장음표시 사용
351쪽
eontendere vel mus: ex eo ipso, quam valde illi baceas intel erepossumus. Ex hac enim parte 'pudor pugnat, ' illinc 'petulantia: 'hinc μ pudicis:a,i Ene rur hinc sides il inc saudatio hinc 'pietas,1znc scelus hinc δconstantia,tίlinc furor lane h-estas,isnc' tuu tudo hinc' continentia simc libido deni aequitas, temperavita, 'fortitudo,
prudentia, virtutes omnes certant cum J intru tat cum ' luxuria,cum ignaurasum δ temeritat cum ' vitiis omnibus: postremo' copia cum sate, R bona ratio cum δ perdita, mens sana 'cum amento, bona dent' bpes cum omnium rerum δῶ-
Peratione consistit. In hujusmodi certamine ac hyrrho nonne etiamsi hominum Judia desiiciant dii ipsi mmortaleico ent ab his praeclarissimis vinutibus' tot ta tanta vitia siserari ZCONrtcTH Sic Tuscul. 1. littunt vulneribus consecti ad dominos, qui quaerant quid velim, si satisfactum iis non sit, se vellς decumbere. mi fragorum J Sic antea, Quod si se eiecerit, secumque suos eduxerit, & eodem ut dique collectos naufragos aggresaverit. yim2 οJ Te
tia pars de urbibus quae bonis adsint, desint malis. Neque I Comparantur reliquae belli facultate), quibus con-jurati sunt inferiores. Si inqu.twJ Comparantur secundo post peribo as loco caussae ipsae ex variis adjunctis, quiabus causa Catilinae modis omnibus iit toferiori co Sic actione Α, In tanta istius impudentia remi tendum aliquid videtur, ne omnia contendamus. Demque Quirit Revocatur inductionis sit perioris confusio ad quatuor genera virtutum N vitiorum. Po DemoJ R petuntur superiora quadam congerie suraliter confuta. Io cum iso ἈJ Complexio comparationis aucta minorum collatione: Caussam meliorem etiamsi sit inferior, dii
adiuvant. Quo fere modo pro Ligario dictum est Cautiatum dubia erat, quod erat aliquid in utraque parte quod
352쪽
probari posset; nunc melior ceria eajudicanda est, quam etiam dii adjuverunt.
Oue cum itasint, Quirites, Vos, que madmodu
tur. O. Meteilus, quem ego prosticiem hoc, in morum Gallicanum P:cenumppramsi aut opprsemet hominem, aut omnes Ciu'moim conatu Iprohibebit: reliquis autem de rebus constituendis,
quantam inibostes, tamen quia nati sunt et A
ta ibita a etiam ναμ se a lenitas adhuc
sicus utior visa est ioc expectavi uti. uod mleb at erumperet: quod μι quum e soam nonposissim oblivisit,'' meam hance sepatriam, mel esse Coi lem : ' mihi aut cum vivendum ular nix pro his esse moriendum. nullus insidiator vis: qui ex ne volunt, usi r sib ρα sunt. Qui vero iu4 mi est comoverat, Nusis ain, factum edinceptum ut m conatum et e contra patriam deprehendero, sientiet in hae urbe e se C ules vigilantes,' esse egregio musra- P. RAMI PRAELECT
353쪽
iN CATIL tran essesertem Senatum esse ' arma,ese carcerem, quem et inicem nefariorum ac manifesto 'si ierum majores nostri esse voluerunt.
QIAa cuM J Pro complexione gratulationis acto latio est ad urbis defensionem atque custodiam. Colon JRepetuntur e superiore collatione praesidia coloniarum de municipiorum, & nova gladiatorum praesidia adduntur. Excur An Excursio, militare nomen est hoc loco. Helvetii sine dubio sunt in armis, excursionesque in provi clam faciunt, ait ad Atticum. Hinc excursor. Est populo
Romano certanae cum excursore,cum latrone,cum Spar
taco Philipp. EuanquamJ Correctio est proxinaaepa renthesis. si Postremum est adversus Catilinam priesidium de exercitu Metelli, de quo initio dictum est. Reliruis J Diligentia Consulis & Senatus ad eandem
populi confirmationem ostenditur. Nunc ν osJ Revocatur ad extremum significatio lenitatis jam toties adhibita. Mea lenirini Prolepseωs primae summa repetitur de praeteritae lenitatis & futurae severitatis caulla. Nug secti Egressionis libertas iterum permittitur. Cui serotulinae initio jactatae repetuntur,& oppositis caussis auger tur. V nicem l Carcerem tamen non poenam IIlpi nus esse dicit, eumque ad continendos homines, non pu- iniendos haberi oportereLivius cum Cicerone lib.I sic ait, Carcer ad terrorem increscentis audaciae media urbe i minens soro aedificatur.
fῖ haec omniasic agentur, uirites, ut res maxim minimo motu,pericula summa,nullo im
minum memoria crudelissimum maximn, me
uno' togato duce 2 imperator Adetur. Quod ego sic administrabo, Quirites, ut, Fullo modos erip terit, ne improbis quidem qui qua in hac urbe pu
nam si is seris si ferat: sed 's vis manifesta Ramduciae V impendens v tria periculum me neces.
354쪽
x P. RAMI PRAELECTHό de hac animi lenitate ς deduxerint: illa pras cto perficiam, quod in tanto ta tam nisi usio bella
L. videretur, vix optandum videtur, ut ne quis bonim intereat,
paucorums parva vos omnes Iam saltri esse possiti. uae quidem ego' neque mea prudentia,neque humanis consiliis fetus polliceor vobis, Quirites sed multis ta non dub:is deorum immortaliumsigni carionibim: qmbiu ego ducibus in hanc Oem sintentiamquesium V ingressim: qui jam non procul, u3L. externo quondamsolebant ab extero hoste ait longinquo. sd hic prassentes siuo numine atque auxitiosiua templa atque μ urbis in tecta defenduntnquos vos, triates precari, venerari, atque implorare debetis, ut,
quam R urbem pulcherrimam, sorentissimam otentissimamqesse voluerunt, hanc omnibus hostiia copiis rerra mariss uperatis, ἄperditissimorum ciavium ' nefario scelere defendant.
AT uE HAEC OMNIA J Repetitur lenitas, & coli tione disii milium amplificatur, quamvis res sit gravissima, tamen moderate coercebitur. TogatoJ Toga, pacis est vestis, ut sagum belli: llinc per metonimiam togatum du-i cem appellat inermem: unde illud eiusdem laudis elogiui ab invidis repreliensum, Cedant arma toga, concedat laurea lynguae.& certe propria Ciceronis ea laus si iit Ariobarzanem Pradociae regem sine praelio restituit: Cilicum, Syrorumque tumultus fae gladio pacavit: non solum hoc dissicillimum bellum tofatus coniecit. Vide Plutarchum in Cicerone. 1 odero i Altera lenitatis amplificatio ex effectis, quod
in neminem, vel certe paucos iit animadversiirus: vid tur autem ad militarem illam legem respicere, de qua pio Cluentio : Statuerunt ita majores nostri, ut si a multi esset sagitium rei militaris admissum, sortitione in quoidam animadverteretur, ut metus videlicet ad omnes.
Pana ad paucos rerveniret. Qua qui em J Consi
355쪽
Qt studium suum divino quodam testimonio. idque ad
ma orem populi contismationem, de quo latillime tertia Catilinaria. uoi vost Concluditur oratio adhortatione advenerandos deos. Venerationis argumentum est ex iar orum deoru beneficiis erga Romam. Urἱ em pulcher-ν. a J Sic an dea Deos denique immortales huic invicto repulo, curuli ino imperio, pulcherrimae urbi, contra in cana vim sceleris praesentis,auxiliti esse laturos. Pe aura, morun J Peripliralis est conjura: rum cic cona urationis.
S Logicae in secundam Catilinariam summa. in i s bulas gratulationis eventus, quamque gratus
Quiritibus fuerit, flebis primo rerum novarum cu-- pidae in pristino statu permansio, testimonium magnum est.Atque illud est ρτι caussas si lubet talis eventus cum rhetoricas in elocutione, tum logicas in topica i ventione& analytica dispositione reminiscendo subduc mus. Quid elocutio in Tropis 3 Ironia locis octo Synecdoche trigin ta, Metonymia quinquaginta, Metaphora centulegitur. Sed in tropis omnibus geminatis geminatam gratiam recordemur. Hic ego Qehemens ιίge conseu quι verbo crvos in exilium dicio. Ironia est duplicata. Non m ca--δo,non inforo,non m curia. Synecdoche triplicata.Majore gratia tropus meri: simul geminat .Homo enim λά Acer rami permo Iegus vocem consuta ferre no ρα-νuir : timidus permodestus,non potuit Ironiae sunt: h mo, vocem consilis) synecdochet siunt. letonymiae adhue crebrios multiplicantur & primi generis, Ferrum flam-
356쪽
aqui gementi a fortitudo, prudelia Arar turn omnes,&c. Sed ex otianibus tropis metaphora & simplex & gem nata gratillima est, Cu anar poterunt quacunq) raes
H ec troporum luminatam multassent: figurarum multo paucio an verbis, Epizeuxin uno, Paronomasia duobus, Oi bem n umerolum quat uordecim, Polyptoton octode- cura, Anaphoram quadraginta locis animadvertemus: cabieras verboru figuras nusquam. Nuir rotae similitudinis symploce nusqua inlignior est, quam co loco oedru
strophen locis duobus. Permulionem & Exclamatione ScProlepita quatuor, Prosopopodam obliqua, ut Praeteriti nem uno observabimus: Caeteras sententiarii figuras nus quam. Ita tota elocutio tropis ornatior est, quam figuris. Retexamus logicam ,nervos popularis gratulationis & c firmationis videbimus: Ex caussarum loco finis praecipue qui dein non adhibetur sed locis quatuor incurrit Hiiciens summum totius orationis argumentum est, de belli facultatibus, quas conjurati. quasq; contra boni cives habeant: ientanea nulla. E Comparatis majora loco uno&viginti, Disti milia uno plui ibus. Minora quinque Similia duobus, Par nullum. Sed in majoribus notabis sormam illam mum δε sed etiam, septem locis pluribus sanc potiris quam, vel non tam quam. Notabis in dissimilibus formam hane non ho sed i ud, sex locis: Item per quanquam, ame quinque: ubi nota, quanquam frequenter omittitur: Mo
jugatioque nulla: Divisio uno loco per 3icua est: Exponam
357쪽
ram. Definitiones sunt manifestiores sexiropositorii gomerum, sed ενεργ vi ad definitionis locum
reserendae sunt ut ais icti Catilinae Jaeet ine nune ros, - - , Quirites, seperculsum atque abiectum essesent/r, retorquet oculos profecto sepe ad hanc urbem,quam ex
suis faucibus ereptam esse luget: &luxurioserum conju
moniacum hominu tum deorum adhibita sunt. Ergo sunt hae quide vires inventionis topicae: Analyticae vero dispostationes in irllogi sinis plenis, cxepta pauciora sunt, quam insuperiore oratione,& satis obscure concluduntur. Syllogismus simplex unus est in primae figuret modo tertio:concri tres iiq; inconstanter coclusi. At . j ain monui quam rarus
esset usus Hilogi sint pleni. Analyseos vero posterioris &methodi seu doctrina, seu prudentiam spectes, laus hic est amplior. Etenim positu est initio ad publicam gratulati
nem, victum esse Catilinam: idq; problema tota oratione disputatum. Partitio quaeda iacta est in coparatione de s cultatibus conjuratorum & bonorum civi uni conjurati inurbanos &castrenses coparatione alia divisi, rursusq; oesin sex genera distributi,tande partium explicataru silmina prelsius coducta & conclusa. Methodus lian est doctrinae: prudentiae vero methodus est in duplici prolepsi cur Catilina no sit interemtus,cur sit crudeliter Meetias. Utraq: cnim
non publica populi, scd privata Ciceronis caussa adhibita est: atq; in secunda quia periculi plus habebat plus est etialaboratum: & quamvis severitas lenitasq; varie permiscetur, lenitati tamen plus est concessum. Quamobrem cum requires quibus caullis haec oratio populum delectarit,&in reipublicae fide confirmarit, hae tibi rhetoricae elocuti nis & logicae invetionis ac dispositionis mortuae licet artes respondebunt, ea quibus animi multitudinis oblectari&confirmari poterant hic este adhibita, orationis ornatum, rei sententiae': argumentum via & ordine positu. Quid si consulare in illa vultus tam popularis majestate: quid si v
cis, quae paulo altius elata intimis audientiu praecordiis cut
359쪽
debar, aut persi, ut per alio oocitabar: ne . solum ,-- sessae cujuscun' modi genu. hominum quo modo bcLIO usiui foret. Isetur PMmbreno cuidam negot/um dat,ur, Iegar obrogum requirat, eosque,sbo it impe agat naebe ih erarem, i m.ms tubtice praseat mih aere alte- πιο Vpressos. Praetere ,quod natura Galgicis . ns secta σοι esset, facile eos ad tale consilium adduci posse. Um renurquod in Galgia negotiatus erat ,pleri , principibus 9λ- rarum notus erat,ae se eos noseerat. Itaque e mora, uς, primum legatos in foro conspexit, Aercontarus taura da tu civitatu, quasidolens ri in casum, carpit requir se, quem ex tum tantis malis se erarent. P quam is s det queri de a rati a m Iobatuum , accus re Sen aeu , quod meo auxil/ι nihildser: miseros is remedium, . mortem expectare. At ego, inquit, seolis, si modo miri esse multis, Otionem ostendam, qua tanta ista malia es gr. . r. Haec ub/ HA/t, Aa Iroges ιn m.rxim.1 pem a dum: Umbrenum orare,ursui misi eorum.mhillam asperum,n crisi di ole esse, quod no cupidis mefactura essent, Eum eis res οὐι rem are alieno oberaret. Itae eos Da δε-
360쪽
mum D. Erura perducit, quo foro prop/nqua erat,neque isti ena rosi propter Sempronsem: nam eum Brutin Roma aberat. Praefer mum accersit, quo majora rhoiratis mons inesset. Eopraesente conjuraraonem aperat,nominalsocios ,praeterea multos cujusicunque generis rnnoxios, quo legatis anim-s a tior esset. Deinde res
posscitos operam siuam, domum dimittit. Sed is obruia
diu in ιncerto habuere quidnam consito caperent. In a xeris parae erat aes abonum, studium beEo magna mercesis victoria: at /ualtera maiores opes ura consiti stro ancertasse certis ramra. Haec νί, Voluentibus, tandem oscit Fortuna NeFu I. Itaque Elabio Sava, c u parrocinio plur/mum ci istas utebatur, rem omnem,ura cognoverant,a Gune. cocero per Savam consitio cunia Mo.lega is praecepi ursiud um conjurationis v ementers utin , feros aderint, bene posticeantur, dentque u ram, uri eos quam maxime manifestos habeant. I, ei fere temporibus in Gasgia citeriore argue uberiore, irem νn agro Piceno, Brutio . Apulia motus erat. NMmῖ , D,
quos ante Catilina Gmiserist , inconsulte, ac foetat, per dementiam, cuncta simul agebant: nocturnis con sitiis.
Armorum atque telorum portat/ombus, se mavis, s fando omn/allus tim oris quam peraculi effecerant. Ex eo numero complures Q. Mete in Celer Prator ex decrero Sonarus,co nisa caussis vincula conjecerar: irem in citeriore Giana C. Murena, qui ei pro linc a legatu proerar. At Roma Lentulus cum caeteris qui erant coniurationis principes, tartaris, ut sordebatur,ma niu copias,eo stituerat . ur, cum Car lina m atrum Fesulanu cum e re tu foenisset, L. Bestia tribuum plebis concone habita oreretur deactionibuis C ceronu besnq,rra Uissimi in visisam opt/mo Conseιυ ι oneret: eos: Poproxima n He catera mult/tudo, conmurationi suum qu quen' cium exequeretur. Sed ea H hoc modo dicebantur.
Stantius Gabinι- uta cum magna manu duodecim
simul opportuna Aea urbis incenderene, quo tumultus cilior aratus ad Consulem, eaterosque quibus insita parabantur, flerer: Cetheguae ciceronis januam obsta et, eumque Batare rei'. tius autem ab .S