장음표시 사용
411쪽
Ium occupasse . Atque in eo seni aecipiendus videtur Gon2aga , cum Iuliobrigensem primum dixit Conventum eorum, quos ipse Seraphicus Pater in Hispania erexerit, ut de erectione novi Conventus , non de occupatione erecti Iocutus sit; Burgensent autem , ut ipse habet Gon-Σaga, non erexit, sed erectum oecupavit Sacellum. Quidquid vero si de anteriori, vel posteriori hujus Conventus erectione, Ecclesiae S. Fran- cisto post mortem dicatae, majus Sacellum praefati Equitis Medrani successoribus cessit iure patronatus in sepulturam, & reliquum post domicilium resarcitum, atque ex parte aedificatum piorum eleemosynis, inamoenissimo situ non procul 1 Civitate ad fluminis Iberi marginem . Unum & alterum patravit hie miraculum B. Bernardinus e Senis, quae suo dabimus loco. Hoe anno vel in primo aceessu , vel in regressu ad Logronii civitatem Uir cinctus Uictoriae urbis non adeo distantis , incolarum expertus est humanitatem , qui intra suos muros aediculam sanctae v7ctoriae eoeno-
Mariae Magdalenae sacram , suis sumptibus , Uiri sancti sodalibus exaedificandam curarunt; quam aliquibus post anni 1 Serenissima Domina Berenguella Ioannis Castellae infantis filia, & Lopetii Diaet de Haro XI.
Cantabriae Domini neptis, ampliissime auxit . ut suo tempore dicemus. II. Ab his Civitatibus resiliens fidei Athleta . eursium concitato pro sequitur gressu ad martyrium, totus anhelans ad palitiam, duo quae habe bat minuta, corpus scilieet 3c animam liberali eupiens earitate Christo largiri. Ita continue haec offerebat, ut quasi omni tempore per rigorem jejunii corpus, & per martyrii desiderium spiritum immolaret: exterius in atrio volens sicrificare holocaustum , & in templo interius concremans thymiama. Sed id me haesitare Ac mirari cogit, quomodo tenellam adhuc suae Religionis plantulam, altis nondum iactis radicibus voluerit dese- Fxpendis qua
rere, & innumeris exponere periculis , quae res novas, maxime quae pran47 Dei sunt, ex more circumdant, & veluti erumpentem supprimunt plan- semiam Religio-
tam . Sicut aquila provocans ad volandum pullos suos super eos volitat, ut supervenientia mala praecaveat; ita Religionum Principes &Institutores suis adsunt subsidiis , ut sectatorum adjuvent infirmitatem, dcirruentia damna propellant. Procreant, & protegunt discipulos, nec non ni fi robustos propriae fidunt virtuti. Adhuc est in ipsi insantia , necdum plane fundata haee paupereula Religio, 8c jam secundo Fundator,bseedit Tenelli nondum perfecte nati filioli, &jam exponuntur, prius expositi, quam nati. Cur nos Pater , ardentem te fari liceat Seraphim, deseris Cui nos desolatos relinquis re si abieris, si reeesseris, invadent gregem tuum Iupi rapaces . III. Magnus sane ardor martyrii in anctis hominibus adeo urget In sanctῖs V rῖsdc urit, ut non si filios relinquant, sed quod Patrem sequantur , expendant; non quod dimittunt post se, sed quod habent ante se , magna anxietate conspiciunt. Amor tuorum , ut dixit Ianatius, non Is t. est m eu ignis manaanae, Da cariesit materiae, Cr astus - , ρ- ιαπι σι -- est: veni ad Patrem Pulchrum putant a mundo occidere ad Deum , ut ad sum exoriantur. Proinde non naturalem vitae cursum praestolantur,
mundana su nera, supremas suorum lacrymas despieiunt: Grosum gloriam violenta, immataraque morte' eteniunt. Ve eiter ex hac vita, quae S. Mi - -
potius es interitus Antur Hrenda, brevi quidem labore commi are contendum, supremum .etatis finem, inutilem otirilem, in una0um, sultum, vanum expectare fastidiunt. Mortem igitur pro dilecto serendam, non mortem putant, sed ut sanista Sophia ὀixit ad Anastasiam filiani, honum
412쪽
Me M. apud ex malo mundo isessum , Diuiam , gaudium, voluptatem , OIendorem , pulchritudinem , lucem longe hae Lee dulciorem , 5 pulchriorem. Hi neombν. praeter Franciscum , viri alii magni derelictis, quos non adeo pridem ge-
ra .d. . iis .is nuerant, vel susceperant, filiis ad hunc properabant triumphum. San-S. 'miniat L . ctissimus Patriarcha, & Francisci conicius Dominicus, instituto in Abbatem , qui ceteros gubernaret, Fr. Matthaeo qui solus in aero Ordine Praedi eatorio illius priefecturiae praetulerat genus) decrevit proficisci ad
Saracenos desiderio martyrii obeundi, anno MCCXV M. cum paulo ante uno, vel altero anno per regulae approbationem Institutum sormarit.
Antonius Abbas flagrans cupiditate martyrii, cum persecutio impiissima Maximiani furore vesano vastaret Ecclesiam, Sanetis quoque Martyribus Alexandriam perductis, relicto & ipse Monasterio, secutus est suturas Christi victimas , dicens: Pergamus ad gloriosesfratrum trium- congrediamur . Magnus ille Dionysius Areopagita subrogato. sibi suae Ecclesiae Episeopo, martyrii desiderio, festinantiae itineris Romam accelerans inlistebat, ut simul cum Apostolis, si ita vellet Christus, oeeumberet: & postea in Galliis morte vitam assequi tota intentione desiderans , incredulae gentis non verebatur expetere seritatem, ut qui iam erat Christi nominis, inter multa tormentorum flagella, p rfectus con-οχὶ ais n. sessor , fieri mortis mulinatione mereretur & martyr . Quid Hubertu in , , i ista via Episcopum memorem Leodientem, qui dum eommori non potuit Lamberto Christi martyri, crebro talia conquerebatur: O me infelicem , terque miserandum, cujus peccata In tantam susulere congeriem , ut non
idoneus dignoque possim reperiri consortio tanti viri. mar rii triumNum subeuntis, palmamque victoriae invadentiti Quid similia reseram de Eligio 'κ um. Episcopo Novionensi Z inid primos illos recenseam Antistites, & Patres, qui teste Chrysostomo, & satente ipso Iuliano Apostata, omnes ad
marorium , quas ad alaearium apes volabant tIU. Francisici vero servens desiderium, etsi Deo gratum, non tamen, ut compleretur . Quare ipse, qui pusillo suo gregi niagistrum: ei. - ra. pasum paravit, servavit Franciscum , ut institutio Monachorum, non ibium ηρ oratione ejus, sed & conspectibus firmaretur. Cum itaque in interioria. .... o. esset Hispania, divina dispositione, ut ait S. Bonaventura , quin ipsis m ει .in ;isuis . reservabat ad alia, gravissima ei supervenit infirmitas, qua praepeditus, Franessent. quod cupiebat implere nequivit. Statuit ergo Dei obedire voluntati,
quae per manifesta ei constitit signa , & adoratis S. Jaeobi Apostoli reliquiis, in Italiam reverti. Sed ubi aegrotaverit, vel quam peragraverit
in hac peregrinatione regionem exacte nullus ex nostris memoravit.
Multum nobis praestarent Patres Hispani, si eam, quam Itali, adhibui Gsent operam in observandis gestis, prodigiisque sui Institutoris. Nihil serme calamo dignum p taeterierunt pristi Italiae Franei stant, quorum inconeinna & humili, sed eo sinceriori & fideliori enarratione, praecipue Mariani Florentini, omnium locupletissima usi sumus, & quorum operasacilius scire licuit, quid unoquoque anno Vir sanctus in his egerit Pro-ὸ paucissigratae. vinciis; Hispani vero, vel qui eum sancto Uiro in Hispaniam transierunt
pauca notarunt, vel nostram subterfugere notitiam . Haec tamen de
rebus Hispanicis ab omnibus nostris, etiam Italis observata , quod Hi spaniam lustrarii, S. Iacobi corpus Compostellae eoluerit, quod in Lusitaniam trajecerit, quod universum serme Aragoniae Regnum, Sc vicina perambularit; demum unum, vel alterum ejus inibi factum reserunt pro digium . Nihil tam nobis in Hispanico hoc itinere iacem prie serre pote
413쪽
rit, quam populorum perpetua , ut fertur, & probata traditio, quae qualem sortiatur auctoritatem, & mereatur credulitatem ponderosissimae res aliae, imo & fidei nostrae, arcana affatim probant. Hanc egomet ipse
constantem esse , & secram in multis Urbibus , & oppidis, diversisque Regnis Hispaniae comperi; cui si refragari quis velit, non impunis, nec absque effrontis nota effugiet: adeo pro magno pius populus , & in Franciscum propensus semper duxit ejus se praesentia visitari. Neque aliunde
quam ex liac diuturna, & numquam interrupta traditione Illustrissimus Gonetaga primorum HispaniaeConventuum in Franciscum resert originem;
nec prosei ho inaniter aut leviter, me judice , id praestitit, ut ex singulis domiciliis statim constabit. Ex horum situ Sc Geographia, si nos itineris senisti Viri curim deducamus, non leviter divinare, sed veluti quibusdam saeuiis, & Ariadnae filo in dubio de coruo gressu duei ab aequis judicibus merito censebimur.
U. EIulio briga ergo rediens, ut supra dixi, ad laevam habens Hispanos Vaccaeos , per Septemtrionalem partem veteris Castellae, ut juniores vocant, transivit per priscos Turinodigos populos, Ec Regnum Legionense ad flumen Essa , antiquis Estola, qui rapido cursu a Superioribus Asturibus Augustanis sertur in Dorim, vel Durium fluvium. Ultra
hunc, Asturi eam versiis , alius est fluviolus, veteres Geographi Urbicum t. p. ι. t. vocant, qui eumdem cum superiori habet sui cursus terminum , quem ut a Villa Novia , Ortelio & Antonino Nova, Mariano Novis, aliis Nonis, ad oppositum oppidum transvadare tentarat, non licuit sine periculo Marian. c. 1 . prolandioris alvei. Ad cujus ripam, dum parumper substitit eum sociis, nocte superveniente, accessite dicta Villa adolescens duos minans cabal- Adbustari is, Ios, pannis venalibus Onustos, qui pauperum misertus, depositis in ad- ν Franeis mversio margine sarcinis, rediit ad fratres, transportavitque, & nocte illa humanissime curavit, necessaria quaecumque eis in hohitio ministrari. Cui sanctus Pater die sequenti in recessu valedicens , dixit: retribuat tibi Dominus in retributione justorum. Exauditae sunt Viri sancti preces ; nam visitante adolosccntc paucis post mensibus limina Apostolorum, magnoque interiori accepto solamine, quod expiatis per sacrosanctos Sacramentorum ritus anteae is piaculis, & devote salutatis saeris Coemeteriis , Deum obnixe rogavit, ut cum locuplete hoc meritorum cumulo, antequam mortali quopiam crimine tollerentur, sibi liceret vita meliori commutare. Obtinuit quod petiit, ex hac vita in illa peregrinatione decedens. Pater, ut mortuum audivit filium, justa solvi voluit, convocatoque Clero solemniter ad altare preces offerri. Sacrosancta dum inciperentur mysteria, ecce triginta fratres delubrum in eredientes gravi concentu choros efformant. Quibus, terminatare sacra, ad prandium vocatis, varia apponuntur sercula, & magnae redduntur de inexpediato beneficio gratiarum actiones. Urbane tranatos comitantur populi extra oppidi compita, sed redeuntes appositas dapes inveniunt intactas. Quod miraculo adscribentes, cursores & exploratores miserunt, qui de eorum conditione & ineolatu perquirerent. Sed nec quo flexerint, nec qui eos per semitas ullas aspexerit, invenire potuerunt; quare non absque sundamento iudicarunt pauperem Franciscum, cujus jam celebris in illa regione evasit opinio, cum suis discipulis eum cumulo reddidisse in retributione justorum, quod aecepit ab adolescente hospitalitatis beneficium.
Per quod factum est, ut oppidum illud propensius semper Francisci amaverit sectatores. UI. Recta
414쪽
UI. Recta hinc per Aviam ,& Sariam fluvios, qui in Minium decurrunt itur Compo stellam, sive Flavium Brigantium Principem inter Ianarieos, seu Gallecos Civitatem. Hic Vir sanctus paupertatis amantissimus apud pauperem quemdam Carbonarium, cui domus in suburbiis, nomen vero Cotolai erat, divertisset, noctu contemplationi vacandae causa in viciniorem monticulum se recipiebat, in quo divinae voluntatis esse intellexit, ut suis Fratribus in Dei, atque Inserni vallibus, ita ab illo populo nuncupatis , Conventum aedificaret. Hujusinodi igitur vallex quaesiturus summo mane surrexit, atque post adhibitam diligentem c ram , eas ad Benediisti nos quosdam Patres , Monasterii sancti Pati, sive Pelagii ejusdem Civitatis, quorum successores modo in Conventu sanisti
Martini commorantur , pertinere accepit , easque valles tibi invicem contiguas esse invenit. Memor igitur benevolentiae praefatorum Fratrum
erga L , atque suum ordinem, nec non & Monasterii S. Mariae de Angelis Assisinatis, quod ab iisdem gratuito acceperat, S. Pati Abbatem humiliter aggressus, hujusinodi Conventus priniis in vallibus aedificandi facultatem ab eo maxima cum fiducia , constantique animo petiit, pr fatoque Abbate, quid tibi in pretium daturus esset, respondente subiecit : Cum pecunia longe a me sit, nec quidquam aliud occurrat , sum enim pauperrimus, quod tibi pro tanto benescio erogare possim lubens fluvialium piscium cistellulam in annuum censum dabo, pendamque, dummodo capi possint. Cujus fiduciam atque smplieitatem admiratus pius Abbas eius votis sub oblata conditione annuere decrevit. Qu amobrem consecta de tradendis vallibus, sub praescripta lege, scriptura, eaque chirographo B. P. Francisci, atque Abbatis subsignata, domum Cotolai repetens Pater Seraphicus, inquit: Carissime hospes, ut ad labores accingaris oportet, voluntas si quidem Dei est, ut sibi ordinis mei domum in vallibus Dei, atque inferni aedifices. Nam quod ad situm attinet, is mihi ea propter a Patribus Benedictinis concessus est. Cui Cotolai: quonam pacto, Pater mi, id praestare potero, cum ex mercenari labore victitem Z Nonne me pauperrimum ii osti Z Tuncque B. Pater subjunxit: hono animo esto, quamobrem sumpto protinus ligone, pro Nimiorem petito sontem; cumque terrae aliquantulum effoderis, opule tissimum invenies thesaurunt, quo injum to tibi muneri satisfacere valeas.
Quod eum Cotolai ex devotione ad Patrem concepta praestitisset, omnia sibi juxta Patris praesagium successerunt. VII. Itaque ex adinvento a pio Cotolai thesauro, Conventus hie, qui nunc S. Francisci titulum praeseri, partim in valle Dei, partim vero in valle inferni, hoe anno ejusdem Cotolai opera aedificatus est, ut ex inscriptione prae soribus Ecclesiae, &tumulorum Cotolai, & uxoris Mariae de Bicos dictae , ex antiquissima, & fidelissima traditione, ex authenticoctiam scripto ex Patrum Benedicti norum hujus Compostellanae Civitatis archivis summa fidelitate extracto, ad instantiam Fr. Garetiae 1 S. Iacobo Minoritae. Sed priae omnibus rem omnino indubiam facit praememoratum B. Francisci chirograhum diligenter ad hoe usque iseulum a Patribus Benedictinis in Sacrario asservatum, quod tamquam veneratione, & -- moria dignum sibi ostendi euravit Philippus II. Catholicus Rex anno Domini MD LIV. dum in Angliam transfretaturus, ad matrimonium cum Maria Regina contrahendum, illae transiret. Dictum annuum censiim , fiscellam videlicet fluvialium piscieulorum longo tempore exsolve runt Franciscant Patribus Benedictinis ex praedicta conventione inter
415쪽
Sanctum Franeiscum , & Benedictinorum Abbatem . Successu vero temporis eis remissus suit; sed plurimi adhuc Guardiani, quos vocant, Vetustae pietatis, & humilitatis studiosiores censum , quantumvis remissum, sponte selvunt, quem veluti sibi summe aereptum majori caritatis cumulo, & pinguioris eleemosynae beneseio Patres Benedicti ni rependunt. Iaeent in hoc Conventu Antonius Guimanius, quinquies Minister Prinvinciae D. Iacobi, nobilis prosapiat, magnarumque rerum obeundarum vir: & fratres aliquot Laici, seu Conversi, quorum ad annos , quibus obierunt, erit memoria; nee non Comitiorum a Carolo U. anno ΜD L. ibidem celebratorum pro suorum Regnorum moderatione . ornavit plurimum hane aretem insigni Claustro, alii sique aedifieiis ad annum MDCXIL P. Iosephus Uasqueet doestus, nee medioeris notae vir, conquisitis hincinae piorum elemosynis, adjutus liberalitate Maximiliani Austriaci Archiepiseopi, & Ecelesiae matricis eapitularium beneficentia. VIII. Non alum hune Conventum inter Celticos, seu Gallicos obtinuit Vir sanctus, verum ad capiendos alios, socios ad varia Oppida juxta visionem, & praeceptum Dei ad altare sancti Apostoli sibi factum ,
transinisit. Etenim cum apud venerandum corpus serventer oraret, ap
paruit ei Angelus Dei, & monuit dilatandum esse situm Institutum per universum orbem, & plurima sibi aedifieanda domicilia in Europa , &quaedam occupanda, antequam ex Hispania rediret; id demum divinum esse piae itum , ut in Italiam remearet . Coelestibus proinde parens monitis , dum Compo stellano exstruendo institit Coenobiolo , unum ex Sodalibus misit Corunniani, antiquis Ceronium . Urbem Senatu Regio modo celebriorem, qui religiosis exemplo , & sancta conversatione id praestitit, ut sibi daretur facultas mitus tedificandi Coenobii ad litus maris Oceani, paululum a moenibus Civitatis. Cum autem Dei famulus, omni pecuniarum genere, quo operariis satisfaceret, omnino careret, victum saltem eis ministrare curabat. Quapropter ad litus pisces sibilo vocans , cum plures adnatarent, sbi neeessarios , alios interim benedictione dimittens , prehendebat,& opificibus ministrabat, qua mira arte opus majori ex parte promovit. Cujus corpus in hujus loei Ecclesia sepultum est, in peculiari quodam sepulcro, eu)us dextro lateri sequentes litterae impressae sunt:-Dum Fratris. Nomen enim ejus, vel ex propria industria, fugiendae videliret aurae popularis ergo, vel ex crassa Patrum in curia , nescitur ; licet aliqui velint hunc esse se. Ben incasa Tudertinum, cujus infra erit mentio . Aliquot eius ossa ex dicto sepulcro exhunaata, honorifica quadam in area lignea recondita sunt, atque Ad sepulcri latus eminentiori in loco apposita , a Corunniensibus maxima in veneratione habita. Praefatum ejus miraculum inausolaeo in pariete est superpletum. Vetustatem hujus Randationis confirmare poterant antiqua constructionis norma, 8cepitaphium hoc euidam sepulcro incisum: Hie jacuom tiri Dei Hernandus Ioanris de Gube, qui obiit sub e ro millesima , trecente ra , Id es anno Domini MCCLXI t. IX. Discipulum a tum , eur nomen Petrus Compater, destinavit ad Astures transnontanos, qui oveti quod Provinciae metropolis est , a quibusdam , ut notat Rodericus Toletanus, Cisitas Episcoporum nominata )sedem suis positit, in qua parum ipse vixit, moriens anno MCCXV . Iuxta portam Ecclesiae a parte interiori diu humi jaeuit, donec xxvi. Maii anno Domini baccc Lxxxvii. ad eminentiorem,atque honorabiliorem locum ad instantiam , εc sumptibus nobilis viri Alphonsi de Balde r-Πm. I. C e caba.
416쪽
eabano, Asturum Gubernatoris , supra praecipuam Ecclesiae portam translatus suit, ubi religiosa veneratione colebatur a Populo, ut sanctus, de Deo carus. Sepulcro impolitum epitaphium hoc a piis quibusdam viris appositum fuit. Frater Petrus ego , eo omine Comparer ante, Carnis hie ossa tego, me Sasiatore vocante. Auris millenis centum bis, decem sex octo plerii, num obiit Frater de geme Minorum . Compater, imo Pater Upellatus miserorum , Filius atque Des, soce favente Dia . Quibus versibus indicatur in populo habitum pro sancto, eompassivum suisse erga pauperes, & savore aliquo coelesti assectum, quo Deus digna retur eum filium suum appellare , & menis Octobri anni Μ CCXVI. , ut dixi defunctum. Alia adhue translatio reliquiarum sanisti hujus Viri facta est anno Nux civ. die xv. Junii per Ludovicum de Quiros Guardianum , dc Theologiae professorem in locum honorabiliorem, dum murus, in quo antea conditae erant, ruinam minaretur . Invenit in sepulchro tres arcu i s Plumbeas, per quas divisa erant Viri sancti ossa dura ὀc intepra. In prima erat haec memoria primae translationis, pecorina charta, lignata Rc quis c. Vom fansnomii tari heri Patris nostri Francisci, qui Mauca m cur fr. Petrus Compater ; Gμι translatio ion ist xxv I. Muii amo intui in CCCCL xxxvii. In seeunda erat aliud membranum cum his verbis: Resisvix, go continentiar in his tribus thecis , sunt θ. Petri Compa-
rioni D. Ludovicus Carillo de Mendoςa Astutiae Gubernator, dc illius ditionis Nobiles quinque , 8e Viri praeeipui, quibus aliquae parte S distributae sunt ossium , Sc byssini veli. quibus involvebantur reliquiae, quae non Pauca operatae sunt miracula. ut ad illum, si Deo placuerit, annum enarrabimus. In eadem etiam Eeelelia eonditum est corpus Alphonsi a Pa-lenruula Minoritae. Pro vineiae D. Iaeobi alumni, atque Ovetentis Episcopi, viri doctissimi, diseriissimi Coneionatoris , Catholicorum Regum Ferdinandi, 3c Elisabethae Consessarii; a quibus nillsus fuit in Angliam acturus cum Henrico VIII. de matrimonio cum Christianissima Cathari ia , eorumdem Catholieorum Resum fit .a, anno Μ cc Lxx. Obiit hic pius Antilles,non sine sanistitatis opinione,maximum sui desiderium omnibus relinquens. X. Alterius eiusdem sancti Viri sodalis operi, ut firma habet traditio, extructum est Monasterium extra oppidum Ribad eum , olim Dactonium nuncupatum, in finibus Galleeorum versus Astures transmontanos. Mus olla eminentiori in loco reeondita in Eeclesia, hoc epitaphio inligni utitur: Iesus. Hie Deret tenerabilia ossa cujusdam Fratris suid. Pru clyci, qui obiit auus Domini iniue o ducente O ,secundo or τι-XUιmo; iiovennio scilicet ab ingressu sani hi Patris in His laniam. Hujus iundatoris nomen , licet ipse in veneratione magna sit apud populum , penitus ignoratur. Majus loci Sacellum modo habet patronos nobiles quosdam ex Familia Anteorum , uti patet ex characteribus fornici ejusdem Sacelli incisis . XI. Tradunt nostrates , etiam tune ad se missum In Hiberniam, unum ex Francisci sociis ex civitate Compostellana, idque eo tempo
417쪽
re, quo ejusdem Civitatis extruebatur Conventus. Traditionem hane videtur eonfirmare Gonzaga, dum asserit, quemdam ex Ieraphici Francisi sciis, qui ex Composeua in HibernIam trajiciens aliquot monasteria in Insula eo 2ruxit, edi tandem ibi eum maxima Ianuitatis opinione diem Haust extremum , fundatorem erectoremgue Provinciae Hiberniae fuisse. Clarius rem dixit, dum & hunc ipsium annum signavit adventus hujus pii viti in Hiberniam R. P. Antonius Daςa hujus Curiae in rebus similiae Ultramontanae Commissarius, spectabilis meus amicus, in tomo primo Chronicorum, quem elaborabat, ante injunctum ei hoc ossicium, &ex sua erga me benevolentia mihi communicavit. Id ipsum ineuleant duae, ad me missae ex Hibernia, ejusdem Provinciae historiae in ordinem reda
circa annum Moc XUII. & MDCXX. Λttamen annales antiqui Hiberni
ei MSS. duo, & tertius alter codex membraneus Ioannis Clyn Minoritae Hiberni Lageniensis de quo Riehardus Stanthurstus in descriptione Hiberniae, qui rerum notabilium seriem fideli historia a Christi nati vitate ad annum MCCCL. deduxit, vixitque ad annum Mcccc v. quo jam senex creatus est Hiberniae minister, intermisitque munus seribendi Minores
in Hiberniam transfretasse dicunt anno M ccxxxi vel sequenti. Quibus ego subscribendum putem, utpote vetustis, & candidis rerum Hiberniearum observatoribus , sinceraque, dc constanti assertione concordibus et praesertim cum oppositam traditionem nullius ex superioribus saeculis testimonio nobis constet ab antiquis ad reeentiores descendisse: & quod Gonzaga asserit, nullo enumerato tempore, possit cum praefatis annalibus cohaerere. Accedit, quod communiter seratur Dominicanos in Hiberniam , ut & in Angliam priores venisse, quorum adventus annum statuunt duo ex dictis codicibus manuscriptis MC xxvi. Ueruntamen nihil
hic definio , probabilius tamen puto Clyn assertum. Quid vero se mihi
offerat in eo dissicultatis ad annum MCCMXX. explicabo.
XII. Multum excurri, sed jam ad Franciscum redeo. Destinatis itaque supradictis sociis , iactis Compostellani conventus sundamentis, praeseriptaque aedificii norma ex Sodalibus alteri, eo discessit loco, ex quo in Lusitaniam trajecisse iudicarim; nec enim aliunde eommodius' venire potuit Araducam, villam scilicet Uiniariensem , vulgo Guimaraes , Bracea tensis Dioecesis, ad quam accessisse , praeterquam quod nostri omnes Hispani reserant Chronici, constantem illius populi traditionem esse ipse probavi ad annum Moci I. quo illic per aliquot menses haesi, dum a studiis Conimbricensibus licuit seriari. An mari, terrave illuc traje-eerit non liquet; faciliter , & breviter ex quopiam vicinorum portuum navigando appelleret Vianam , vel Esposendam maritimos portus, a quibus paululum distat Uimaranum. Illud lite memorabile fecisse observatur , quod hospitis sui filiam desunctam ad vitam revocarit, propter quod sancte audivit in tota illa regione. Visitasse deinde sertur Reginam Urraeam , Alphonsi II. Lusitani uxorem, & Alphonsi IX. aliis VIII. Castellani Regis filiam, a qua perbenigne & reverenter susceptum dicunt. Ubi eam inviserit, aut quid cum ea tractarit, nemo est qui reserat; quod narrationem dubiam reddit. Etenim satis diligenter, superiori anno notarunt, qui de ea scripserunt, collocutionis Franei siet eum Castellano Rege locum, quod&semper ab historicis observatur in congressu cum Regibus 8c viris illustribus. Dubium etiam auget, quod sit cum pia Regina sermonem inierit, quomodo non de plantando in illis dominiis suo Sodalitio egerit, quomodo non locellum , vel tuguriolum
418쪽
aliquod suis obtinuerit Z qui tam vehementer, & ad votum ad Qtum eonspectum, efficacemque iermonem hominis, & Rerunt publicarum Rectores flecte Lat: maxime patratis jam in illa regione miraculis, quorum fama per adiacentem undique percrebuerat regionem. Nisii dici plae uerit ad penetralia Regni , distantemue, in qua degebat Regina, Provinciam , Limam hanc non perveni sie . Cui facile occurritur , non dici, nee scribi Franciscum ultra In terram nensem regionem , seu illam Regni portionem, quae Minio Sc Durio circumscribitur , amplius tetendisse verius Oceanum occidentalem ad civitatem Con imbricen siem , in qua tune Regina degebat , sed ad extremos Castellae terminos regressum. Quare merito quis dubitaverit, quod, vel quale fuerit Ioanni Marianae sun damentum, ut stolus asse reret, eum ultimam penetrasse Lusitaniam .
XIII. Hi ne &jam ambigua fides illius, quae circumferebatur prophetiae, qua vaticinatum dicebant Franciscum ad hujus Reginae quaesitum, Lusitaniae Regnum numquam uniendum iri cum Hispanico seu Castellano . Sane de ipso alloquio, ut dixi, subest scrupulus major de hoe vaticinio . Neque primus , dc solus qui illud. retulit Marcus Ulyllip nensis, ad firmam praebendam fidem ratione aliqua seu fundamento nos adegit, neque ampliorem praestitit ipse, vel ptaestandam voluit, quam quae leviusculo cuipiam rumori, vel inani cuidam schedae ; eum nec auravi ullo historico, nec conitanti traditione id se accepisse, sed alicubii criptum, vel dictum, nec locum tamen , nec librum, nec populum assignans , se reperisse testetur. Forsan ex quopiaem verbulo circa regni gubernium, vel in alium sensum prolato, occasionem sumpserunt quidam parum fidi Interpretes in hunc detorquendi , atque hoe vaticinium efformandi, quod quam maxime tunc arrideret Lusitanis, quibus frequentia bella , alternaeque aliquando clades somitem praebuerunt tepidioris amoris, ne dicam odii, erga Castellanos, quibusque nihil tam aversum erat , quam in horum devenire potestatem. Haec vehementis a seetus vis , ut quod quis velit, ab aliis dici putet, non quod profertur, sed quod desideratur, mente concipiens. Etenim ut habet Chrysostomu ς, quemadmodum oculis turbatus auu Wo alio cernit; ita mens ne perturbata, idem pari consuescit. Id sane ego testificari possum in Urbibus, & oppidis Lusitanis, quorum plurima, & optima percurri , quoties de hoe egerim oraculo, toties mihi responsum nequaquam habitum aliquando pro vero, aut a Francisco prolato, sed aliunde
XIV. Nee tamen obinde dubiam aut rejiciendam prophetiam hane praetensam judicarim, quod minus vera sit, & videatur elusa, ut putant quidam recentes Scriptores, qui dum sanctos viros , etiam prophetico assatos spiritu, aliquando quaedam ex proprio penu tamquam fatidica oracula deprompsisse, in iisque errasse , comminiscuntur; cujus rei exemplum hoc unum adducunt, proptereaque subjungunt in posterioribus Marci Ulysii ponensis Chronicis prophetiam expundiam, nullamque ejus fieri mentionem, quia rerum eventus eam falsam esse ostendit. Etenim praeterquam quod minus religiosum , minusque modestu in putem, absque sufficienti landamento temeritatis in vallei nando , & studiosi mendacii, quasi cum Pseudoprophetis asserant: Dominus dicit , eum Dominus non dicat, incusare viros sanistos, praesertim quos sacrarum legionum duces
Dominus in Ecclesia eonstituit ; ipsain illam prophetiam sit ut talis pro
serretur, vel admitteretur) sua adhue constare veritate admittet, qui
419쪽
rerum status recte perpenderit. Quid enim vaticinatumὶ quid aliud praedictuin quam non uniendum cum Hispani eo , seu Castellano Regnum Lusiit anicum Idipsum jam salsum apparuisse dices statim ac Philippus II. rerum potitus est in Lusitania . At ii ad conditiones, & pacta deditionis & aequisitionis Regni te vertas, diligenterque examinanda
proponas, etiam sub uno Domino regnum utrumque, Castellanum & Lusitanum , utrinque divisum, & ab invicem separatum invenies. Capita conventionis, quae Regis nomine Dux Ursaonensis , sive Ossunensis Regius orator publicavit, & Regem conces urum esse spopondit, quae Sstatim a coronatione Rex ipse concessit, nihil tam cavent, quam unio nem Regni utriusque . Eorum summam legere licebit apud Ioannem Annium Viperanum libro de obtenta Portu Iua, HIeroumum Conesagium lib. q. de eodem uet Mento , Herreram in hisoria Lusit. Db. 3. num.
XU. Sane Ponti seiae leges ei rea Ecclesias decreverunt, quod ea , quae alteri unitur , assumat naturam, privilegia , dc consitetudines Hu cui adjungitur, illius legibus regatur, Sc sua jura deperdat, quodquectiam translato cacerdotio necesse sit, ut translatio legis fiat. Et Imperatoriae statuerunt, quod si Provincia adjicitur Regno, reguletur secun
dum regulas & privilegia primi eui aecedit, & iisdem legibus sit gube nanda. Ex quo inserunt Iurisconsulti, aliud esse Eeelesiam alteri uniri, aliud ei subjici, vel quod ab eodem Praelato regatur. At hinc conficitur, unita non esse Iiaec regna ; quippe distinctae iunt omnino Castellanae 3c Lusitanae leges , discreta jura, diversa privilegia, in nihilo diminutae
sanctiones antiquae Regni noviter adepti. Imo id ante omnia cautum est, Regia interposita fide jurisjurandi saeramento confirmata , ne privile gia, neque immunitates civitatum Portu gallensium unquam imminuerentur, non mores, non leges, non judicia commutarentur; eadem
Regni ac Regiae munera , iidem ordines militares retinerentur. Eadem plane Regni facies, eadem aulae administratio , iidem Regni administri adhuc perseverant. Idem Sacerdotum collegium, iidem Sacelli regii cantores more pristino aluntur Ulyssi pone , qui sacra peragunt cantu Rritu consueto. Omnia officia, quae apud Reges superiores in usu fuerunt, tum in aula, tum in reliquis Regni partibus, conseruntur Indigenis , qui administrabunt eadem ossicia, cum Rex in Lusitania perstiterit. Praelaturae omnes , Abbatiae, Beneficia, & Pensiones solis conseruntur Lusitanis; neque Castellianis Civitas, Oppidum, Pagus , Iurisdictio , vel ullum Ius regale poterit concedi. In arcibus plerumque praesidiarii milites
constituuntur Lusitani. Auro, argento excudendo in Lusitania, dc re
gionibus ab illi dependentibus, sola insignia dc arma Lusitaniae, nullis aliis admixtis , imprimuntur. Utrinque Lusitani 8c Castellani habentur
pro alienigenis , nec eorumdem beneficiorum possunt esse participes. XVI. Regnum Legionense, Murcia mim , Granat ense, Gallecum ,3c alia , quia vere unita sunt regno Castellae, iisdem reguntur legibus, 3c quidquid in hoe statuitur in iisdem statutum esse censetur. Ιmo Aragoniae regnum , dc Cataloniae Principatus, qui sua tuentur , 8c illaesa v lunt jura , seque non admixta vel unita eum regno Castelle gloriantur , non adeo ab eodem disjuncta, vel separata sunt, ut Lusitanicum. Et enim nec cauta fidei laesae vel corruptae, quantumcumque graves, de Vol vuntur ad supremum Hispaniarum Inquisitorem, veluti suas transmittunt
Aragonenses Ec Cataloni; sed eoram suo Lusitanico Inquisitore majore
o. s. p. An vere eo e tint in unum regnum Castella num Ee Lusitan;
420쪽
terminantur. Neque communem habent suarum causarum vindieem in
euria Romana oratorem Regium, qui omnia Hispanica curat negotia , sed peculiarem mittunt heroem, qui solius Lusitaniae, regnorumque ab ea dependentium res peragat: quod modo aeque feliciter atque prudenter hie praestat, Dominus Michael Suarez a Pereira , cujus ego olim eruditionem in Academia Con imbricensi celebrabam, in qua tandem primam juris Pontificii cathedram rexit. Regia diplomata cirea res Lusitanas , Lusitanico dictantur idiomate , nee subscribuntur a Rege multiplici illo titulo regnorum, quibus seliciter ad multa , orem, saecula gaudet, uti solet in ceterorum Regnorum schedulis & indultis; sed solo nomine Regis Lusitaniae ,&subje florum Lusitanis Regnorum. Τandem oeeurrentibus sibi regiis classibus, sive maris Tyrrheni, s ve Mediterranei; sive Oeeani, sola Lusitanica non demittit insignia ad presentiam Regii Castellani vexilli, eodemque expandit & elevat modo, quo fieri solebat sub Regibus Lusitanis. XUII. Quid plura recenseam 3 Aut quid amplius inimorer Sepserata , nec unita esse Rex inse Philippus II. qui primus utrumque obtinuit dominium, voluit declaratum, cum in villa Neobantia , vulgo Tomst in Opagana , inter Schababim, & Coninabriem , ab hae XXXVI. ab illa XXIV. Μ. p. distante , ubi totius Regni conellium indixerat, Civitatum εc oppidorum Procuratoribus anno MD Lxxxi. petentibus, ut Re gnum Lusitaniae semper separatum maneret a eeteris Hispanicis, Veluti erat sub Regibus Lusitanis quoad suas lepes Sc jura , id liberaliter coΠ--nax. t. i,. cessit. Neque id prosed omirum, cum eiusdem Catholiet Restis avus Se- . e . . renissimus Rex Emanuel anno MCcccxcviii. similiter apud Toletum pepigerit cum Castellae, Legionisque Regibus Sc Dynastis; modo illorum dominia devolverentur ad ejus filium Michaelem , Regum Catholicorum nepotem, quod immatura morte insantuli in ipsis cunis fuerat praepeditum. Simile quid in Partamento Anglieano, sub Eduardo III. Η θω. . se circa Galliae dc Angliae re na statii tum refert Nicolaus Harspheeldius Ar-ehidiaeonus Cantuarientis in sex li istoria Anglicana Feelesiastiea. Sane non alia ratione, quam ex hac Regis Philippi eoneessione & sponsione de non uniendis regnis, neque de commiscendis statibus offens sunt Lusitani ad Philippi distessum e Lusitania, quod Albertus Cardinalis Regni administrator nolebat subseribere mandatis , aut aliis diplomatibus, quae super negotiis Regni eonficiebantur, sed transmittenda esse curabat MA-wem mestu. dritum ad Philippum. Quia cum cuperent ad Regis promissum regnum μ' φ' ' Lusitania, separatum manere a regno Castellae, videbantur sibi animad Vertere hanc regnandi rationem , qua Philippus Madriti uti voluit, esse aretiorem conjunctionem , quam ipti vellent. Tota ergo conjunctio eaque sola est, ut ualis si utriusque Rex , qui moderetur habenas , dc Regni praescribat officia; sed neque hoe ipsum praestat absque consulibus Lusitanis, qui sibi assident in Curia: cetera uero omnia reguntur Per Triumviratus, aut Pro reges, ut plurimum Lusitanos , Ulysspone Reg temporio longe lateque dominantes , & eeteras Regni Provincias mo
XVIII. Quis ergo vere, aut sei te dieat mendaeis Prophetae illa fuisse
Verba Aut quomodo non vere negaverit non conjungenda, aut uniend heeRegna,quorum adeo tenuis unio,& tam ingens diversitas multiplexquo R., his, I separatio r Quis Prophetae suit consiliarius, aut internam eomprehendit, tum vom. inamissam c litus, inspirationem, adeoque penetravit, ut non Potiv