioneu quarum nulla exitium Reipubi cae russivit, ejusmodi fuerunt,ut non reconci atione concordiae sed internecione d civium dijudicat sint. In hoc aut l. interiduno Post hominum memoriam maximo crudel f φὴς
Amos 'Milo :quale bellum nulla unquam δ barbaria cum seu agente gest: quo in bello lex hac Dis ά Lentulo, Catilina, o so, Cethero con tituta, ut o -mno,qui salva urbessii esse possent ii hostium
numero Uuce etur ita me tis, Guirites,ut omnessaretconservaremini: V cum hos fes v Iri ramium 'civium stupefuturumputassent. 'quantum infinitae caedi restitisset: tantum autem ' urbis,quarum lamma obi e nonpotuisset: Surbem, cives integros incolumess pervavi.
AT uasa it LAEJ Concluditur protass. & eventis amisplificatur. In hoc autemJ Antapodosis primae compar tionis quod licet hoc bellum crudelissimum fuerit, tamen
omnes incolumessunt conservati.
suibus pro tantis rebus, cuirites, nultam ego ta vobM praemium virtutis, nussum ς insigne honoris nultam monimenta laudis postuloeraterqua
386쪽
P. RAMI PRAELECThujus diei memoriam sempiternam. In animis ego
mestris 'omnci triumphos meos, omnia ' orname
ra honoris,mommentagioris,laudis sinsignia condita V collocari volo. Iuthiime mutumpotes e lectare, nihil tacitum,nihil lenit hujusmodi, quod etiam minus igni asequi possint memoria et e fra, surrites, nostrae res Valentur, sermonibμs is sient, Iiterarum monimentis S invetera cent, ta Vore horabuntur : eandems diem intelligo , quam1 ro cerna ore, ad startem' urbis, E ad momoriam μ consulatus mei 'propagatam: unoque tempore in hac Pisub duos cives extitisse, rum ' Valter sanci vestri imperii, non terra, sed caeli regionibris terminaret alter ejusdem imperii domncinum jedemque pervaret. Sed quoniam earnm rerum,quas eg gessi,non eris eadem Vortuna atque conditιo, quae istorum qui externa bella gesserunt, quod mihi vivedum sit cum istis quos vici ac subegi: illi honici' aut interfectos,aut oppressos reliquo fort. sua re- mxx. vestrum eis, Quirit: δι cateras 'rectasiu actu facta pr. Emprosunt, ' mihi mea nequando obsint, 'providore. - mentes enim hominum audaci si morum 'si ieratae ac Rnes ria ne vobis nocer epossent,egoprou di: ne mihi noceant, vestrum est providere: quam
quam Quirit: , mihi quidem in Ail jam ab istis
noceripotest. v rsus Concluditur prima quaestio rat
caraoxum celebrato sed fructus & finis laborum proponitur in argumento. In animis Repetitur idem finis αfructus verbis paululum immutatis. Nihilmri Amplificatur idem fiuctus di d imilitudine, Nihil me mutum d Iectat sed viva laus & aeterna. Memorial αντ απι δε-, ad
quam is istiandam allegoria ε vitae gradibus & partibus
387쪽
adhibetur. 'spararamJ Similis ante metaphora fuit Catilinaria 2: Non breve nescio quod tempus , sed multa secula propagant Reipublicae. te reJ Secunda amplificatio ex comparatione Pompeji α Ciceronis: quae versibus illis celebrata,
Cedia forma toga, concedat laurea lis :O fortunatam natam me Gn Ie Romamrillis inquam versibus celebrata magnam Ciceroni inutidiam comparavit.Testis est invidiae resutatio in Pisenem: No ulla tibi inquit invidia nocuit,sed versus tui.Nimis mal na poena te Consule constituta est, sive malo poetae, sivei bcro.Scripsisti enim versus, arma togae. Quid tu Haec res tibi factus illos excitavit. At hoc nusquam opinors ripiunt suille in illo elogio quod te Consule in sepulchro Reipub incisum est Velitis jubeatis,ut, no quod M. Cic ro versum fecerit, sed quod vindicarit. Veruntamen qu niam te no Aristarchum ed Phalarim grammaticum ii bemus,qui non notam apponas ad malum versum sed p clam armis persequare: scire cupio quid tandem isto inversu reprehendas, Cedant arma toga. Tuc dicis,inquit, togae summum imperatorem esse cessurum. Quid nunc te asine literas doceam3 non opus est verbis, sed sustibus. No. dixi hanc togam, qua tari amictiis; nec arma, scutum &gladiu unius imperatoris sed quod pacis est insigne & otii.
toga .contra autem arma tumultus atque belli, more poetarum locutus .hoc intelligi volui, bellum ac tumultu paciatque ocio concessurum: & caetera quς latius illic explanatur. Qui locus idem fere est in Antonium Phili p. 2.AR: etiaquota loco facetus esse voluist i,&c. Satis est enim iunilem lapi indicasse Quem locu etiam Quintilianus attingit lib. ai: In carminibus utina pepercisset, quae non desieriint carpere maligni,&c. Sed quoniam Correctio est ex dissimi. studine proximae comparationis ad quanda imminentis invidiae comiserationem & cautione. Si carer JArgum tum est ex collatione parium. MentesJ Aliud parium a sumentum. Cuanquam Correctio ex alio clissimili ad confirmandum bonos, & debilitandum improbos ubi s curitas Ciceroni, ex populo, Republica,consciencia ipsus conjurati sis uetudine Ciceronis ostenditur.
388쪽
' Magnum enim AT in vobis' praesidium quod
hi in perpetuum comparatum DE: ' magna in T publica 'dignitas, quamssemper tacita defendet: magna vis est conscientia: quam quinegligent. cum me violare volent, se ipsiindicabunt. Est et
am in nobis is Rammim, Quirites si non modo nu Bus - audacia cedamus, sedet iam omnes improbos ultrosemper lacessamim. Uuodsi omnes 'impetus
dometticorum horilium depulsi a vobis, si in mem
num ςconverterint, vobis erit providendum, Vfrites, qua coditione posthac eos esse velitis, quisepro salute vestra obtulerint 'invidiae, Vericulisque mnibus: mihi quidem ipsi quid est,quod ni ad viata Vfructumpost acquiri praesertim cum ' nes in honore vestro leg, ingloria virtutis,quicquam via deam Mamus, quo quidem mihi libeat Vasiendere.
Iduci perficiam profecto, Quiriter,ut ea quaeras m
consulatu, privatin tuear, atque larnem: ut si qua est '' invidia in conservanda Republica usiepia. iadat in viis mihi valeat ad gloriam. Denique ita me in RI publica tractabo, ut memineri Nerquagesserim,curems ut ea 'virtute,non castra sta esse videantur. Quo o s iJ Proponit E suo periculo coniunctum Reipubl. periculum: Si opprimatur Cicero, nemo Rempubi postea tueri volet. MihiJ Correctio ad imminentis invidiae contenatum declarandum quod gloriae satis vixerit.. nec tanti jam vita sit. Prasertim cumi Eadem sententia proxrma Catilinaria plenius: Ncq . enim turpis mors sorti viro potest accidere neque immatura consulari, nec mis ra sapienti. I uri Confirmat asseveratione quadam c
389쪽
Vos Quirites, quoniamjam nox est,et veramiani sitam fove cus isdem huju3 urbis, ac ' 'vestrum, atque in vestra tecta disceti te ea, quanqua jam periculum eiu depulsum. tamen aque ac prio
ri nocitefecissis, R cu lodiis. vigiliis I defendite. Id ne vobis diutius faciundumsit, ars ui in perpetua pace esse ostis,providebo.
Vos J Peroratio adhortationis ad supplicationem celebrandum. Additur admonitio ad defensionem urb: s.
AN Orator hae oratione populum docuit. & m vit3Certe. & testimonium eventus hujus e Sal ultio nobis est. Plebs siquidem quae prius bello savcbat,
mutata inente, Catilinae consilia execrari. Ciceronem ad coelum tollere, veluti ex servitute erepta, gaudium at celaetitiam agitabat. Nanque alia belli facinora praedae magis, quam detrimento suere incendium vero crvdci .ira moderatum, ac sibi maxime calami tosum putabat: quippe cui omnes copiae in usu quotidiano, & cultu corporis erant. Atque haec ἀποδε ις est ο ι. hὰτιanquies .caullas inquam quas E pr senti oratione possumus igillatina adhue expositas colligamus universas,&δὶα τί cognoscemus. Elocutio in Tropis bona & crebra. Metonymia locis lex ginta,totidem scrE synecdoche, Ironia nullo. Metaphora octoginta: sed enim geminatio inprimis spectanda est.Extum mis ath ferro erepta: Consitio nestino , Nese m - ου deerat, c. Metonymiae primi modi sunt: Sceleratissimi , per culosi mih beata, &c. Funectos ac nefarsos ι-rnes,lcc secundi: Coni silutem urbis atque 3 eromcci tertii. Sed metaphora, ut semper alias excellit: Clar si is et riu interfectu umma μι ratu extinctas A Occ. M
390쪽
Mur. Synecdoche noselum simplex sed composita minima serξ gratiam ex omnibus tropis habet. Geminatur tame liqvado,ut, Mucrones ἁjugulu kes M rejecimus I figuris verborum Epizeuxis est duobus locis, Anaphora viginti: Epistrophe, Symploce, Epanodos, Anadiplosis, Climax, Etapanalepsis,nullo Polyptoton duodecim paronomasia sera N umerus, ut jam monui, in totis verboru figuris resonat, separatim tame per epe in hac oratione sentitur, frequetissime autem in Epistrophe: Adme Pocis; ι, rem omnem exposui,qu/d fierapiacerer, ostendi. Clarior numerus est
propter antecedentem Anaphoram: Nugum ego aiobis ramum ειν turis, nutum insigne honoris, nultam mem-m entum laudispostulo. Sed sine verbi A naphora numeri& Anaphora & F pistrophe Symploces orbem confictu Eut,
Uriem ex omnitus parr/bus ιncenissent, cadem2 1 nrtam raserum econe, urbem,c dem initiis, incendis sent, cissent extremis similes numeri sunt Epanodos ni meri superiore oratione fuit: Magis mihι videntur fora factura contra Rempub. quάm arma lacno. ibidem Epanalepsis: Instrui tenue Quirites contra h-ram pracfariCa661M copias Pestris' sita 'estros'. exercit Ar primum gladiatora iri confecto faucio Cosa inperaroresque oessos Uponite. Reliquarii ligurarsi numerosa exoptasi studiosi is animadverteris, sicile deprehendes. E figuris sententiarum nisi tum fuerit, Pereant e Iec. nullo loco est optatio: Prolepsis tribus: Prosopopoda, sed obscurior, duobus ut Digrem ut Dialogismus: Praeteritio uno res, quae nusquaata jam perspicimus figuras sentetiarum figi ris verboru rarius a Cicerone adhiberi: nec tamen idcirco sortiorem ejus oratione judico.Logicet ac rei vis major est. E locis inventionis topic ,caussa in fine quatuor locis adhibetur, in efficiente uberior est de Cicerone Allobrogibus, Praetorib' militibus: Itq; aliis pr terea locis:Effecta multa: Subjectum & Dissentaneum nuiquam. Adjucta sunt locis uatuordecim, similia uno: Paria,ut Minora tribus. Sedaria illa magis animadverte la,quia rariora, Non mina Adc quam A.c. Tantum dc quorum RcN ora locis und rima